Τα πολυαναμενόμενα αποτελέσματα της δοκιμής του 2017 δείχνουν ότι η νέα προσέγγιση μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο μιτοχονδριακής νόσου — αν και δεν έχουν πειστεί όλοι οι ειδικοί. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οκτώ μωρά έχουν γεννηθεί χάρη σε τεχνολογία που χρησιμοποιεί DNA από τρία άτομα: τους δύο βιολογικούς γονείς και έναν τρίτο δότη που προσφέρει υγιές μιτοχονδριακό DNA.

Τα μωρά γεννήθηκαν από μητέρες που φέρουν γονίδια για μιτοχονδριακές παθήσεις και κινδύνευαν να μεταδώσουν σοβαρές διαταραχές. Οι ερευνητές της δοκιμής αναφέρουν ότι τα οκτώ μωρά είναι υγιή. «Η μιτοχονδριακή νόσος μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες για τις οικογένειες», δήλωσε ο Doug Turnbull από το Πανεπιστήμιο του Newcastle. «Τα σημερινά νέα προσφέρουν ελπίδα σε περισσότερες γυναίκες που κινδυνεύουν να μεταδώσουν αυτή την πάθηση, δίνοντάς τους την ευκαιρία να αποκτήσουν παιδιά χωρίς αυτή τη φοβερή ασθένεια».

Η μελέτη βασίζεται στην τεχνική της «μιτοχονδριακής δωρεάς» και χαρακτηρίστηκε ως «κατόρθωμα» και «αξιοσημείωτη επίτευξη» από άλλους επιστήμονες του χώρου. Στην προσέγγιση της ομάδας, τα ωάρια των ασθενών γονιμοποιούνται με σπέρμα και οι πυρήνες τους μεταφέρονται σε δωρηθέντα γονιμοποιημένα ωάρια, από τα οποία έχει αφαιρεθεί ο πυρήνας. Έτσι, τα νέα έμβρυα περιέχουν το DNA των προοριζόμενων γονιών και ένα μικρό ποσοστό μιτοχονδριακού DNA από τον δότη.

«Η έννοια της [μιτοχονδριακής δωρεάς] έχει προκαλέσει πολλές συζητήσεις, ανησυχία και προβληματισμό», ανέφερε ο Stuart Lavery, σύμβουλος αναπαραγωγικής ιατρικής στο University College Hospitals NHS Foundation Trust. «Η ομάδα του Newcastle απέδειξε ότι μπορεί να εφαρμοστεί με κλινική αποτελεσματικότητα και ηθικά αποδεκτό τρόπο για την πρόληψη της νόσου και του πόνου».

Αντιδράσεις και επιφυλάξεις για την ασφάλεια

Ωστόσο, δεν βλέπουν όλοι τη δοκιμή ως απόλυτη επιτυχία. Ενώ πέντε παιδιά γεννήθηκαν «χωρίς προβλήματα υγείας», ένα παρουσίασε πυρετό και λοίμωξη ουροποιητικού, ενώ ένα άλλο είχε μυϊκούς σπασμούς. Ένα τρίτο αντιμετώπισε αρρυθμία στην καρδιά. Τρία μωρά γεννήθηκαν με χαμηλό επίπεδο των ίδιων μεταλλάξεων στο μιτοχονδριακό DNA που η θεραπεία στόχευε να αποτρέψει.

Η Heidi Mertes, βιοηθικός στο Pανεπιστήμιο της Γάνδης, δηλώνει «μετριοπαθώς αισιόδοξη». «Χαίρομαι που λειτούργησε», λέει. «Αλλά παράλληλα είναι ανησυχητικό… χρειάζεται προσοχή και προσεκτικά βήματα». Ο Pavlo Mazur, πρώην εμβρυολόγος που χρησιμοποίησε παρόμοια μέθοδο στην Ουκρανία, θεωρεί ότι οι δοκιμές πρέπει να διακοπούν προσωρινά μέχρι να διευκρινιστούν τα αίτια των παρατηρούμενων φαινομένων.

Άλλοι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η τεχνική θα πρέπει να μελετηθεί και σε άτομα χωρίς μιτοχονδριακές μεταλλάξεις, ώστε να μειωθεί κάθε πιθανός κίνδυνος μετάδοσης ασθενειών στα παιδιά.

Νομικό πλαίσιο και εξέλιξη της έρευνας στη Βρετανία

Η είδηση των γεννήσεων ήταν πολυαναμενόμενη από τους ερευνητές. Η μιτοχονδριακή δωρεά νομιμοποιήθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2015. Δύο χρόνια αργότερα, η Human Fertility and Embryology Authority (HFEA) χορήγησε αποκλειστική άδεια σε κλινική του Newcastle για τη διαδικασία.

Το Newcastle Fertility Centre at Life ξεκίνησε τη δοκιμή το 2017 με στόχο τη θεραπεία 25 γυναικών ετησίως. Έκτοτε, η ομάδα του Newcastle κράτησε χαμηλό προφίλ σχετικά με τα αποτελέσματα, παρότι άλλες ομάδες διεθνώς έχουν εφαρμόσει παρόμοιες τεχνικές (όπως στις ΗΠΑ, την Ουκρανία και την Ελλάδα).

Ωστόσο, η δοκιμή του Newcastle θεωρείται η πιο «επίσημη», καθώς ήταν υπό εποπτεία της HFEA. Από το 2017, 39 γυναίκες έλαβαν έγκριση για συμμετοχή στη διαδικασία. Είκοσι πέντε υποβλήθηκαν σε ορμονική διέγερση για συλλογή ωαρίων προς κατάψυξη, ενώ δεκαεννέα προχώρησαν στη διαδικασία της δωρεάς. Μέχρι στιγμής, επτά γυναίκες έχουν γεννήσει (μία είχε δίδυμα), ενώ μία ακόμη κυοφορεί.

Το μεγαλύτερο παιδί είναι σήμερα δύο ετών. Τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν στο New England Journal of Medicine. Μια μητέρα δήλωσε: «Το μόνο που θέλαμε ήταν να δώσουμε στο παιδί μας μια υγιή αρχή στη ζωή… Η επιστήμη μάς έδωσε μια ευκαιρία».

Αποτελέσματα και νέοι προβληματισμοί

Μετά τη γέννηση κάθε παιδιού, οι ερευνητές συνέλεξαν δείγματα αίματος και ούρων για ανάλυση του μιτοχονδριακού DNA. Διαπιστώθηκε ότι τα επίπεδα μεταλλαγμένου DNA ήταν πολύ χαμηλότερα απ’ ό,τι θα αναμενόταν χωρίς τη μέθοδο αυτή. Τρεις μητέρες είχαν 100% μεταλλαγμένο μιτοχονδριακό DNA («ομοπλασμία»), όμως στα τέσσερα παιδιά τους (μαζί με τα δίδυμα), μόνο το 5% ή λιγότερο του DNA είχε τη μετάλλαξη — ένδειξη ότι δεν θα εμφανιστεί νόσος.

Οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν το αποτέλεσμα θετικό. Όπως δήλωσε η συν-συγγραφέας Mary Herbert, καθηγήτρια αναπαραγωγικής βιολογίας στα πανεπιστήμια Newcastle και Monash: «Παιδιά που θα είχαν κληρονομήσει πολύ υψηλά ποσοστά μετάλλαξης πλέον έχουν μείωση από 77% έως 100%».

Ωστόσο, τρία από τα οκτώ παιδιά παρουσίασαν συμπτώματα υγείας: ένα διαγνώστηκε στα επτά μήνες με σπάνια μορφή επιληψίας (που υποχώρησε μετά από τρεις μήνες), ένα εμφάνισε λοίμωξη ουροποιητικού συστήματος και ένα τρίτο είχε παρατεταμένο ίκτερο, υψηλά λιπίδια αίματος και αρρυθμία — συμπτώματα που φαίνεται πως δεν σχετίζονται με τις μιτοχονδριακές μεταλλάξεις αλλά δεν υπάρχει απόλυτη βεβαιότητα.

Επιπλέον, διαπιστώθηκε το φαινόμενο της «αντιστροφής»: ενώ θεωρητικά τα παιδιά δεν θα έπρεπε να κληρονομούν καθόλου «ελαττωματικό» μιτοχονδριακό DNA από τις μητέρες τους, σε τρία παιδιά παρατηρήθηκαν ποσοστά μεταξύ 5%–16% στο αίμα τους (και έως 20% στα ούρα). Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν γιατί συμβαίνει αυτό ούτε εντόπισαν συσχέτιση με την ποσότητα κυτταροπλάσματος που μεταφέρεται στη διαδικασία.

Μελλοντικές παρακολουθήσεις και επιλογές γυναικών

Η ομάδα συνεχίζει να διερευνά το ζήτημα της αντιστροφής. Σύμφωνα με ειδικούς που επικαλείται το MIT Technology Review, τόσο χαμηλά ποσοστά δύσκολα προκαλούν νόσο — ωστόσο ανησυχούν μήπως τα ποσοστά είναι υψηλότερα σε άλλους ιστούς ή αλλάζουν με την ηλικία.

Το φαινόμενο έχει παρατηρηθεί και σε άλλες δοκιμές (όπως στην Ελλάδα), όπου φάνηκε ότι η αντιστροφή συμβαίνει νωρίς στην ανάπτυξη των εμβρύων — τα πρώτα δείγματα δείχνουν τέλεια εικόνα, αλλά οι μεταλλάξεις εμφανίζονται γύρω στις 15 εβδομάδες κύησης και μετά σταθεροποιούνται.

Η ομάδα του Newcastle θα παρακολουθεί τα παιδιά μέχρι την ηλικία των πέντε ετών. Για επόμενες δοκιμές προτείνεται η χρήση αμνιοπαρακέντησης ώστε οι γονείς να γνωρίζουν εγκαίρως αν υπάρχουν υψηλά ποσοστά μεταλλαγμένου DNA — γεγονός που θα τους έδινε επιλογές σχετικά με τη συνέχιση ή όχι της κύησης.

Ο Dagan Wells, βιολόγος αναπαραγωγής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης που συμμετείχε στη δοκιμή στην Ελλάδα, θεωρεί τα αποτελέσματα «γενικά καθησυχαστικά», αλλά υπογραμμίζει πως η μέθοδος μειώνει τον κίνδυνο χωρίς να εγγυάται υγιές παιδί. Όπως σημειώνει η Mertes, εναλλακτική επιλογή αποτελεί η δωρεά ωαρίων — λύση όμως που δεν προτιμούν όσοι επιθυμούν γενετική συγγένεια με το παιδί τους.

Πέραν του επιστημονικού ενδιαφέροντος με προεκτάσεις σε θεραπευτικές μεθόδους (ψυχασθένεια, αυτισμός κλπ) η μελέτη καταρρίπτει και ένα μύθο της καθημερινότητας: Μετά απο μια κουραστική μέρα χαλαρώνουμε στον καναπέ βλέποντας μία τανία.

