Το άρθρο παρουσιάζει τον νόμο ως εργαλείο «θωράκισης» όλων των θαλάσσιων ζωνών – υφαλοκρηπίδας, συνορεύουσας ζώνης και ΑΟΖ – με στόχο να καταγραφούν ρητά οι τουρκικές αξιώσεις και να αποκτήσουν, όπως αναφέρει, ισχυρότερο εσωτερικό και διεθνές νομικό έρεισμα.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην πρόβλεψη που δίνει στον Τούρκο πρόεδρο την εξουσία να κηρύσσει θαλάσσιες περιοχές ως «Ειδικής Θαλάσσιας Κατάστασης» ακόμη και εκεί όπου η Τουρκία δεν έχει ανακηρύξει ΑΟΖ, εφαρμόζοντας ένα ιδιότυπο μονομερές καθεστώς. Η Milliyet αναφέρει ότι σε αυτές τις ζώνες – αλλά και σε ολόκληρη την τουρκική ΑΟΖ – κάθε οικονομική, επιστημονική ή περιβαλλοντική δραστηριότητα θα εξαρτάται από την άδεια της Άγκυρας, από έρευνες υδρογονανθράκων μέχρι αλιεία και περιβαλλοντικά προγράμματα.

Ως «πρότυπα» ειδικού καθεστώτος παρατίθενται ήδη υφιστάμενες τουρκικές θαλάσσιες περιοχές, όπως η προστατευόμενη ζώνη των υποθαλάσσιων ορέων Φοινίκης και οι περιοχές προστασίας στο Βόρειο Αιγαίο και στο σύμπλεγμα Φετίγιε–Κας, που η Άγκυρα παρουσιάζει ως μοντέλο για τη γενίκευση ανάλογων ρυθμίσεων.

Στο κέντρο του άρθρου βρίσκεται το Αιγαίο, όπου η Milliyet επαναλαμβάνει τη γνωστή τουρκική κατηγορία ότι οποιαδήποτε επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων πέραν των 6 μιλίων «θα έκοβε» την πρόσβαση της Τουρκίας σε ανοιχτή θάλασσα και θα μείωνε δραστικά τις περιοχές διεθνών υδάτων προς χρήση από τουρκικά πλοία. Η εφημερίδα υπενθυμίζει τη σχετική απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995, το γνωστό casus belli απέναντι στην Ελλάδα, σημειώνοντας ότι εξακολουθεί να θεωρείται απολύτως «ενεργό» πολιτικό πλαίσιο.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Milliyet εμφανίζει την Αθήνα ως δύναμη που, τάχα, προσπαθεί με «χάρτες» και «μονομερείς ενέργειες» στην ΕΕ να νομιμοποιήσει μια μη ανακηρυγμένη ελληνική ΑΟΖ στο Αιγαίο, την οποία η Άγκυρα δηλώνει αποφασισμένη να μπλοκάρει.

Η πιο χαρακτηριστική επίθεση κατά της Ελλάδας αφορά τις ελληνικές πρωτοβουλίες για θαλάσσια πάρκα και προστατευόμενες περιοχές στο Αιγαίο, τις οποίες η Milliyet παρουσιάζει ως εργαλείο «σφετερισμού» τουρκικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Συγκεκριμένα, το άρθρο κατηγορεί την Αθήνα ότι με την ανακήρυξη «θαλάσσιων πάρκων» και «ζωνών απαγόρευσης αλιείας» επιχειρεί να δημιουργήσει τετελεσμένα και να περιορίσει τη δραστηριότητα της Τουρκίας σε περιοχές που η Άγκυρα θεωρεί ότι εμπίπτουν στα δικά της δικαιώματα.

Η Τουρκία, σύμφωνα με τη Milliyet, δηλώνει ότι θεωρεί αυτές τις ελληνικές κινήσεις «ανυπόστατες» και διαμηνύει πως ο νέος νόμος θα προσφέρει τη νομική βάση για να εμποδίσει στο μέλλον κάθε αντίστοιχη πρωτοβουλία, όχι μόνο στην αλιεία αλλά σε κάθε οικονομική και επιστημονική δραστηριότητα.

Το δημοσίευμα επιχειρεί να θεμελιώσει τις τουρκικές θέσεις σε μια ερμηνεία του διεθνούς δικαίου, υποστηρίζοντας ότι το Αιγαίο είναι «ημίκλειστη θάλασσα» και άρα «sui generis», με ειδικό καθεστώς που απαιτεί – κατά την Άγκυρα – διμερή συνεννόηση για ζητήματα όπως η αλιεία, η προστασία του περιβάλλοντος και η επιστημονική έρευνα. Την ίδια στιγμή, η Τουρκία υπενθυμίζει μέσω της Milliyet ότι δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας και αυτοπροσδιορίζεται ως «μόνιμος αντιτιθέμενος» σε διατάξεις που θωρακίζουν τις θέσεις της Ελλάδας για νησιωτικά δικαιώματα σε ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα.

Tο άρθρο επιλεκτικά επικαλείται διατάξεις που προβλέπουν συνεργασία σε ημίκλειστες θάλασσες, προβάλλοντας την κατηγορία ότι η Αθήνα δεν σέβεται αυτές τις αρχές και επομένως η Τουρκία «νομιμοποιείται» να προχωρήσει μονομερώς στον δικό της νόμο θαλάσσιων ζωνών.

Η Milliyet σπεύδει να διαβεβαιώσει το εσωτερικό ακροατήριο ότι ο νέος νόμος δεν θίγει τις συμφωνίες της Άγκυρας με την Τρίπολη στη Λιβύη ούτε τη συμφωνία οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας με το ψευδοκράτος στα κατεχόμενα στην Κύπρο, παρουσιάζοντάς τες ως ακρογωνιαίους λίθους της τουρκικής παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, τονίζεται ότι δεν αλλάζει το καθεστώς του Μοντρέ για τα Στενά, με την Τουρκία να επιχειρεί να εμφανιστεί ως «υπεύθυνος διαχειριστής» των διεθνών διελεύσεων, την ώρα που κλιμακώνει τις μονομερείς της αξιώσεις σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.

Ο Οζάι Σεντίρ, διευθυντής της εφημερίδας Milliyet γράφει: «Αυτό που έχει αυξήσει τόσο πολύ τον κίνδυνο σύγκρουσης δεν είναι τα όπλα που έχουν αποκτήσει οι Ελληνοκύπριοι από το Ισραήλ, ούτε οι άνθρωποι που έχουν εκπαιδεύσει. Αυτό που αυξάνει τον κίνδυνο σύγκρουσης είναι η άνοδος ακροδεξιών και παραστρατιωτικών ομάδων στην ελληνοκυπριακή διοίκηση (Κυπριακή Δημοκρατία) από το 2010, και το γεγονός ότι ο έλεγχος της Εκκλησίας έχει περάσει στο Ισραήλ.

Το Ισραήλ προσπαθεί εδώ και καιρό να προκαλέσει την Τουρκία να παρέμβει στην Ανατολική Μεσόγειο. Το Ισραήλ βρίσκει χρηματοδότηση τις συνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας Eλλάδας – Kύπρου, εξοπλίζουν την Ελλάδα και επιχειρούν κάθε είδους σχέδια. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι το Ισραήλ θα χρησιμοποιήσει την Κύπρο για να καθυστερήσει και να φέρει σε δύσκολη θέση την Τουρκία, την οποία θεωρεί ως το μοναδικό του εμπόδιο. Αυτή η εκμετάλλευση μπορεί να μην περιορίζεται στις εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Θα μπορούσε επίσης να κλιμακωθεί σε προκλήσεις για σύγκρουση στην Κύπρο».

