Οι ενεργειακές συμφωνίες με τι ΗΠΑ, για παράδειγμα, είναι μία πολύ σημαντική κίνηση που τοποθετεί τη χώρα πρωταγωνιστικά στον χάρτη του “drilling”, και την καθιστά αιχμή του δόρατος στην αμερικανική και ευρωπαϊκή στρατηγική για απεξάρτηση από τους ρωσικούς υδρογονάνθρακες. Έχουν, ωστόσο, και παρενέργειες, καθώς, για παράδειγμα, δίπλα στον κινεζικής επιρροής Πειραιά δημιουργείται ένα γιγαντιαίο κέντρο εμπορικών, ενεργειακών, και, κυρίως, αμυντικών συμφερόντων των Ηνωμένων Πολιτειών. Η γειτνίαση της Cosco με την αμερικανική ομπρέλα στην Ελευσίνα δεν θα είναι εύκολη, και αρκετοί θεωρούν πώς σταδιακά η Ουάσιγκτον θα ζητήσει περισσότερα για την συρρίκνωση της κινεζικής δραστηριότητας στο μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας.

Γι’ αυτό και το μήνυμα Μητσοτάκη (από τη Σιγκαπούρη) ότι “οι συμφωνίες πρέπει να τηρούνται” (σαφής αναφορά στο καθεστώς που ισχύει σήμερα στον Πειραιά), είναι σε σωστή κατεύθυνση.

Η λεκτική -προς το παρόν- σινοαμερικανική αντιπαράθεση δια των πρεσβειών των δύο χωρών στην Αθήνα, και η συνακόλουθη ψύχρανση στις σχέσεις μας με το Πεκίνο, δεν πρέπει να υποτιμώνται. Στο κοντινό μέλλον ίσως δημιουργήσει μεγαλύτερα προβλήματα.

Ακόμα σοβαρότερη είναι η σύγκρουση με τη Ρωσία. Ο παραδοσιακός μας σύμμαχος έγινε σταδιακά αντίπαλος, λόγω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, τώρα μετατρέπεται σε εχθρό, εάν λάβει κανείς υπόψη του τις ευθείες απειλές της Μαρίας Ζαχάροβα με αφορμή την συνεργασία Αθήνας- Κιέβου για την συμπαραγωγή θαλασσίων drones.

Η εκπρόσωπος της ρωσικής διπλωματίας έκανε λόγο για «προκλητική, συγκρουσιακή πορεία απέναντι στη Ρωσία» και «ανοιχτά εχθρικές ενέργειες» εκ μέρους της Αθήνας και δήλωσε ότι «η Ρωσία θα απαντήσει με αποφασιστικότητα στην Ελλάδα», σημειώνοντας ότι η Ελλάδα ήταν από τις πρώτες χώρες που έστειλαν στην Ουκρανία όπλα και πυρομαχικά.

Διπλωματικές πηγές της ελληνικής κυβέρνησης απάντησαν ότι «απειλές κατά κυρίαρχων κρατών αυτοδικαίως απορρίπτονται» και ότι «η Ελλάδα στις διεθνείς της σχέσεις ενεργεί πάντοτε με γνώμονα την προσήλωση στο διεθνές δίκαιο και τον σεβασμό των κρατών». «Είναι δε αυτονόητο δικαίωμα – καταλήγει – κάθε κράτους να συνάπτει διακρατικές συμφωνίες»

Οι στρατηγικές σχέσεις και η οικονομική διπλωματία χρειάζονται χρόνο για να αποδώσουν, φτάνει, όμως, μία στιγμή για να πληγούν. Αυτό συμβαίνει με την Κίνα και τη Ρωσία. Ακούγεται λογικό η Ελλάδα να ενισχύει την ιστορική της ταύτιση με τις ΗΠΑ, ιδιαίτερα όταν με τις συμφωνίες στην ενέργεια οφελείται άμεσα (στην διαμετακόμιση), και πιθανώς στο όχι μακρινό μέλλον (παραγωγή).

Παραμένει, όμως, υπό εξέταση εάν αυτό σημαίνει όντως και ενίσχυση της εθνικής μας ασφάλειας.

Οι συσχετισμοί αλλάζουν, η αμερικανική στρατηγική μπορεί να μεταβληθεί μετά τον Τραμπ (από την πράσινη μετάβαση στο “drilling” δεν πέρασαν πολλά χρόνια), ακόμα και οι πόλεμοι τελειώνουν. Για παράδειγμα, μία συμφωνία εκεχειρίας (σχέδιο 28 σημείων) στο ουκρανικό, κατά το πρότυπο αυτής για τη Γάζα, θα δημιουργήσει νέα δεδομένα.

Ειδικότερα, είναι πολύ πιθανό να ακολουθήσει το μοντέλο της Κριμαίας, ήτοι την αποδοχή εις το διηνεκές της κατοχής εδαφών, κάτι που θα έχει την αμερικανική σφραγίδα και δεν προοιωνίζεται θετική έκβαση στην επίλυση του Κυπριακού.

Το ψευδοκράτος δεν θα είναι πιά η μοναδική γεωπολιτική νεοπλασία στην Ευρώπη, ως αποτέλεσμα εισβολής και μακροχρόνιας κατοχής, θα έχει δίπλα του τα παραδείγματα της ανατολικής Ουκρανίας και της Κριμαίας. Και αφού τα δεύτερα, όχι μόνο θα θεωρούνται αποδεκτά, αλλά θα έχουν και την υπογραφή του Ντόναλντ Τραμπ, δύσκολα θα εφαρμοστεί μία δίκαιη και βιώσιμη λύση (διζωνική- δικοινοτική) στο πρώτο.

Εν κατακλείδι, σωστές, ή έστω αναγκαίες, οι πρόσφατες επιλογές αναβάθμισης της συνεργασίας με τις ΗΠΑ, όμως μικροί ελέφαντες –που μεγαλώνουν γρήγορα– μπαίνουν στο γεωπολιτικό δωμάτιο. Για το σήμερα, φάνηκε πώς υπήρχε σχέδιο, για το αύριο που συννεφιάζει υπάρχει; Διότι, άλλο κόμβος, κι άλλο κόμπος…

Η οφειλόμενη απάντηση στην πρόκληση Ζαχάροβα, όμως, εμπεριέχει και μία ενδιαφέρουσα επίσημη τοποθέτηση της ελληνικής κυβέρνησης. Και δεν αναφερόμαστε σε ότι έχει να κάνει με την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, αυτό είναι γνωστό τοις πάσι, αν και καλό θα ήταν να επισημανθεί στη Μόσχα ότι επί δεκαετίες στήριζε τα ψηφίσματα του ΟΗΕ για την Κύπρο και την επίλυση μέσω δικοινοτικής συνομοσπονδίας (και όχι διχοτόμησης που προτείνει τώρα η Τουρκία).

Το πιό ενδιαφέρον, όμως, είναι ότι, απαντώντας στην Ζαχάροβα, η ελληνική κυβέρνηση της Ν.Δ δέχεται επισήμως ότι η διαφορά μας με τη Βόρεια Μακεδονία επιλύθηκε ειρηνικά υπό την αιγίδα του ΟΗΕ. Επιλύθηκε! Ως εκ τούτου, μάλλον παρέλκουν όσα εξακολουθούν να λένε κάποιοι στο κυβερνών κόμμα σχετικά με τη Συμφωνία των Πρεσπών…

Η απάντηση της Αθήνας

“Οφείλουν όλοι να γνωρίζουν ότι η τουρκική στρατιωτική εισβολή στην Κύπρο που έλαβε χώρα το 1974, αποτελεί κατάφωρη παραβίαση της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας και οδήγησε στην παράνομη κατοχή, έκτοτε, σχεδόν του 37% περίπου του εδάφους της Κύπρου, στην ανθρωπιστική τραγωδία των εκτοπισμένων από τις εστίες τους Ελληνοκυπρίων, των εγκλωβισμένων και των αγνοουμένων” ανέφεραν διπλωματικές πηγές, και υπενθύμισαν ότι η Πράξη του Ελσίνκι υπεγράφη τον Αύγουστο του 1975.

“Για την ατυχή αναφορά στο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου του 1974, δηλαδή ενός χρόνου πριν την υπογραφή της Τελικής Πράξεως, υπογραμμίζουμε ότι όλες οι δημοκρατικά εκλεγμένες ελληνικές κυβερνήσεις από το 1974 έως σήμερα και το σύνολο των πολιτικών δυνάμεων της Ελλάδας την έχουν καταδικάσει απερίφραστα” σημείωσαν οι διπλωματικές πηγές, και παρέπεμψαν στη διεθνή κοινότητα, η οποία “έχει, κατ’ επανάληψη, εκφρασθεί επί του Κυπριακού ως διεθνούς ζητήματος εισβολής και κατοχής, σε ευθεία παραβίαση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και των Ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών”.

Οι διπλωματικές πηγές παρέπεμψαν επίσης και σε δημόσιες τοποθετήσεις του υπουργού Εξωτερικών της Ρωσικής Ομοσπονδίας με ρητές αναφορές στα σχετικά Ψηφίσματα του ΟΗΕ και κατέληξαν:

“Σχετικά με τις αναφορές στις σχέσεις της χώρας μας με τη Βόρεια Μακεδονία, υπενθυμίζουμε η διαφορά μας με την Βόρεια Μακεδονία επιλύθηκε, με ειρηνικά μέσα, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

Ας αναλογιστούμε όλοι ότι κάποτε πραγματοποιούνταν Διασκέψεις που άφηναν ανεξίτηλο το αποτύπωμά τους στην ιστορία των διεθνών σχέσεων. Στο Ελσίνκι το 1975 έγινε η ιστορική υπέρβαση της θεσμοθέτησης της ειρηνικής συνύπαρξης των κρατών και του ορισμού των αρχών που θα διέπνεαν τις μεταξύ τους σχέσεις”.