Παρά τη σημαντική μείωση που αναμένεται τα επόμενα χρόνια, το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ θα παραμείνει υψηλό. Ωστόσο, η ευνοϊκή δομή του χρέους και το μεγάλο ταμειακό απόθεμα λειτουργούν ως βασικοί παράγοντες περιορισμού των κινδύνων.

Η ελληνική οικονομία έχει επίσης αποδείξει ότι μπορεί να απορροφά αποτελεσματικά σημαντικούς πόρους από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Τα ευρωπαϊκά κονδύλια, σε συνδυασμό με τις ιδιωτικές επενδύσεις, αναμένεται να στηρίξουν την ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια. Μαζί με τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, αναμένεται να ενισχύσουν το δυνητικό αναπτυξιακό δυναμικό της οικονομίας και να αντισταθμίσουν εν μέρει τις επιπτώσεις από τη δυσμενή δημογραφική εξέλιξη.

Η επόμενη αξιολόγηση για την ελληνική οικονομία είναι στις 20 Μαρτίου από τον οίκο SCOPE. Ακολουθεί στις 24 Απριλίου η Standard & Poor’s και ο οίκος Fitch στις 8 Μαΐου.

Στην ανακοίνωσή του, ο Moody’s σημειώνει ότι η αξιολόγηση Baa3 της Ελλάδας και η σταθερή προοπτική υποστηρίζονται από ένα στέρεο ιστορικό μεταρρυθμίσεων, το οποίο έχει οδηγήσει σε ορατές βελτιώσεις στους θεσμούς και τη διακυβέρνηση, ισχυρότερες επενδύσεις και έναν υγιέστερο τραπεζικό τομέα.

Για το χρέος αναφέρει ότι παρά την αναμενόμενη μεγάλη μείωση, ο δείκτης του προς το ΑΕΠ θα παραμείνει πολύ υψηλός. Ωστόσο, η ευνοϊκή δομή του χρέους και το μεγάλο μαξιλάρι ρευστότητας αποτελούν σημαντικούς παράγοντες που μετριάζουν (το βάρος του).

Η ελληνική οικονομία έχει επιδείξει ισχυρή απορρόφηση σημαντικών πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι, σε συνδυασμό με τις ιδιωτικές επενδύσεις, θα στηρίξουν την ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια, σημειώνει.

«Μαζί με τις συνεχιζόμενες μεταρρυθμίσεις, αυτό θα συμβάλει στην αύξηση του δυνητικού ρυθμού ανάπτυξης και θα αντισταθμίσει εν μέρει τις αρνητικές επιπτώσεις των δυσμενών δημογραφικών εξελίξεων».

Οι δημοσιονομικές επιδόσεις της Ελλάδας συνεχίζουν να ξεπερνούν τις προσδοκίες, με ένα πρωτογενές πλεόνασμα 4,8% του ΑΕΠ το 2024, πολύ πάνω από τον αρχικό δημοσιονομικό στόχο του 2,1% του ΑΕΠ.

«Αυτές οι ισχυρές επιδόσεις αντανακλούν, εν μέρει, τη συνεχιζόμενη επιτυχία των μέτρων καταπολέμησης της φοροδιαφυγής που έχουν εφαρμόσει οι Αρχές. Μαζί με την ισχυρή ονομαστική ανάπτυξη, αυτή η ισχυρή δημοσιονομική επίδοση συνέβαλε στην ετήσια μείωση του χρέους της Ελλάδας κατά περισσότερο από 10 ποσοστιαίες μονάδες. Αυτή η υπεραπόδοση συνεχίστηκε και το 2025, γεγονός που οδήγησε την κυβέρνηση να αναθεωρήσει προς τα πάνω τον στόχο για το πρωτογενές πλεόνασμα, ενώ παράλληλα έδωσε πρόσθετη στήριξη για τα νοικοκυριά χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.

Η Ελλάδα συνεχίζει επίσης να επιτυγχάνει καλές επιδόσεις σε σχέση με τις άλλες χώρες όσον αφορά την εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΕΣΑΑ) με σημαντική πρόοδο τόσο στον τομέα των επιχορηγήσεων όσο και στον τομέα των δανείων.

Ωστόσο, με μόνο το 59,3 % του συνολικού χρηματοδοτικού πακέτου να έχει εκταμιευθεί μέχρι σήμερα, η Ελλάδα αναθεώρησε το ΕΣΑΑ προκειμένου να μεγιστοποιήσει τις πιθανότητες απορρόφησης των υπολειπόμενων κονδυλίων», αναφέρει ο οίκος.

Επί της ουσίας το 2025 η ελληνική οικονομία ξεκινά υπό ευνοϊκότερες συνθήκες καθώς, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, το πρωτογενές πλεόνασμα στον προϋπολογισμό θα κυμανθεί εφέτος κοντά στην περιοχή του 2,5% του ΑΕΠ, έναντι της αρχικής πρόβλεψης για 2,1% του ΑΕΠ.

• Αυτό θα οφείλεται, εν πολλοίς, στις αισθητά καλύτερες επιδόσεις στα φορολογικά έσοδα από την εφαρμογή των τεκμηρίων φορολόγησης σε επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, το MyData, τα μέτρα για το λαθρεμπόριο και την πάταξη της φοροδιαφυγής, αλλά και από τις εισπράξεις, λόγω ανατιμήσεων, σε καύσιμα και τρόφιμα.

Το «μαξιλάρι» αυτό θα κάνει εφικτό να συμπεριληφθούν στον νέο προϋπολογισμό οι παρεμβάσεις και οι ελαφρύνσεις συνολικού ύψους περίπου 880 εκατ. ευρώ, όπως έχει δεσμευθεί η κυβέρνηση. Θα πρόκειται για τη νέα αύξηση των συντάξεων σύμφωνα με την άνοδο του ΑΕΠ και τον πληθωρισμό (κόστος περίπου 400 εκατ. ευρώ), τη μείωση κατά 0,5% των ασφαλιστικών εισφορών (κόστος 225 εκατ. ευρώ), την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος (κόστος 120 εκατ. ευρώ), τη μονιμοποίηση της επιστροφής του ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο με τη νέα μέθοδο (εκτιμώμενο κόστος περίπου 100 εκατ. ευρώ), την παράταση της αναστολής του ΦΠΑ στις νέες οικοδομές (κόστος 20 εκατ. ευρώ) και την αύξηση του φοιτητικού στεγαστικού επιδόματος (κόστος 15 εκατ. ευρώ).

• Οι προβλέψεις για το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να αποτυπωθούν και στο Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό και Διαρθρωτικό Πρόγραμμα της περιόδου 2025- 2028 που θα υποβληθεί στις Βρυξέλλες μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Οκτωβρίου.

Ωστόσο, ακόμη και εάν η ελληνική οικονομία σημειώνει σημαντικές αποδόσεις πάνω από τον στόχο, π.χ. λόγω των εσόδων από τον τουρισμό, αυτές οι επιπλέον εισπράξεις εσόδων δεν θα μπορούν πλέον να διατεθούν για κοινωνική πολιτική, καθώς υπεράνω όλων τίθενται οι «κόφτες» των δαπανών. Και τα υπερπλεονάσματα θα οδεύουν προς την εξυπηρέτηση του χρέους.

Με βάση τις κατευθύνσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον περασμένο Ιούνιο, οι δαπάνες τα επόμενα χρόνια μπορούν να αυξηθούν κατά: 3% το 2025, 3,2% το 2026, 3,1% το 2027 και 3% το 2028. Ένα επιπλέον χαρακτηριστικό για το νέο Μεσοπρόθεσμο, με βάση τις οδηγίες της Κομισιόν, είναι ότι αυτό θα είναι απολύτως δεσμευτικό έως και το 2028, καθώς δεν θα προβλέπεται επικαιροποίηση των παραδοχών για τις δαπάνες, όπως συνέβαινε με το προηγούμενο Πρόγραμμα. Ήτοι, ακόμη και εάν μεταβληθούν οι παραδοχές για το ΑΕΠ και τα πλεονάσματα, οι κατευθύνσεις για τις δαπάνες έως το 2028 δεν μπορούν να αλλάξουν.

• Οι μόνες εξαιρέσεις από το ασφυκτικό αυτό πλαίσιο είναι οι έκτακτες δαπάνες (one off) για αποζημιώσεις από μεγάλες θεομηνίες (χωρίς ακόμη να έχουν προσδιοριστεί τα κριτήρια), ενώ για τις αμυντικές δαπάνες θα υπάρχει αξιολόγηση για το εάν η όποια υπέρβασή τους είναι δικαιολογημένη ή πρέπει να κινηθεί Διαδικασία Υπερβολικού Ελλείμματος. Σημειώνεται ότι στο στόχαστρο της Κομισιόν βρίσκονται ήδη η Γαλλία και η Ιταλία, για τη διαδικασία του υπερβολικού ελλείμματος.

Σημειώνεται, πάντως, ότι με βάση πάντα τον προγραμματισμό του οικονομικού επιτελείου, στην «τελική ευθεία» φέρεται να εισέρχεται η νέα πρόωρη αποπληρωμή δανειακών υποχρεώσεων ύψους 8 δισ. ευρώ από το πρώτο μνημόνιο. Το θέμα αυτό αναμένεται να τεθεί στο πρώτο Eurogroup του Σεπτεμβρίου, ώστε να εγκριθεί στη συνέχεια από τα κοινοβούλια της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Φινλανδίας, της Ολλανδίας, της Αυστρίας και της Σλοβακίας. Παράλληλα, ο ΟΔΔΗΧ από την πλευρά του αναμένεται να υποβάλει τον ίδιο μήνα αίτημα στον ESM για τη λήψη ειδικής άδειας, προκειμένου μέρος της εξαγοράς να πραγματοποιηθεί με χρήματα από το «μαξιλάρι» των διαθεσίμων των 15,8 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, προβλέπεται η περαιτέρω πρόωρη αποπληρωμή δόσεων δανείων ύψους 2,645 δισ. ευρώ για κάθε ένα έτος που λήγουν το 2026, το 2027 και το 2028 και στην τριετία ανέρχονται σε 7,930 δισ. δισ. ευρώ συνολικά. Στόχος αυτή της κίνησης είναι να μειωθεί το δημόσιο χρέος, τόσο ως ποσοστό του ΑΕΠ όσο και σε απόλυτα μεγέθη, και κατ’ επέκταση η μείωση στις δαπάνες του προϋπολογισμού για τόκους και η απελευθέρωση πόρων για την ανάπτυξη.

Το σημαίνει η απόφαση της Moody’s

Πρόκειται για την δεύτερη αναβάθμιση των προοπτικών της οικονομίας από διεθνή οίκο αξιολόγησης μετά την αντίστοιχη κίνηση της DBRS την προηγούμενη εβδομάδα.

Καταλύτης για την αναβάθμιση των προοπτικών αποτελεί η αυξημένη πιθανότητα διαρκούς ενίσχυσης της υγείας του τραπεζικού τομέα, η οποία μειώνει τους κινδύνους ενδεχόμενης ευθύνης για την κυβέρνηση. Επιπλέον, με την πιθανότητα οικονομικής ανάπτυξης και δημοσιονομικών επιδόσεων να ξεπερνούν τις προσδοκίες του οίκου, η δημοσιονομική ισχύς της Ελλάδας θα μπορούσε να βελτιωθεί ταχύτερα από το αναμενόμενο.

• Η επιβεβαίωση της αξιολόγησης Ba1 της Ελλάδας αντικατοπτρίζει τις σημαντικές βελτιώσεις των τελευταίων ετών όσον αφορά την εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και τη δημοσιονομική εξυγίανση σε σχέση με τις συνεχείς προκλήσεις σε τομείς όπως η βελτίωση της δικαστικής αποτελεσματικότητας, η μείωση των μακροοικονομικών ανισορροπιών και η πολύ υψηλή επιβάρυνση του δημόσιου χρέους.

Αν και για πολλούς αναλυτές η  επενδυτική κοινότητα αντιμετωπίζει τα ελληνικά περιουσιακά στοιχεία σαν να έχουν ήδη λάβει την επενδυτική βαθμίδα, η αναβάθμιση και από τη Moody’s θα μπορούσε να αυξήσει ακόμα περισσότερο την ελκυστικότητα των ελληνικών τίτλων: σύμφωνα με εκτιμήσεις, η πρόσθετη ζήτηση για τίτλους από θεσμικούς επενδυτές διαμορφώνεται περίπου στα 7 – 8 δισ. ενώ αν είχαμε επενδυτική βαθμίδα και από τους 3 μεγάλους οίκους, η πρόσθετη ζήτηση θα αυξανόταν και θα κυμαινόταν μεταξύ 12 και 20 δισ.

Σύμφωνα με τη Moody’s η Ελλάδα θα μπορούσε να ξεκολλήσει από την αξιολόγηση Ba1 «υπό ένα σενάριο συνεχιζόμενων βελτιώσεων στους δείκτες χρηματοοικονομικής ευρωστίας του τραπεζικού συστήματος, συνοδευόμενο από ενδείξεις για ταχύτερη εξάλειψη των ΜΕΔ στους παρόχους υπηρεσιών από ό,τι υποθέτουμε επί του παρόντος, αναφέρει η ανακοίνωση».

«Η συνεχιζόμενη υπεραπόδοση των δημοσιονομικών στόχων σε σύγκριση με τις προσδοκίες μας που οδηγούν σε ταχύτερη μείωση της επιβάρυνσης του δημόσιου χρέους από ό,τι αναμενόταν σήμερα, θα υποστήριζε επίσης μια θετική δράση αξιολόγησης. Αναγνωρίζουμε ότι σημαντικές βελτιώσεις σε τομείς όπως η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του δικαστικού συστήματος ή η διαφοροποίηση της οικονομίας είναι απίθανες κατά την προοπτική περίοδο, ωστόσο, τα σημάδια επιτάχυνσης της εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων θα ήταν θετικά πιστωτικά», υπογραμμίζει.

Το επόμενο ραντεβού της ελληνικής οικονομίας με τους διεθνείς οίκους είναι στις 18 Οκτωβρίου με την S&P. Ο οίκος είχε αναβαθμίσει σε θετικές τις προοπτικές της αξιολόγησης ΒΒΒ– που έχει δώσει στην Ελλάδα τον περασμένο Απρίλιο. Τότε, έλεγε ότι θα μπορούσε να αναβαθμίσει την πιστοληπτική ικανότητα μέσα στους επόμενους 24 μήνες εάν το ελληνικό χρέος μειωθεί περαιτέρω, προς τα επίπεδα άλλων συγκρίσιμων οικονομιών, κάτι που μπορεί να γίνει μέσω των μεταρρυθμίσεων, της πλήρους αξιοποίησης των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και των συνεχιζόμενων πρωτογενών πλεονασμάτων.

Ακολουθεί η Fitch στις 22 Νοεμβρίου. Ο οίκος είχε αναβαθμίσει την Ελλάδα σε ΒΒΒ- τον Δεκέμβριο του 2023 και διατηρεί τις προοπτικές της αξιολόγησης αυτής σταθερές. Η χρονιά κλείνει με τη Scope Ratings στις 6 Δεκεμβρίου. Τον Ιούλιο ο οίκος διατήρησε αμετάβλητο το αξιόχρεο της Ελλάδας στο ΒΒΒ- (επενδυτική βαθμίδα) και αναβάθμισε το outlook σε θετικό. Υπενθυμίζεται πως η Scope Ratings διατήρησε αμετάβλητη την πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας στο ΒΒΒ- και στην προηγούμενη αξιολόγηση στις 26 Ιανουαρίου, ενώ στις 4 Αυγούστου του 2023 έδωσε στη χώρα μας την επενδυτική βαθμίδα.

Οι προοπτικές για τις μακροπρόθεσμες αξιολογήσεις καταθέσεων και για τις έξι τράπεζες είναι θετικές μετά την αναβάθμισή τους.

Ειδικότερα, λίγες μόλις ώρες αφότου η Fitch Ratings προχώρησε σε ανάλογη κίνηση, η Moody’s Investors Service προχώρησε σε αναβάθμιση της μακροπρόθεσμης πιστοληπτικής ικανότητας των ελληνικών τραπεζών, διατηρώντας, μάλιστα, σε θετικές τις προοπτικές επαναξιολόγησης.

Όπως αναφέρει η Moody’s, η πράξη αξιολόγησης αντανακλά τις διαρθρωτικές βελτιώσεις στην ελληνική οικονομία, καθώς και τη σημαντική ενίσχυση των θεμελιωδών μεγεθών των ελληνικών τραπεζών.

Λαμβάνει επίσης υπόψη την εκτίμηση του οίκου αξιολόγησης για τις καλές προοπτικές των ελληνικών τραπεζών να διατηρήσουν τις σχετικά καλές επιδόσεις για τα επόμενα δύο χρόνια, το οποίο θα ενισχύσει επίσης την κεφαλαιακή τους βάση και τη δυνατότητα απορρόφησης ζημιών.

H αξιολόγηση
Η αξιολόγηση της Alpha Bank αναβαθμίστηκε σε «Ba1» από «Ba2», της Eurobank από «Baa3» σε «Ba2», της Εθνικής Τράπεζας σε «Baa3» από «Ba2», της Πειραίως σε «Ba1» από «Ba3», της Αττικής σε «B3» από «Caa1» και της Παγκρήτιας σε «B2» από «B3».

Οι παράγοντες αξιολόγησης
Ο βασικός μοχλός αξιολόγησης είναι οι καλύτερες συνθήκες λειτουργίας και πιστοληπτικής ικανότητας στην Ελλάδα, που προσφέρουν ένα πιο υποστηρικτικό περιβάλλον λειτουργίας για τις τράπεζες της χώρας.

Παράλληλα σύμφωνα με το διεθνή οίκο αξιολόγησης, οι διαρθρωτικές βελτιώσεις και οι μεταρρυθμίσεις βελτίωσαν την ανθεκτικότητα της οικονομίας σε κραδασμούς, επιφέροντας την πρόσφατη αναβάθμιση της αξιολόγησης του της Ελλάδα σε Ba1 (σταθερό) από Ba3 (θετικό).

Ως αποτέλεσμα, η Moody’s ανέβασε το μακροοοικονομικό προφίλ που δίνει στην Ελλάδα σε «Μέτρια+» από «Μέτρια-», η οποία με τη σειρά της ασκεί ανοδική πίεση στα ανεξάρτητα πιστωτικά προφίλ και των έξι αξιολογούμενων τραπεζών (τέσσερις συστημικές, Παγκρήτια, Attica).

Οι προβλέψεις για αύξηση του ΑΕΠ
Η Moody’s προβλέπει 2,2% μέση ετήσια αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ για την περίοδο 2023-27, με τις επενδύσεις και την κατανάλωση να αποτελούν τους κύριους μοχλούς ανάπτυξης, υπερβαίνοντας τη μέση ανάπτυξη της Ευρωζώνης.

Επιπροσθέτως, τα επόμενα τρία έως τέσσερα χρόνια οι δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις θα υποστηρίζονται σθεναρά από κεφάλαια στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), ενώ τέλος ο οίκος αξιολόγησης αναμένει επίσης ότι η θετική τάση στις εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων θα συνεχιστεί υπό τη βάση των καλύτερων οικονομικών προοπτικών, των συνεχιζόμενων ιδιωτικοποιήσεων και των περαιτέρω διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

Αναλυτικά οι αξιολογήσεις των ελληνικών τραπεζών
Eurobank
Η αξιολόγηση BCA της Eurobank αναβαθμίστηκε σε ba2 από b1, η αξιολόγηση μακροπρόθεσμων καταθέσεων αναβαθμίστηκε σε Baa3 από Ba2 και η ανώτερη αξιολόγηση για μη εξασφαλισμένο χρέος αναβαθμίστηκε σε Ba1 από Ba3. Η αναβάθμιση των αξιολογήσεων της Eurobank κατά δύο βαθμίδες ενσωματώνει την αποδεδειγμένη ικανότητά της να δημιουργεί οργανικά κεφάλαια τα τελευταία τρίμηνα και να ενισχύει σημαντικά την ικανότητα απορρόφησης ζημιών.

Η τράπεζα διαθέτει δείκτη pro-forma CET1 16,3% τον Ιούνιο του 2023 (ενσωματώνοντας μια πιθανή εξαγορά των μετοχών της που ανήκει στο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας), προσθέτοντας περίπου 230 μονάδες βάσης κεφαλαίου τους τελευταίους 12 μήνες. Η αναβάθμιση της αξιολόγησης της τράπεζας λαμβάνει επίσης υπόψη τον περιορισμένο δείκτη NPE στο 5,2% τον Ιούνιο του 2023 και την ισχυρή χρηματοοικονομική της απόδοση το πρώτο εξάμηνο του 2023, με τα βασικά της κέρδη πρ προβλέψεων να αυξάνονται κατά 76% από έτος σε έτος.

Η Eurobank έχει την πιο διαφοροποιημένη παραγωγή κερδών μεταξύ των ελληνικών τραπεζών, τόσο γεωγραφικά όσο και ανά τομέα δραστηριότητας, υποστηρίζοντας το πιστωτικό της προφίλ.

Η πρόσφατη συμφωνία της για την απόκτηση ενός επιπλέον μεριδίου στην Ελληνική Τράπεζα, αυξάνοντας τη συμμετοχή της στο 55,3%, ενισχύει περαιτέρω τη γεωγραφική διαφοροποίηση του ομίλου μειώνοντας τα περιουσιακά της στοιχεία στην Ελλάδα σε μόλις κάτω από το 60% του συνόλου των ενοποιημένων περιουσιακών στοιχείων.

Η Moody’s θεωρεί ότι το ισχυρό franchise λιανικής της Ελληνικής Τράπεζας θα παρείχε ένα συμπληρωματικό επιχειρηματικό μοντέλο στην υφιστάμενη θυγατρική της Eurobank στην Κύπρο που προσανατολίζεται στον εταιρικό δανεισμό και στην ιδιωτική τραπεζική. Ο οίκος αξιολόγησης αναμένει ότι η συναλλαγή αυτή θα έχει ελάχιστη επίπτωση στα κεφάλαια της Eurobank, ενώ οι σχετικές εποπτικές εγκρίσεις πιθανότατα θα δοθούν μέσα στους επόμενους 12 μήνες.

Εθνική
Η BCA της Εθνικής αναβαθμίστηκε σε ba2 από b1, οδηγώντας στην αναβάθμιση της αξιολόγησης των μακροπρόθεσμων καταθέσεων σε Baa3 από Ba2 και την αναβάθμιση της ανώτερης διαβάθμισης ακάλυπτου χρέους σε Ba1 από Ba3.

Η αναβάθμιση των αξιολογήσεων της Εθνικής λαμβάνει υπόψη τους ισχυρότερους κεφαλαιακούς δείκτες της στην αγορά με δείκτη CET1 17,3% τον Ιούνιο του 2023, γεγονός που προσφέρει στην τράπεζα την υψηλότερη ικανότητα απορρόφησης ζημιών μεταξύ των υπόλοιπων εγχώριων τραπεζών. Αυτό επιβεβαιώθηκε πρόσφατα με τα αποτελέσματα του stress test της EBA, στα οποία η Εθνική πέτυχε το υψηλότερο CET1 21,6% στο βασικό σενάριο και 14,5% στο δυσμενές σενάριο έως το τέλος του 2025.

Τα υψηλά κεφαλαιακά αποθέματα παρέχουν στην Εθνική δυνατότητα ανάπτυξης του χαρτοφυλακίου δανείων της υποστηρίζοντας σθεναρά τα κέρδη της και επίσης επενδύει όπου χρειάζεται βάσει του σχεδίου ψηφιοποίησης και μετασχηματισμού της.

Παγκρήτια
Η BCA της Παγκρήτιας Τράπεζας αναβαθμίστηκε σε caa1 από caa2 και η αξιολόγηση των μακροπρόθεσμων καταθέσεων της αναβαθμίστηκε σε B2 από B3. Η αναβάθμιση των αξιολογήσεων της Παγκρήτιας αντανακλά τη σταδιακή υλοποίηση του στρατηγικού της σχεδίου, μετά την αύξηση κεφαλαίου ύψους 98,7 εκατ. τον Οκτώβριο του 2022, συμπεριλαμβανομένης της πρόσφατης εξαγοράς των εργασιών της HSBC Continental Europe στην Ελλάδα.

Η Moody’s αναμένει ότι αυτή η συναλλαγή θα ενισχύσει τους δείκτες κεφαλαίου της τράπεζας, οι οποίες πιθανότατα θα αυξηθούν σε pro-forma CET1 περίπου 13% και CAR περίπου 15,5% από το αναφερόμενο 9,1% και 11,8% αντίστοιχα τον Ιούνιο του 2023. Οι δραστηριότητες της HSBC θα προσφέρουν στην τράπεζα παρουσία σε ολόκληρη τη χώρα, ενώ τα περιουσιακά στοιχεία και το σχετικό προσωπικό θα είναι συμπληρωματικά με το υπάρχον επιχειρηματικό μοντέλο της τράπεζας που είναι προσανατολισμένο στον δανεισμό ΜμΕ.

Πειραιώς
Η BCA της Τράπεζας Πειραιώς αναβαθμίστηκε σε ba3 από b2, οι αξιολογήσεις μακροπρόθεσμων καταθέσεων της αναβαθμίστηκαν σε Ba1 από Ba3 και η ανώτερη αξιολόγηση ακάλυπτου χρέους της αναβαθμίστηκε σε Ba2 από B1. Το υψηλότερο BCA της τράπεζας λαμβάνει υπόψη το de-risking του ισολογισμού της σε συνδυασμό με την ισχυρή βασική λειτουργική κερδοφορία το 2023.

Η τράπεζα μείωσε το δείκτη NPE σε 5,5% τον Ιούνιο του 2023 από 9,3% τον Ιούνιο του 2022, μετά την εφαρμογή και το front-loading σειράς δράσεων στο πλαίσιο του σχεδίου καθαρισμού της. Σύμφωνα με τη Moody’s, η αναβάθμιση της αξιολόγησης αναγνωρίζει επίσης το επιτυχημένο ιστορικό της τράπεζας μέχρι στιγμής στην υλοποίηση του σχεδίου μετασχηματισμού της και στην επίτευξη ποιότητας ενεργητικού ανάλογη με τις υπόλοιπες εγχώριες τράπεζες, σε αντίθεση με τη θέση της τα προηγούμενα χρόνια.

Ένας άλλος παράγοντας που οδήγησε στην αναβάθμιση της αξιολόγησης της Τράπεζας Πειραιώς είναι η ισχυρή υποκείμενη κερδοφορία της, με τα βασικά κέρδη προ προβλέψεων το α’ εξάμηνο του 2023 να αυξάνονται κατά 81% σε ετήσια βάση, γεγονός που σε συνδυασμό με την αυστηρή διαχείριση των λειτουργικών δαπανών οδηγεί σε δείκτη κόστους προς οργανικά έσοδα στο 34% τον Ιούνιο του 2023. Η τράπεζα μπόρεσε επίσης να ενισχύσει τις μετρήσεις κεφαλαίου της με έναν pro-forma δείκτη CET1 στο 12,3% τον Ιούνιο του 2023 σε σύγκριση με το 10,2% τον Ιούνιο του 2022, φέρνοντάς την πιο κοντά στους αντίστοιχους δείκτες των υπόλοιπων εγχώριων τραπεζών.

Attica Bank
Η αξιολόγηση BCA της Attica Bank αναβαθμίστηκε σε caa2 από caa3 και η αξιολόγηση των μακροπρόθεσμων καταθέσεων της αναβαθμίστηκε σε B3 από Caa1. Η αναβάθμιση των αξιολογήσεων της Attica Bank θεωρεί την αύξηση κεφαλαίου της τον Απρίλιο του 2023 με άντληση 473 εκατ. ευρώ, αλλά και τις προσπάθειες της νέας CEO για αναδιάρθρωση της τράπεζας και υλοποίηση του νέου επιχειρηματικού της σχεδίου για εκκαθάριση του ισολογισμού και λειτουργία με πιο σύγχρονο, ευέλικτο και αποτελεσματικό μοντέλο διαχείρισης. Ο pro-forma CET1 και ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας (CAR) της τράπεζας ήταν στο 13,4% και 17,8% αντίστοιχα τον Μάρτιο του 2023, ενσωματώνοντας την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου.

Ωστόσο, η ακόμη χαμηλή αξιολόγηση BCA της τράπεζας βασίζεται στο ότι εξακολουθεί να υπάρχει ένα υψηλό επίπεδο NPEs (66% των ακαθάριστων δανείων) στον ισολογισμό της από τον Μάρτιο του 2023 και το αδύναμο προφίλ κερδοφορίας, αν και σταδιακά βελτιώνεται, με κέρδη προ προβλέψεων περίπου 0,5 εκατ. ευρώ στο πρώτο τρίμηνο του 2023 σε σύγκριση με ζημίες στο παρελθόν.

