Ο Μπόλτον απέρριψε επίσης τους ισχυρισμούς του Τραμπ κατά τη διάρκεια της φετινής προεκλογικής εκστρατείας ότι μόνο αυτός θα μπορούσε να αποτρέψει έναν τρίτο παγκόσμιο πόλεμο, ενώ θα έδινε γρήγορο τέλος στις συγκρούσεις στη Γάζα και την Ουκρανία.

Ο Μπόλτον, 76 ετών, είναι επί μακρόν σκληροπυρηνικός της εξωτερικής πολιτικής, ο οποίος υποστήριξε την εισβολή στο Ιράκ το 2003 και έχει ζητήσει στρατιωτική δράση των ΗΠΑ κατά του Ιράν, της Βόρειας Κορέας και άλλων χωρών για τις προσπάθειές τους να κατασκευάσουν ή να προμηθευτούν πυρηνικά, χημικά ή βιολογικά όπλα. Διετέλεσε πρεσβευτής του Τζορτζ Μπους στον ΟΗΕ για 16 μήνες, αφού είχε υπηρετήσει ως διαπραγματευτής όπλων στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ και στις διοικήσεις του Ρόναλντ Ρέιγκαν και του Τζορτζ Μπους. Ο Μπόλτον ήταν σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Τραμπ από τον Απρίλιο του 2018 έως τον Σεπτέμβριο του 2019.

Επίσης, τις τελευταίες ημέρες, ο Τραμπ προκάλεσε αντιδράσεις, απειλώντας να πάρει πίσω τη διώρυγα του Παναμά, ζητώντας από τις ΗΠΑ να αγοράσουν τη Γροιλανδία και προτείνοντας να γίνει ο Καναδάς η 51η πολιτεία. Ο Κιμ Ντάροχ, ο οποίος ήταν πρεσβευτής της Βρετανίας στην Ουάσινγκτον για τέσσερα χρόνια από το 2016, δήλωσε στο Sky News ότι η δεύτερη θητεία του Τραμπ θα είναι «σαν καβγάς σε μπαρ όλο το 24ωρο». Ο Μπόλτον συμφωνεί ότι θα μπορούσε να είναι ακόμη πιο αλλοπρόσαλλη και αποδιοργανωτική από την πρώτη: «Τώρα αισθάνεται πιο σίγουρος για την κρίση του αφού επανεξελέγη, γεγονός που θα καταστήσει ακόμη πιο δύσκολο να επιβάλει οποιοδήποτε είδος πνευματικής πειθαρχίας στη λήψη αποφάσεων».

«Είναι τυπικός Τραμπ και είναι όλα καυχησιολογία», δήλωσε ο Μπόλτον στον Guardian. «Ο κόσμος είναι πιο επικίνδυνος από ό,τι όταν ήταν πρόεδρος πριν. Η μόνη πραγματική κρίση που είχαμε ήταν η Covid, που είναι μια μακροπρόθεσμη κρίση και όχι εναντίον μιας συγκεκριμένης ξένης δύναμης, αλλά εναντίον μιας πανδημίας. Μα ο κίνδυνος μιας διεθνούς κρίσης της μορφής του 19ου αιώνα είναι πολύ πιο πιθανός σε μια δεύτερη θητεία του Τραμπ. Δεδομένης της ανικανότητας του Τραμπ να επικεντρωθεί στη συνεκτική λήψη αποφάσεων, ανησυχώ πολύ για το πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό. Αυτό που πίστευα ήταν ότι, όπως κάθε Αμερικανός πρόεδρος πριν από αυτόν, το βάρος των ευθυνών, σίγουρα στην εθνική ασφάλεια, η σοβαρότητα των θεμάτων που αντιμετώπιζε, οι συνέπειες των αποφάσεών του, θα πειθαρχούσε τη σκέψη του με τρόπο που θα παρήγαγε σοβαρά αποτελέσματα».

«Αποδείχθηκε ότι έκανα λάθος. Μέχρι να φτάσω εκεί είχαν ήδη διαμορφωθεί πολλά πρότυπα συμπεριφοράς που δεν άλλαξαν ποτέ και ίσως κάλλιστα, ακόμη και αν ήμουν εκεί νωρίτερα, να μην μπορούσα να τα επηρεάσω. Αλλά ήταν ξεκάθαρο πολύ σύντομα αφότου έφτασα εκεί ότι η πνευματική πειθαρχία δεν ήταν στο λεξιλόγιο του Τραμπ». Σε μια απότομη απομάκρυνση από την παραδοσιακή εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, ο Τραμπ έκανε προεκλογική εκστρατεία με το σύνθημα «πρώτα η Αμερική», υποστηρίζοντας τον απομονωτισμό, τη μη επέμβαση και τον εμπορικό προστατευτισμό, συμπεριλαμβανομένων σημαντικών δασμών.