Οι ερευνητές εντόπισαν εντόπισαν πού ο εγκέφαλος ενεργοποιείται κατά τη διάρκεια κινηματογραφικών σκηνών – για παράδειγμα, όταν ο Ντομ Κομπ (Λεονάρντο Ντι Κάπριο) εξερευνά έναν ονειρικό κόσμο στο «Inception», ο Κέβιν Μακάλιστερ (Μακόλεϊ Κάλκιν) συνειδητοποιεί ότι είναι «Μόνος στο σπίτι» ή η Λέια (Κάρι Φίσερ) αποκαλεί τον Χαν (Χάρισον Φορντ) «ατημέλητο γιδοβοσκό» στο «Star Wars: Η Αυτοκρατορία Αντεπιτίθεται».

Από εκεί και πέρα, μπόρεσαν να εντοπίσουν διαφορετικά εγκεφαλικά δίκτυα που απαιτούνται για την επεξεργασία διαφορετικών τύπων σκηνών.

«Η εργασία μας είναι η πρώτη προσπάθεια να καταγράψουμε μια διάταξη των διαφορετικών περιοχών και δικτύων του εγκεφάλου σε φυσικές συνθήκες», δήλωσε στο LiveScience ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Reza Rajimehr, νευροεπιστήμονας στο MIT.

• Αντίθετα με τις άλλες μελέτες λειτουργικής χαρτογράφησης του εγκεφάλου που έχουν πραγματοποιηθεί όταν ο εγκέφαλος βρίσκεται σε κατάσταση ηρεμίας, χωρίς να ασχολείται με την παρατήρηση μιας συγκεκριμένης σκηνής.

Στη νέα μελέτη, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα σύνολο δεδομένων Λειτουργικής Απεικόνισης Μαγνητικού Συντονισμού (fMRI) από το Πρόγραμμα Χαρτογράφησης των Ανθρώπινων Νευρωνικών Συναπτικών Συνδέσεων (Human Connectome Project), το οποίο αποτελούνταν από εγκεφαλικές σαρώσεις 176 νεαρών ενηλίκων που παρακολούθησαν 60 λεπτά σύντομων αποσπασμάτων από διάφορες ταινίες.

Μια σάρωση fMRI μετρά έμμεσα την εγκεφαλική δραστηριότητα παρακολουθώντας πού ρέει το αίμα σε διάφορες περιοχές του εγκεφάλου. Εάν ένα τμήμα του εγκεφάλου είναι ενεργό, η ροή του αίματος σε αυτό το τμήμα αυξάνεται. Συνολικά, 24 διαφορετικά εγκεφαλικά δίκτυα ενεργοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης ταινιών.

• Οι ερευνητές μπόρεσαν στη συνέχεια να αποδώσουν λειτουργίες σε κάθε δίκτυο συσχετίζοντάς τα με συγκεκριμένες γνωστικές διαδικασίες, όπως η αναγνώριση ανθρώπινων προσώπων, η παρακολούθηση της αλληλεπίδρασης των ανθρώπων μεταξύ τους και η παρατήρηση οικείων τοποθεσιών και ορόσημων.

Η ανάλυση αυτή οδήγησε στον πιο ολοκληρωμένο λειτουργικό χάρτη του εγκεφάλου που έχει παρουσιαστεί μέχρι σήμερα, λένε οι ερευνητές.

Από αυτόν τον χάρτη, ανακάλυψαν μια αντίστροφη σχέση μεταξύ των «τομέων εκτελεστικού ελέγχου» – τμήματα του εγκεφάλου που εμπλέκονται στον προγραμματισμό και τη λήψη αποφάσεων – και τμημάτων του εγκεφάλου με άλλες λειτουργίες.

Όταν μια κινηματογραφική σκηνή ήταν πολύπλοκη και δύσκολη στην παρακολούθηση – όπως όταν ο Ντάνι Όσεαν (Τζορτζ Κλούνεϊ) και η ομάδα του σχεδιάζουν μια ληστεία στο Λας Βέγκας στην ταινία «Η Συμμορία των Έντεκα» – οι εκτελεστικοί τομείς που είναι υπεύθυνοι για τη δημιουργία σχεδίων, την επίλυση προβλημάτων και την ιεράρχηση των πληροφοριών ήταν ιδιαίτερα ενεργοί.

Ωστόσο, όταν μια σκηνή ήταν σχετικά απλή – όπως όταν η Τζούλια Ρόμπερτς μιλάει χαλαρά σε έναν ενάγοντα στην ταινία «Έριν Μπρόκοβιτς» – κυριάρχησαν πιο εξειδικευμένες περιοχές του εγκεφάλου, όπως εκείνες που εμπλέκονται στην επεξεργασία της γλώσσας.

Ένας λειτουργικός χάρτης του εγκεφάλου με αυτό το επίπεδο λεπτομέρειας θα μπορούσε να προσφέρει πληροφορίες για το πώς οργανώνονται τα δίκτυά του τόσο σε υγιείς ανθρώπους όσο και σε άτομα με παθήσεις όπως η σχιζοφρένεια ή ο αυτισμός.

Επιπλέον, η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος ανταποκρίνεται στις ταινίες θα μπορούσε ακόμη και να διδάξει κάποια πράγματα στο Χόλιγουντ, βοηθώντας τους κινηματογραφιστές να δημιουργήσουν πιο ελκυστικό περιεχόμενο, δήλωσε ο Rajimehr.

Τώρα, όπως αναφέρει σε ανάλυσή του το αμερικανικό Forbes, η έδρα του Υπουργού Εξωτερικών βρίσκεται μπροστά του, παρουσιάζοντας μια κομβική ευκαιρία να αφήσει ανεξίτηλο σημάδι στην παγκόσμια σκηνή. Ο Φιντάν θα επικολλήσει τώρα το όνομά του στις εφημερίδες, υποστηρίζοντας τις ίδιες τις διαδικασίες που δρομολόγησε, γεφυρώνοντας το χάσμα μεταξύ της συλλογής πληροφοριών και της χάραξης πολιτικής. Σε προηγούμενο άρθρο , εξήγησα τους στρατηγικούς καθοριστικούς παράγοντες της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, οι οποίοι φέρουν την εκτεταμένη επιρροή του Φιντάν.