Μια πρόσφατη συμφωνία πώλησης για ένα μέρος των μη εξυπηρετούμενων τιτλοποιημένων ομολογιών της (Astir I ύψους 312 εκατ. ευρώ) πιθανότατα θα μειώσει το pro-forma απόθεμα NPEs σε περίπου 2 δισ. ευρώ από τον Σεπτέμβριο του 2023. Επιπλέον, η τράπεζα σχεδιάζει να ξεφορτώσει πιο προβληματικά περιουσιακά στοιχεία και να επιτύχει έναν δείκτη NPE πιο κοντά στο 35% μέχρι το τέλος του 2025, ενώ σε περίπτωση που χρησιμοποιήσει τον αναμενόμενο νέο γύρο του σχήματος Ηρακλή, ο δείκτης θα μπορούσε ενδεχομένως να μειωθεί περαιτέρω σε μονοψήφιο ποσοστό. Η δυνατότητα συγχώνευσης με μια άλλη μικρή εγχώρια τράπεζα (Παγκρήτια) για τη δημιουργία μιας μεγαλύτερης και υγιέστερης μεσαίας τράπεζας στην αγορά, είναι επίσης ένας παράγοντας που καθοδηγεί τη κίνηση αξιολόγησης της Moody’s.

Προοπτικές
Η Moody’s προσδοκά ότι όλες οι τράπεζες θα είναι σε θέση να ενισχύσουν περαιτέρω την κεφαλαιακή τους βάση μέσω ισχυρών κερδών εις νέο και ότι τυχόν πιστωτικοί κίνδυνοι που προκύπτουν από πληθωριστικές πιέσεις και υψηλά επιτόκια θα παραμείνουν διαχειρίσιμοι χωρίς άμεσο σημαντικό κίνδυνο για την ποιότητα του ενεργητικού τους.

Να σημειωθεί πως οι θετικές προοπτικές για τις αξιολογήσεις μακροπρόθεσμης πιστοληπτικής ικανότητας σηματοδοτούν την προσδοκία του οίκου αξιολόγησης για πιθανές περαιτέρω βελτιώσεις στο λειτουργικό περιβάλλον της χώρας, καθώς και στα μεμονωμένα πιστωτικά προφίλ των τραπεζών στις επόμενες 12-18 μήνες παρά τις προκλήσεις που υπάρχουν.

Η κοινοβουλευτική πλειοψηφία της κυβέρνησης μετά τις εκλογές του Ιουνίου παρέχει υψηλό βαθμό πολιτικής βεβαιότητας και βεβαιότητας για τις πολιτικές για την επόμενη τετραετία, όπως εκτιμά ο οίκος, ενισχύοντας τη συνεχιζόμενη εφαρμογή μεταρρυθμίσεων του παρελθόντος και τον σχεδιασμό περαιτέρω διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, οι οποίες στηρίζουν τις προσδοκίες του Moody’s για περαιτέρω οικονομική και δημοσιονομική ενίσχυση.

Η σταθερή προοπτική της αξιολόγησης αντανακλά τις θετικές τάσεις, οι οποίες σταθμίζονται με διαρθρωτικές προκλήσεις, που θα μπορούσαν να επιβαρύνουν το πιστωτικό προφίλ της Ελλάδας περισσότερο απ’ ότι αναμένει σήμερα ο Moody’s, συμπεριλαμβανομένων του χαμηλού, αν και αυξανόμενου, ποσοστού επενδύσεων, του σημαντικού ελλείμματος στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών  και του ακόμη υψηλού δημόσιου χρέους καθώς και των δημοσιονομικών προκλήσεων από τη γήρανση του πληθυσμού και την κλιματική αλλαγή. 

Μέσος ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ 2,2% έως το 2027

O Μοοdy’s θεωρεί ότι η Ελλάδα παρουσιάζει εύρωστη αναπτυξιακή δυναμική στο πλαίσιο  βιώσιμης αλλαγής του οικονομικού μοντέλου της. Προβλέπει ότι το ΑΕΠ της χώρας θα επεκταθεί με μέσο ετήσιο ρυθμό 2,2% την περίοδο 2023-27, «πολύ σημαντική βελτίωση σε σύγκριση με τη μέση ανάπτυξη 0,8% την πενταετία πριν την πανδημία». Οι επενδύσεις και η κατανάλωση θα είναι οι κύριοι μοχλοί της ανάπτυξης, με τη συμβολή των καθαρών εξαγωγών να αυξάνεται σταδιακά. 

Αύξηση του ποσοστού επενδύσεων στο 18% του ΑΕΠ το 2027

Αναφέρει ότι την επόμενη τετραετία οι δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις θα στηριχθούν από πόρους του Ταμείου Ανάπτυξης και Ανθεκτικότητας της ΕΕ, προβλέποντας ότι θα ενισχύσουν σημαντικά τον δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης της Ελλάδας. Αναμένει ακόμη να συνεχισθεί η θετική τάση όσον αφορά τις εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων λόγω των βελτιωμένων οικονομικών προοπτικών, των συνεχιζόμενων ιδιωτικοποιήσεων και των περαιτέρω διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. «Συνολικά, αυτά θα βοηθήσουν να αυξηθεί το ποσοστό των επενδύσεων περί το 18% του ΑΕΠ το 2017 από 13,7% το 2022». 

Οι ισχυρές επενδύσεις ωστόσο θα συντείνουν να παραμείνει μεγάλο το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, με τον οίκο να προβλέπει ότι θα κυμαίνεται περί το 5-7% του ΑΕΠ έως το 2027, έναντι 9,7% το 2022. Ωστόσο, οι κίνδυνοι εξωτερικής ευαισθησίας λόγω του υψηλού και μόνο σταδιακά περιοριζόμενου ελλείμματος στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών μετριάζονται κατά την άποψη του Moody’s από τις προοπτικές ισχυρών άμεσων ξένων επενδύσεων και της διασφαλισμένης χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης για την επόμενη διετία, που θα χρηματοδοτήσουν ένα σημαντικό ποσοστό του ελλείμματος.

Ισχυρή δέσμευση σε δημοσιονομική σύνεση και μεταρρυθμίσεις

Ο Moody’s αναμένει ότι η κυβέρνηση θα διατηρήσει την πολιτική που χτίζει ιστορικό συνεχούς εφαρμογής οικονομικών και δημοσιονομικών μεταρρυθμίσεων την επόμενη τετραετία. Κατά την άποψή του, η κυβερνητική δέσμευση για εφαρμογή μεταρρυθμίσεων και δημοσιονομικά συνετών πολιτικών είναι αξιόπιστη και ισχυρή. «Επιπλέον, υπάρχει ευρύτερη συναίνεση στην κοινωνία για τις πολιτικές αυτές», εκτιμά. 

Θεσμικές αλλαγές που εφαρμόστηκαν τα προηγούμενα χρόνια, όπως η δημιουργία της ΑΑΔΕ, η ψηφιοποίηση της δημόσιας διοίκησης και το νέο πλαίσιο για τις πτωχεύσει έχουν θετικό αντίκτυπο στην αποτελεσματικότητα της κυβέρνησης, τη φορολογική συμμόρφωση και το ευρύτερο επιχειρηματικό περιβάλλον. 

