Χώρες όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Γαλλία συγκεντρώνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, χάρη στο χαμηλότερο κόστος ζωής, τα ισχυρά δημόσια συστήματα υγείας και τις σχετικά προσιτές διαδικασίες απόκτησης άδειας διαμονής, όπως σημειώνεται σε δημοσίευμα του Forbes. Σε αρκετές περιπτώσεις προσφέρονται επίσης φορολογικά κίνητρα και πολιτική σταθερότητα, σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.

Πού επιλέγουν να συνταξιοδοτηθούν

Σύμφωνα με την Citizenship Bay, τρεις ευρωπαϊκοί προορισμοί ξεχωρίζουν σήμερα:

• Ιταλία: Περισσότεροι από 14.676 Αμερικανοί συνταξιούχοι λαμβάνουν ήδη εκεί την κοινωνική τους ασφάλιση. Η ζήτηση για την ιταλική Golden Visa αυξήθηκε κατά 27% το πρώτο τρίμηνο του 2026, με βασικό κίνητρο τις επενδύσεις από 250.000 ευρώ και άνω.
• Ελλάδα: Η χώρα φιλοξενεί 11.135 Αμερικανούς συνταξιούχους, ενώ η ζήτηση αυξήθηκε κατά 14%, κυρίως μέσω επενδύσεων μετατροπής ακινήτων ύψους 250.000 ευρώ στην Αθήνα.
• Πορτογαλία: Πάνω από 20.000 Αμερικανοί ζουν ήδη στη χώρα, εκ των οποίων περίπου το 71% λαμβάνει παροχές κοινωνικής ασφάλισης.

Οι αλλαγές στη νομοθεσία της Πορτογαλίας για την υπηκοότητα, με αύξηση της απαιτούμενης διαμονής από πέντε σε δέκα χρόνια και αφαίρεση των ακινήτων από το πρόγραμμα golden visa, φαίνεται να στρέφουν πλέον το ενδιαφέρον περισσότερων Αμερικανών προς την Ελλάδα, την Ισπανία και την Ιταλία.

Το κόστος ζωής ωθεί περισσότερους Αμερικανούς στην Ευρώπη

Σύμφωνα με έρευνες των Monmouth University και Gallup, το ποσοστό των πολιτών άνω των 55 ετών που δηλώνουν ότι θέλουν να φύγουν από τις ΗΠΑ ανέρχεται πλέον στο 17%, υπερτετραπλάσιο σε σχέση με το 1974.

Η τάση αυτή έχει ενισχυθεί ιδιαίτερα μετά το 2017, κυρίως λόγω του αυξανόμενου κόστους ζωής στις ΗΠΑ. Πολλοί αναζητούν υψηλότερη ποιότητα ζωής με χαμηλότερα έξοδα, αλλά και πιο προσιτή υγειονομική περίθαλψη και στέγαση.

Στην Πορτογαλία, για παράδειγμα, το μηνιαίο κόστος ζωής για ένα άτομο, χωρίς να υπολογίζεται το ενοίκιο, διαμορφώνεται περίπου στα 592 δολάρια, έναντι περίπου 1.166 δολαρίων στις ΗΠΑ. Τα ενοίκια είναι κατά 40% έως 50% χαμηλότερα από τον αμερικανικό μέσο όρο. Στην Ιταλία, το συνολικό κόστος ζωής είναι σχεδόν 27% χαμηλότερο σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Παράλληλα, πολλοί συνταξιούχοι αποκτούν πρόσβαση στον μεσογειακό τρόπο ζωής, το κλίμα και τον πολιτισμό της Νότιας Ευρώπης.

Επιπλέον, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ αυτών η Πορτογαλία, η Ιταλία και η Ελλάδα, έχουν συνάψει συμφωνίες αποφυγής διπλής φορολόγησης με τις ΗΠΑ, ώστε να μην φορολογείται δύο φορές το ίδιο εισόδημα.

Η Ευρώπη ως «Plan B»

Η αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα οδηγεί επίσης πολλούς Αμερικανούς στην αναζήτηση ενός εναλλακτικού σχεδίου για τη ζωή και τα οικονομικά τους. Η δυνατότητα διαμονής και επένδυσης σε άλλη χώρα θεωρείται πλέον για αρκετούς μια μορφή ασφάλειας απέναντι σε μελλοντικές πολιτικές ή οικονομικές αναταράξεις.

Όπως σημειώνει το Bloomberg, οι φορολογικές αλλαγές μπορούν να ανατρέψουν γρήγορα τα δεδομένα. Η Γαλλία, για παράδειγμα, κατάργησε τον φόρο μεγάλης περιουσίας το 2018, ενώ η Ισπανία υιοθέτησε αντίστοιχο μέτρο αργότερα. Παράλληλα, οι Αμερικανοί φορολογούνται ανεξαρτήτως του πού κατοικούν, γεγονός που περιπλέκει τη διαδικασία περισσότερο σε σχέση με άλλες εθνικότητες.

Οι «χρυσές βίζες» προσελκύουν επενδυτές

Ο Zaid Aldayriyeh, ιδρυτής της εταιρείας Citizenship Bay, υποστηρίζει ότι τα προγράμματα «golden visa» προσφέρουν όχι μόνο δικαιώματα διαμονής, αλλά και πιθανές επενδυτικές αποδόσεις.

Στην Πορτογαλία, επενδυτικά κεφάλαια που συνδέονται με το πρόγραμμα εκτιμάται ότι έχουν αποδόσεις 4% έως 12%.

Στην Ελλάδα, οι επενδύσεις σε ακίνητα μπορούν να αποφέρουν περίπου 3% έως 4%, ενώ στην Ιταλία οι επενδύσεις σε επιλέξιμες επιχειρήσεις κινούνται σε παρόμοια επίπεδα.

Καθώς τα περισσότερα προγράμματα «χρυσής βίζας» δεν απαιτούν μόνιμη εγκατάσταση ή άμεση μετακόμιση, επιτρέπουν στους Αμερικανούς να οργανώσουν σταδιακά τη μετάβασή τους στην Ευρώπη.

Οι πιο «φορολογικά φιλικές» χώρες

Το CNTraveler ξεχώρισε πρόσφατα ορισμένες ευρωπαϊκούς προορισμούς με ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς για Αμερικανούς:

• Ανδόρα: Αν και εκτός ΕΕ, βρίσκεται ανάμεσα σε Ισπανία και Γαλλία και διαθέτει visa για ψηφιακούς νομάδες και πρόγραμμα golden visa.
• Μάλτα: Προσφέρει ειδικό πρόγραμμα συνταξιοδότησης με φορολόγηση ξένων εισοδημάτων μόλις 15%.
• Κύπρος: Διαθέτει visa για ψηφιακούς νομάδες αλλά και πρόγραμμα μόνιμης διαμονής μέσω επένδυσης άνω των 300.000 δολαρίων σε ακίνητα.

Και ο ήλιος παίζει ρόλο

Για πολλούς, το ευρωπαϊκό κλίμα αποτελεί εξίσου σημαντικό κίνητρο. Σύμφωνα με το European Correspondent, πόλεις όπως η Μούρθια και η Σεβίλλη στην Ισπανία προσφέρουν ήπιες καιρικές συνθήκες τον χειμώνα, ενώ η Λευκωσία, η Βαλέτα και η Λισσαβώνα συγκαταλέγονται στους πιο ευχάριστους προορισμούς για τους υπόλοιπους μήνες του έτους.

Η πλατφόρμα Holidu κατέταξε μάλιστα την Ισπανία στις πιο ηλιόλουστες περιοχές της Ευρώπης, με την Cartagena να βρίσκεται στην κορυφή, χάρη στις περίπου 282 ώρες ηλιοφάνειας τον μήνα.

Καθώς το κόστος ζωής αυξάνεται και η αβεβαιότητα εντείνεται στις ΗΠΑ, η Ευρώπη εμφανίζεται για πολλούς Αμερικανούς ως ένας πιο ασφαλής και οικονομικά βιώσιμος προορισμός για τη συνταξιοδότηση, συνδυάζοντας καλύτερη ποιότητα ζωής, προσβάσιμη υγειονομική περίθαλψη και μεγαλύτερη σταθερότητα.

Αντίστοιχα η Κρίστι Νόεμ, η υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας, μετακόμισε από την πολυκατοικία της στην Ουάσινγκτον και στο σπίτι που προορίζεται για τον διοικητή της Ακτοφυλακής στην Βάση Ανακόστια-Μπόλινγκ, απέναντι από τον ποταμό από την πρωτεύουσα, ύστερα από περιγραφές που είδαν το φως της δημοσιότητας για την κατοικία της.

Τόσο ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο όσο και ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγσεθ ζουν στο Φορτ ΜακΝερ, έναν στρατιωτικό θύλακα κατά μήκος του ποταμού Ανακόστια, σύμφωνα με αξιωματούχους των Υπουργείων Εξωτερικών και Άμυνας.

Παρόλο που οι περισσότεροι αξιωματούχοι σε επίπεδο Υπουργικού Συμβουλίου ζουν σε ιδιωτικές κατοικίες, υπάρχει προηγούμενο για ανώτερους αξιωματούχους εθνικής ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένου του υπουργού Άμυνας, να νοικιάζουν σπίτια σε βάσεις για λόγους ασφαλείας ή ευκολίας.

Ο υπουργός Στρατού Νταν Ντρίσκολ, του οποίου η οικογένεια βρίσκεται στην Ουάσινγκτον μόνο περιστασιακά, μοιράζεται τώρα ένα σπίτι στην Βάση Μάιερ -Χέντερσον Χολ, μια γραφική τοποθεσία δίπλα στο Εθνικό Κοιμητήριο του Άρλινγκτον. Ο συγκάτοικός του είναι ένας άλλος ανώτερος πολιτικός διορισμένος στον Στρατό.

Ένας άλλος ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, του οποίου το όνομα δεν δημοσιοποιήθηκε από The Atlantic λόγω ανησυχιών ασφαλείας που σχετίζονται με μια συγκεκριμένη ξένη απειλή, εγκατέλειψε επίσης μια ιδιωτική κατοικία για στρατιωτική εγκατάσταση μετά τη δολοφονία του Κερκ.

Σε αυτή την περίπτωση, αξιωματούχοι ασφαλείας προέτρεψαν τον αξιωματούχο να μετακομίσει σε στρατιωτική στέγαση.

Τόσοι πολλοί ανώτεροι αξιωματούχοι έχουν ζητήσει στέγαση που ορισμένοι αντιμετωπίζουν τώρα ένα οικείο πρόβλημα της Ουάσινγκτον: ανεπαρκή προσφορά. Όταν η ομάδα της Διευθύντριας Εθνικών Πληροφοριών, Τούλσι Γκάμπαρντ, ρώτησε νωρίτερα κατά τη δεύτερη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ για τη μετακίνησή της στο ΜακΝερ, δεν λειτούργησε για λόγους χωρητικότητας όπως αποκάλυψε ένας πρώην αξιωματούχος.

Αυτό δεν είναι ένα πρωτοφανές φαινόμενο. Τόσο ο Ρόμπερτ Γκέιτς, υπουργός Άμυνας υπό τους προέδρους Τζορτζ Μπους του νεότερου και Μπαράκ Ομπάμα, όσο και ο Τζιμ Μάτις, ο πρώτος επικεφαλής του Πενταγώνου του Τραμπ, διέμεναν σε κατοικίες του Ναυτικού στο παράρτημα Πότομακ Χιλ, ένα ασφαλές συγκρότημα κοντά στο Υπουργείο Εξωτερικών. Ο Μάικ Πομπέο, διευθυντής της CIA και υπουργός Εξωτερικών κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, διέμενε στην Βάση Μάιερ -Χέντερσον Χολ.

Τα μηνύματα και οι κίνδυνοι

Η Άντρια Λόρενς, αναπληρώτρια καθηγήτρια διεθνών σπουδών και πολιτικής επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Τζον Χόπκινς, μας είπε ότι η στέγαση πολιτικών συμβούλων σε βάσεις στέλνει ένα προβληματικό μήνυμα. «Σε μια ισχυρή δημοκρατία, αυτό που θέλετε είναι ο στρατός να είναι για την υπεράσπιση της χώρας στο σύνολό της και όχι μόνο ενός κόμματος», τονίζει η Λόρενς.

Αλλά η αξιολόγηση της απειλής έχει επίσης αλλάξει τα τελευταία χρόνια. Ο Τραμπ έχει επιβιώσει από δύο απόπειρες δολοφονίας. Το Ιράν έχει εντείνει τις προσπάθειές του να σκοτώσει ομοσπονδιακούς αξιωματούχους. Και η πολιτική βία – όπως οι επιθέσεις κατά δύο Δημοκρατικών πολιτικών στη Μινεσότα, η δολοφονία του Κερκ τον Σεπτέμβριο και οι πυροβολισμοί σε μια εγκατάσταση μετανάστευσης στο Τέξας δύο εβδομάδες αργότερα – αποτελούν πραγματικό κίνδυνο.

Ωστόσο, η απομόνωση της διαβίωσης σε στρατιωτική βάση, τουλάχιστον για τους αξιωματούχους με πολιτικό ρόλο, έχει επίσης δημιουργήσει ένα βαθύτερο χάσμα μεταξύ των συμβούλων του Τραμπ και της μητροπολιτικής περιοχής όπου κυβερνούν. Οι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ, οι οποίοι τακτικά χλευάζουν την πρωτεύουσα του έθνους ως ένα κόλαση γεμάτο εγκληματικότητα, βρίσκονται τώρα σε μια προστατευμένη φούσκα, ακόμη πιο μακριά από τους καθημερινούς ρυθμούς της πόλης.

Οι Ευρωπαίοι αναρωτιούνται επίσης αν θα μπορούσαν να προσελκύσουν δυσαρεστημένους Αμερικανούς. Το Local Denmark, ένας αγγλόφωνος ειδησεογραφικός ιστότοπος, δημοσίευσε μια λίστα με τους κανόνες διαμονής για Αμερικανούς που σκέφτονται να μετεγκατασταθούν στη σκανδιναβική χώρα. Η μετακόμιση στη Δανία είναι εύκολη για τους πολίτες χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι μπορούν να ζήσουν και να εργαστούν σε άλλες χώρες του ευρωπαϊκού μπλοκ. Ωστόσο, οι Αμερικανοί πολίτες θα πρέπει να υποβάλουν αίτηση για άδεια παραμονής βάσει ειδικών προσόντων ή για θέσεις εργασίας όπου υπάρχει έλλειψη εργαζομένων.

Η πλειονότητα των Ευρωπαίων θα προτιμούσε μια νίκη της Κάμαλα Χάρις στις αμερικανικές εκλογές, σύμφωνα με συγκεντρωτικές δημοσκοπήσεις, αλλά ιδιαίτερα στη Δανία, οι δημοσκοπήσεις έδειξαν ότι μόλις το 4% των Δανών δήλωσε ότι θα ψήφιζε τον Τραμπ αντί της Χάρις, αν είχαν επιλογή.

Άλλες χώρες όπου θα μπορούσαν να μετακομίσουν Αμερικανοί, οι οποίες εμφανίζονται σε διάφορες πλατφόρμες είναι η Αυστραλία, η Πορτογαλία, η Αλβανία, ακόμα και η Γεωργία όπου μπορεί κανείς να παραμείνει έναν ολόκληρο χρόνο χωρίς βίζα. Η μόνη διαφορά σε μια τέτοια επιλογή…να μην μπερδέψουν την ονομασία της χώρας του Καυκάσου με την αμερικανική πολιτεία (Τζόρτζια – Γεωργία).