Χρόνης Διαμαντόπουλος

Σύμφωνα με τον κ. Ευθυμιόπουλο «η σημερινή δυναμική μεταξύ Ιράν και περιφερειακών και δυτικών δυνάμεων δεν αποτελεί αποσπασματική κρίση αλλά αποτέλεσμα μακροχρόνιας στρατηγικής εξέλιξης που ξεκινά από το 1979. Μετά την Ισλαμική Επανάσταση, το Ιράν οικοδόμησε ένα δόγμα στρατηγικού βάθους βασισμένο σε τρεις πυλώνες: βαλλιστική αποτροπή, ανάπτυξη δικτύων πληρεξουσίων και σταδιακή τεχνολογική αυτάρκεια. Ο πόλεμος Ιράν- Ιράκ, οι διεθνείς κυρώσεις, η συμφωνία JCPOA και η αποχώρηση των ΗΠΑ από αυτή το 2018 επιτάχυναν την επιλογή ενός ασύμμετρου μοντέλου ισχύος.
Σύμφωνα με τις τελευταίες εκθέσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, ο εμπλουτισμός ουρανίου έχει φθάσει το 60 τοις εκατό. Το επίπεδο αυτό δεν ισοδυναμεί με πυρηνικό όπλο, όμως μειώνει σημαντικά τον τεχνικό χρόνο μετάβασης σε στρατιωτική δυνατότητα».

Όπως αναφέρει στη συνέχεια «η αρχική υπόθεση ενός σύντομου και βαθιού στρατιωτικού πλήγματος δεν επιβεβαιώθηκε. Η ιρανική στρατηγική απαντά πολυεπίπεδα μέσω drones χαμηλού κόστους, βαλλιστικών δυνατοτήτων, επιθέσεων μέσω πληρεξουσίων και ναυτικής παρενόχλησης στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχονται περίπου 17 έως 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία έχουν ενισχύσει τα συστήματα THAAD και Patriot και συμμετέχουν σε πλαίσια συλλογικής ασφάλειας του GCC. Το Κατάρ και το Ομάν διατηρούν διαύλους επικοινωνίας με την Τεχεράνη, αλλά θεσμικά ευθυγραμμίζονται με κοινές περιφερειακές θέσεις ασφάλειας.

Η Ελλάδα εντάσσεται λειτουργικά σε αυτό το γεωστρατηγικό τόξο. Η Σούδα αποτελεί κρίσιμο κόμβο ναυτικής και αεροπορικής υποστήριξης. Η Αλεξανδρούπολη λειτουργεί ως στρατηγικός διάδρομος logistics. Το Στεφανοβίκειο ενισχύει την αεροκίνητη διαλειτουργικότητα και ο Βόλος συμπληρώνει την περιφερειακή στρατιωτική υποδομή».

Κατά τον κ. Ευθυμιόπουλο «η Κύπρος, με το σύστημα Barak MX, διαθέτει αντιαεροπορική ικανότητα μέσης εμβέλειας, αλλά απαιτείται ενίσχυση σε counter UAS και δικτυοκεντρική διασύνδεση.

Σε θεσμικό επίπεδο, ενδεχόμενη επίθεση σε ελληνική στρατιωτική εγκατάσταση θέτει ζήτημα ενεργοποίησης του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ, το οποίο απαιτεί πολιτική απόφαση των κρατών μελών.
Η περιοχή οδηγείται σε παρατεταμένη στρατηγική πίεση. Η σταθερότητα για την Ελλάδα και την Κύπρο θα εξαρτηθεί από επιχειρησιακή ετοιμότητα, θεσμική προνοητικότητα και συντονισμένη περιφερειακή διπλωματία».