Ο Μπόλτον συμφώνησε με «πολλές» από τις αποφάσεις του Τραμπ κατά την πρώτη του θητεία, αλλά διαπίστωσε ότι είχαν όλη τη συνοχή «μιας σειράς από αναλαμπές», όπως χαρακτηριστικά είπε. «Δεν έχει φιλοσοφία, δεν ασκεί πολιτική όπως το καταλαβαίνουμε, δεν έχει στρατηγική εθνικής ασφάλειας. Είπα στο βιβλίο μου οι αποφάσεις του είναι σαν ένα αρχιπέλαγος κουκκίδων. Μπορείτε να προσπαθήσετε να τραβήξετε γραμμές μεταξύ τους, αλλά ακόμη και αυτός δεν μπορεί να τραβήξει γραμμές μεταξύ τους. Προσπαθείς και παίρνεις σταδιακά τη μία σωστή απόφαση μετά την άλλη. Τουλάχιστον αυτό σκέφτηκαν οι σύμβουλοί του: ότι θα μπορούσαμε να συνάψουμε αρκετές αποφάσεις. Αλλά δεν το έβλεπε έτσι».

Ο 45ος πρόεδρος «θα μπορούσε να είναι γοητευτικός», παραδέχτηκε ο Μπόλτον, και έδωσε έμφαση στις προσωπικές σχέσεις με ηγέτες κρατών όπως ο Σι Τζινπίνγκ της Κίνας, ο Κιμ Γιονγκ Ουν της Βόρειας Κορέας και ο Ρώσος Βλαντιμίρ Πούτιν, «αλλά δεν είχε την απαιτούμενη ικανότητα για τη δουλειά και έδειξε κατάφωρη περιφρόνηση για την ενημέρωση για την εθνική ασφάλεια που λαμβάνουν καθημερινά οι πρόεδροι. Δεν γνωρίζει πολλά για την εξωτερική πολιτική. Δεν διαβάζει. Διαβάζει εφημερίδες από καιρό σε καιρό, αλλά δεν διαβάζει σχεδόν ποτέ τα ενημερωτικά έγγραφα γιατί δεν πιστεύει ότι είναι σημαντικά. Δεν πιστεύει ότι αυτά τα γεγονότα είναι σημαντικά. Νομίζει ότι κοιτάζει τον άλλον απέναντι από το τραπέζι στα μάτια και κάνουν μια συμφωνία και αυτό είναι το σημαντικό».

Ο Τραμπ πιστεύει ότι έχει φιλία με τον Πούτιν, πρόσθεσε ο Μπόλτον. «Δεν ξέρω ποια πιστεύει ο Πούτιν ότι είναι η σχέση του με τον Τραμπ, αλλά πιστεύει ότι ξέρει πώς να παίζει με τον Τραμπ, ότι ο Τραμπ είναι εύκολος στόχος. Ο Τραμπ δεν το βλέπει αυτό καθόλου. Αν βάζετε τα πάντα στη βάση των προσωπικών σχέσεων και δεν καταλαβαίνετε πώς σας βλέπει το άτομο για το οποίο μιλάτε από την άλλη πλευρά, αυτό αποτελεί πραγματική έλλειψη επίγνωσης της κατάστασης που μπορεί μόνο να προκαλέσει προβλήματα».

Ο Τραμπ δήλωσε ότι θα τερματίσει τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία εντός μιας ημέρας, προκαλώντας φόβους για έναν συμβιβασμό που θα σταματήσει τη στρατιωτική βοήθεια των ΗΠΑ και θα υποχρεώσει την Ουκρανία να παραδώσει εδάφη. Ο Μπόλτον σχολίασε: «Ανησυχώ πολύ για το γεγονός ότι θέλει αυτό να φύγει από το τραπέζι. Πιστεύει ότι αυτός είναι ο πόλεμος του Μπάιντεν. Είπε στην προεκλογική εκστρατεία, ότι αν ήταν πρόεδρος, δεν θα είχε συμβεί ποτέ, κάτι που, φυσικά, δεν μπορεί να αποδειχθεί ή να διαψευστεί. Θέλει να το αφήσει πίσω του, κάτι που υπονοεί έντονα ότι δεν τον ενδιαφέρει με ποιους όρους και υποψιάζομαι ότι όντως δεν τον ενδιαφέρει. Και αυτό είναι πολύ επικίνδυνο για την Ουκρανία».