Ο οίκος αναμένει περαιτέρω πρόοδο τα επόμενα χρόνια, που θα βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα έως σήμερα επιτεύγματα. «Οι τομείς με υψηλή σημασία για το πιστωτικό προφίλ της Ελλάδας περιλαμβάνουν την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της δικαιοσύνης, περαιτέρω βελτιώσεις στη φορολογική συμμόρφωση, φορολογικά κίνητρα για την αύξηση των επενδύσεων, μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας για την αύξηση του ποσοστού απασχόλησης και μέτρα για τη στήριξη της δημιουργίας πράσινης υποδομής. 

Το ελληνικό δημόσιο χρέος θα μειώνεται σταθερά

Ο Moody’s αναμένει ακόμη μεγαλύτερη μείωση του βάρους του δημόσιου χρέους, το οποίο πιθανόν να μειωθεί κοντά στο 150% του ΑΕΠ το επόμενο έτος, αν και θα είναι σε υψηλότερο επίπεδο από άλλες χώρες με την ίδια αξιολόγηση. Η μείωση θα προκύψει ως αποτέλεσμα της αύξησης του ΑΕΠ με ρυθμό ταχύτερο απ’ ό,τι προβλεπόταν προηγουμένως και της σταδιακής μόνο μείωσης του πληθωρισμού που θα οδηγήσουν σε αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ κατά περίπου 5% ετησίως στην περίοδο 2023-27 έναντι αύξησης 0,7% την πενταετία πριν από την πανδημία. 

Η μείωση του χρέους θα αντανακλά επίσης την ισχυρή εστίαση της κυβέρνησης στην εφαρμογή συνετών δημοσιονομικών πολιτικών που θα οδηγούν σε αυξανόμενα πρωτογενή πλεονάσματα, κατά τον οίκο. Ο Moody’s αναμένει ότι η Ελλάδα θα επιτύχει πρωτογενή πλεονάσματα της τάξης του 1-2% του ΑΕΠ τα επόμενα χρόνια, κάτι που αντανακλά τη βελτιωμένη αποτελεσματικότητα της δημοσιονομικής πολιτικής. 

Βελτιωμένη η υγεία του τραπεζικού τομέα

Οι δείκτες για την ποιότητα ενεργητικού των τραπεζών, την κερδοφορία και την κεφαλαιοποίησή τους συνεχίζουν να βελτιώνονται, κινούμενοι πιο κοντά στον μέσο όρο της Ευρωζώνης και της ΕΕ. Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (NPLs)έχουν μειωθεί τόσο όσον αφορά το ύψος των ποσών όσο και ως ποσοστό των συνολικών δανείων και είναι λίγο χαμηλότερα από 5%, από 30% το 2020. 

Αν και ο χειρισμός των NPLs παραμένει πρόκληση, ο Moody’s αναμένει επιτάχυνση στο πλαίσιο του αναθεωρημένου πτωχευτικού νόμου.

Ο διεθνής οίκος θέτοντας το ερώτημα αν είναι πιθανόν η Ελλάδα να διατηρήσει έναν από τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης στην Ευρώπη, απαντά:

«Ένας ισχυρός τουριστικός τομέας, η εγχώρια κατανάλωση και οι επενδύσεις θα οδηγήσουν σε υγιή αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 5,3% το 2022. Ωστόσο, η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί απότομα στο 1,8% το 2023, καθώς οι υψηλές τιμές ενέργειας τροφοδοτούνται από ευρύτερες πιέσεις τιμών και αποδυναμώνουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, ενώ η αύξηση των επιτοκίων θα επιβαρύνει τις επενδύσεις».

H Moody’s αναφέρει επίσης ότι πέρα από την επόμενη χρονιά, δομικοί παράγοντες όπως η ραγδαία γήρανση του πληθυσμού της Ελλάδας θα συνεχίσει να εμποδίζει το μακροπρόθεσμο
αναπτυξιακό δυναμικό της οικονομίας σε περίπου 1,2%.

Το χρέος

Αναφορικά με το χρέος, αναφέρει ότι έχει μειωθεί στο 193,3% του ΑΕΠ στο τέλος του 2021 από 206,3% το 2020, προβλέποντας ότι η ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ και τα πρωτογενή πλεονάσματα από το 2023 και μετά θα υποστηρίξουν περαιτέρω μειώσεις στο 154% έως το 2026.

«Ωστόσο, η Ελλάδα θα έχει ακόμα ένα από τα υψηλότερα χρέη παγκοσμίως μέχρι τότε. Το ταμειακό απόθεμα της κυβέρνησης και o μέσος χρόνος ωρίμανσης άνω των 18 ετών μειώνουν τους άμεσους κινδύνους ρευστότητας, αλλά η διατήρηση της εμπιστοσύνης των πιστωτών του επίσημου τομέα είναι ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους της Ελλάδας».

Ο τραπεζικός τομέας

Παρά τις πληθωριστικές πιέσεις και τα σημάδια οικονομικής επιβράδυνσης, οι προοπτικές της Moody’s για τον ελληνικό τραπεζικό τομέα παραμένουν θετικές, κυρίως λόγω της προόδου που έχουν σημειώσει οι τράπεζες στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων τους από σχεδόν 50% κατά την κρίση χρέους του ευρώ σε 9,5% τώρα.

Στη μελέτη, αναφέρει ότι η βελτίωση της ποιότητας του ενεργητικού θα στηρίξει την οργανική κερδοφορία των τραπεζών και την οικονομική ανάπτυξη και θα περιορίσει τους κινδύνους ενδεχόμενης υποχρέωσης της κυβέρνησης.

Αναφορικά με τις εκλογές

Στο ερώτημα πόσο μεγάλο κίνδυνο θέτουν οι εκλογές του επόμενου έτους για το πιστωτικό προφίλ της Ελλάδας, ο διεθνής οίκος απαντά: «Ένας νέος εκλογικός νόμος που καταργεί τις μπόνους έδρες και εισάγει ένα πιο καθαρό σύστημα αναλογικής εκπροσώπησης καθιστά πιθανούς δύο γύρους εκλογών, κάτι που αναμένουμε την άνοιξη του 2023. Μπορεί να χρειαστούν αρκετές εβδομάδες ή περισσότερες για να σχηματιστεί κυβέρνηση συνασπισμού. Βλέπουμε χαμηλό κίνδυνο ανατροπής των μεταρρυθμίσεων ή ουσιαστικής αλλαγής στις δημοσιονομικές και οικονομικές πολιτικές».

Τα βασικά σημεία των ερωτήσεων-απαντήσεων είναι τα ακόλουθα:

-Είναι πιθανό η Ελλάδα να διατηρήσει έναν από τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης στην Ευρώπη;

Η ισχυρή ανάπτυξη του τουριστικού τομέα, η εγχώρια κατανάλωση και οι επενδύσεις θα οδηγήσουν σε υγιή αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 5,3% το 2022. Ωστόσο, η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί απότομα στο 1,8% το 2023, καθώς οι υψηλές τιμές της ενέργειας τροφοδοτούν τις ευρύτερες πιέσεις στις τιμές και αποδυναμώνουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και η αύξηση των επιτοκίων θα επιβαρύνει τις επενδύσεις. Μετά το επόμενο έτος, διαρθρωτικοί παράγοντες όπως η ταχεία γήρανση του πληθυσμού της Ελλάδας θα συνεχίσουν να εμποδίζουν τη μακροπρόθεσμη πορεία της οικονομίας και το αναπτυξιακό δυναμικό της οικονομίας στο 1,2% περίπου.