Πηγή: skai.gr

Στο σημερινό της πρωτοσέλιδο με τίτλο «Η Γαλάζια Πατρίδα εκνεύρισε τον γείτονα», η φιλοκυβερνητική εφημερίδα κάνει μνεία στον ίδιο της τον εαυτό, υποστηρίζοντας πως ο χάρτης της Γαλάζιας Πατρίδας που παρουσίασε, προκάλεσε όχι μόνο την αντίδραση του ελληνικού Τύπου, αλλά και ώθησε την ελληνική κυβέρνηση να δώσει για πρώτη φορά στη δημοσιότητα τον δικό της χωροταξικό σχεδιασμό.

H τουρκική Sozcu μιλάει για «κίνδυνο να γίνει το Αιγαίο ελληνική λίμνη», σημειώνοντας ότι η Ελλάδα θα υποβάλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή το χάρτη μέγιστης θαλάσσιας δικαιοδοσίας της, στον οποίο δείχνει τα χωρικά ύδατα 12 μιλίων και Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ).

«Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός ορίζεται ως ένα τεχνικό έγγραφο που προβλέπει την αειφόρο χρήση των θαλασσών σε τομείς όπως το περιβάλλον, οι μεταφορές, η ενέργεια και η αλιεία» γράφει η εφημερίδα, κάνοντας λόγο για μέγιστες αξιώσεις σε «αμφισβητούμενες περιοχές».

H Hurriyet γράφει «Η Ελλάδα ανακοίνωσε έναν χάρτη που δείχνει τι; Μαξιμαλιστικές φιλοδοξίες της στο Αιγαίο ως «Περιοχές Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού». Ο χάρτης συντάχθηκε με βάση τις ελληνικές θέσεις, οι οποίες αναφέρουν ότι ακόμη και τα μικρότερα νησιά του Αιγαίου έχουν πλήρη (100%) δικαιώματα υφαλοκρηπίδας και ότι στην Τουρκία δεν παραχωρούνται άλλα δικαιώματα εκτός από τα χωρικά της ύδατα.

Η θέση της Τουρκίας για τη «Γαλάζια Πατρίδα» και η συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης δεν ελήφθησαν υπόψη. Αυτός ο χάρτης, που θα σταλεί στην Επιτροπή της ΕΕ τις επόμενες ημέρες, είναι σχεδόν πανομοιότυπος με τον «χάρτη της Σεβίλλης» που ανακοίνωσε η ΕΕ. Στον χάρτη, αν και τα ελληνικά χωρικά ύδατα στο Αιγαίο εμφανίζονται ως 6 μίλια, αναφέρεται ότι «η Ελλάδα διατηρεί το δικαίωμα επέκτασης έως 12 μίλια». Στόχος της Ελλάδας είναι αυτός ο χάρτης, που αντικατοπτρίζει τις μαξιμαλιστικές της φιλοδοξίες, να καταγραφεί για πρώτη φορά ως «επίσημο έγγραφο» στην ΕΕ».

Ο Γιουτζέλ Ατζέρ, αρχιερευνητής Εθνικoύ Κέντρου Ερευνών για τη Θάλασσα και το Ναυτικό Δίκαιο του Πανεπιστημίου της Άγκυρας είπε: «Στον χάρτη αυτό, με την γραμμή αυτή δείχνουμε το εξωτερικό όριο του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού. Εξω απο τα χωρικά ύδατα, και ανατολικά αυτής της γραμμής δείχνει τον σχεδιασμό που κάνει η Τουρκία στην περιοχή. Αυτό δεν είναι περιοχή κυριαρχίας. Είναι ενέργεια που έχει κανει η Τουρκία και εξηγεί ποιες εργασίες μπορεί να κανει στην περιοχή αυτή. Βέβαια αυτό είναι ένα έργο που τρέχει, μπορεί να βελτιωθεί να επικαιροποιηθεί για τις εργασίες. Αλλά στο Αιγαίο παίρνει ως βάση τη μέση γραμμή και δείχνει την περιοχή του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού που κάνει η Τουρκία».

Υπενθυμίζεται ότι την Μεγάλη Τετάρτη η κυβέρνηση παρουσίασε τον θαλάσσιο χωροταξικό της σχεδιασμό, με χάρτη που αποτυπώνει τις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας της Ελλάδας.

Στην πραγματικότητα η χώρα μας εκπληρώνει ως κράτος-μέλος της Ευρώπης, την υποχρέωση να διαθέτει ένα τέτοιο σχέδιο. Εν τούτοις υπενθυμίζει στην Άγκυρα ότι, εφόσον το επιθυμεί, ο δρόμος προς τη Χάγη για την οριοθέτηση ΑΟΖ ή υφαλοκρηπίδας είναι ανοιχτός.

“Εμβαθύνεται η Γαλάζια Πατρίδα. Επιλογή η μέση γραμμή του Αιγαίου. Το μισό Αιγαίο θα περιλαμβάνει την τουρκική πλευρά” σημειώνει σε πρωτοσέλιδό της η τουρκική εφημερίδα Milliyet, όπως μεταδίδει ο ανταποκριτής του ΣΚΑΪ στην Κωνσταντινούπολη Μανώλης Κωστίδης. 

Το άρθρο της Milliyet: 

«Η Τουρκία έφτασε στο στάδιο της ολοκλήρωσης της μελέτης Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού: Eμβαθύνεται η Γαλάζια Πατρίδα

Ετοιμάστηκε επιστημονικός χάρτης που σχεδιάζει τα σύνορα της Τουρκίας με την Ελλάδα στο Αιγαίο. Στο Αιγαίο Πέλαγος, όπου υπάρχουν πολλές διαφορές μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, η μέση γραμμή μεταξύ των ηπειρωτικών χωρών λήφθηκε ως σύνορο. Αναφέρθηκε ότι ο χάρτης της Γαλάζιας Πατρίδας δεν αποτελεί επίσημο όριο θαλάσσιας δικαιοδοσίας που δεσμεύει το κράτος και αποτελεί επιστημονική και νομική μελέτη. Το επόμενο βήμα θα είναι η ΤΔΒΚ και ο χωροταξικός της θαλάσσιος σχεδιασμός.

Η Τουρκία η οποία παρακολουθεί στενά τις Μελέτες Χωροταξικού Θαλάσσιου Σχεδιασμού της ΕΕ· λαμβάνει μέτρα για την προστασία των δικαιωμάτων της στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο. 

Έγινε γνωστό ότι οι μελέτες Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού (DMP) που ξεκίνησε η Τουρκία για την προστασία των δικαιωμάτων και συμφερόντων της στις γύρω θάλασσες, 
για την καλύτερη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των μελλοντικών της δραστηριοτήτων στις θάλασσες και για τη μέγιστη χρήση των θαλάσσιων περιοχών έχουν φτάσει στο τελικό στάδιο με τη συμβολή όλων των σχετικών φορέων.

Ο χάρτης, που δημιουργήθηκε από το Εθνικό Ερευνητικό Κέντρο Ναυτικού Δικαίου του Πανεπιστημίου της Άγκυρας (DEHUKAM), εκπονήθηκε σύμφωνα με το ναυτιλιακό κεκτημένο της ΕΕ. 

Ο διευθυντής του Πανεπιστημίου της Άγκυρας DEHUKAM, Δρ. Μουσταφά Μπασκάρα, δήλωσε στη Milliyet: ‘Αν κοιτάξουμε τη Μεσόγειο, είναι συμβατή με τη συμφωνία που υπογράψαμε με την ‘ΤΔΒΚ’ το 2011. Και πάλι, στην υπόλοιπη Ανατολική Μεσόγειο, οι συντεταγμένες της οποίας  καθορίστηκαν στη Συμφωνία της Λιβύης το 2019, η οποία μεταφέρθηκε στον ΟΗΕ και περιορίστηκε από συντεταγμένες, αντανακλώνται στα σύνορά μας στη Μεσόγειο, στα δυτικά σύνορά μας. Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν καθοριστεί ως τα εξωτερικά σύνορα’.

