Πριν από τον πόλεμο, η Ουκρανία κάλυπτε σχεδόν το σύνολο των αναγκών της σε φυσικό αέριο μέσω εγχώριας παραγωγής. Ωστόσο, οι ρωσικές επιθέσεις έχουν οδηγήσει στην απώλεια περίπου του μισού της παραγωγής, όπως δήλωσε στα τέλη του περασμένου έτους ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας, Αντρίι Πισνίι.

Το περασμένο φθινόπωρο, η Ρωσία ενέτεινε τις επιθέσεις της σε ουκρανικές εγκαταστάσεις παραγωγής φυσικού αερίου, οι περισσότερες από τις οποίες βρίσκονται σε περιοχές κοντά στο μέτωπο, στη βορειοανατολική και κεντρική Ουκρανία.

Μιλώντας μέσω της εφαρμογής ανταλλαγής μηνυμάτων Telegram, μετά από συνάντησή του με τον πρόεδρο της Μοζαμβίκης, Ντάνιελ Τσάπο, ο Ζελένσκι υπαινίχθηκε ότι το Κίεβο θα μπορούσε να προσφέρει στη χώρα της νότιας Αφρικής – η οποία αντιμετωπίζει ισλαμιστική εξέγερση – υποστήριξη για την αντιμετώπιση των προκλήσεων ασφαλείας.

«Η Ουκρανία ενδιαφέρεται για πρόσθετες ενεργειακές προμήθειες. Η Μοζαμβίκη ενδιαφέρεται για την εμπειρία και τις τεχνολογίες της Ουκρανίας ώστε να ενισχύσει την εσωτερική της ασφάλεια και να προστατεύσει τους πολίτες από την τρομοκρατία», δήλωσε ο Ζελένσκι, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες για τις ποσότητες φυσικού αερίου που θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο μιας συμφωνίας.

Η Μοζαμβίκη αποτελεί σημαντικό παραγωγό φυσικού αερίου στην Αφρική και τον Ιανουάριο η χώρα, μαζί με την TotalEnergies, ανακοίνωσαν την επανεκκίνηση ενός έργου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), το οποίο είχε προηγουμένως διακοπεί λόγω της εξέγερσης. Με δυναμικότητα παραγωγής 13 εκατομμυρίων μετρικών τόνων LNG ετησίως, το έργο αναμένεται να καταστήσει τη Μοζαμβίκη σημαντικό εξαγωγέα φυσικού αερίου.

Η Ουκρανία δεν έχει εισάγει ρωσικό φυσικό αέριο από το 2015. Τα τελευταία χρόνια, το Κίεβο έχει επίσης επεκτείνει τις προμήθειες LNG, εξασφαλίζοντας εισαγωγές αμερικανικού LNG από τερματικούς σταθμούς στην Πολωνία και τις χώρες της Βαλτικής. Η Ουκρανία εισάγει επίσης αμερικανικό LNG μέσω του λεγόμενου «Κάθετου Διαδρόμου» αγωγών από την Ελλάδα.

Επίσημα ευρωπαϊκά ενεργειακά στοιχεία (AGSI) έδειξαν την περασμένη εβδομάδα ότι η Ουκρανία έχει αρχίσει να αποθηκεύει φυσικό αέριο στις υπόγειες εγκαταστάσεις της ενόψει της επόμενης περιόδου θέρμανσης.

Ο υπουργός Ενέργειας, Ντένις Σμιχάλ, έχει δηλώσει ότι η Ουκρανία σκοπεύει να ξεκινήσει την περίοδο θέρμανσης 2026–2027 με τουλάχιστον 13 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου σε αποθήκευση – περίπου την ίδια ποσότητα με την προηγούμενη περίοδο.

Ο υπουργός Διεθνούς Συνεργασίας, Μπένζαμιν Ντούσα, ανακοίνωσε ότι οι πρεσβείες στη Βολιβία, στη Λιβερία και στη Ζιμπάμπουε θα κλείσουν, καθώς η αναπτυξιακή βοήθεια αποτελούσε τη βασική τους δραστηριότητα. Οι αλλαγές θα εφαρμοστούν σταδιακά και αναμένεται να τεθούν σε ισχύ το 2026.

«Η κυβέρνηση σχεδιάζει να αυξήσει τη βοήθεια προς την Ουκρανία κατά τουλάχιστον 10 δισ. κορώνες (περίπου 913 εκατ. ευρώ)… αφιερώνοντας σχεδόν το 20% της συνολικής βοήθειας σε αυτόν τον σκοπό», τόνισε ο Ντούσα.

Τα τελευταία 25 χρόνια, η Σουηδία έχει διαθέσει πάνω από 50 δισ. κορώνες στις τέσσερις αφρικανικές χώρες που επηρεάζονται τώρα από τη διακοπή της χρηματοδότησης. Η χώρα, που από τη δεκαετία του 1970 θεωρείται από τους πλέον γενναιόδωρους δωρητές παγκοσμίως, περνά πλέον σε μια νέα πολιτική κατεύθυνση, μετά την ανάληψη εξουσίας από τη συντηρητική κυβέρνηση το 2022 με τη στήριξη ακροδεξιού, αντιμεταναστευτικού κόμματος.

Η νέα στρατηγική δίνει έμφαση στη μείωση της μετανάστευσης και στην επιτάχυνση απελάσεων, προτεραιότητες που επηρεάζουν άμεσα την κατανομή της αναπτυξιακής βοήθειας. Ήδη η Στοκχόλμη έχει διακόψει τη βοήθεια προς το Ιράκ, ενώ επιδιώκει να επιβάλει όρους και στη βοήθεια προς τη Συρία.

«Για πολύ καιρό, η σουηδική βοήθεια ήταν πολύ διασκορπισμένη… λειτουργούσαμε σαν καταβρεχτήρας, κάτι που οδήγησε σε έλλειψη ελέγχου», ανέφερε ο Ντούσα, σημειώνοντας ότι σε πολλές περιπτώσεις δεν υπάρχει σαφής εικόνα για την αποτελεσματικότητα της χρηματοδότησης.

Ο Ντούσα υποστήριξε ότι ορισμένες αφρικανικές χώρες έχουν αναπτύξει εξάρτηση από τη διεθνή βοήθεια, γεγονός που –όπως είπε– μπορεί να απέτρεψε την υλοποίηση σημαντικών μεταρρυθμίσεων. Ενδεικτικά ανέφερε ότι η Τανζανία έχει λάβει συνολικά 70 δισ. κορώνες (6,4 δισ. ευρώ) από το 1962.

Ωστόσο, πολλοί οργανισμοί και ειδικοί αμφισβητούν τα επιχειρήματα της κυβέρνησης.
Ο Ματίας Μπρουνάντερ, γενικός γραμματέας της μκο Diakonia, δήλωσε στο σουηδικό πρακτορείο TT:
«Πρόκειται για την εγκατάλειψη δημοκρατικών κινημάτων που υποστηρίζουμε εδώ και πολύ καιρό με καλά αποτελέσματα».

Η Τζούλια Σαλκ από τη WaterAid, οργάνωση που προωθεί την πρόσβαση σε καθαρό νερό, χαρακτήρισε την κυβερνητική πολιτική προβληματική: «Δυστυχώς, η πολιτική της κυβέρνησης έχει ως αποτέλεσμα τη μεταφορά της βοήθειας σε άλλους τομείς… για την προώθηση του σουηδικού εμπορίου, των σουηδικών εταιρειών ή ακόμη και των απελάσεων».