Για να είμαστε σαφείς, η αλλαγή στο αξίωμα δεν είναι απλώς μια μετάβαση από οπαδός καθιερωμένων διαδικασιών σε πρωτοπόρους πρωτότυπων ιδεών. Ο Φιντάν ήταν ήδη ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες εξωτερικής πολιτικής στην Τουρκία.

Η διεθνής αντίληψη του Φιντάν

Κατά τη διάρκεια της θητείας μου ως δημοσιογράφος του BBC News, πρώην Ειδικός Σύμβουλος στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του κοινοβουλίου του Ηνωμένου Βασιλείου και αναλυτής think-tank, γράφει στο Forbes ο Guney Yildiz, είχα το προνόμιο να αλληλεπιδράσω με μια σειρά από προσωπικότητες με επιρροή – αρχηγούς κρατών, ανώτερους αξιωματούχους πληροφοριών, υπουργούς, πολιτικούς – από όλο τον κόσμο. Πολλά από αυτά τα άτομα είχαν εργαστεί ή ασχοληθεί απευθείας με τον Φιντάν, οι δρόμοι τους διέσχιζαν σε διάφορες τοποθεσίες από το Πακιστάν στη Μέση Ανατολή, την Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Οι συζητήσεις αναπόφευκτα στράφηκαν προς την τουρκική εξωτερική πολιτική και τις ενέργειες της χώρας πέρα ​​από τα σύνορά της.

Σε αυτές τις συνομιλίες, υπογραμμιζόταν πάντα η σημασία της MIT, του αόρατου χεριού που καθοδηγεί τις παγκόσμιες ενέργειες της Τουρκίας. Όλα τα άτομα με τα οποία μίλησα αναγνώρισαν τη διάνοια και τη στρατηγική ανδρεία του Φιντάν, με μερικούς να τον αναφέρουν ακόμη και ως Δρ Φιντάν. Ο Fidan, με τις εκτεταμένες διεθνείς του διασυνδέσεις, ξεχώρισε ως ο κύριος σχεδιαστής της στρατηγικής πλοήγησης της Τουρκίας στον περίπλοκο κόσμο της παγκόσμιας πολιτικής. Ως εκ τούτου, η πρόσφατη πρόοδός του δεν αποτελεί έκπληξη, αλλά μάλλον μια επικύρωση των ικανοτήτων του, την οποία αναγνωρίζουν όσοι έχουν αλληλεπιδράσει μαζί του.

Ο διορισμός του Φιντάν ως υπουργού Εξωτερικών δείχνει ότι ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θέλει έναν πιο έμπειρο πράκτορα για να ηγηθεί της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας εν μέσω του κλιμακούμενου πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας και των περίπλοκων προσεγγίσεων στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένης της ίδιας της Τουρκίας με τη Συρία.

Η άνοδος του Φιντάν θα μπορούσε επίσης να έχει εσωτερικές πολιτικές επιπτώσεις. Ένα μήνα πριν από τις εκλογές, έγραψα μια ανάλυση για το πώς το κουρδικό ζήτημα θα επηρεάσει τις εκλογές. Υποστήριξα ότι η πιθανή ανάδειξη του Φιντάν σε έναν ανώτερο πολιτικό ρόλο στη νέα κυβέρνηση θα μπορούσε να ενισχύσει τις προοπτικές της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει το PKK.

Ο προηγούμενος υπουργός Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, ήταν στενός σύμμαχος του Ερντογάν, αλλά δεν θεωρούνταν ιδιαίτερα ισχυρή ή ανεξάρτητη προσωπικότητα.

Αξιωματικοί της Intel σε πολιτικούς ρόλους αλλού

Ο Φιντάν δεν είναι ο πρώτος αρχηγός κατασκόπων που ακολουθεί το φθαρμένο μονοπάτι προς το πολιτικό αξίωμα. Χρειάζεται μόνο να θυμηθούμε την πορεία της καριέρας του σημερινού Ρώσου Προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν, ο οποίος εργάστηκε ως αξιωματικός ξένων υπηρεσιών πληροφοριών της KGB, ή του πρώην προέδρου των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους, ο οποίος υπηρέτησε ως Διευθυντής της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (CIA) (DCI). Πιο πρόσφατα, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο, ο οποίος ήταν και ο ίδιος πρώην Διευθυντής της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, πλοηγήθηκε στους μυστικούς διαδρόμους πληροφοριών στο ανοιχτό στάδιο της πολιτικής ηγεσίας. Ιστορικές προσωπικότητες όπως ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Sir Anthony Eden, είναι γνωστέςγια τη χρήση απόρρητων εκθέσεων πληροφοριών για τη διαμόρφωση της πολιτικής της Βρετανίας έναντι της ναζιστικής Γερμανίας και της φασιστικής Ιταλίας. Στο Ιράκ, ο πρώην διευθυντής της ιρακινής Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, Μουσταφά αλ-Καντίμι, ανέλαβε το ρόλο του πρωθυπουργού από το 2020 έως το 2022, ενώ ο Μασρούρ Μπαρζανί, ο πρωθυπουργός της Περιφερειακής Κυβέρνησης του Κουρδιστάν, διαθέτει επίσης ιστορικό πληροφοριών.