Σύμφωνα με τους Τούρκους, ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας «δήλωσε ότι σε συναντήσεις με ομάδες σκέψης στις ΗΠΑ επέκρινε την αντίθεση της Τουρκίας στο σχεδιαζόμενο έργο υποθαλάσσιας γραμμής ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ Ελλάδας και Νότιας Κύπρου και ότι άσκησε πίεση στην Ουάσιγκτον να προστατεύσει τα δικαιώματα της χώρας του βάσει του διεθνούς δικαίου».

«Ο Τσίπρας ανακοίνωσε επίσης ότι αντιτίθεται στην ενδεχόμενη πώληση μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Άγκυρα από τις ΗΠΑ», τονίζεται.

Ο Τσίπρας «παρουσίασε τις ιδέες του σε μια συζήτηση κεκλεισμένων των θυρών που διοργάνωσε το think tank Center for American Progress με έδρα την Ουάσινγκτον. Εκπρόσωποι από διάφορες δεξαμενές σκέψης, συμπεριλαμβανομένου του Ινστιτούτου Brookings, του Carnegie Endowment for International Peace και του Κέντρου Διεθνούς Πολιτικής, καθώς και μέλη του Πανεπιστημίου George Washington, σύμφωνα με πληροφορίες, συμμετείχαν στη συνάντηση», αναφέρεται στο τουρκικό δημοσίευμα.

Πρόκειται, όπως σημειώνουν τα ίδια πρόσωπα για την πρώτη επίσκεψη του πρωθυπουργού στην ‘Αγκυρα – τον Μάρτιο του 2022 είχε βρεθεί στην Κωνσταντινούπολη και είχε γευματίσει με τον Πρόεδρο της Τουρκίας – αλλά και η πρώτη επίσκεψη Έλληνα Πρωθυπουργού στην τουρκική πρωτεύουσα τα τελευταία πέντε χρόνια. Κυβερνητικές πηγές υπενθυμίζουν, μάλιστα, ότι κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας τον περασμένο Δεκέμβριο στην Αθήνα οι δύο ηγέτες είχαν υιοθετήσει την Διακήρυξη των Αθηνών, ενώ είχαν υπογραφεί 15 Μνημόνια συνεργασίας ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Τα ίδια πρόσωπα προϊδεάζουν ότι κατά τη διάρκεια της συνάντησης αναμένεται να συζητηθούν όλα τα θέματα της διμερούς ατζέντας, ενώ αναμένεται να οριστεί και το χρονοδιάγραμμα των επόμενων επαφών σε επίπεδο πολιτικού διαλόγου, θετικής ατζέντας και Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης ( ΜΟΕ ). Επίσης, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές αναμένεται ακόμη να επιβεβαιωθεί η επόμενη συνάντηση των δύο ηγετών κατά τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, με τους δύο ηγέτες να συμπίπτουν επίσης και στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, τον προσεχή Ιούλιο στην Ουάσιγκτον. Κυβερνητικές πηγές επιβεβαιώνουν, εξάλλου, ότι ο πρωθυπουργός θα θέσει στον Πρόεδρο της Τουρκίας και το ζήτημα της μετατροπής της Μονής της Χώρας σε μουσουλμανικό τέμενος.

Τα ίδια πρόσωπα επισημαίνουν άλλωστε, ότι ήδη πραγματοποιήθηκε ο νέος κύκλος συναντήσεων στη βάση των τριών αξόνων που είχαν συμφωνήσει οι δύο ηγέτες τον περασμένο Ιούλιο στο Βίλνιους (πολιτικός διάλογος, Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, θετική ατζέντα) και τις οποίες είχαν συμφωνήσει Κυριάκος Μητσοτάκης και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην τελευταία συνάντησή τους. Σημειώνεται, δε, ότι πρόκειται για την τέταρτη συνάντηση που θα έχει ο Πρωθυπουργός με τον Πρόεδρο της Τουρκίας μετά την επανεκλογή αμφοτέρων (η πρώτη είχε πραγματοποιηθεί τον Ιούλιο του 2023 στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βίλνιους, η δεύτερη στη Νέα Υόρκη στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ και η τρίτη στην Αθήνα τον περασμένο Δεκέμβριο). Κυβερνητικές πηγές υπογραμμίζουν ότι η επανενεργοποίηση των επαφών και των διαύλων επικοινωνίας ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία τους τελευταίους μήνες έχει ήδη μετρήσιμα αποτελέσματα και παραπέμπουν στην εφαρμογή της διευκόλυνσης της βίζας για Τούρκους πολίτες σε 10 νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, στη σχεδόν μηδενική παραβατικότητα στον αέρα ελέω της εμπέδωσης θετικού κλίματος, αλλά και στη καλύτερη συνεργασία με τις τουρκικές αρχές στο Μεταναστευτικό και στη συνολική μείωση των ροών, παρά τις αυξομειώσεις. Κυβερνητικές πηγές τονίζουν ωστόσο ότι «οι διαφωνίες προφανώς παραμένουν. Το σημαντικό είναι αυτές να μην οδηγούν σε κρίσεις. Το ότι διαφωνούμε δεν σημαίνει ότι δεν συζητάμε και δεν γίνονται βήματα για την διαμόρφωση ενός καλύτερου κλίματος και την επένδυση στη θετική ατζέντα».

Τέλος, οι ίδιες πηγές ξεκαθαρίζουν σε ό,τι αφορά στα θαλάσσια πάρκα ότι «η θέση της ελληνικής κυβέρνησης ήταν από την πρώτη στιγμή σαφής. Η Ελλάδα, σεβόμενη το Διεθνές Δίκαιο και ιδίως το Δίκαιο της θάλασσας και με σταθερό έρεισμα στην κυριαρχία και τα κυριαρχικά της δικαιώματα, θα προχωρήσει στη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων επί τη βάσει περιβαλλοντικών κριτηρίων, σύμφωνα με τον προγραμματισμό της».

• Λίγο πριν από την επίσκεψή του στην Τουρκία, όπου θα συναντηθεί με τον Ταγίπ Ερντογάν ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δίνει συνέντευξη στον διευθυντή της τουρκικής εφημερίδας Milliyet, Özay Şendir και μιλάει για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Özay Şendir: Μετά την επίσκεψη του Προέδρου Erdoğan στην Αθήνα στις 7 Δεκεμβρίου, θα ανταποδώσετε επισκεπτόμενος την Τουρκία. Ποιες είναι οι προσδοκίες σας από αυτή την επίσκεψη; Ως Erdoğan και Μητσοτάκης, ευελπιστείτε να πετύχετε αυτό που πέτυχαν ο Atatürk και ο Βενιζέλος στις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Είμαι πραγματικά χαρούμενος που θα έχω την ευκαιρία να ανταποδώσω την επίσκεψη του Προέδρου Erdoğan στην Αθήνα, τον περασμένο Δεκέμβριο. Έχουμε συμφωνήσει να πραγματοποιούμε τακτικές συναντήσεις, κατά τις οποίες εξετάζουμε την πρόοδο του διαρκούς διαλόγου μας.

Επομένως, η επίσκεψή μου θα αποτελέσει ευκαιρία να κάνουμε μία αποτίμηση της προόδου που έχουμε σημειώσει στις σχέσεις μας τους τελευταίους μήνες και επίσης να επαναλάβουμε τη δέσμευσή μας για τη βελτίωση των σχέσεων.

Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι περίπλοκες και φορτισμένες με ιστορία και συναισθήματα. Αυτό δεν θα αλλάξει ποτέ. Αυτό που μπορούμε να αλλάξουμε είναι την οπτική μας: αντί να βλέπουμε ένα γρίφο που δεν λύνεται, θα πρέπει να επικεντρωθούμε στην ενίσχυση μιας θετικής ατζέντας και να επιδιώξουμε τη συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών και των λαών μας.

Οφείλουμε στον ελληνικό και τον τουρκικό λαό και στις επόμενες γενιές να συνεχίσουμε σε μια εποικοδομητική πορεία. Και έχουμε ευθύνη ως ηγέτες στην ίδια περιοχή να είμαστε δυνάμεις περιφερειακής σταθερότητας, και όχι αντιπαράθεσης.

Αυτός δεν είναι ο εύκολος δρόμος. Είναι ένας δύσκολος δρόμος και θα υπάρξουν εμπόδια. Αλλά δεν βλέπω τον λόγο για τον οποίο δεν θα πρέπει να προσπαθήσουμε, όταν προηγούμενοι ηγέτες των χωρών μας το πέτυχαν, υπό πολύ πιο δύσκολες συνθήκες. Η βελτίωση των σχέσεων θα είναι προς όφελος και των δύο λαών και της περιοχής.

Özay Şendir: Διανύουμε μια περίοδο κατά την οποία ο εθνικισμός αυξάνεται σε όλο τον κόσμο αλλά και στην Ευρώπη. Θα μπορούσε η προεκλογική περίοδος πριν τις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που θα διεξαχθούν τον Ιούνιο, να βλάψει την περίοδο χωρίς εντάσεις μεταξύ της Άγκυρας και της Αθήνας; Με το να υποστηρίζετε την πλήρη συμφιλίωση με την Τουρκία, μπορεί εσείς και το κόμμα σας να χάσετε ψήφους;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ποτέ δεν διαμορφώνω τις πολιτικές μου με βάση τις δημοσκοπήσεις και έχω αποδείξει ότι έχω πάρει δύσκολες αποφάσεις όταν έπρεπε, επειδή έπρεπε να κάνω το σωστό. Εμείς, ως ηγέτες, έχουμε την υποχρέωση να παρουσιάζουμε στους πολίτες τα οφέλη του καλή τη πίστει διαλόγου και των σχέσεων καλής γειτονίας. Είναι η μοίρα της Ελλάδας και της Τουρκίας, βάσει της γεωγραφίας, να ζουν δίπλα-δίπλα. Δεν είναι καταδικασμένες να ζουν σε συνθήκες μόνιμης έντασης.

Οι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ των δύο χωρών πρέπει να παραμείνουν ανοιχτοί ακόμη και σε περιόδους έντασης. Ήμουν πάντα συνεπής σε αυτό και έχω προσωπικά υποστηρίξει αυτή την προσέγγιση από την αρχή της πρώτης μου θητείας. Θα συνεχίσω να το πράττω.

Πιστεύω ότι θα πρέπει να μιλάμε περισσότερο μεταξύ μας, αντί να μιλάμε ο ένας για τον άλλον. Η Ελλάδα πάντα έλυνε τις διαφορές μέσω του καλή τη πίστει διαλόγου και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και τις σχέσεις καλής γειτονίας. Η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν. Και θα ήθελα να επαναλάβω ότι είμαστε γείτονες, όχι εχθροί.

Özay Şendir: Τι πρέπει να γίνει για να διατηρηθεί η περίοδος χωρίς εντάσεις μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας; Τι είδους ευθύνη θα αναλάβετε από την πλευρά σας;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Το λιγότερο που οφείλουμε στον ελληνικό και τον τουρκικό λαό είναι μια περίοδος χωρίς εντάσεις. Ιδιαίτερα σε καιρούς παγκόσμιας αβεβαιότητας, πολλαπλών κρίσεων και αναταραχών στην ευρύτερη περιοχή.

Ακόμα και αν δεν καταφέρουμε να προχωρήσουμε με την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, μπορούμε να διαφωνούμε με πολιτισμένο τρόπο.

Ταυτόχρονα, μπορούμε να ενεργοποιήσουμε πολλαπλές δυνατότητες μέσω της προώθησης των δεσμών μεταξύ των δύο λαών. Ελπίζω ότι θα διατηρήσουμε τη θετική ατμόσφαιρα στις σχέσεις μας και θα ενισχύσουμε τις ελληνοτουρκικές σχέσεις προς όφελος των δύο λαών.

Υπάρχουν ζητήματα, τόσο διμερή όσο και διεθνή, στα οποία συμφωνούμε και άλλα όπου διαφωνούμε. Ακόμα και οι φίλοι δεν συμφωνούν πάντα. Αλλά αυτό δεν θα πρέπει να αποτελεί εμπόδιο στο να επιδιώκουμε πάντα συνεργασία και συνέργειες.

Özay Şendir: Αγαπητέ κ. Πρωθυπουργέ, υπάρχουν κάποιοι που πιστεύουν ότι «οι σχέσεις Τουρκίας-Ελλάδας δεν θα βελτιωθούν ποτέ» και πιστεύουν ότι θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι για σύγκρουση ή πόλεμο ανά πάσα στιγμή. Υπάρχει ένας μηχανισμός διαλόγου που θα λειτουργήσει σωστά μεταξύ των δύο χωρών σε περίπτωση έντασης; Τι θα θέλατε να πείτε σε εκείνους που είναι απαισιόδοξοι, θεωρώντας ότι οι σχέσεις αυτές δεν θα βελτιωθούν ποτέ;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Δεν είμαι απαισιόδοξος. Η Ιστορία δεν κυλάει προς τα εμπρός με απαισιοδοξία. Είμαι ένθερμος υποστηρικτής του πραγματισμού και της δύναμης της βούλησης μιας ισχυρής και αποφασιστικής ηγεσίας.

Ο πραγματισμός υπαγορεύει ότι είναι φυσικό οι γείτονες να συνεργάζονται και, παρά τις διαφωνίες, να καταβάλουν ειλικρινείς προσπάθειες για να τις ξεπεράσουν. Η Ελλάδα και η Τουρκία αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις. Η μετανάστευση, η κλιματική αλλαγή, οι φυσικές καταστροφές απαιτούν περισσότερο από ποτέ αμοιβαία κατανόηση και συνεργασία.

Οι μηχανισμοί διαλόγου έχουν ήδη δημιουργηθεί, καθώς στην πρώτη μου συνάντηση με τον Πρόεδρο Erdoğan μετά την επανεκλογή και των δυο μας, στο Βίλνιους, τον Ιούλιο του 2023, συμφωνήσαμε να επαναπροσδιορίσουμε το πλαίσιο των σχέσεών μας και να καθιερώσουμε πολυεπίπεδους διαύλους επικοινωνίας. Μέσω αυτών των διαύλων αποτρέπουμε τις εντάσεις σε υψηλότερο επίπεδο.

Όλοι οι δίαυλοι επικοινωνίας πρέπει να παραμείνουν ανοιχτοί, με ειλικρινή τρόπο. Ο οδικός χάρτης υπάρχει και τον ακολουθούμε. Το γεγονός ότι με τον Πρόεδρο Erdoğan υπογράψαμε τη «Διακήρυξη των Αθηνών Περί Σχέσεων Φιλίας και Καλής Γειτονίας» τον περασμένο Δεκέμβριο ήταν ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός για τις σχέσεις μας.

Özay Şendir: Εκατοντάδες χιλιάδες Τούρκοι πολίτες επισκέπτονται κάθε χρόνο την ηπειρωτική χώρα και τα νησιά της Ελλάδας ως τουρίστες. Κατά πόσο το γεγονός ότι δεν υπάρχουν προβλήματα μεταξύ των δύο λαών καθιστά μια πλήρη συμφιλίωση μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας ευκολότερη; Θα λάβετε υπόψη σας το αίτημα των Τούρκων πολιτών να επεκταθεί η χορήγηση θεώρησης εισόδου κατά την άφιξη (visa at the gate); Συνάντησα τον κ. Μπουτάρη σε ένα δείπνο όταν ήταν Δήμαρχος Θεσσαλονίκης. Είχε πει ότι ήθελε η Αθήνα να εισαγάγει τη χορήγηση θεώρησης εισόδου για Τούρκους πολίτες κατά την άφιξή τους στη Θεσσαλονίκη. Μπορούμε να περιμένουμε τέτοια βήματα σύντομα;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Θα πρέπει να τονίσω ότι το πρόγραμμα επιτόπιας θεώρησης (visa at the gate) για 10 ελληνικά νησιά συνιστά εξαίρεση από τους κανόνες που ισχύουν για τη ζώνη Σένγκεν -μία εξαίρεση που η Ελληνική Κυβέρνηση διαπραγματεύτηκε με επιτυχία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η φιλοσοφία του προγράμματος είναι σύντομες επισκέψεις στα ελληνικά νησιά που έχουν ακτοπλοϊκή σύνδεση με τις τουρκικές ακτές. Καθώς αποτελεί εξαίρεση από τους κανόνες, είναι καθορισμένη με σαφήνεια, σε συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και δεν μπορεί να επεκταθεί.