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα επαινέσει αυταρχικούς ηγέτες όπως ο Πούτιν και ο Βίκτορ Όρμπαν της Ουγγαρίας και δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο να αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ. Ερωτηθείς σχετικά με τη διαβόητη πλέον σχέση του Τραμπ με τους ισχυρούς άνδρες, ο πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας απάντησε: «Υποθέτω ότι ένας ψυχίατρος θα μπορούσε να το κατανοήσει καλύτερα, αλλά νομίζω ότι στον Τραμπ αρέσει να είναι ένας μεγάλος άνδρας, του αρέσουν οι άλλοι μεγάλοι άνδρες. Αυτοί οι άλλοι μεγάλοι τύποι δεν έχουν ανεξάρτητα νομοθετικά σώματα και δικαστήρια και κάνουν πράγματα που ο Τραμπ δεν μπορεί να κάνει και απλά εύχεται να μπορούσε να κάνει. Είναι πολύ πιο διασκεδαστικό αν δεν έχεις τα είδη των περιορισμών που επιβάλλουν οι συνταγματικές κυβερνήσεις».

Αυτό το αναφέρει αφηγούμενος τη δική του εκδοχή για τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ που είχε σημαδευτεί από εντάσεις εξαιτίας των αμυντικών δαπανών των ευρωπαίων εταίρων της Ουάσινγκτον.

Την οργή του Τραμπ είχε προκαλέσει ειδικά το γεγονός πως η Γερμανία δεν πλησίαζε καν το συμφωνημένο επίπεδο – στόχο για τις στρατιωτικές της δαπάνες, το 2% του ΑΕΠ.

Εξάλλου η κατασκευή του Nord Stream 2, του αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου από τη Ρωσία, έριξε λάδι στη φωτιά, Τραμπ να διερωτάται για ποιο λόγο ενώ η Ουάσινγκτον έχει αναπτύξει στρατεύματα στο ευρωπαϊκό έδαφος για την αποτροπή της Ρωσίας, η Ευρώπη αυξάνει τις αγορές υδρογονανθράκων από τη Μόσχα, γράφει ο Μπόλτον στο βιβλίο του The Room Where it Happened.

Ως την 1η Ιανουαρίου όλα τα κράτη (μέλη) θα πρέπει να δεσμευθούν στο 2% και θα σβήσουμε τις αναδρομικές οφειλές ή θα αποχωρήσουμε και δεν θα υπερασπιστούμε όποιον δεν το έχει εκπληρώσει», φέρεται να είχε πει ο Τραμπ, σύμφωνα με τον Μπόλτον.

Ο Τραμπ φέρεται να είχε επιχειρηματολογήσει πως δεν θα αφήσει τη χώρα του «σε ένα NATO τα κράτη μέλη του οποίου πληρώνουν δισεκατομμύρια στη Ρωσία. Θα φύγουμε αν κλείσουν τη συμφωνία για τον αγωγό. Δεν θα συγκρουόμαστε με κάποιον που πληρώνουν».

Η οργή του Ντόναλντ Τραμπ για τις αμυντικές δαπάνες των ευρωπαϊκών χωρών-μελών του NATO έχει διαμορφώσει σε μεγάλη βαθμό την πολιτική του στη Γηραιά Ήπειρο, αν και δεν έκανε ποτέ πράξη την απειλή του να αποχωρήσει από τη διατλαντική συμμαχία. Η σύνοδος εκείνη τερματίστηκε με τον Τραμπ να εκφράζει τον σεβασμό και την προσήλωση του στο NATO αλλά ταυτόχρονα να ασκεί πίεση στα κράτη μέλη να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες τους.

Πρόσφατα, ο Τραμπ ανακοίνωσε πως θα μειώσει τους αμερικανούς στρατιώτες που είναι ανεπτυγμένοι στη Γερμανία κατά 10.000. Αναμένεται εξάλλου να τεθούν σε εφαρμογή νέες κυρώσεις σε βάρος εταιρειών που συμμετέχουν στο έργο του Nord Stream 2.

Ο Αντρέι Ντούντα, ο συντηρητικός πρόεδρος της Πολωνίας, αναμένεται εντός της εβδομάδας στον Λευκό Οίκο, όπου μεταξύ άλλων θα συζητήσει με τον Τραμπ την ανάπτυξη περισσότερων στρατευμάτων των ΗΠΑ στη χώρα του.

Παρ ‘όλα αυτά, οι λεπτομέρειες του τι πιστεύει ο πρόεδρος των ΗΠΑ για τους ελίτ πολιτικούς της Ευρώπης -όπως αναφέρεται στο εκρηκτικό βιβλίο του πρώην συμβούλου εθνικής ασφάλειας Τζον Μπόλτον για την εποχή του στον Λευκό Οίκο- θα εξακολουθήσουν να προσελκύουν αναγνώστες.

Ο Τραμπ χαρακτήρισε τον Μπόλτον «ψεύτη» και «δυσαρεστημένο βαρετό ανόητο που ήθελε μόνο να πάει στον πόλεμο».

Και ο υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο κατήγγειλε τον πρώην αξιωματούχο της διοίκησης ως «προδότη».

Εκτός όμως από τις μηχανορραφίες του Λευκού Οίκου που αναφέρονται στο βιβλίο, εδώ είναι μερικές από τις απόψεις του Τραμπ για την Ευρώπη και τους ηγέτες της, όπως αναφέρει ο Μπόλτον.

Για τον Μακρόν

«Στον Τραμπ δεν άρεσε ούτε ο (Καναδός πρωθυπουργός Τζάστιν) Τριντό ούτε ο (Γάλλος πρόεδρος Εμμανουήλ) Μακρόν, αλλά τους ανέχτηκε, αστειευόμενος μαζί τους σε διαξιφισμούς», γράφει ο Μπόλτον για τη σύνοδο κορυφής του G7 του 2018 στον Καναδά.

Στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ το 2017, ο Τραμπ κατηγόρησε τον Μακρόν «ότι πάντα διέρρεε τις συνομιλίες τους, κάτι το οποίο ο Μακρόν αρνήθηκε, χαμογελώντας πλατιά».

Ο Τραμπ αρνήθηκε αργότερα να απαντήσει στην ερώτηση του Μάκρον σχετικά με το τι σχεδιάζουν να κάνουν οι ΗΠΑ για το εμπόριο με την Κίνα.

H στάση του Τραμπ απέναντι στον Γάλλο πρόεδρο δεν είναι πάντα συνεπής.

«Ο Τραμπ σκέφτηκε ότι κάποια στιγμή ο Μακρόν θα πρέπει να συναντηθεί με τον Ιρανό Πρόεδρο [Χασάν] Ρουχάνι, κολακεύοντας τον Μακρόν ως τον καλύτερο των Ευρωπαίων», γράφει ο Μπόλτον.

Για την Μέρκελ

Η άποψη του προέδρου για τη Γερμανίδα καγκελάριο φαίνεται να αντικατοπτρίζει τόσο τον σεβασμό για τη χώρα που οδηγεί όσο και την οργή για την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφάλειας.

«Ο Τραμπ είχε μεγάλο σεβασμό για την Καγκελάριο Μέρκελ, σημειώνοντας ότι ο πατέρας του ήταν Γερμανός και η μητέρα του Σκωτσέζα», γράφει ο Μπόλτον σε κεφάλαιο για τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ το 2017 στις Βρυξέλλες.

Στην ίδια συνάντηση, ο Τραμπ «φίλησε τη Μέρκελ και στα δύο μάγουλά», προτού πει «Αγαπώ την Άνγκελα», μετά από μια δέσμευση των Ευρωπαίων μελών του ΝΑΤΟ να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες.

Ωστόσο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν έκανε κανένα μυστικό της αντίρρησής του για το έργο αγωγού φυσικού αερίου Nord Stream 2.

«Είναι πολύ λυπηρό όταν η Γερμανία κάνει μια τεράστια συμφωνία πετρελαίου και φυσικού αερίου με τη Ρωσία.

»Προστατεύουμε όλες αυτές τις χώρες και συνάπτουν μια συμφωνία αγωγού», αναφέρει ο Μπόλτον για τον Τραμπ κατά τη διάρκεια συνάντησης με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ.

Για Μέι και Τζόνσον

Περιγράφοντας το ταξίδι του Tραμπ στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2018 για να μιλήσει με την τότε πρωθυπουργό Τερέζα Μέι, ο Μπόλτον γράφει ότι ο πρόεδρος και ο ίδιος θα ήθελαν να βοηθήσουν το Ηνωμένο Βασίλειο στη διαδικασία Brexit, αλλά το βρήκαν δύσκολο.

Και ο πρώην αξιωματούχος του Λευκού Οίκου ισχυρίζεται ότι ο Μπόρις Τζόνσον είναι ο κοινός αγαπημένος παγκόσμιος ηγέτης του Τραμπ μαζί με τον Σίνζο Αμπε, πρωθυπουργό της Ιαπωνίας.