Toυ Mάριου Μπέγζου*

1.Το πώς έγινε η εκλογή είναι παροιμιώδες. “Η νύχτα βγάζει επίσκοπο κι η αυγή μητροπολίτη”: άλλον περιμένανε, τον Ιταλό ή τον Φιλιππινέζο καρδινάλιο, κι άλλος αναδείχτηκε, ο Αμερικανός υποψήφιος. “Θεωρία επισκόπου και καρδία μυλωνά”: ο εκλεγμένος φαίνεται σαν ένας Τραμπ λόγω υπηκοότητας,  αλλά είναι αντί Τραμπ έχοντας ασκήσει δριμεία δημόσια κριτική στον επιπόλαιο Αντιπρόεδρο των ΗΠΑ πρόσφατα κιόλας. Τελικά επαληθεύτηκε προφητικά και σιβυλλικά η γελοιογραφία του Τραμπ σαν Πάπα!

2.Ποιος είναι ο νέος πάπας; Αμερικανός όσο θέλετε, βόρειος εκ καταγωγής γεννημένος στο Σικάγο και νότιος λόγω ιεραποστολής του στο Περού του οποίου πήρε την υπηκοότητα. Όχι Ευρωπαίος ούτε έγχρωμος όμως, κι ούτε Ιταλός όπως οι 200 από τους 267 συνολικά πάπες. Ποιμένας στην Βόρεια Αμερική, ιεραπόστολος της Νότιας Αμερικής, προσωπάρχης του Βατικανού με προσωπική επιλογή του προκατόχου του Πάπα Φραγκίσκου,  εκλέκτορες 80 τουλάχιστον καρδινάλιων από τους 130 του Κονκλαβίου έμοιαζε να είναι έτοιμος από καιρό να διαδεχθεί τον Φραγκίσκο ως το δεξί του χέρι για να συνεχίσει το πρόγραμμα του ακολουθώντας βήματα σταθερά, σιωπηλά και πολύ καλά μελετημένα, ώστε να προκύψει αποτέλεσμα πέραν πάσης αμφισβήτησης σε βάθος χρόνου ικανό για την ώριμη ηλικία του 70χρονου Λέοντος 14ου.

3.Τι έχει να κάνει ο νεόφυτος ποντίφικας; Δύο δέσμες προβλημάτων τον περιμένουν: τα φύλα των ανθρώπων και οι φυλές της γης. Το υπαρξιακό πρόβλημα του καθολικισμού αφορά τα δύο φύλα και τις σχέσεις του που είναι απαγορευμένο εκκλησιαστικά, ελεγχόμενες και επιτηρούμενες: ομοφυλοφιλία, παιδεραστία, αμβλώσεις κλπ. Το άλλο είναι οι φυλές της ανθρωπότητας: μετανάστευση και προσφυγικό από τον Νότο, το δημογραφικό κι η υπογεννητικότητα του Βορρά,  η κλιματική αλλαγή και η τεχνητή νοημοσύνη κλπ.

Το αδήριτο δίλημμα είναι: ανοχή ή ενοχή; Ένας φιλελεύθερος πάπας οφείλει να προσφέρει ανοχή, ανοικτότητα, ελαστικότητα και ανακούφιση στο ποίμνιο του. Ένας συντηρητικός πάπας θα επιβαρύνει με ενοχές το πλήρωμα του και θα ταλαιπωρήσει την εκκλησία στον 21ο αιώνα. Πιθανότερο σενάριο μοιάζει ο συνδυασμός αυτών των δύο φυσιογνωμιών με ανοχή στα ήσσονα θέματα (μετανάστευση, κλιματική αλλαγή, τεχνητή νοημοσύνη) και ενοχή στα μείζονα υπαρξιακά, σεξολογικά ζητήματα (παιδοφιλία, ομοφυλοφιλία, αμβλώσεις κλπ.).

*Μάριος Μπέγζος, πρώην Κοσμήτορας Θεολογικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, biosophia.gr

Toυ Mάριου Μπέγζου*

Έτσι εξηγούνται οι πάμπολλες συνεχείς ψηφοφορίες που μπορεί να υπερβούν τις τρεις δεκάδες κιόλας, οπότε προς συντόμευση περιορίζονται οι υποψήφιοι στους δύο πλειοψηφήσαντες και κατεβαίνει το εκλογικό μέτρο αριθμητικά.

Στον Μεσαίωνα, κάποια εκλογή πάπα κράτησε τρία χρόνια κι έτσι αποφασίστηκε να κλειδώσουν (cum clavis: conclavium) τους εκλέκτορες για να τελειώσει η διαδικασία.

Ανεξαρτήτως, ποιος θα εκλεγεί, είτε ένας πάπας Τραμπ ή Όρμπαν σαν τον συντηρητικό αρχιεπίσκοπο Βουδαπέστης, είτε κάποιος πάπας αντι-Τραμπ σαν ένας Φραγκίσκος Β’ από τον Νότο (Αφρική ή Νοτιοανατολική Ασία), όπως ο φιλελεύθερος Φιλιππινέζος καρδινάλιος, το μείζον θέμα είναι το έλλειμμα δημοκρατίας στην εκκλησία του 21ου αιώνα.

Στον Καθολικισμό είναι προφανές ακόμα και με την άνευ διαλόγου εκλογή πάπα. Στην Ορθοδοξία, επίσης, επισημαίνεται έλλειμμα δημοκρατίας όταν το de facto κι όχι de jure σχίσμα των ορθοδόξων εκκλησιών μεταξύ των τριών ελληνόφωνων και των ένδεκα σλαβόφωνων και αραβόφωνων εκκλησιών από 10ετιας (Κρήτη 2016, Ουκρανία 2018) λόγω της άρνησης συνοδικής διαβούλευσης.

Ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος εκλιπαρούσε το Φανάρι για διορθόδοξη συναπόφαση των 15 προκαθημένων αντί της μονόδοξης αυταρχικής διαχείρισης του πρωτόθρονου Βαρθολομαίου που είναι πρώτος μεταξύ των ίσων κι όχι πρώτος άνευ των ίσων.

Η μονοδοξία αναιρεί την Ορθοδοξία, το Φανάρι απομιμείται το Βατικανό κι έτσι χάνει το συγκριτικό του πλεονέκτημα της συνοδικότητας, του διαλόγου και της δημοκρατίας εντός της Εκκλησίας.

Μακάρι, ο νέος Πάπας να μεσολαβήσει μεταξύ Μόσχας και Κωνσταντινουπόλεως, όπως ο Τραμπ κάνει την Ουάσιγκτον να συνδιαλέγεται με την Μόσχα. Ο πολιτικός διάλογος Ουάσιγκτον – Μόσχας προοιωνίζεται τον θεολογικό διάλογο Κωνσταντινουπόλεως – Μόσχας άραγε; Είθε, αμήν, γένοιτο! 

*Μάριος Μπέγζος, πρώην Κοσμήτορας Θεολογικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών