Ο Πούτιν, που ορίσθηκε στην προεδρία από τον Μπόρις Γέλτσιν μόλις οκτώ χρόνια μετά την διάλυση της Σοβιετικής Ενωσης, ασκεί την εξουσία από το 1999 είτε ως πρόεδρος, είτε ως πρωθυπουργός.

Πρώην αντισυνταγματάρχης της KGB, που παρακολούθησε την πτώση της ΕΣΣΔ από το αρχηγείο των σοβιετικών μυστικών υπηρεσιών στην Ανατολική Γερμανία, ο Πούτιν θα ξεπεράσει τον Γιόζεφ Στάλιν και θα είναι ο μακροβιότερος ηγέτης της Ρωσίας μετά την Αικατερίνη την Μεγάλη, αν ολοκληρώσει την σημερινή εξαετή θητεία του στο Κρεμλίνο.

Ωστόσο η δημοφιλία του, αν και υπερβολικά υψηλή σε σχέση με τα μέτρα που ισχύουν στις δημοκρατίες, έχει πληγεί τις τελευταίες εβδομάδες. Οι θετικές γνώμες για το πρόσωπό του μειώθηκαν από 73,3% τον Μάρτιο, ενώ η εμπιστοσύνη προς το πρόσωπό του μειώθηκε στο 71% από 77%, σύμφωνα με το VTsIOM.

Δεν είναι σαφείς οι λόγοι για τους οποίους μειώνονται οι επιδόσεις του Πούτιν. Την περασμένη εβδομάδα διέταξε τους επιτελείς του να βρουν τρόπους για να δοθεί ώθηση στην οικονομία έπειτα από συρρίκνωση κατά τους δύο πρώτους μήνες του έτους. Ο αποκλεισμός του mobile internet, των εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων και των VPN έχουν δυσαρεστήσει πολλούς Ρώσους τους τελευταίους μήνες.

Τι σκέφτονται πραγματικά οι Ρώσοι;

Εν μέσω πολέμου, κρατικής καταστολής και λογοκρισίας, το ερώτημα τι πραγματικά σκέφτονται οι Ρώσοι είναι θέμα προς συζήτηση.

Οι υποστηρικτές του Πούτιν επικαλούνται δημοσκοπήσεις που δείχνουν ευρεία αποδοχή της εξουσίας του, αλλά οι αντίπαλοι αμφισβητούν πόσο ειλικρινείς είναι οι άνθρωποι όταν μιλούν σε δημοσκόπους σε ένα τόσο ελεγχόμενο περιβάλλον.

Η δημοφιλία του έκανε άλμα μετά την εισβολή στην Ουκρανία και αυξήθηκε λίγο κάτω του 80% από το 64,3%. Μέχρι πριν από δύο μήνες είχε παραμείνει αρκετά πάνω από το 75%, με λίγες βουτιές μετά τα μέτρα της επιστράτευσης που ανακοινώθηκαν το 2022, σύμφωνα με το VTsIOM.

Η εμπιστοσύνη προς το πρόσωπο του πρωθυπουργού Μιχαήλ Μισούστιν μειώθηκε στο 53,8%, του πρώην προέδρου Ντμίτρι Μεντβέντεφ έφθασε στο 36,8%, του γενικού γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος Γκέναντι Ζιουγκάνοφ στο 32,7% και του επικεφαλής του κόμματος Δίκαιη Ρωσία Σεργκέι Μιρόνοφ στο 29,8%.

Εν όψει των βουλευτικών εκλογών στα τέλη του Σεπτεμβρίου, υπήρξαν τελευταία ασυνήθεις προειδοποιήσεις ορισμένων bloggers και πολιτικών ότι στην Ρωσία πρέπει να υπάρξει αλλαγή για να αποφευχθεί ο κίνδυνος κοινωνικής αναταραχής.

«Με το βασικό επιτόκιο να βρίσκεται πλέον στο 2%, έχουμε επιτύχει σημαντική χαλάρωση των όρων χρηματοδότησης, καθιστώντας την πρόσβαση στην κεφαλαιαγορά πιο προσιτή και προσβάσιμη, κάτι που είναι απαραίτητο για τη στήριξη της οικονομικής ανθεκτικότητας και της ανάπτυξης σε μια περίοδο μεγάλης αβεβαιότητας» υπογράμμισε ο ίδιος σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύεται το “International Banker”.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο κ. Στουρνάρας, «η νομισματική πολιτική δεν μπορεί να οδηγήσει μόνη της στον μετασχηματισμό της Ευρώπης».

«Για τον λόγο αυτό, πιέζουμε για την επίτευξη προόδου σε άλλους τομείς, ιδίως στην χρηματοοικονομική αρχιτεκτονική της Ένωσης. Η πρόοδος αυτή ενισχύει την αποτελεσματικότητα της νομισματικής μας πολιτικής, όπως καταδεικνύεται σαφώς και στην αξιολόγηση της στρατηγικής μας για το 2025.

Προκειμένου να κινητοποιήσουμε επενδύσεις στην κλίμακα που απαιτείται για την αναζωογόνηση της ανάπτυξης και να διασφαλίσουμε ότι τα οφέλη θα διαχέονται απρόσκοπτα πέρα από τα σύνορα, πρέπει να ολοκληρώσουμε την τραπεζική ένωση και να εργαστούμε για τη δημιουργία μιας πλήρως ανεπτυγμένης ένωσης αποταμιεύσεων και επενδύσεων (SIU). Η τελευταία θα βελτιώσει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο το χρηματοπιστωτικό μας σύστημα διοχετεύει τις αποταμιεύσεις σε παραγωγικές επενδύσεις, ιδίως σε κρίσιμους τομείς όπως η καινοτομία, η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση, οι υποδομές και η άμυνα.

Μια πιο ολοκληρωμένη Ένωση θα επέτρεπε στο ευρώ να αναλάβει μεγαλύτερο ρόλο ως διεθνές νόμισμα. Αυτό σημαίνει όχι μόνο να μοιραζόμαστε τα οφέλη που συνοδεύουν μια τέτοια παγκόσμια θέση, αλλά και να αναλάβουμε τις ευθύνες που αυτή συνεπάγεται, ιδίως σε μια εποχή που ο κόσμος χαρακτηρίζεται όλο και περισσότερο από αβεβαιότητα .

Η Ευρώπη πρέπει να ανταποκριθεί στις περιστάσεις. Η ΕΚΤ εργάζεται για τη δημιουργία ενός ψηφιακού ευρώ, ενός έργου που μπορεί να ενισχύσει τον διεθνή ρόλο του νομίσματός μας στην ψηφιακή εποχή. Η πρωτοβουλία αυτή μπορεί να αυξήσει την αποτελεσματικότητα, την καινοτομία και την ανθεκτικότητα, προστατεύοντας παράλληλα τη νομισματική μας κυριαρχία.

Η τρέχουσα θεσμική δομή της ευρωζώνης αποτελεί σημαντικό εμπόδιο, καθώς η ΕΚΤ λειτουργεί ουσιαστικά χωρίς έναν πραγματικό δημοσιονομικό ομόλογό της σε επίπεδο ευρωζώνης. Η επίτευξη βασικών μακροπρόθεσμων στοιχείων επιτυχίας για τον διεθνή ρόλο του ευρώ -δηλαδή, η επίτευξη συμφωνιών σχετικά με μια κεντρική δημοσιονομική ικανότητα της ΕΕ και ένα ευρωπαϊκό ασφαλές περιουσιακό στοιχείο- θα αποτελέσει πραγματική καμπή.

Αυτό, σε συνδυασμό με την εξάλειψη των εσωτερικών φραγμών που κατακερματίζουν την ευρωπαϊκή αγορά -όπως περιγράφεται στην έκθεση Letta (του Enrico Letta, πρώην πρωθυπουργού της Ιταλίας) και σε διάφορες μελέτες του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ)- θα αυξήσει το ποσοστό απόδοσης των εγχώριων επενδύσεων, οδηγώντας σε υψηλότερο επενδυτικό δείκτη και κλείνοντας έτσι το χάσμα επενδύσεων και παραγωγικότητας με τους παγκόσμιους ομολόγους μας» αναφέρει μεταξύ άλλων στο άρθρο του.

Τα βλέμματα δεν είναι στραμμένα μόνο στη μείωση της φορολογίας για τα μεσαία εισοδήματα, αλλά και στα ακίνητα, έλεγε χαρακτηριστικά αρμόδιος παράγοντας, σπεύδοντας, ωστόσο, να ξεκαθαρίσει ότι άλλο οι προθέσεις και άλλο οι πραγματικές δυνατότητες, που θα μετρηθούν το καλοκαίρι ανάλογα με τις επιδόσεις του φοροελεγκτικού μηχανισμού και τα περιθώρια του προϋπολογισμού από την εξειδίκευση του πλαισίου λειτουργίας της εθνικής Ρήτρας για την εξαίρεση των αμυντικών δαπανών από το έλλειμμα και την οροφή της αύξησης που θέτει το Σύμφωνο Σταθερότητας. Οι «ασκήσεις επί χάρτου» για τη μείωση της φορολογίας στα ακίνητα γίνονται με βάση το σενάριο, σύμφωνα με το οποίο το «μαξιλάρι» θα ξεπεράσει τα 2,5 δισ. ευρώ ενισχύοντας τη δύναμη πυρός της κυβέρνησης για το πακέτο των ελαφρύνσεων. Ο σχεδιασμός κινείται σε δύο άξονες:

«Κούρεμα» του ΕΝΦΙΑ

Το ένα σενάριο, σύμφωνα με την “Βραδυνή”, προβλέπει αύξηση των ποσοστών έκπτωσης στο φόρο για χαμηλή και μεσαία ακίνητη περιουσία, με το ανώτατο όριο αντικειμενικής αξίας να τοποθετείται στην περιοχή των 250.000 ευρώ. Με βάση το ισχύον καθεστώς, οι εκπτώσεις σε αυτή την κλίμακα των ακινήτων ανέρχονται σε 30% για περιουσία συνολικής αξίας έως 100.000 ευρώ, σε 25% για περιουσία συνολικής αξίας πάνω από 100.000 ευρώ και μέχρι 150.000 ευρώ, και σε 20% για περιουσία συνολικής αξίας πάνω από 150.000 ευρώ και μέχρι 250.000 ευρώ. Οι εισηγήσεις προβλέπουν τα παραπάνω ποσοστά να «ψηλώσουν» κατά 5%-10%, αντιστρόφως ανάλογα της αξίας της περιουσίας, δηλαδή όσο χαμηλότερη είναι η αξία, τόσο μεγαλύτερη να είναι η έκπτωση.

Για περιουσίες άνω των 250.000 ευρώ να μην υπάρξει καμία αλλαγή και οι εκπτώσεις να παραμείνουν στο 15% για περιουσία συνολικής αξίας πάνω από 250.000 ευρώ και μέχρι 300.000 ευρώ, και στο 10% για περιουσία συνολικής αξίας πάνω από 300.000 ευρώ και μέχρι 400.000 ευρώ. Υπενθυμίζεται ότι τα ποσοστά έκπτωσης στον ΕΝΦΙΑ ισχύουν από το 2022, οπότε λόγω των νέων τιμών Ζώνης έγιναν παρεμβάσεις στο σύστημα υπολογισμού του φόρου, που έφεραν ελαφρύνσεις για τη συντριπτική πλειοψηφία των ιδιοκτητών ακινήτων, με το κόστος για το Δημόσιο να ανέρχεται σε 350 εκατ. ευρώ.

Το δεύτερο σενάριο προκρίνει στοχευμένες παρεμβάσεις με μείωση των ποσού του βασικού φόρου για κτίσματα σε περιοχές με τιμές Ζώνης έως 1.500 ευρώ, που σήμερα κυμαίνεται από 2-2,8 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο και «σπάσιμο» του κλιμακίου για τιμή Ζώνης από 1.501 ευρώ έως 2.500 ευρώ, που με βάση το ισχύον καθεστώς το ποσό του φόρου ανέρχεται σε 3,7 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο.

Σημειώνεται ότι το ύψος του κύριου ΕΝΦΙΑ για τα κτίσματα υπολογίζεται με βάση κλίμακα τιμών Ζώνης συντελεστών προσδιορισμού του ποσού του φόρου. Για παράδειγμα, για κατοικία σε περιοχή με τιμή Ζώνης από 2.5001 έως 3.000 ευρώ ο βασικός φόρος διαμορφώνεται σε 4,5 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, δηλαδή για 100 τ.μ. το ποσό ανέρχεται σε 450 ευρώ.

Στη συνέχεια, το γινόμενο βασικού φόρου ανά τ.μ. επί αριθμό τ.μ. πολλαπλασιάζεται διαδοχικά με τους συντελεστές παλαιότητας (αποκλιμακώνεται από 1,25 έως 0,7, ανάλογα με τα έτη παλαιότητας), πρόσοψης (κυμαίνεται από 1 έως 1,02), ορόφου (κυμαίνεται από 0,98 έως 1,03) και επιφανείας (αποκλιμακώνεται από 1 έως 0,25), και έτσι προκύπτει το τελικό ποσό του κύριου φόρου. Επισημαίνεται ότι επί του κύριου ΕΝΦΙΑ εφαρμόζονται συντελεστές προσαύξησης για ακίνητη περιουσία αντικειμενικής αξίας πάνω από 400.000 ευρώ.

Λιγότερος φόρος στα ενοίκια

Στο τραπέζι βρίσκεται η επανεξέταση της κλίμακας φορολογίας για τα εισοδήματα από ενοίκια στη κατεύθυνση της μείωσης των φορολογικών βαρών για τους ιδιοκτήτες ακινήτων με χαμηλού και μεσαίου ύψους μισθώματα και με στόχο την αύξηση της προσφοράς κατοικιών στην αγορά και τη συμπίεση των τιμών, για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται η καθιέρωση ενός ενδιάμεσου φορολογικού συντελεστή 20%-22% για το τμήμα εισοδήματος από 12.001 έως και 35.000 ευρώ, που με βάση την ισχύουσα κλίμακα φορολογείται με συντελεστή 35%, πράγμα που θα συμβάλει στη δικαιότερη κατανομή των βαρών.

Επίσης, υπάρχει και πρόταση για ριζική αναμόρφωση του καθεστώτος με τη θέσπιση νέας προοδευτικότερης κλίμακας με περισσότερα κλιμάκια και συντελεστές σε όλο το φάσμα των εισοδημάτων.Οι ιδιοκτήτες ακινήτων έχουν ζητήσει μείωση των φορολογικών συντελεστών για τα ενοίκια κατά 50%, και συγκεκριμένα καθιέρωση συντελεστή 7,5% από 15% σήμερα για τα πρώτα 12.000 ευρώ, 17,5% από 35% για το τμήμα εισοδήματος από 12.001 έως 35.000 ευρώ, και 22,5% από 45% για εισόδημα άνω των 35.001 ευρώ.

Επισημαίνεται ότι η φορολόγηση των εισοδημάτων από ενοίκια στη χώρα μας είναι βαρύτερη από το μέσο ευρωπαϊκό όρο, με συντελεστές αισθητά υψηλότερους από την Ιταλία, την Ισπανία, τη Μεγάλη Βρετανία, την Ολλανδία και τις βαλκανικές χώρες, όπου κυμαίνονται από 10% έως 15%. Πάντως, η πρώτη μεγάλη φορολογική ανάσα της κυβέρνησης στους εκμισθωτές, με στόχο την αναχαίτιση της στεγαστικής κρίσης, έγινε με την τριετή πλήρη απαλλαγή από το φόρο εισοδήματος για όσους ανοίξουν κλειστά σπίτια έως 120 τ.μ. και βάλουν ενοικιαστήριο από τις 8 Σεπτεμβρίου 2024 και μετά, ή μετατρέψουν τις βραχυχρόνιες σε μακροχρόνιες μισθώσεις.

Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία εγγεγραμμένης ανεργίας της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ), από το σύνολο των 981.374 ατόμων, 458.536 άτομα (ποσοστό 46,7%) είναι εγγεγραμμένα στο μητρώο της ΔΥΠΑ για χρονικό διάστημα ίσο ή και περισσότερο των 12 μηνών και 522.838 άτομα (ποσοστό 53,3%) είναι εγγεγραμμένα στο μητρώο της ΔΥΠΑ για χρονικό διάστημα μικρότερο των 12 μηνών.

Η ανεργία «πλήττει» τις γυναίκες και τους νέους

Οι άνδρες ανήλθαν σε 354.174 άτομα (ποσοστό 36,1%) και οι γυναίκες ανήλθαν σε 627.200 άτομα (ποσοστό 63,9%).

Η ηλικιακή κατηγορία 30-44 ετών συγκέντρωσε τον μεγαλύτερο αριθμό εγγεγραμμένων ανέργων μεταξύ των ηλικιακών κατηγοριών, ο οποίος ανήλθε σε 309.233 άτομα (ποσοστό 31,5%).

   Το εκπαιδευτικό επίπεδο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, στην οποία συμπεριλαμβάνεται και η μεταδευτεροβάθμια εκπαίδευση, συγκέντρωσε τον μεγαλύτερο αριθμό εγγεγραμμένων ανέργων μεταξύ των εκπαιδευτικών επιπέδων, ο οποίος ανήλθε σε 473.267 άτομα (ποσοστό 48,2%).

   Μεταξύ των περιφερειών της χώρας η Περιφέρεια Αττικής και η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας κατέγραψαν τον μεγαλύτερο αριθμό εγγεγραμμένων ανέργων, ο οποίος ανήλθε σε 290.689 άτομα (ποσοστό 29,6%) και 181.976 άτομα (ποσοστό 18,5%) αντίστοιχα.

   Τον Ιανουάριο του 2025, το σύνολο των επιδοτούμενων ανέργων, (αφορά τον αριθμό των δικαιούχων που πληρώθηκαν εντός του αντίστοιχου μήνα), ανήλθε σε 276.786  άτομα, από τα οποία οι 124.458 (ποσοστό 45%) είναι κοινοί άνεργοι και λοιπές κατηγορίες επιδοτούμενων ανέργων και οι 152.328 (ποσοστό 55%) είναι εποχικοί τουριστικών επαγγελμάτων.

   Συγκεκριμένα, τον Ιανουάριο του 2025, ο αριθμός των επιδοτούμενων ανέργων ανήλθε σε 276.786 άτομα, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 64.798 άτομα (30,6%) σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους Ιανουάριο του 2024 και αύξηση κατά 14.238 άτομα (5,4%) σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα Δεκέμβριο του 2024.

   Οι άνδρες ανήλθαν σε 118.890 (ποσοστό 43%) και οι γυναίκες ανήλθαν σε 157.896 (ποσοστό 57%).

   Από το σύνολο των επιδοτούμενων ανέργων, 108.828 (ποσοστό 39,3%) είναι κοινοί, 2.137 (ποσοστό 0,8%) είναι οικοδόμοι, 152.328 (ποσοστό 55%) είναι εποχικοί τουριστικών επαγγελμάτων, 12.431 (ποσοστό 4,5%) είναι εποχικοί λοιποί (αγροτικά), 980 (ποσοστό 0,4%) είναι εκπαιδευτικοί και 82 (ποσοστό 0,0%) είναι λοιποί.

Με τον τρόπο αυτό «κλείνει» με τον καλύτερο τρόπο μια χρονιά που έμελλε να δώσει τέλος σε μια περίοδο παρατεταμένης περιοριστικής πολιτικής σε μια προσπάθεια να καταπολεμηθεί ο πληθωρισμός που έφτασε έως και στο ζενίθ 23 ετών.

Θυμίζουμε πως η πρεμιέρα της νομισματικής χαλάρωσης έγινε τον Σεπτέμβριο με μια δυναμική μείωση κατά 50 μονάδες βάσης, καθώς το συμβούλιο αποφάσισε να ανεβάσει… στροφές για να προλάβει έτερες κεντρικές τράπεζες, όπως η ΕΚΤ, που είχαν προπορευτεί και με δεδομένο ότι ο πληθωρισμός βρισκόταν σε σταθερή καθοδική τροχιά.

Ακολούθησε μια μετριοπαθής μείωση 0,25% στη συνεδρίαση του Νοεμβρίου, που έδωσε τη θέση της στη σημερινή απόφαση που ανεβάζει τον συνολικό απολογισμό των περικοπών στη μία ποσοστιαία μονάδα για τη χρονιά.

Όμως, η αγορά αγωνιά από τώρα για τη στρατηγική της κεντρικής τράπεζας από τη νέα χρονιά, δεδομένου πως οι αντοχές της οικονομίας συνοδεύονται με μια σαφή επιβράδυνση του ρυθμού αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού. Μάλιστα, οι τιμές λιανικής τον Νοέμβριο αυξήθηκαν στο 2,7% σε ετήσια βάση, διευρύνοντας και πάλι την απόσταση από τον επιθυμητό στόχο του 2%.