-Εξακολουθεί το χρέος της Ελλάδας να αποτελεί την κύρια πιστωτική της πρόκληση και ποιοι είναι οι βασικοί κίνδυνοι που πρέπει να προσέξουν οι επενδυτές;

Το δημόσιο χρέος έχει μειωθεί στο 193,3% του ΑΕΠ στο τέλος του 2021 από 206,3% το 2020 και προβλέπουμε ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ και πρωτογενή πλεονάσματα από 2023 και μετά θα στηρίξουν περαιτέρω μείωση στο 154% έως το 2026. Ωστόσο, η Ελλάδα θα εξακολουθεί να έχει ένα από τα υψηλότερα βάρη χρέους παγκοσμίως μέχρι τότε. Το ταμειακό απόθεμα της κυβέρνησης και ο μέσος χρόνος ωρίμανσης άνω των 18 ετών μειώνουν τους άμεσους κινδύνους ρευστότητας, αλλά η διατήρηση της εμπιστοσύνης των πιστωτών του επίσημου τομέα είναι ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση της Ελλάδας και της βιωσιμότητας του χρέους.

-Έχουν βελτιωθεί οι συνθήκες στον τραπεζικό τομέα;

Παρά τις πληθωριστικές πιέσεις και τις ενδείξεις οικονομικής επιβράδυνσης, οι προοπτικές για τον ελληνικό τραπεζικό τομέα παραμένουν θετικές κυρίως λόγω της προόδου που έχουν σημειώσει οι τράπεζες στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων από σχεδόν 50% κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους σε 9,5% τώρα. Η βελτίωση της ποιότητας του ενεργητικού θα στηρίξει την οργανική κερδοφορία των τραπεζών και με τη σειρά της θα στηρίξει την οικονομική ανάπτυξη και θα περιορίσει τους κινδύνους ενδεχόμενης ευθύνης της κυβέρνησης.

-Πόσο μεγάλο κίνδυνο αποτελούν οι εκλογές του επόμενου έτους για το πιστωτικό προφίλ της Ελλάδας;

Η αλλαγή στον εκλογικό νόμο που καταργεί τις μπόνους έδρες και εισάγει ένα καθαρότερο σύστημα αναλογικής εκπροσώπησης καθιστά δύο γύρους εκλογών πιθανούς, τους οποίους αναμένουμε την άνοιξη του 2023. Μπορεί να χρειαστούν αρκετές εβδομάδες ή και περισσότερο για να σχηματιστεί κυβέρνηση συνασπισμού. Βλέπουμε χαμηλό κίνδυνο ανατροπής των μεταρρυθμίσεων ή ουσιαστικής αλλαγής της δημοσιονομικής και οικονομικής πολιτικής.

Όπως επεσήμανε ο Οίκος Moody’s, η Ρωσία προσπάθησε να πληρώσει ομόλογά της σε δολάρια με ρούβλια λόγω των κυρώσεων που της έχουν επιβληθεί από τη Δύση εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία, στην πρώτη μεγάλη αθέτηση πληρωμών ξένων ομολόγων της Μόσχας ύστερα από τα χρόνια που ακολούθησαν την επανάσταση των μπολσεβίκων του 1917.

Η Ρωσία προχώρησε σε πληρωμή που ήταν προγραμματισμένη για τις 4 Απριλίου για δύο κρατικά ομόλογα –με ωρίμαση το 2022 και το 2042- σε ρούβλια αντί σε δολάρια που προβλεπόταν να καταβάλει με βάση τους όρους των τίτλων αυτών.

Η Ρωσία «μπορεί έτσι να θεωρηθεί ότι είναι σε καθεστώς αθέτησης πληρωμών βάσει του ορισμού της Moody’s εάν δεν υπάρξει κάποια αλλαγή έως τις 4 Μαΐου, που λήγει η περίοδος χάριτος», ανέφερε ο οίκος Moody’s σε ανακοίνωση.

«Οι συμβάσεις των ομολόγων δεν περιλαμβάνουν πρόβλεψη για αποπληρωμή σε κάποιο άλλο νόμισμα εκτός των δολαρίων».

Σε τριμηνιαία βάση, η Ελλάδα έχει αναπτυχθεί έντονα, 3,8% ανά τρίμηνο σε μέσο όρο, τα τελευταία τέσσερα τρίμηνα και βρίσκεται στον δρόμο της οικονομικής επέκτασης, καθώς το πραγματικό της ΑΕΠ είναι πλέον πάνω από το προ πανδημίας επίπεδο.

Για το τρίτο τρίμηνο η Moody’s Analytics προβλέπει ότι η διεύρυνση της οικονομικής δραστηριότητας θα κινηθεί λόγω του τουρισμού και πάλι σε διψήφια ποσοστά ενώ για το 2022 προβλέπει ότι η ανάπτυξη του ΑΕΠ θα φτάσει το 5,1%.

Οι προοπτικές αντανακλούν την αξιολόγηση του Moody’s για τις βασικές πιστωτικές συνθήκες που θα επηρεάσουν την πιστοληπτική ικανότητα των τραπεζών τους επόμενους 12-18 μήνες.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Παρατείνεται έως 30 Απριλίου η τηλεργασία για το 50% των εργαζομένων

Ο Moody’s αναβάθμισε, επίσης, τις προοπτικές του κυπριακού τραπεζικού συστήματος σε θετικές από σταθερές και πέντε άλλων χωρών – Φινλανδίας, Ουγγαρίας, Νορβηγίας, Πορτογαλίας και Σλοβακίας – σε σταθερές από αρνητικές. 

«Αναμένουμε ότι η οποία επιδείνωση όσον αφορά τον κίνδυνο για το ενεργητικό των τραπεζών θα είναι περιορισμένη και ότι τα κέρδη τους θα αυξάνονται καθώς οι ευρωπαϊκές οικονομίες θα ανακάμπτουν μετά τη μεγάλη πτώση του πραγματικού ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της κρίσης του κορονοϊού», δήλωσε η αντιπρόεδρος του Moody’s, Louise Lundberg, προσθέτοντας: «Παρά κάποιες πιο θετικές ενδείξεις, οι επιχειρηματικές συνθήκες θα παραμείνουν δύσκολες καθώς οι κυβερνήσεις θα αποσύρουν σταδιακή τη στήριξη και οι ευρωπαϊκές οικονομίες θα ανακάμπτουν με διαφορετικές ταχύτητες». 

Χρ. Σταϊκούρας για την αναβάθμιση της Ελλάδας από τη Moody’s: Αποδεικτικό στοιχείο αυξημένης εμπιστοσύνης προς τη χώρα και την κυβέρνηση

Οι δύο βασικοί λόγοι για την αναβάθμιση , όπως ανέφερε ο οίκος σε ανακοίνωσή του, είναι:
Πρώτον, ότι οι συνεχιζόμενες μεταρρυθμίσεις στηρίζουν μία βιώσιμη βελτίωση της θεσμικής ισχύος και έχουν ήδη φέρει απτή πρόοδο σε τομείς, συμπεριλαμβανομένων αυτών της φορολογικής διοίκησης και της μάχης κατά της διαφθοράς. Ο κίνδυνος αντιστροφής αυτών των σημαντικών βελτιώσεων είναι χαμηλός κατά την άποψη του Moody’s.

Δεύτερον, ότι οι προοπτικές ανάπτυξης της χώρας τα επόμενα χρόνια είναι θετικές παρά τον βραχυπρόθεσμα αρνητικό αντίκτυπο από την πανδημία του κορονοϊού, ιδιαίτερα στον τουριστικό τομέα. Η ελληνική οικονομία θα ωφεληθεί, αναφέρει ο Moody’s, από τις συνεχιζόμενες προσπάθειες για βελτίωση του επενδυτικού κλίματος παράλληλα με τις εισροές πολύ σημαντικών ευρωπαϊκών πόρων για την ανάκαμψη, προβλέποντας ρυθμούς ανάπτυξης 3,5% μεσοπρόθεσμα. «Οι ευνοϊκές αναπτυξιακές προοπτικές, σε συνδυασμό με την επάνοδο σε μία συνετή δημοσιονομική στάση θα οδηγήσει στη σταδιακή αναστροφή της τάσης του δημόσιου χρέους», σημειώνει ο οίκος, προσθέτοντας ότι επιπλέον η Ελλάδα ωφελείται από την πολύ ευνοϊκή διάρθρωση του χρέους και τη ισχυρή δυνατότητά της να το εξυπηρετήσει.

Οι σταθερές προοπτικές αντανακλούν την άποψη του Moody’s ότι θα χρειασθεί κάποιος χρόνος για να ενσωματωθούν πλήρως και να γίνουν ορατά τα οφέλη από τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις και τις μεταρρυθμίσεις στη διακυβέρνηση. Επίσης, ο οίκος θεωρεί ότι ο τραπεζικός τομέας – παρά τις περαιτέρω βελτιώσεις το περασμένο έτος – εξακολουθεί να απαιτεί ισχυρή δράση για να βελτιώσει την αδύναμη ποιότητα του ενεργητικού τους.

Ο Moody’s σημειώνει ότι η δυναμική της εφαρμογής διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων είναι ισχυρή μετά την τελευταία αξιολόγησή του τον Μάρτιο του 2019, προσθέτοντας ότι συνεχίζεται η πρόοδος αναφορικά με τις εκκρεμείς μεταρρυθμιστικές δεσμεύσεις που είχαν συμφωνηθεί στο Eurogroup του Ιουνίου 2018. «Η συνεχιζόμενη ψηφιοποίηση της δημόσιας διοίκησης και του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης έχει θετικό αντίκτυπο για τη φορολογική συμμόρφωση καθώς και για την αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης και συμβάλλει στη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Η κυβέρνηση έχει κάνει σημαντικά βήματα προς μία πιο συστημική προσέγγιση για την αντιμετώπιση του υψηλού επιπέδου μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων του τραπεζικού τομέα μέσω του σχεδίου «Ηρακλής» καθώς και του νέου πτωχευτικού πλαισίου που αναμένεται να τεθεί σε ισχύ στην αρχή του επόμενου έτους. Οι μεταρρυθμίσεις στο σύστημα απονομής δικαιοσύνης συνεχίζονται, μαζί με περαιτέρω μέτρα για να ευθυγραμμισθεί η ποιότητα και ο επαγγελματισμός της δημόσιας διοίκησης με των άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Αν ληφθούν μαζί, οι μεταρρυθμίσεις αυτές βοηθούν να αντιμετωπισθούν οι αιτίες της ελληνικής οικονομικής κρίσης και της κρίσης χρέους της περασμένης δεκαετίας», τονίζει ο οίκος. Ο Moody’s σημειώνει ακόμη ότι η Ελλάδα έχει βελτιωθεί σε όλους τους δείκτες διακυβέρνησης παγκοσμίως, τους οποίους λαμβάνει υπόψη από το 2016, το πρώτο έτος πλήρους εφαρμογής του τρίτου προγράμματος προσαρμογής.

Παρά τη σημαντική οικονομική συρρίκνωση λόγω του σοκ που έχει προκαλέσει ο κορονοϊός, ο Moody’s αναμένει ότι οι ισχυρότερες επενδυτικές προοπτικές θα στηρίξουν την ανάκαμψη και θα βελτιώσουν ουσιαστικά τις μεσοπρόθεσμες αναπτυξιακές προοπτικές της Ελλάδας. Αν και ο οίκος εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία θα συρρικνωθεί κατά σχεδόν 9% το 2020, αναμένει μία ισχυρή ανάκαμψη το 2021, ενώ το πιο σημαντικό για το πιστωτικό προφίλ της Ελλάδας, όπως σημειώνει, είναι ότι η ανάπτυξη αναμένεται να διαμορφωθεί σε περίπου 3,5% κατά μέσο όρο μεσοπρόθεσμα. Ο Moody’s θεωρεί ότι βασικές μεταρρυθμίσεις που έγιναν πρόσφατα μειώνουν σημαντικά το διοικητικό βάρος για νέες επενδύσεις και αίρουν βασικά εμπόδια, επιπρόσθετα με την εφαρμογή των ψηφιακών εργαλείων. «Τα πρώτα αποτελέσματα είναι ορατά», τονίζει, καθώς «σύμφωνα με τις έρευνες της Παγκόσμιας Τράπεζας για το επιχειρείν , η έναρξη μίας επιχείρησης είναι τώρα πιο αποδοτική στην Ελλάδα από οπουδήποτε αλλού στην ΕΕ». Οι άμεσες ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα ανήλθαν πέρυσι στο υψηλότερο επίπεδο τουλάχιστον από το 2002, εν μέρει λόγω αρκετών επιτυχημένων ιδιωτικοποιήσεων και πιο πρόσφατα στον τομέα των ακινήτων. «Η πρόσφατη απόφαση της Microsoft να εγκαταστήσει τρία κέντρα δεδομένων στην Ελλάδα αποτελεί μία ένδειξη της βελτιούμενης ελκυστικότητας της χώρας για ξένες επενδύσεις», σημειώνει.

Ο οίκος προβλέπει ότι το χρέος της Ελλάδας θα αυξηθεί σημαντικά φέτος, περίπου στο 200% του ΑΕΠ, πριν αρχίσει να μειώνεται ξανά από το επόμενο έτος εν μέσω της αναμενόμενης οικονομικής ανάκαμψης. Ωστόσο, προσθέτει, ότι ο λόγος του χρέους προς το ΑΕΠ έχει πιο περιορισμένη σημασία στην Ελλάδα σε σχέση με άλλες χώρες, δεδομένης της πολύ μεγάλης διάρκειάς του και της σημαντικής και επανειλημμένης ελάφρυνσης χρέους που έχει προσφερθεί από τους πιστωτές της Ελλάδας στην Ευρωζώνη. Η δυνατότητα εξυπηρέτησης του χρέους, όπως μετράται από τις πληρωμές τόκων σε σχέση με τα κρατικά έσοδα, είναι πολύ ισχυρότερη (πρόβλεψη για 6,2% το 2021) από ότι στις άλλες χώρες με αξιόχρεο Ba (10,9%) και αναμένεται ότι θα συνεχίσει να βελτιώνεται, ενισχυμένη από τις πολύ ευνοϊκές χρηματοδοτικές συνθήκες.