Με χαροποιεί ιδιαίτερα η επιτυχία αυτού του προγράμματος. Είναι αμοιβαία επωφελές για τους Τούρκους πολίτες που θέλουν να απολαύσουν τις ομορφιές των ελληνικών νησιών και για τον τοπικό πληθυσμό. Το πρόγραμμα αυτό αποτελεί πρότυπο για τις επαφές μεταξύ των δύο λαών, για τη διπλωματία και την αμοιβαία επωφελή συνεργασία.

Özay Şendir: Το ζήτημα το οποίο συζητήθηκε περισσότερο την τελευταία εβδομάδα ήταν το σχέδιο της Ελλάδας για τα Θαλάσσια Πάρκα. Υπάρχουν άνθρωποι στην Τουρκία που είναι επιφυλακτικοί για το σχέδιο αυτό, και το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών επίσης προέβη σε δήλωση σχετικά με το θέμα. Ποιος είναι ο κύριος σκοπός της Ελλάδας όσον αφορά αυτό το σχέδιο; Τι θα θέλατε να πείτε ως απάντηση σε εκείνους που πιστεύουν ότι το έργο αυτό είναι μια προσπάθεια να αποκλειστεί η Τουρκία από το Αιγαίο;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Πιστεύω ότι έχει γίνει υπερβολική συζήτηση για μια πρωτοβουλία που είναι αμιγώς περιβαλλοντική. Είναι καθήκον μας να προστατεύσουμε το μοναδικό θαλάσσιο περιβάλλον μας και η δημιουργία του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου στο Αιγαίο και του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου στο Ιόνιο Πέλαγος αποτελεί μέρος ενός καταλόγου 21 δεσμεύσεων, με προϋπολογισμό ύψους 780 εκατομμυρίων ευρώ, που ανακοίνωσε η Ελλάδα κατά τη διάρκεια της διάσκεψης «Our Ocean Conference», που φιλοξενήθηκε στην Αθήνα στις 15-17 Απριλίου. Πρόκειται για πρωτοβουλία που ερείδεται στο Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας.

Οι χώρες μας αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις, όπως η κλιματική αλλαγή και αυτό θα πρέπει να αποτελεί πεδίο συνεργασίας. Η Ελλάδα θέλει να έχει καλές σχέσεις με την Τουρκία. Έχει υπάρξει ουσιαστική βελτίωση στις σχέσεις μας κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών, μια πορεία την οποία είμαι πρόθυμος να συνεχίσω και να προχωρήσω ακόμα παραπέρα.

Özay Şendir: Πιστεύετε ότι η επαναπροσέγγιση μεταξύ της Τουρκίας και της Ελλάδας είναι κάτι που επιθυμεί πραγματικά η Δύση και η Ευρωπαϊκή Ένωση; Η ένταση στις σχέσεις μας παρουσιάζει επίσης οφέλη, όπως πωλήσεις όπλων και στρατιωτικές βάσεις, σε ορισμένες χώρες. Θα ήθελα τις παρατηρήσεις σας για το ζήτημα αυτό και την απάντησή σας στο αν θα ήταν ευκολότερο για εμάς να καταλήξουμε σε μια συναίνεση χωρίς να επηρεαζόμαστε από κανέναν.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Οι σχέσεις μεταξύ της Τουρκίας και της Ελλάδας έχουν τη δική τους ιστορία. Είναι μια εξίσωση με δύο παίκτες. Ωστόσο, καμία χώρα στον σύγχρονο κόσμο δεν ευημερεί ή εξελίσσεται απομονωμένη από τον υπόλοιπο κόσμο, ή εκτός του ευρύτερου περιφερειακού και διεθνούς πλαισίου. Δρούμε και αλληλεπιδρούμε με άλλους παίκτες, επηρεαζόμαστε από αυτά που συμβαίνουν στον κόσμο. Δείτε για παράδειγμα τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η οποία άλλαξε εντελώς το γεωπολιτικό τοπίο και τη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες.

Αυτές οι αλληλεπιδράσεις και οι σχέσεις δεν πρέπει να θεωρούνται παίγνιο μηδενικού αθροίσματος. Για παράδειγμα, η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά είναι επίσης μια χώρα με στρατηγική θέση στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Η Ελλάδα είναι μέλος του ΝΑΤΟ, χώρα της Ανατολικής Μεσογείου και κράτος-μέλος της ΕΕ. Η Ευρώπη είναι το σπίτι μας, δεν είναι ένα τρίτο μέρος. Η Ελλάδα ήταν πάντα ένθερμος υποστηρικτής της ενταξιακής προοπτικής της Τουρκίας στην ΕΕ, εντός του πλαισίου του ευρωπαϊκού κεκτημένου.

Και πιστεύω ειλικρινά ότι η βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων θα ωφελήσει επίσης τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας και τα βήματα προς μια θετική ατζέντα μεταξύ της Ευρώπης και της Τουρκίας. Το ίδιο ισχύει για τις συνομιλίες για το Κυπριακό. Ευελπιστώ ότι η βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων θα οδηγήσει στην επανέναρξη των συνομιλιών για το Κυπριακό, το οποίο επίσης είναι θέμα της ΕΕ. Όσον αφορά την Κύπρο, θέλω να είμαι ξεκάθαρος: μία λύση πρέπει να βασίζεται στις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Özay Şendir: Εγώ, προσωπικά, έχω ένα όνειρο για μια σχέση Τουρκίας-Ελλάδας βάσει της οποίας οι δύο χώρες θα συνεργάζονται για τους ενεργειακούς πόρους στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, θα μοιράζονται τον πλούτο και θα φιλοξενούν από κοινού διεθνείς διοργανώσεις. Πώς φαντάζεστε τη σχέση Τουρκίας-Ελλάδας σε δέκα χρόνια από τώρα;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Θα ήθελα να δω δύο γειτονικές χώρες να συνεργάζονται στο εμπόριο, στην οικονομία, να ξεκινούν κοινά εγχειρήματα, να εργάζονται από κοινού απέναντι σε μεγάλες προκλήσεις της εποχής μας. Και ευελπιστώ ότι οι δεσμοί μεταξύ των δύο λαών θα έχουν γίνει ισχυρότεροι και δεν θα εξαρτώνται από τις κυβερνήσεις στις δύο πλευρές του Αιγαίου. Ελπίζω ότι θα έχουμε διευθετήσει τη διαφορά μας, την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, που θα απελευθερώσει μια νέα δυναμική στις σχέσεις μας και στην ειρήνη και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αλλά ακόμα και αν δεν φτάσουμε μέχρις εκεί, εύχομαι σε δέκα χρόνια από τώρα να έχουμε εδραιώσει ένα νέο κεφάλαιο στις σχέσεις μας που θα έχει διάρκεια: ένα κεφάλαιο που θα βασίζεται στην ειλικρίνεια, στον αμοιβαίο σεβασμό και στην κατανόηση, χωρίς εντάσεις και κρίσεις.