Ο πολύπλευρος ρόλος της MIT στο Ίδρυμα Ασφαλείας της Τουρκίας

Παρά τα πολυάριθμα παραδείγματα από όλο τον κόσμο, το άλμα από την ευφυΐα στην πολιτική δεν είναι πάντα εγγυημένη μια ήπια προσγείωση. Μερικοί ευδοκιμούν, άλλοι παραπαίουν και η διακύμανση μπορεί συχνά να εντοπιστεί στη μοναδικότητα των θεσμών από τους οποίους προκύπτουν. Στην Τουρκία, η εξουσία του MIT είναι απαράμιλλη, το πεδίο εφαρμογής του είναι τεράστιο και οι αρμοδιότητές του εκτεταμένες. Η σύγκριση με την Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών ή τις 19 υπηρεσίες πληροφοριών στις ΗΠΑ ή με την MI5, την MI6 ή την GHCQ στο Ηνωμένο Βασίλειο θα ήταν κακό. Το MIT επικαλύπτεται με αυτούς τους οργανισμούς στον πολύπλευρο ρόλο του. Η ανθεκτικότητά της απέναντι στη θεσμική κατάρρευση αλλού στην Τουρκία αποτελεί απόδειξη της δύναμής της, που προσωποποιείται στο Fidan.

Υπό τον Φιντάν και με την υποστήριξη του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, το MIT αύξησε τις δυνατότητες συλλογής πληροφοριών και ανάλυσης καθώς και τις επιχειρησιακές του ικανότητες και μεγάλωσε περισσότερο από τέσσερις φορές σε μέγεθος.

Ο στρατηγικός αντίκτυπος του Φιντάν στην τουρκική εξωτερική πολιτική

Στον κόσμο της στρατιωτικής διπλωματίας, η Τουρκία έχει βρει συχνά αναγνώριση μέσα από το φακό της τεχνολογίας των drone. Ωστόσο, η καρδιά αυτής της επιτυχίας χτυπά με τον ρυθμό της ευφυΐας. Είναι η πληροφορία, που συγκεντρώθηκε επιμελώς και χρησιμοποιήθηκε στρατηγικά από ανθρώπους όπως ο Φιντάν, που τροφοδοτεί αυτή τη στρατιωτική ισχύ. Χωρίς την πλούσια φλέβα πληροφοριών που παρέχει το MIT, η αποτελεσματικότητα των στρατιωτικών του εγχειρημάτων θα μειωνόταν σημαντικά. Ως πρώην αρχηγός πληροφοριών, ο Φιντάν έχει αφήσει τα ίχνη του σε διάφορα εδάφη, από τη Μέση Ανατολή έως την Ευρώπη, την Αφρική έως τη Ρωσία, συγκεντρώνοντας γνώσεις και διευρύνοντας την επιρροή του. Η άνοδός του ως Υπουργός Εξωτερικών, αν και όχι χωρίς προηγούμενες προκλήσεις, σηματοδοτεί ένα σημαντικό σημείο καμπής στην τουρκική εξωτερική πολιτική.

Ως αρχηγός πληροφοριών, ο Φιντάν ταξίδεψε εκτενώς στη Μέση Ανατολή, την Ευρώπη, την Αφρική και τη Ρωσία, αποκτώντας περισσότερη γνώση και επαφές. Δεν είναι η πρώτη του υποψηφιότητα για το γραφείο του Υπουργού Εξωτερικών, η προηγούμενη απόπειρά του ματαιώθηκε. Αλλά τώρα, ως Υπουργός Εξωτερικών, το αποδεδειγμένο ιστορικό και η εμπειρία του θα μπορούσαν να υλοποιηθούν πλήρως, με επιπτώσεις σε όλες τις πτυχές της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, από τη σύγκρουση Ρωσίας-Ουκρανίας έως τα συνεχιζόμενα προβλήματα μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας.

Συνένωση διπλωματικής, πολιτικής και στρατιωτικής εμπειρίας

Με τον Χακάν Φιντάν στο τιμόνι, υπάρχει πιθανότητα το Υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας να ανακτήσει τον κεντρικό του ρόλο στην καθοδήγηση της εξωτερικής πολιτικής της χώρας, μια λειτουργία που προηγουμένως ασκούνταν κυρίως από την προεδρία και τις υπηρεσίες ασφαλείας. Η συνέργεια μεταξύ του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και του Χακάν Φιντάν παρουσιάζει ένα εντυπωσιακό χαρτοφυλάκιο εμπειρογνωμοσύνης στην εξωτερική πολιτική στην Τουρκία, που εκτείνεται σε διπλωματικό, πολιτικό και στρατιωτικό πεδίο. Αυτός ο πλούτος εμπειρίας όχι μόνο τους δίνει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι της Δύσης, αλλά φωτίζει επίσης τις εμφανείς ελλείψεις στις δυτικές χώρες, όπου μια συνεκτική προσέγγιση της εξωτερικής πολιτικής φαίνεται να συγκεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό στη σφαίρα των υπηρεσιών πληροφοριών, οι οποίες συνδυάζουν πληροφορίες από ξένες και υπουργεία Άμυνας.

Τελικά, η επιτυχία του Φιντάν ως υπουργός Εξωτερικών θα εξαρτηθεί από την ικανότητά του να εξισορροπεί τα συμφέροντα της Τουρκίας με τα συμφέροντα των γειτόνων και των συμμάχων της. Θα χρειαστεί επίσης να διαχειριστεί την πολύπλοκη εσωτερική πολιτική της χώρας. Η συγχώνευση πληροφοριών και πολιτικής ηγεσίας στην Τουρκία υπό τον Φιντάν παρουσιάζει ένα νέο κεφάλαιο στην εξελισσόμενη εξωτερική πολιτική του έθνους, δυνητικά πρόκληση για φίλους και εχθρούς.

Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu, ο Σελαχαντίν Γκιουλέν, οδηγήθηκε στην Τουρκία από πράκτορες της εθνικής υπηρεσίας πληροφοριών (MIT) μετά τη σύλληψή του σε μία χώρα η οποία δεν κατονομάστηκε.

Το Anadou, το οποίο δημοσιοποίησε μια φωτογραφία του υπόπτου με χειροπέδες ανάμεσα σε δύο τουρκικές σημαίες, δεν ανέφερε αν η επιχείρηση αυτή πραγματοποιήθηκε σε συμφωνία με τη χώρα όπου έγινε.

Ο Σελαχαντίν Γκιουλέν κατηγορείται ως μέλος της «τρομοκρατικής οργάνωσης FETO», όπως χαρακτηρίζει η Άγκυρα το κίνημα του ιερωμένου Φετουλάχ Γκιουλέν.

Ο τελευταίος, ο οποίος διαμένει στις Ηνωμένες Πολιτείες, δηλώνει επικεφαλής ενός ειρηνικού δικτύου ΜΚΟ και επιχειρήσεων και αρνείται κάθε εμπλοκή στην απόπειρα στρατιωτικού πραξικοπήματος που είχε στόχο τον Ερντογάν τον Ιούλιο του 2016.

Όμως ο Τούρκος πρόεδρος, άλλοτε σύμμαχος του Φ.Γκιουλέν στον οποίο είχε στηριχθεί ζωηρά, τον χαρακτηρίζει σήμερα επικεφαλής «τρομοκρατικής» οργάνωσης που είχε σκοπό να εισδύσει και να ανατρέψει την κυβέρνηση.

Μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα, η Τουρκία «επαναπάτρισε» δεκάδες ανθρώπους τους οποίους κατηγορεί ως μέλη του κινήματος του Φετουλάχ Γκιουλέν, κυρίως από βαλκανικές χώρες και την Αφρική.

Το 2018, η απαγωγή στο Κόσοβο από πράκτορες της MIT έξι Τούρκων υπηκόων που κατηγορούνταν για διασυνδέσεις με τον Γκιουλέν είχε προκαλέσει πολιτική κρίση στη χώρα και είχε οδηγήσει στην αποπομπή του υπουργού Εσωτερικών και του επικεφαλής της υπηρεσίας πληροφοριών.

Το κυνηγητό συνεχίζεται και στην ίδια την Τουρκία, όπου πέντε χρόνια μετά την απόπειρα πραξικοπήματος, οι διώξεις εναντίον φερόμενων ως υποστηρικτών του Γκιουλέν, αλλά και φιλοκουρδικών κύκλων, συνεχίζονται με αμείωτο ρυθμό.

Από το 2016, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έχουν συλληφθεί και τουλάχιστον 140.000 έχουν απολυθεί ή τεθεί σε διαθεσιμότητα.

Η Κωνσταντίνα Ρασβάνη έδειξε την κλίση της και την αγάπη της στις θετικές επιστήμες από πολύ νωρίς. Ήδη από τα γυμνασιακά της χρόνια καταγράφει διακρίσεις σε διαγωνισμούς της Εταιρείας Αστρονομίας και Διαστήματος, σε διαγωνισμούς πληροφορικής ως μέλος της εθνικής ομάδας, ενώ διπλό μετάλλιο έχει λάβει στην Εθνική Μαθηματική Ολυμπιάδα της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας, αλλά και στη Βαλκανιάδα Νέων. Η ίδια είχε γίνει δεκτή και σε μαθηματικό καλοκαιρινό camp, το PROMYS, του Oxford University.

Φέτος, που ολοκληρώνει την τρίτη και τελευταία τάξη του Λυκείου, δήλωσε συμμετοχή στις πανελλαδικές εξετάσεις, ταυτόχρονα όμως κατέθεσε αιτήσεις σε μερικά από τα καλύτερα Πανεπιστήμια του κόσμου για να συνεχίσει τις σπουδές της. Το βιογραφικό της έγινε ανάρπαστο και η ίδια έγινε αποδεκτή σε τρία Πανεπιστήμια, ΜΙΤ, Princeton και Rice. Η ίδια όμως θα επιλέξει τις σπουδές στο ΜΙΤ, όνειρο που όπως αποκαλύπτει έχει από την ηλικία του Γυμνασίου, όπως αναφέρει ο taxydromos.gr.

Η είσοδος στο ΜΙΤ επιτρέπεται σε λίγους και εκλεκτούς ανά τον κόσμο και όπως φαίνεται η Κωνσταντίνα Ρασβάνη είναι μία από αυτούς. Έστειλε βιογραφικό, συστατικές επιστολές, έλαβε μέρος σε εξετάσεις και συνεντεύξεις και κατάφερε να κερδίσει πλήρη υποτροφία που θα καλύψει το κόστος των σπουδών της, διαμονή και διατροφή, στη μακρινή Αμερική.

«Είμαι πολύ χαρούμενη. Ευτυχισμένη γιατί οι κόποι μου έπιασαν τόπο. Μέσα Αυγούστου θα φύγω για να εγκατασταθώ στη Μασαχουσέτη», σημειώνει η ίδια.

Τον ερχόμενο Ιούνιο δεν θα μπει στη διαδικασία των πανελλαδικών εξετάσεων. «Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους καθηγητές του 1ου ΓΕΛ Βόλου, το τοπικό παράρτημα της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας και όλους όσοι με βοήθησαν» προσθέτει η ίδια.

Για τη μαθήτριά του καμαρώνει σύσσωμος ο σύλλογος διδασκόντων του 1ου Γενικού Λυκείου Βόλου. «Πρόκειται για ένα μαθηματικό μυαλό, ένα χαρισματικό παιδί, με εξαιρετικό ήθος που είναι ταγμένη στην επιστήμη. Ελπίζουμε ως καθηγητές να βάλαμε ένα λιθαράκι στην επιτυχία της και ευχόμαστε πραγμάτωση των στόχων της» σημείωσε η διευθύντρια του 1ου ΓΕΛ Βόλου Παρασκευή Λοντρίδου.

Το ΜΙΤ είναι τέκνο του 19ου αιώνα και της βιομηχανικής εποχής. Ανοιξε τις πύλες του το 1865, σε μια προσπάθεια του αμερικανού γεωλόγου και φυσικού Γουίλιαμ Μπάρτον Ρότζερς να ιδρύσει ένα εκπαιδευτικό κέντρο που θα ανταποκρινόταν στις ανάγκες της Αμερικής λόγω της αυξανόμενης εκβιομηχάνισης.

Σε γενικές γραμμές φημίζεται για τις σπουδές που προσφέρει στα πεδία της Μηχανολογίας, των φυσικών επιστημών και της τεχνολογίας, αλλά και για τον εξαιρετικά περιορισμένο αριθμό φοιτητών που δέχεται.

Ο άνθρωπος που δημιούργησε τον Παγκόσμιο Ιστό, το Ιnternet, ο Τιμ Μπένερς-Λι, διδάσκει στο MIT. Στους αποφοίτους του MIT περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ο Μπαζ Oλντριν, ο δεύτερος άνθρωπος που πάτησε στο φεγγάρι, ο Κόφι Αναν, πρώην Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, ο Εντουιν Λαντ, ο εφευρέτης των πολαρόιντ φωτογραφικών μηχανών, καθώς και 78 νομπελίστες – τόσο μέλη του ακαδημαϊκού προσωπικού όσο και φοιτητές.

Το μότο του είναι η λατινική φράση «Mens et Manus», που σημαίνει «Μυαλό και Χέρι».

Οι ερευνητές εξέτασαν την παγκόσμια εξάπλωση του κοροναϊού από τον Δεκέμβριο και διαπίστωσαν ότι οι καιρικές συνθήκες μπορεί να επηρεάζουν τον ιό, αλλά δεν αρκούν για να κάνουν μια σημαντική αλλαγή στην πανδημία. Παρόμοιες έρευνες είδαν το φως της δημοσιότητας και πρόσφατα, κάποια στοιχεία, μάλιστα, δημοσιεύτηκαν και στους NYTimes και προκάλεσαν έντονη συζήτηση στην αμερικανική επιστημονική κοινότητα.

Ο επικεφαλής της έρευνας για τη μετάδοση του κοροναϊού, στο πανεπιστήμιο MIT, Χαζίρ Ραχμντάντ, αφότου εξέτασε περισσότερες από 3.700 περιοχές από τον Δεκέμβριο μέχρι και τον Απρίλιο, προχώρησε στη συγκεκριμένη διαπίστωση: «Παρόλο που οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν ως ένα βαθμό να μειώσουν τα επίπεδα μετάδοσης του ιού, η πανδημία δεν θα εξαλειφθεί το καλοκαίρι».

Ανάλογα αποτελέσμα έδειξε έρευνα που διενεργήθηκε από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο, κατά την οποία εξετάστηκαν πάνω από 375.000 φορείς του κορωνοϊού, τον Μάρτιο, χωρίς να προκύψει σχέση ανάμεσα στη θερμοκρασία και στον ρυθμό αύξησης των μολύνσεων.

Οι πρώτες πληροφορίες που έφτασαν στους επιστήμονες λίγο μετά την έναρξη της πανδημίας ήταν ότι μια ιική πρωτεΐνη συνδέεται με έναν συγκεκριμένο υποδοχέα σε ανθρώπινα κύτταρα, που ονομάζεται ένζυμο μετατροπής αγγειοτενσίνης 2 ή ACE2. Μια άλλη πρωτεΐνη, ένα ένζυμο που ονομάζεται TMPRSS2, βοηθά στην ενεργοποίηση της πρωτεΐνης ακίδων του κορωνοϊού, μέσω της οποίας καταφέρνει να εισέλθει στο κύτταρο. Ο συνδυασμός επιτρέπει στον ιό να εισέλθει στα κύτταρα ως ξενιστής, αναφέρει η ανακοίνωση του ΜΙΤ και αυτό που έπρεπε να κάνουν είναι να βρουν τα συγκεκριμένα κύτταρα που εκφράζουν αυτές τις πρωτεΐνες και τις καθιστούν πιο ευαίσθητες σε μολύνσεις.

«Μόλις συνειδητοποιήσαμε ότι ο ρόλος αυτών των πρωτεϊνών είχε επιβεβαιωθεί βιοχημικά, αρχίσαμε να κοιτάζουμε πού βρίσκονταν αυτά τα γονίδια στα υπάρχοντα σύνολα δεδομένων μας», τόνισε ο Jose Ordovas-Montanes, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης που διευθύνει ένα εργαστήριο στο Boston Children Hospital. «Ήμασταν πραγματικά σε καλή θέση για να αρχίσουμε να ερευνούμε ποια είναι τα κύτταρα που μπορεί να στοχεύσει αυτός ο ιός», πρόσθεσε.

Τα σύνολα δεδομένων που χρησιμοποίησαν οι ερευνητές για τη μελέτη περιλάμβαναν εκατοντάδες τύπους κυττάρων από τους πνεύμονες, τις ρινικές διόδους και το έντερο, όλα τα όργανα που στοχεύουν ο ιός. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα πνευμονοκύτταρα τύπου II στους πνεύμονες, τα απορροφητικά εντεροκύτταρα στα έντερα και τα εκκριτικά κύτταρα στα ρινικά περάσματα ήταν πιθανοί στόχοι για τον ιό, ανέφερε η έκθεση της επιστημονικής ομάδας του ΜΙΤ.

Τα πνευμονοκύτταρα τύπου II διατηρούν τους πνεύμονες ανοιχτούς, τα απορροφητικά εντεροκύτταρα είναι υπεύθυνα για την απορρόφηση ορισμένων θρεπτικών ουσιών και τα εκκριτικά κύτταρα παράγουν βλέννα.

«Αυτό μπορεί να μην είναι η πλήρης ιστορία, αλλά σίγουρα αποτυπώνει μια πολύ πιο ακριβή εικόνα», δήλωσε ο Ordovas-Montanes.

Οι ερευνητές ελπίζουν ότι τα ευρήματά τους θα είναι χρήσιμα στους επιστήμονες που εργάζονται για την ανάπτυξη θεραπειών ή σε εκείνους που δοκιμάζουν υπάρχοντα φάρμακα που θα μπορούσαν να επαναχρησιμοποιηθούν στην πανδημία COVID-19.

«Στόχος μας είναι να παρέχουμε πληροφορίες στην κοινότητα και να κοινοποιούμε δεδομένα το συντομότερο δυνατό, ώστε να μπορούμε να επιταχύνουμε τις συνεχείς προσπάθειες στις επιστημονικές και ιατρικές κοινότητες», δήλωσε ο Alex K. Shalek, αναπληρωτής καθηγητής χημείας στο MIT .

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Cell, ήταν μια συνεργασία ερευνητών από το MIT. το Ινστιτούτο Ragon των MGH, MIT και Harvard και το Broad Institute of MIT και το Χάρβαρντ, μαζί με «συναδέλφους από όλο τον κόσμο».

«Εχουμε να κάνουμε με έναν ιδιαίτερα επιθετικό ιό, που, σε περίπτωση που δεν του δώσουμε τη βαρύτητα που του αναλογεί, υπάρχει πιθανότητα να πεθάνουν εκατομμύρια άνθρωποι» δηλώνει εμφατικά ο κ. Κέλλης, που έκανε σχετική αναφορά σε ανάρτησή του στον προσωπικό του λογαριασμό στο facebook με τον «δεκάλογο» κατά του κορονοϊού.

Μάλιστα, επισήμανε ότι ο ιός μεταδίδεται ακόμα και από τα 4,5 μέτρα, όπως προέκυψε από νέες μελέτες.

«Σε ένα λεωφορείο στην Κίνα ο ιός μεταδόθηκε από έναν επιβάτη σε έναν άλλο που καθόταν οκτώ θέσεις πιο μπροστά. Μιλάμε για 4,5 μέτρα απόσταση!» αποκαλύπτει στη «δημοκρατία» ο καθηγητής.

Ο κ. Κέλλης εκφράζει την αντίθεσή του στη σπουδή των πολιτών να προμηθευτούν μάσκες προφύλαξης χωρίς να νοσούν, επισημαίνοντας ότι αυτή ήταν η αιτία να δημιουργηθεί τεράστια έλλειψη κυρίως στα νοσηλευτικά ιδρύματα, που έχουν ανάγκη από τέτοιου είδους προϊόντα. Μάλιστα, απευθύνει έκκληση σε όσους αγόρασαν κουτιά με μάσκες που παραμένουν αχρησιμοποίητες να τα επιστρέψουν, ώστε να δοθούν σε ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό.

«Οι πολίτες οφείλουν να καταλάβουν ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στο ιατρικό προσωπικό, διότι σε περίπτωση που νοσήσει ένας ιατρός θα μεταδώσει τον ιό σε πολύ περισσότερους ανθρώπους απ’ ό,τι αν νοσήσει ένας πολίτης που θα τεθεί αμέσως σε καραντίνα» τονίζει ο καθηγητής και προσθέτει ότι η χρήση της μάσκας από πολίτες που δεν έχουν πάρει μαθήματα απλώς χειροτερεύει την κατάσταση, αφού το πιθανότερο είναι να νοσήσουν λόγω της λανθασμένης χρήσης!

«Κάθε 8 με 10 μέρες, τα κρούσματα δεκαπλασιάζονται, αν δεν τηρήσουμε τα μέτρα προστασίας», είπε χαρακτηριστικά ο καθηγητής και πρόσθεσε πως στην Ελλάδα αναμένεται να αυξηθούν δραματικά και αγγίζοντας τους αριθμούς της Ιταλίας.

«Αν είσαι νέος και ωραίος πρέπει κι εσύ να μείνεις σπίτι σου», είναι το μότο του κ. Δασκαλάκη, αλλά και η έκκληση προς τους νέους, οι οποίοι αψηφούν τον κίνδυνο και παραβιάζουν τα μέτρα προστασίας.

«Η συμπεριφορά όλων μας πρέπει να είναι υπεύθυνη και είναι κρίσιμη η συμπεριφορά των νέων.

»Είναι μεγάλο το ποσοστό των φορέων που είναι κάτω από 30 ετών και αυτοί συνεισφέρουν στην εξάπλωση του ιού», εξήγησε.

«Αν μείνουμε όλοι σπίτια μας, θα δούμε ότι την επόμενη βδομάδα τα κρούσματα παραδόξως θα είναι ολοένα και περισσότερα.

»Τα συνολικά θα φτάσουν γύρω στις 3.000.

»Ωστόσο, επειδή τα μέτρα θα περιορίσουν την εξάπλωση του ιού από σήμερα και για την επόμενη εβδομάδα, θα δούμε ότι στην όγδοη μέρα τα κρούσματα θα είναι λιγότερα από της προηγούμενης και σιγά σιγά θα μειώνονται ολοένα και περισσότερο», κατέληξε.