Özay Şendir: Θα ήθελα να σας κάνω μια ιδιαίτερη ερώτηση, που συζήτησα επίσης με τον Διευθυντή της «Καθημερινής», τον Αλέξη Παπαχελά. Παλαιότερα έβρισκα σαγανάκι παντού στην Αθήνα, αλλά τώρα όταν θέλω σαγανάκι, μπορώ να το βρω με μοτσαρέλα. Όταν ζητάω τουρκικό ή ελληνικό καφέ, συνήθως μου απαντούν: εσπρέσο. Ρωτάω γιατί πιστεύω ότι η Αθήνα πρέπει να προστατεύσει την κουλτούρα του φαγητού και των ποτών της, στον βαθμό που το κάνει η Βαρκελώνη και η Ρώμη. Σας προβληματίζει αυτή η παγκοσμιοποίηση όσον αφορά στα τρόφιμα;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Το νόστιμο φαγητό και η οικειότητα με γεύσεις και αρώματα συνδέει σε πολύ μεγάλο βαθμό τους Έλληνες και τους Τούρκους.

Δεν γνωρίζω πού πήγατε στην Αθήνα, αλλά μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι μπορείτε ακόμα να βρείτε σαγανάκι με ελληνικό τυρί. Η Αθήνα είναι μία πόλη όπου η ιστορία συνυπάρχει με το μοντέρνο. Μπορείτε να το νιώσετε και να το γευτείτε αυτό σε κάθε σημείο της πόλης. Το ίδιο ισχύει για την Τουρκία.

Ως λάτρης του φαγητού, μπορώ να σας πω από προσωπική εμπειρία ότι η Αθήνα έχει μια πολύ ζωντανή γαστρονομική σκηνή που πειραματίζεται και εξερευνά νέες δυνατότητες, πηγαίνει την παραδοσιακή ελληνική κουζίνα παραπέρα. Οι πόλεις είναι ζωντανοί οργανισμοί, αλλάζουν και εξελίσσονται. Η σύγχρονη Αθήνα δεν είναι μόνο μία μητρόπολη με ένδοξο αρχαίο παρελθόν, αλλά και μία δυναμική πόλη που γεφυρώνει το παρελθόν με το μέλλον.

Özay Şendir: Ο Ergin Ataman και ο Fatih Terim είναι Τούρκοι στον χώρο του αθλητισμού που τώρα εργάζονται στην Ελλάδα. Η Ήβη Αδάμου και η Δέσποινα Βανδή είναι καλλιτέχνιδες που εμφανίζονται στα πιο σημαντικά κέντρα της Κωνσταντινούπολης. Στις συναντήσεις που πραγματοποιούμε στο ελληνοτουρκικό δημοσιογραφικό και ακαδημαϊκό φόρουμ, συμφωνούμε πάντα ότι οι πολίτες των δύο χωρών πρέπει να έχουν περισσότερες επαφές.

Τι πιστεύετε για τους Τούρκους που εργάζονται ή επενδύουν στην Ελλάδα; Θα ήσασταν ευχαριστημένος αν η ελληνική επιχειρηματική κοινότητα έκανε επενδύσεις στην Τουρκία; Όσον αφορά τη συμφιλίωση, πώς βλέπετε την ιδέα της επίτευξης οικονομικών σχέσεων που δεν θα θέλαμε να χαθούν;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, είμαι πραγματικά ικανοποιημένος με το γεγονός ότι το διμερές μας εμπόριο έφτασε το 2022 σε επίπεδο ρεκόρ, στα 5,4 δισεκατομμύρια ευρώ, και οι προοπτικές είναι ακόμα πιο θετικές. Προτεραιότητά μου είναι η ενίσχυση των άμεσων επενδύσεων στις κατασκευές και τις υποδομές, στην ψηφιοποίηση και στα αγροτικά προϊόντα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πιστεύω ότι η απόφασή μας, με τον Πρόεδρο Erdoğan, να δημιουργήσουμε ένα Ελληνοτουρκικό Επιχειρηματικό Συμβούλιο ως εργαλείο για να φέρουμε κοντά τις επιχειρηματικές μας κοινότητες μπορεί να απελευθερώσει τις προοπτικές των διμερών οικονομικών μας σχέσεων στο σύνολό τους.

Εμείς ενθαρρύνουμε πάντα τις συνεργασίες στον ιδιωτικό τομέα. Οι ελληνικές επιχειρήσεις έχουν την τεχνογνωσία και την εμπειρία σε σημαντικούς τομείς όπως οι κατασκευές και οι υποδομές. Σε αυτό το πνεύμα, ενθαρρύνω τα κοινά, ελληνοτουρκικά επιχειρηματικά εγχειρήματα.

Özay Şendir: Ακούω πάντα σχόλια ικανοποίησης από τους Τούρκους πολίτες που έρχονται στη χώρα σας για διακοπές. Το μόνο παράπονο που έχω ακούσει είναι για τη διατήρηση πολιτιστικών μνημείων της Οθωμανικής περιόδου στην Ελλάδα. Έχετε κάποιον οδικό χάρτη για το ζήτημα αυτό;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Η Ελλάδα έχει μια μακρά ιστορία και μια πλούσια πολιτιστική κληρονομιά να διατηρήσει και να προστατεύσει, από τους προϊστορικούς χρόνους και την αρχαιότητα μέχρι το Βυζάντιο και τη σύγχρονη εποχή.

Οι ελληνικές αρχές έδειχναν πάντοτε σεβασμό και ευαισθησία στη διατήρηση και την αποκατάσταση των μνημείων της Οθωμανικής περιόδου. Τα τελευταία 15 χρόνια περίπου 125 έργα αποκατάστασης και συντήρησης Οθωμανικών μνημείων, προϋπολογισμού 90 εκατομμυρίων ευρώ, είτε μπήκαν σε στάδιο υλοποίησης είτε έχουν ολοκληρωθεί. Επιπλέον, η αποκατάσταση σημαντικών Οθωμανικών μνημείων υψηλού προϋπολογισμού, όπως το Τέμενος Βαγιαζήτ ή το Χαμζά Μπέη στη Θεσσαλονίκη και άλλα, έχει ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) για χρηματοδότηση.

• Στο ίδιο πνεύμα, και στο πνεύμα του σεβασμού στα ιστορικά πολιτιστικά μνημεία με έντονο συμβολισμό, θεωρώ αυτονόητο ότι την ίδια ευαισθησία πρέπει να επιδεικνύει η τουρκική πλευρά για τη διατήρηση μνημείων στην επικράτειά της, τα οποία ανήκουν είτε στην αρχαία ελληνική είτε στη βυζαντινή περίοδο. Είμαι πολύ απογοητευμένος από την πρόσφατη απόφαση των τουρκικών αρχών να λειτουργήσει η βυζαντινή Μονή της Χώρας ως τζαμί, καθώς και από την παλαιότερη σχετική απόφαση για την Αγία Σοφία.

Οι αποφάσεις αυτές έρχονται σε αντίθεση με τον οικουμενικό χαρακτήρα των μνημείων και την κοινή μας προσπάθεια να καλλιεργηθεί αμοιβαία κατανόηση. Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να εργαστούμε προς την κατεύθυνση να χτίζουμε διαρκώς περισσότερες γέφυρες μεταξύ των λαών μας.

Δεν διστάζει μάλιστα να το κατηγορήσει για πολιτικές φιλοδοξίες αναφέροντας χαρακτηριστικά: ” Ο Δένδιας, ο σημερινός υπουργός Εθνικής Άμυνας, που πέρασε τη θητεία του ως Υπουργός Εξωτερικών θα είναι εχθρικός προς την Τουρκία μέχρι τέλους για να πραγματοποιήσει το όνειρό του… να γίνει πρωθυπουργός της Ελλάδας προσπαθώντας να δηλητηριάσει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις”.

Και συνεχίζει “ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης, ένας έξυπνος άνθρωπος, απομάκρυνε τον Δένδια από το Υπουργείο Εξωτερικών επειδή κατάλαβε ότι εργαζόταν για τους δικούς του πολιτικούς στόχους και όχι για την Ελλάδα, και τον μετέφερε στο Υπουργείο Άμυνας, όπου δεν θα είχε πολλά περιθώρια για πολιτικές συνομιλίες. 

Ο Δένδιας όμως δεν σταματά. Συνέχισε να εργάζεται και να μιλάει ενάντια στη διαδικασία από την πρώτη μέρα της προσέγγισης Αθήνας-Άγκυρας. 

Το τελευταίο κόλπο του Έλληνα υπουργού Εθνικής Άμυνας Δένδια ήταν αυτό: Η Ελλάδα πραγματοποίησε άσκηση σε ένα από τα νησιά που η Τουρκία είπε ότι έπρεπε να αποστρατικοποιηθεί. Η Τουρκία απάντησε σε αυτή την άσκηση με Notam στον αέρα και Navtex στη θάλασσα. Ο Δένδιας επέτρεψε αρχικά την άσκηση, γνωρίζοντας ότι θα δημιουργούσε προβλήματα και όταν η Άγκυρα αντέδρασε, άρχισε να φωνάζει «Δεν μπορείς να είσαι φίλος με τους Τούρκους». Η διαδικασία προσέγγισης σημαίνει προσπάθεια επίλυσης προβλημάτων με συνομιλίες και μέχρι τότε οι χώρες διατηρούν τις θέσεις τους. 

Στο θέμα της αποστρατικοποίησης των νησιών αναφέρεται και το τηλεοπτικό δίκτυο Haber Global, όπως μεταδίδει ο ανταποκριτής του ΣΚΑΙ Μανώλης Κωστίδης

Το δίκτυο αναφέρει πως «αυξάνεται και πάλι η ένταση στο ζήτημα των νησιών τα οποία σύμφωνα με τις Συνθήκες της Λωζάνης του 1923 και των Παρισίων του 1947 θα πρεπει να είναι αποστρατιωτικοποιημένα. Η Ελλάδα εξέδωσε Νavtex και ΝOTAM για στρατιωτικές ασκήσεις  στα οποία ενέταξε και περιοχές που περιλαμβάνει και τα νησιά τα οποία έχει στρατιωτικοποιήσει παραβιάζοντας τις διεθνείς συνθήκες. Η Τουρκία απάντησε με δικές της. Νavtex και ΝΟΤΑΜ που τονίζουν πως τα συγκεκριμένα νησιά θα πρέπει να είναι αποστρατιωτικοποιημένα. Ακολούθησαν ρηματικές διακοινώσεις μεταξύ των υπουργείων των δυο χωρών» αναφέρει.

«Ήρθε μετά και ο υπουργός Άμυνας της Ελλάδας ο Νίκος Δένδιας ο οποίος στην επιτροπή Άμυνας και Εξωτερικής πολιτικής του Κοινοβουλίου φωτογράφισε την Τουρκία και δήλωσε ´´Ανησυχώ και ανησυχώ μάλιστα πάρα πολύ. Όταν έχω 100 εκατομμύρια ανθρώπους δίπλα μου να διατυπώνουν ισχυρισμούς αντίθετους με το Διεθνές Δίκαιο᾽᾽». 

Και συνεχίζει: “Από αυτό το σημείο και μετά, δεν μπορεί η βελτίωση των σχέσεων με τις ΗΠΑ να αποτελέσει μια προεκλογική υπόσχεση στην Τουρκία. Στο παρελθόν, το ΝΑΤΟ ήταν μια διασφάλιση για την Τουρκία, σήμερα η Τουρκία είναι η διασφάλιση για το ΝΑΤΟ.

Μην νομίζετε ότι υπερβάλλω, αυτή την εβδομάδα η Wall Street Journal έγραψε για την άθλια κατάσταση όλων των ευρωπαϊκών στρατιωτικών δυνάμεων.

Εάν δεν υπήρχαν οι τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις, το ΝΑΤΟ δεν θα ήταν καν ούτε ένας ‘χάρτινος τίγρης’ σε όλη την Ευρώπη.

Πηγές του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας εξέφρασαν εχθές την αντίδρασή τους για τις κοινές ασκήσεις μεταξύ του συριακού παραρτήματος της τρομοκρατικής οργάνωσης (εννοεί τους YPG) και των ΗΠΑ. Το μήνυμα αυτό προς την Ουάσιγκτον θα πρέπει να γραφτεί με κάποια σαφήνεια.

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να προσέξουν είναι ότι η δήλωση έγινε από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και όχι από το Υπουργείο Εξωτερικών. Όπως γνωρίζουν πολύ καλά και οι ΗΠΑ, η Τουρκία έχει τους βαθμούς, τα ονόματα, ακόμη και την κατάσταση των πυρομαχικών των Αμερικανών στρατιωτών που συμμετείχαν στην αυτοκινητοπομπή Mazlum Abdi.

Η Τουρκία ξέρει πολύ καλά ότι η Ουάσιγκτον έχει εγκαταλείψει την ιδέα της δημιουργίας του Κουρδιστάν με την οικογένεια Barzanî και προσπαθεί να εγκαθιδρύσει ένα τρομοκρατικό κράτος του PKK υπό την ηγεσία του Mazlum Abdi, που είναι το τσιράκι των τρομοκρατών.

Το Πεντάγωνο είναι επίσης η πηγή των ειδήσεων για την οικογένεια Barzanî στα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης. Είναι μεγάλο λάθος αν πιστεύει κανείς ότι η Τουρκία θα παραμείνει θεατής σε αυτή την κατάσταση ή αν πιστεύει ότι οι 900 Αμερικανοί στρατιώτες στη Συρία θα λειτουργήσουν αποτρεπτικά.

Ίσως να κάνουν μια ζημιά, αλλά ο λόγος, που αυτοί οι περίπου 900 Αμερικανοί στρατιώτες μπορούν και παραμένουν στη Συρία, είναι ότι η Τουρκία συνεχίζει να φέρεται σαν σύμμαχος. Η ιδέα της προσπάθειας δημιουργίας ενός στρατού από τρομοκράτες δεν είναι μια καλή ιδέα. Αυτό προσπαθούν οι ΗΠΑ.

Ούτε είναι μια καλή απόφαση να μην πουλάς F-16 στην Τουρκία την ώρα που εξαρτάσαι από αυτήν για την άμυνα του ΝΑΤΟ.

Επειδή οι Τούρκοι είναι σε καλό δρόμο με τους Έλληνες, που παραλίγο να πήγαιναν σε πόλεμο, αν ο (Αμερικανός) πρέσβης Flake πιστεύει ότι θα συμβεί το ίδιο με αυτούς, τότε κάνει λάθος.

Ο τουρκικός λαός δεν έχει ξεχάσει ποτέ ότι το αμερικανικό πολεμικό πλοίο Mızouri προστάτευσε τον ελληνικό στρατό όταν ήρθε στη Σμύρνη, ή ότι η δύναμη Hammer βοήθησε την τρομοκρατική οργάνωση τη δεκαετία του 1990.

• Επομένως, μπορούμε να ξαναγίνουμε φίλοι με την Ελλάδα, αλλά προκειμένου οι ΗΠΑ να κερδίσουν την υποστήριξη και την εμπιστοσύνη του τουρκικού λαού, πρέπει πρώτα να συμπεριφερθούν ως πραγματικοί σύμμαχοι.

Και ο τρόπος για να γίνει αυτό είναι να σταματήσει να κάνει γυμναστική απόψεων στον χάρτη της Τουρκίας και να σταματήσει να συνεργάζεται με τρομοκρατικές οργανώσεις. Ο Αμερικανός πρέσβης θα πρέπει επίσης να εξετάσει την πιθανότητα ότι η Τουρκία μπορεί μια μέρα να σταματήσει να συμπεριφέρεται ως σύμμαχος”.

«Η εκπαίδευση των πιλότων των μαχητικών αεροσκαφών και των πληρωμάτων συντήρησης πριν και μετά τις πτήσεις θα ολοκληρωθεί εντός δύο ετών. Έτσι, προβλέπεται ότι τα αεροσκάφη Eurofighter θα ενταχθούν ενεργά στο στόλο της Πολεμικής Αεροπορίας το 2026», αναφέρει το τουρκικό δημοσίευμα.

Όπως σημειώνει η Milliyet και αναμεταδίδει η ΕΡΤ, με την κίνηση αυτή η Τουρκία θα ακυρώσει το σενάριο προσωρινής αεροπορικής υπεροχής που σχεδιάζει να δημιουργήσει η Αθήνα με τα μαχητικά αεροσκάφη Rafale και F-35 από το 2028.

Η τουρκική Πολεμική Αεροπορία διαθέτει 244 αεροσκάφη F-16 με επίπεδα Block 30, Block 40 και Block 50. Εάν εγκριθεί η πώληση 40 F-16 Block 70 και 79 κιτ εκσυγχρονισμού από τις ΗΠΑ, ο αριθμός των αεροσκαφών Block 70 θα είναι 119.

Ωστόσο, εάν εγκριθεί η πώληση 40 αεροσκαφών, σημειώνεται στο δημοσίευμα, υπάρχει πιθανότητα να παραταθεί η άφιξη των αεροσκαφών αυτών, τα οποία θα παραχθούν στις ΗΠΑ, προς την Τουρκία καθώς και η ένταξή τους στον στόλο. «Με την επιλογή της να προσθέσει 40 Eurofighter Typhoon στο στόλο της σε δύο παρτίδες, η Τουρκία στοχεύει να καλύψει την αδυναμία που ίσως προέκυπτε με την απόκτηση από την Ελλάδα των αεροσκαφών F-35 και Rafale».

Στο ίδιο δημοσίευμα αναφέρεται, τέλος, ότι Eurofighter Typhoon είναι ικανό να εκτοξεύει εναέριους πυραύλους Meteor Beyond-Visual. «Ο πύραυλος Meteor που ενσωματώνει η Ελλάδα στα αεροσκάφη Rafale έχει εμβέλεια 200 χιλιομέτρων. Η Τουρκία υπολείπεται αυτής της εμβέλειας με την ικανότητα πυραύλων αέρος-αέρος του στόλου των F-16. Το επόμενο διάστημα η τουρκική Πολεμική Αεροπορία σχεδιάζει να εξισορροπήσει αυτή την ισχύ που έχει η Ελλάδα σε σενάρια αερομαχιών αποκτώντας τον πύραυλο Meteor και τα αεροσκάφη Eurofighter που μπορούν να τον εκτοξεύσουν».

Πηγή του τουρκικού υπουργείου Άμυνας επιβεβαίωσε χτες Πέμπτη (30/11) ότι ο υπουργός Άμυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ, συζήτησε το θέμα της αγοράς μαχητικών Eurofighter κατά την τελευταία του συνάντηση με τον Βρετανό ομόλογό του Γκραντ Σαπς, κατά τη συνάντησή τους που πραγματοποιήθηκε στην Άγκυρα στις 23 Νοεμβρίου. Οι Βρετανοί θα βοηθήσουν να πείσουν τη Γερμανία –συμπαραγωγό χώρα- να πουλήσουν το αεροσκάφος στην Τουρκία, ανέφερε η ίδια πηγή.

Ο Μπουγιούν φημίζεται για τη συμμορία πληρωμένων δολοφόνων με μοτοσικλέτες που έχει ιδρύσει στην Κωνσταντινούπολη και έχει δεχθεί στο παρελθόν επιθέσεις στο εξωτερικό.

Σήμερα η εφημερίδα Milliyet φέρνει στο «φως» τα ονόματα των 6 δολοφονηθέντων, καθώς και φωτογραφία τους.

Όπως αναφέρει «η ελληνική αστυνομία, η οποία συγκέντρωσε 25 φυσίγγια από το σημείο, κρατά μυστική την ταυτότητα των νεκρών Τούρκων. Μεταξύ των νεκρών είναι ο Ντορούκ Ερσού Μπουγιούκτουντς, ένας από τους άνδρες του Μπουγιούν, ο οποίος είχε φυλακιστεί στην Ιταλία για λίγο καιρό».

Νεκροί είναι επίσης, σύμφωνα με την τουρκική εφημερίδα οι Αμπντουραχμάν Τεκρού, Οζκάν Καάν Τοζλού, Μπαρίς Τσαγάν, Ομέρ Κανζά και Μπουράκ Ταχμάζ.

Σύμφωνα πάντα με την ίδια πηγή, μετά τη δολοφονία λογαριασμός στο Tik Tok που αυτοαποκαλείται «Red Kit gang» ανέβασε βίντεο και φωτογραφίας λέγοντας «πήραμε την εκδίκησή μας». Άλλγ ανάρτηση του ίδιου λογαριασμού φέρεται να δείχνει τους 6 νεκρούς.

Μάλιστα, η εφημερίδα αναφέρει ότι η ΕΛΑΣ επικοινώνησε με τις τουρκικές Αρχές προκειμένου να διαπιστώσει εάν είναι αληθινές οι αναρτήσεις, αλλά και πληροφορίες σχετικά με τα θύματα.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αστυνομικών, την ημέρα της δολοφονίας τους εγκατέλειψαν το συγκεκριμένο διαμέρισμα. Πήραν όλα τα πράγματά τους, επιβιβάστηκαν στο μπλε αυτοκίνητο και έφυγαν. Εκτιμάται ότι θα επιχειρούσαν να διαφύγουν από την Ελλάδα, πιθανότατα αεροπορικώς. Οι πέντε από τους έξι είχαν πάνω τους διαβατήρια και τα προσωπικά τους αντικείμενα. Ο έκτος δεν είχε μαζί του έγγραφα κάτι που προξένησε εντύπωση στους αστυνομικούς, που εξέτασαν ακόμα και το σενάριο να πρόκειται για μέλος αντίπαλης ομάδας.

Οι αστυνομικοί του Τμήματος Ανθρωποκτονιών εντόπισαν μέσω των στοιχείων ταυτότητας που είχαν πάνω τους τα θύματα το διαμέρισμα Airbnb στη Λούτσα, το οποίο βρίσκεται σε κοντινή απόσταση από το σημείο της εκτέλεσης. Η έρευνα ξεκίνησε υπό άκρα μυστικότητα το πρωί της Τρίτης, παρουσία εισαγγελικού λειτουργού. Κυρίως αναζητούνται δακτυλικά αποτυπώματα και γενετικό υλικό για να διαπιστωθεί εάν κάποιο άτομο με ποινικό παρελθόν -πλην των έξι που δολοφονήθηκαν- βρέθηκε στο συγκεκριμένο οίκημα.

Τα θύματα εκτιμάται ότι είχαν βρει καταφύγιο στην Αττική γνωρίζοντας ότι έχουν μπει στο στόχαστρο αντίπαλης συμμορίας. Οι δράστες ενδεχομένως να ήξεραν ακόμα και το που βρίσκεται το διαμέρισμα Airbnb και να το είχαν θέσει υπό παρακολούθηση.

Αίσθηση προκαλεί ότι οι «εχθροί» των Τούρκων που δολοφονήθηκαν στη Λούτσα, οι οποίοι είναι σκληροί ποινικοί με έδρα την Τουρκία, τους εντόπισαν στη χώρα μας. Καλά πληροφορημένες πηγές σημειώνουν ότι οι διαφορές μεταξύ των ομάδων αυτών σχετίζονται με ναρκωτικά (σύμφωνα τουλάχιστον με την επικρατέστερη εκτίμηση, καθώς δεν μπορούν ακόμα να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα).