Η συνταγματική τροποποίηση, σύμφωνα με το Euronews, έχει ως κύριο στόχο την απομάκρυνση του εν ενεργεία Προέδρου, θέτοντας παράλληλα ένα θεσμικό προηγούμενο ώστε να μην επαναληφθούν αντίστοιχες καταστάσεις στο μέλλον.

Με την έναρξη ισχύος της τροποποίησης θα λήξει αυτομάτως η θητεία του Προέδρου Ταμάς Σουλιόκ. Στη συνέχεια, το Κοινοβούλιο θα εκλέξει νέο αρχηγό του κράτους, ο οποίος θα παραμείνει στο αξίωμα έως ότου τεθεί σε ισχύ το νέο Σύνταγμα και πάντως όχι για διάστημα μεγαλύτερο των πέντε ετών.

Κατά την ομιλία του πριν από την έναρξη της συνεδρίασης, ο πρωθυπουργός Πέτερ Μαγιάρ εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά του Fidesz, δηλώνοντας ότι θα αποτελούσε «προδοσία του ουγγρικού έθνους» να παραμείνει ανέγγιχτο το ισχύον Σύνταγμα, το οποίο χαρακτήρισε «ιδρυτικό έγγραφο της ουγγρικής Κόζα Νόστρα που δημιούργησε το Fidesz-KDNP».

Ο ίδιος υποστήριξε ότι κατά τη διάρκεια των κυβερνήσεων του Βίκτορ Όρμπαν όλοι οι κρατικοί θεσμοί υποτάχθηκαν στη βούληση και την πολιτική επιβίωση ενός και μόνο προσώπου. Παράλληλα, κατηγόρησε τον πρώην γενικό εισαγγελέα Πέτερ Πολτ ότι δεν διερεύνησε ποτέ τις καταγγελίες για την εξαφάνιση εκατοντάδων δισεκατομμυρίων από την ουγγρική κεντρική τράπεζα (MNB), υποστηρίζοντας ότι επέδειξε την ίδια αδιαφορία και απέναντι στην υπεράσπιση του Συντάγματος.

«Συνταγματικό καθήκον είναι να προστατεύεται η χώρα από εξωτερικές απειλές, οι πολίτες από την αυθαίρετη εξουσία, η δημόσια περιουσία από τη λεηλασία, η ελευθερία των εκλογών από κρατικές παρεμβάσεις, τα παιδιά που βρίσκονται υπό την προστασία του κράτους από τους κακοποιητές τους και οι θεσμοί από την εργαλειοποίησή τους από ένα κόμμα που έχει χάσει τις εκλογές», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο Μαγιάρ αιτιολόγησε επίσης την απομάκρυνση του Προέδρου, παραθέτοντας σειρά υποθέσεων στις οποίες, όπως είπε, ο Ταμάς Σουλιόκ επέλεξε να παραμείνει σιωπηλός. Μεταξύ αυτών ανέφερε και την υπόθεση των παρακολουθήσεων ειδικών πληροφορικής του κόμματος Tisza από τις μυστικές υπηρεσίες, υποστηρίζοντας ότι ο Πρόεδρος όφειλε να υπερασπιστεί τη συνταγματική τάξη και να αποτρέψει τη χρήση των υπηρεσιών ασφαλείας για κομματικούς σκοπούς.

Μποϊκοτάζ από το Fidesz

Οι κοινοβουλευτικές ομάδες του Fidesz και του KDNP είχαν προαναγγείλει ότι δεν θα συμμετάσχουν στη διαδικασία, κάνοντας λόγο για «αποδόμηση της δημοκρατίας». Όπως είχε δηλώσει ο βουλευτής του Fidesz Μίκλος Πανίι, τα δύο κόμματα δεν θα έπαιρναν μέρος ούτε στη συζήτηση ούτε στην τελική ψηφοφορία.

Πράγματι, κατά την ψηφοφορία της 13ης Ιουλίου οι βουλευτές των δύο κομμάτων απουσίαζαν από την αίθουσα, ενώ δεν παρέστη ούτε ο ίδιος ο Πρόεδρος Ταμάς Σουλιόκ.

Παραίτηση Γκουλιάς

Λίγο πριν από την ψηφοφορία, ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του Fidesz, Γκέργκελι Γκουλιάς, ανακοίνωσε την παραίτησή του από τη θέση αυτή, υποστηρίζοντας ότι στην Ουγγαρία έχει διαμορφωθεί μια πολιτική αναμέτρηση από την οποία «αποκλείεται τουλάχιστον η μισή Βουλή».

Όπως ανέφερε, η απομάκρυνση του αρχηγού του κράτους αποτελεί μια πρωτοφανή πολιτική εξέλιξη και υποστήριξε ότι δεν μπορεί να παραμείνει επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας υπό τις νέες συνθήκες.

Την περασμένη εβδομάδα, το Fidesz είχε πραγματοποιήσει συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από το προεδρικό Μέγαρο Sándor με σύνθημα «Σταματήστε την αυθαίρετη διακυβέρνηση!».

Σύμφωνα με τη νέα διαδικασία, ο Πρόεδρος Σουλιόκ διαθέτει πέντε ημέρες για να υπογράψει τη συνταγματική τροποποίηση. Εάν δεν το πράξει, το Κοινοβούλιο μπορεί να κινήσει τη διαδικασία απομάκρυνσής του, με αποτέλεσμα τις αρμοδιότητές του να ασκεί προσωρινά ο πρόεδρος της Βουλής.

Ο Ταμάς Σουλιόκ έχει ήδη εκφράσει σοβαρές συνταγματικές επιφυλάξεις για τη διαδικασία, απευθυνόμενος στο Συνταγματικό Δικαστήριο.

Η τροπολογία, που καταρτίστηκε από την υπουργό Δικαιοσύνης Μάρτα Γκέρογκ, αποσκοπεί –σύμφωνα με την κυβέρνηση– στη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας των κρατικών θεσμών μέχρι την υιοθέτηση του νέου Συντάγματος και στη δημιουργία των προϋποθέσεων για την αποκατάσταση της συνταγματικής δημοκρατίας.

Μεταξύ των βασικών διατάξεων προβλέπονται όριο τριών κοινοβουλευτικών θητειών (12 έτη), προβλέπει λήξη της θητείας του νυν Προέδρου της Δημοκρατίας, ανώτατο όριο ηλικίας τα 70 έτη για τους δικαστές του Συνταγματικού Δικαστηρίου, καθώς και δυνατότητα των δικαστών να κινήσουν διαδικασία ανάκλησης των προέδρων της Κουρίας και της Εθνικής Δικαστικής Υπηρεσίας.

Λίγο πριν από την ψηφοφορία, ο Πέτερ Μαγιάρ έγραψε στο Facebook ότι «με τη δημοκρατική εντολή του ουγγρικού λαού μπορεί πλέον να ξεκινήσει η αντικατάσταση των πολιτικών μαριονετών του Όρμπαν».

Η ουγγρική κυβέρνηση, σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Τα Νέα» κατέθεσε νομοσχέδιο ενώπιον του κοινοβουλίου που προβλέπει τη δημιουργία ενός γραφείου κατά της διαφθοράς, εκπληρώνοντας μια υπόσχεση του πρωθυπουργού Πέτερ Μαγιάρ σχετικά με τη σύσταση ενός ανεξάρτητου σώματος που θα διερευνά υποθέσεις φερόμενης διαφθοράς κατά τη διακυβέρνηση του προκατόχου του, Βίκτωρ Όρμπαν.

⁠Ο Π. Μαγιάρ, που τον Απρίλιο έβαλε τέλος στη 16χρονη διακυβέρνηση της χώρας από τον Β. Όρμπαν, έχει χαρακτηρίσει το Εθνικό Γραφείο Προστασίας και Ανάκτησης Περιουσιακών Στοιχείων ως πυλώνα της εκστρατείας του κατά της διαφθοράς, την οποία έχει ονομάσει «Επιχείρηση Καθαρτήριο».

Ο πρώην πρωθυπουργός έχει αρνηθεί πως έχει οποιαδήποτε σχέση με τη διαφθορά.

Πάντως, η διαφθορά μαζί με την κατάχρηση δημοσίων πόρων φαίνεται να έχει στοιχίσει στους Ούγγρους το 8%-10% του ΑΕΠ τα τελευταία χρόνια.

Στο νομοσχέδιο που κατασχέθηκε στον ιστότοπο του ουγγρικού κοινοβουλίου επισημαίνει πως «η βασική αρχή του κανονισμού είναι ότι η ευαλωτότητα των δημόσιων περιουσιακών στοιχείων δεν συνιστά κίνδυνο μόνο για την οικονομία αλλά και για τη δημοκρατία».

H εντολή του γραφείου είναι να «αποκαλυφθούν οι καταχρήσεις του παρελθόντος και να αποτραπούν μελλοντικές παραβιάσεις», τονίζεται στο κείμενο.

Βασικό βήμα για την αποδέσμευση ευρωπαϊκών κονδυλίων

Ο νέος φορέας θα έχει ως καθήκον τον εντοπισμό, την ιχνηλάτηση και την ανάκτηση περιουσιακών στοιχείων που έχουν παρανόμως αποσπαστεί από την κυριότητα του δημοσίου, καθώς και τη διερεύνηση της διαχείρισης δημόσιων περιουσιακών στοιχείων.

Επικεφαλής του θα είναι ένας πρόεδρος και τέσσερις αναπληρωτές, εκ των οποίων τρεις θα πρέπει να είναι εισαγγελείς, με τους διορισμούς τους να χρειάζονται την έγκριση του κοινοβουλίου.

Νωρίτερα σήμερα η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε πως η Ουγγαρία θα ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.

Σήμερα επίσης, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκρινε το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης της Ουγγαρίας, άλλο ένα βήμα στη διαδικασία που θα προσφέρει στη Βουδαπέστη πρόσβαση σε περίπου 10 δισεκατομμύρια ευρώ από ευρωπαϊκά κονδύλια, τα οποία παρακρατούνταν λόγω των ανησυχιών για διαφθορά.

«Όλα τα καλά έρχονται σε τριάδες. Τα κονδύλια της ΕΕ και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, έγιναν. Και μόλις τώρα καταθέσαμε το νομοσχέδιο για το Εθνικό Γραφείο Προστασίας και Ανάκτησης Περιουσιακών Στοιχείων», έγραψε ο Μαγιάρ σε μια ανάρτηση στο Facebook.

Συγκεκριμένα, ο κ. Πιερρακάκης θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Πέτερ Μαγιάρ και τον υπουργό Οικονομικών ‘Αντρας Κάρμαν, με αντικείμενο τις μακροοικονομικές εξελίξεις στην Ευρώπη, τις προτεραιότητες του Eurogroup, καθώς και ζητήματα κοινού οικονομικού και ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.

Πριν από την αναχώρησή του από την Αθήνα, ο Κυριάκος Πιερρακάκης δήλωσε τα εξής:

«Προσβλέπω στην επίσκεψή μου στην Ουγγαρία και στην ανταλλαγή απόψεων σχετικά με το οικονομικό μέλλον της Ευρώπης. Σε περιόδους αλλαγών, η Ευρώπη προχωρούσε πάντοτε μπροστά μέσα από τον διάλογο, την αμοιβαία κατανόηση και τη βούληση για την αναζήτηση κοινών λύσεων. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σήμερα, καθώς οι οικονομίες μας αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις, τις οποίες καμία χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της. Σε έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από οικονομική και γεωπολιτική αβεβαιότητα, είναι κρίσιμο να συνεχίσουμε να δίνουμε έμφαση σε υγιείς οικονομικές πολιτικές και στην περαιτέρω εμβάθυνση της ευρωπαϊκής οικονομικής ολοκλήρωσης».

«Θεωρώ πως ο νέος (πρωθυπουργός της Ουγγαρίας) θα κάνει καλή δουλειά, είναι καλός άνθρωπος», δήλωσε ο Τραμπ στον δημοσιογράφο Τζόναθαν Καρλ του ABC News.

Ο Πέτερ Μαγιάρ, ένας φιλοευρωπαίος συντηρητικός, εμφανίστηκε στην κεντρική πολιτική σκηνή στις αρχές του 2024.

Τη Δευτέρα υποσχέθηκε να κάνει τα πάντα προκειμένου να διασφαλίσει πως έρχεται «μια νέα εποχή στην Ουγγαρία» μετά τη σαρωτική νίκη του κόμματός του, TISZA (Tisztelet és Szabadság) στις βουλευτικές εκλογές απέναντι στο κυβερνών κόμμα Fidesz του εθνικιστή Όρμπαν, ο οποίος είχε τα ηνία της εξουσίας επί 16 χρόνια.

Η κυβέρνηση Τραμπ είχε δείξει την υποστήριξή της στον Όρμπαν και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς ταξίδεψε γι’ αυτόν τον σκοπό στη Βουδαπέστη κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας. Τη Δευτέρα ο Βανς δήλωσε λυπημένος που ο Όρμπαν δεν εξασφάλισε την επανεκλογή του, αλλά διαβεβαίωσε πως οι ΗΠΑ θα συνεργαστούν «πολύ καλά» με τον διάδοχό του.

Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο του ABC, ο Τραμπ απέφυγε να πει με βεβαιότητα εάν τυχόν δική του επίσκεψη αντί του Βανς θα έκανε τη διαφορά για τον Όρμπαν. «Ήταν πολύ πίσω» στις δημοσκοπήσεις, δήλωσε και συμπλήρωσε: «Δεν αναμίχθηκα αυτήν τη φορά. Ο Βίκτορ είναι καλός άνθρωπος, πάντως».

Ο αμερικανός πρόεδρος επεσήμανε ότι ο Μαγιάρ προέρχεται από τους κόλπους της παράταξης του Όρμπαν και συμμερίζεται τις απόψεις του στο μεταναστευτικό. «Θεωρώ ότι θα τα πάει καλά», δήλωσε ο Τραμπ στο ABC.

Όπως σημειώναμε (εδώ), η συντριβή του Όρμπαν δεν σημαίνει ήττα του ορμπανικού ιδεολογικού αφηγήματος αλλά περισσότερο μία “διορθωτική” και τιμωρητική επιλογή του εκλογικού σώματος υπό το βάρος των επιδεινούμενων οικονομικών συνθηκών. Και η νίκη του Πέτερ Μάγιαρ δεν συνιστά εντολή ανατροπής του πολιτικού ρεύματος που κυριάρχησε επί 16 χρόνια αλλά προσπάθεια να αρθεί το αδιέξοδο στις σχέσεις της Βουδαπέστης με την Ε.Ε ώστε να αποκατασταθεί η χρηματοδότηση από τα ενωσιακά κονδύλια.

” Το αποτέλεσμα, επομένως, θυμίζει περισσότερο μια «τιμωρητική ψήφο» κατά της εξουσίας παρά μια σαφή ιδεολογική μετατόπιση. Μετά από 16 χρόνια διακυβέρνησης, η κόπωση των ψηφοφόρων απέναντι στο κατεστημένο του Fidesz αποδείχθηκε καθοριστική. Η δυναμική αυτή δεν είναι πρωτοφανής: εκλογικές ανατροπές συχνά αντικατοπτρίζουν εσωτερικές ισορροπίες και όχι διεθνείς ιδεολογικές τάσεις.“, γράφει προς επίρρωσην το Politico.

Η Ευρώπη διαβάζει το εκλογικό αποτέλεσμα στη Βουδαπέστη με τον παραμορφωτικό φακό της βραχυπρόθεσμης γραφειοκρατικής διαχείρισης. Θεωρεί πώς ο εξοβελισμός του Όρμπαν και η αντικατάστασή του από έναν μετριοπαθή πολιτικό θα της εξασφαλίσει το “ναι” των Μαγυάρων στο δάνειο των 90 δισ. στην Ουκρανία και ικανή απόσταση ασφαλείας από την ρωσική επιρροή.

Οι Ούγγροι, όμως, δεν απέρριψαν το ιδεολόγημα του ορμπανισμού αλλά μόνο την διακυβέρνηση του Όρμπαν όταν αυτή έπαψε να είναι αποτελεσματική στο εσωτερικό.Ούτε η ευρωπαϊκή ακροδεξιά που είχε ως πολιτικό πρότυπο τον ηττημένο θα υποστεί κάποιες συνέπειες από την αλλαγή φρουράς. Είναι, δε, αξιοσημείωτο πώς η τελευταία δείχνει αντανακλαστικά προσαρμογής στις νέες συνθήκες απομακρυνόμενη πιά από την πολεμική στρατηγική του Τραμπ χωρίς, ωστόσο, να αφορίζει τον τραμπισμό.

Στα γερμανικά κρατίδια το AfD καλπάζει, σε ορισμένα μάλιστα απ΄ αυτά ίσως σχηματίσει αυτοδύναμες τοπικές κυβερνήσεις. Ο Νάϊτζελ Φάρατζ, ο οποίος δηλώνει τώρα πώς “…έτυχε να γνωρίσει τον Αμερικανό πρόεδρο”, μπορεί να είναι ο επόμενος πρωθυπουργός της Βρετανίας, όπως η Μαρίν Λεπέν, είτε η ίδια είτε το “κλώνος” της Ζορντάν Μπαρντελά, ενδέχεται να εισέλθουν προσεχώς στο Μέγαρο των Ηλυσίων Πεδίων, σε πολλές, τέλος, ευρωπαϊκές χώρες η ακροδεξιά “κανονικοποιείται” και γίνεται τμήμα του συστήματος εξουσίας.

Καθ’ ημάς, ορισμένοι επιχαίρουν για την εξαφάνιση της αριστεράς στις ουγγρικές εκλογές. Έχουν δίκιο, όμως ο κίνδυνος δεν απορρέει από την ευρωπαϊκή εκδοχή της αριστεράς αλλά από την επικράτηση αυτής της ακροδεξιάς που μεταλάσσεται και ξεγελάει.

«Κάθε Ούγγρος αξίζει μια δημόσια υπηρεσία μέσων ενημέρωσης που μεταδίδει την αλήθεια», δήλωσε ο Μαγιάρ σε συνέντευξη που παραχώρησε στον κρατικό ραδιοσταθμό Kossuth.

Το κόμμα του Μαγιάρ Tisza (Σεβασμός και Ελευθερία) κατήγαγε συντριπτική νίκη στις εκλογές που διεξήχθησαν την Κυριακή στην Ουγγαρία, τερματίζοντας την επί 16 χρόνια διακυβέρνηση της χώρας από τον απερχόμενο πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν.

Ο νεοεκλεγείς Μαγιάρ πρόσθεσε σήμερα ότι θα χρειαστεί να μιλήσει με την ηγεσία της πετρελαϊκής εταιρείας MOL και ότι το πιο σημαντικό καθήκον για τις επόμενες εβδομάδες θα είναι να διασφαλιστεί η ασφάλεια των προμηθειών καυσίμων.

Η βασική προτεραιότητα για τη νέα κυβέρνηση μετά τη νίκη στις εκλογές της Κυριακής είναι η απελευθέρωση των 18 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών κονδυλίων που είχαν παγώσει λόγω της οπισθοδρόμησης στη δημοκρατία επί Όρμπαν. Επιδιώκει επίσης πρόσβαση σε περίπου 16 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών αμυντικών δανείων και την άρση του προστίμου του 1 εκατ. ευρώ ημερησίως που επιβλήθηκε για παραβίαση της μεταναστευτικής νομοθεσίας.

Ωστόσο, οι Βρυξέλλες δεν πρόκειται να παραχωρήσουν αυτά τα οφέλη σε έναν νέο ηγέτη χωρίς αποδείξεις μεταρρυθμιστικής βούλησης. Ο Μάγιαρ καλείται να υλοποιήσει συγκεκριμένες δεσμεύσεις για να αποδείξει πως πράγματι προτίθεται να μεταρρυθμίσει το αυταρχικό κράτος που κληρονομεί, ενώ παράλληλα η ΕΕ θέτει τα δικά της πολιτικά προαπαιτούμενα.

Κομβικές προϋποθέσεις για τα ευρωπαϊκά κονδύλια

Για τις Βρυξέλλες, κύριο ζητούμενο αποτελεί ο τερματισμός του ουγγρικού βέτο στο κρίσιμο δάνειο των 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο, καθώς και η στήριξη ενός νέου πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιθυμεί επίσης να σταματήσει η ουγγρική αντίσταση στην έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία.

Και οι δύο πλευρές δείχνουν διατεθειμένες να κινηθούν γρήγορα. Για τον Μάγκιαρ ο χρόνος πιέζει, καθώς αν δεν εφαρμόσει μεταρρυθμίσεις στο κράτος δικαίου ως τον Αύγουστο, κινδυνεύει να χαθούν σημαντικά ευρωπαϊκά κονδύλια.

«Είναι εξαιρετικά σημαντικό να φέρουμε αυτά τα χρήματα στην πατρίδα το συντομότερο δυνατό», δήλωσε ο Μάγιαρ τη Δευτέρα.

Δεσμεύθηκε ότι θα συμφωνήσει σε πακέτο μεταρρυθμίσεων με τη φον ντερ Λάιεν κατά τη συνομιλία τους, δίνοντας έμφαση σε μέτρα κατά της διαφθοράς — όπως η ένταξη στο ευρωπαϊκό γραφείο εισαγγελέα — αλλά και στη διασφάλιση ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης και προστασίας ελευθεριών στον Τύπο και την ακαδημαϊκή κοινότητα.

Η φον ντερ Λάιεν εξέφρασε αισιοδοξία για μια νέα αρχή: «Θα ξεκινήσουμε να συνεργαζόμαστε με τη νέα κυβέρνηση το συντομότερο… ώστε να σημειώσουμε γρήγορη και αναγκαία πρόοδο προς όφελος του ουγγρικού λαού».

Αντίδραση Ευρωπαίων αξιωματούχων και επόμενα βήματα

Η Σουηδή υπουργός ΕΕ Τζέσικα Ρόζενκραντς συμφώνησε πως το διπλωματικό κλίμα είναι πλέον ευνοϊκό: «Το γεγονός ότι ο Πέτερ Μάγιαρ δηλώνει τόσο ξεκάθαρα πως θέλει να ξαναχτίσει εμπιστοσύνη με την ΕΕ είναι από μόνο του σημαντικό».

«Αυτό δημιουργεί καλές προϋποθέσεις και αυξάνει τις προσδοκίες για πιο εύκολη συνεργασία με την Ουγγαρία», πρόσθεσε.

Την πρώτη του ημέρα ως επικείμενος πρωθυπουργός, ο Μάγιαρ ανακοίνωσε ότι θα επιδιώξει «συμβιβασμούς» σε ευρωπαϊκό επίπεδο και θέλει «να διευκολύνει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων» στους κόλπους της ΕΕ.

Σε τρίωρη συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα, υπαινίχθηκε πως δεν θα εμποδίσει το δάνειο των 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο, σημειώνοντας ότι η Βουδαπέστη είχε ήδη συμφωνήσει στη χρηματοδότηση αυτή τον Δεκέμβριο στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και τώρα «θέλει να παραμείνει συνεπής» στη δέσμευσή της.

Τόνισε επίσης πως διαθέτει κρίσιμη πλειοψηφία δύο τρίτων στο ουγγρικό κοινοβούλιο, που θα του επιτρέψει να προωθήσει βαθιές δικαστικές μεταρρυθμίσεις σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ ώστε να αποδεσμευτούν τα κονδύλια. Υπογράμμισε την πρόθεσή του να κρατήσει αποστάσεις από τη Μόσχα, ενώ αν και αντιτίθεται στην ταχεία ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ, δήλωσε πως η κυβέρνησή του θα «βοηθήσει όσες χώρες είναι έτοιμες για ένταξη αντί να τις αφήνει στην αναμονή».

Ωστόσο, σημείωσε πως η Ουγγαρία εξακολουθεί να ενδιαφέρεται για αγορά ρωσικού πετρελαίου, αν και αποδέχεται ότι οι κυρώσεις θα παραμείνουν όσο διαρκεί ο πόλεμος στην Ουκρανία. Δεν διευκρίνισε αν θα στηρίξει το 20ό πακέτο κυρώσεων κατά της Μόσχας.

Το ουκρανικό ζήτημα και το παράδειγμα της Πολωνίας

Το θέμα της Ουκρανίας είναι ευαίσθητο για τον Μάγιαρ λόγω της διάχυτης αντι-ουκρανικής στάσης στην ουγγρική κοινωνία, αλλά οι διπλωμάτες πιστεύουν ότι μπορεί να επιτευχθεί συμβιβασμός.

«Το κόμμα Τίσα δήλωσε ότι δεν θέλει fast track. Και η Σουηδία θέλει αξιοκρατική διαδικασία», ανέφερε η Ρόζενκραντς. «Η Ουκρανία έχει κάνει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις — τώρα ήρθε η ώρα να ανοίξει επίσημα το πρώτο κεφάλαιο των διαπραγματεύσεων».

Σημαντικό είναι επίσης ότι η πρώτη επίσκεψη του Μάγκιαρ στο εξωτερικό θα είναι στην Πολωνία, χώρα με πρόσφατη εμπειρία στην απελευθέρωση ευρωπαϊκών πόρων.

Θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ, ο οποίος «θα είναι έτοιμος να τον βοηθήσει, εξηγώντας όλες τις λεπτομέρειες» σύμφωνα με τον επικεφαλής του κόμματος Πολιτική Συμμαχία Πολιτών στο Ευρωκοινοβούλιο, Αντρέι Χαλίνσκι.

Μετά τη νίκη Τουσκ στις εκλογές του 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Φεβρουάριο 2024 ξεπάγωσε πάνω από 100 δισ. ευρώ που είχαν μπλοκαριστεί λόγω ζητημάτων κράτους δικαίου, αφού υποβλήθηκε σχέδιο δικαστικών μεταρρυθμίσεων και ελήφθησαν πρώτα μέτρα αποκατάστασης εμπιστοσύνης.

Διδάγματα από την Πολωνική εμπειρία και οι επόμενες κινήσεις

Στην περίπτωση της Πολωνίας όμως, ο υπερσυντηρητικός πρόεδρος Καρόλ Ναβρότσκι μπλόκαρε τελικά τις μεταρρυθμίσεις που υποσχέθηκε ο Τουσκ, προκαλώντας επικρίσεις ότι τα κονδύλια εκταμιεύθηκαν μόνο βάσει υποσχέσεων αλλαγής.

Αυτό έκανε την Κομισιόν πιο επιφυλακτική ως προς την πρόωρη εκταμίευση κονδυλίων χωρίς πραγματική εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων και καθιστά απίθανη μια πρώιμη πληρωμή προς τον Μάγκιαρ.

Ωστόσο, χάρη στη δική του υπερπλειοψηφία, ο Μάγκιαρ δύσκολα θα αντιμετωπίσει προβλήματα ανάλογα με αυτά του Τουσκ από πλευράς Προεδρίας — μπορεί άμεσα να περάσει μέτρα κατά βούληση.

«Έχουμε υπερπλειοψηφία στη βουλή — αυτό μας δίνει δύναμη να αλλάξουμε κρατικούς θεσμούς κι αυτό σκοπεύουμε να κάνουμε», δήλωσε ο Μάγκιαρ.

Ζήτησε μάλιστα από τον πρόεδρο της χώρας να επισπεύσει την έναρξη εργασιών του νέου κοινοβουλίου στις 5 Μαΐου, αντί για τις 12 Μαΐου όπως είχε αρχικά προγραμματιστεί, ώστε να καταθέσει άμεσα πακέτο μέτρων που απαιτούνται από τις Βρυξέλλες.

Άρθρο 7 και νέοι σταθμοί στις διαπραγματεύσεις

Η υπερπλειοψηφία αυτή αναμένεται να επιτρέψει γρήγορες κινήσεις. «Μπορεί να κάνει τα πάντα — γνωρίζει τι πρέπει να γίνει. Η Κομισιόν έχει τα κριτήριά της· πρέπει απλώς να παρουσιάσει ένα σχέδιο: έτσι θα το κάνω και σε αυτό το χρονοδιάγραμμα», δήλωσε στο Politico η αρμόδια εισηγήτρια του Ευρωκοινοβουλίου για το κράτος δικαίου στην Ουγγαρία, Τίνεκε Στρικ.

Η Ουγγαρία βρίσκεται επίσης υπό διαδικασία Άρθρου 7 των Συνθηκών ΕΕ — πρώτο βήμα προς αναστολή δικαιώματος ψήφου λόγω παραβάσεων κράτους δικαίου. Η επόμενη ακρόαση μεταξύ των υπουργών των υπόλοιπων 26 χωρών είναι προγραμματισμένη για τα τέλη Μαΐου.

“Θα ήταν ιδανική στιγμή τότε για συνάντηση με τους άλλους Ευρωπαίους ηγέτες ώστε να συζητήσει τι χρειάζεται και πώς βλέπει τις εξελίξεις”, κατέληξε η Στρικ.

«Διότι ο ουγγρικός λαός δεν ψήφισε υπέρ μιας απλής αλλαγής κυβέρνησης, όμως για μια ολοκληρωτική αλλαγή καθεστώτος», συμπλήρωσε, κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε στη Βουδαπέστη, καλώντας τον πρόεδρο της χώρας Τάμας Σούλιοκ, που πρόσκειται στον Όρμπαν, να συγκαλέσει το νέο κοινοβούλιο, το οποίο προέκυψε από τις χθεσινές εκλογές, «όσο το δυνατόν συντομότερα», στις αρχές Μαΐου, καθώς, όπως υπογράμμισε, «δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο».

Σύμφωνα με τον νικητή των βουλευτικών εκλογών, τα αποτελέσματα της αναμέτρησης θα οριστικοποιηθούν έως την 4η Μαΐου το αργότερο και οι επιπρόσθετοι ψήφοι που θα προέλθουν από το εξωτερικό θα μπορούσαν να αυξήσουν τον αριθμό των εδρών που κέρδισε το Tisza ακόμα περισσότερο.

Ο Πέτερ Μαγιάρ συμπλήρωσε πως υπό μία κυβέρνηση του κόμματος του Tisza «ο πρωθυπουργός δεν θα είναι ένας βασιλιάς ήλιος, όπως υπό τον Βίκτορ Όρμπαν, αλλά ένας ηγέτης μιας ομάδας που συντονίζει (…) και θα λαμβάνει υπόψη τις απόψεις και τις προτάσεις των υπουργών του, ενώ θα σέβεται τα μέλη του κοινοβουλίου και τον ουγγρικό λαό».

Επιπλέον, ο φιλοευρωπαίος συντηρητικός ευχαρίστησε σήμερα τη Ρωσία και την Κίνα, που είχαν στενές σχέσεις με τον απερχόμενο πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν, καθώς «αποδέχθηκαν» τη νίκη του.

«Σημειώνω πως το Κρεμλίνο εξέφρασε την άποψή του, όπως το Πεκίνο. Τους ευχαριστώ που αποδέχθηκαν με σεβασμό την απόφαση του ουγγρικού λαού και πως είναι ανοικτοί σε μια ρεαλιστική συνεργασία», υπογράμμισε.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο εκπρόσωπος Τύπου του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ, ανεφερε ωπς «η Ουγγαρία έκανε την επιλογή της και εμείς σεβόμαστε αυτήν την επιλογή».

«Ανυπομονούμε να συνεχίσουμε τους άκρως ρεαλιστικούς δεσμούς μας με τη νέα ηγεσία της Ουγγαρίας. Σημειώσαμε τη δήλωση Μάγιαρ σχετικά με τη βούλησή του να δεσμευτεί στον διάλογο. Φυσικά, αυτό θα είναι επωφελές τόσο για τη Μόσχα όσο και για τη Βουδαπέστη», σημείωσε ο Πεσκόφ.

Το σχόλιο του νέου πρωθυπουργού της Ουγγαρίας

Από την πλευρά του ο Μάγιαρ, μιλώντας στην εφημερίδα Népszava, δήλωσε πως η νέα κυβέρνηση της Ουγγαρίας θα συνεχίσει το διάλογο με τη ρωσική κυβέρνηση, αλλά όπως είπε, «δεν θα γίνουμε φίλοι».

«Θα πρέπει να κάτσουμε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τον πρόεδρο της Ρωσίας. Η γεωγραφία δεν θα αλλάξει ούτε και η ενεργειακή εξάρτησή μας.

Έσπευσε, όμως, να διευκρινίσει ότι ενώ οι διαπραγματεύσεις είναι απαραίτητες, δεν εξετάζει το ενδεχόμενο σύσφιξης σχέσεων της Ουγγαρίας με τη Ρωσία. «Αν χρειαστεί θα διαπραγματευτούμε αλλά δεν θα γίνουμε φίλοι» ήταν η χαρακτηριστική ατάκα του νέου πρωθυπουργού της Ουγγαρίας.

Όπως δήλωσε στο CNN ο συγγραφέας και ποιητής Αντράς Πετέτς, το συναίσθημα του θύμισε την εποχή της κατάρρευσης της Σοβιετικής Ένωσης. «Ήμουν 30 ετών όταν τελείωσε το κομμουνιστικό καθεστώς. Είναι το ίδιο συναίσθημα – το ίδιο», είπε από τις όχθες του Δούναβη, όπου είχαν συγκεντρωθεί χιλιάδες υποστηρικτές του Fidesz για να ακούσουν τα αποτελέσματα.

Σύμφωνα με την ανάλυση του αμερικανικού δικτύου, «παρότι πολλά παραμένουν ασαφή — από το μέγεθος της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας του Τίσα έως το πώς θα αρχίσει να αποδομεί το σύστημα που έχτισε το Fidesz — η ήττα του Όρμπαν δείχνει τα όρια του λαϊκισμού. Η ήττα του προσφέρει μαθήματα τόσο για όσους θα ήθελαν να τον μιμηθούν όσο και για όσους χαίρονται που αποχώρησε».

«Το πρώτο μάθημα είναι ότι είναι δύσκολο να διεθνοποιηθεί ο εθνικισμός. Έχοντας κυβερνήσει για τόσο καιρό ως υπερασπιστής της εθνικής κυριαρχίας — υποσχόμενος να προστατεύσει την Ουγγαρία από τις υποτιθέμενες απειλές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της φιλελεύθερης ιδεολογίας — η εκστρατεία του τελικά στηρίχθηκε έντονα στην υποστήριξη ισχυρών διεθνών συμμάχων όπως οι ΗΠΑ και η Ρωσία».

Παρά τις δηλώσεις του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, που ταξίδεψε μέχρι τη Βουδαπέστη για να στηρίξει τον στενότερο σύμμαχο της κυβέρνησης Τραμπ στην Ευρώπη, ότι «θα βοηθήσω τον Όρμπαν όσο περισσότερο μπορώ» και την ακόμια πιο έντονη προτροπή του Αμερικανού προέδρου «βγείτε και ψηφίστε τον Βίκτορ Όρμπαν, έναν πραγματικό φίλο, μαχητή και νικητή», οι παρεμβάσεις αυτές δεν απέδωσαν.

«Αν και κάποιοι Ούγγροι ίσως ένιωσαν κολακευμένοι από την προσοχή μιας υπερδύναμης, υπάρχει αντίφαση στο να περιμένει κανείς ότι οι πολίτες θα ψηφίσουν έναν εθνικιστή πολιτικό επειδή τους το υποδεικνύει μια ξένη δύναμη» σημειώνει το CNN.

Πριν από την ήττα του Όρμπαν, ο πολιτικός επιστήμονας Ιβάν Κράστεφ που ασχολείται με τον απερχόμενο πρωθυπουγό της Ουγγαρίας από τις αρχές της δεκαετίας του ’90, σχολίασε: «Η ειρωνεία είναι ότι αν χάσει, θα χάσει σαν υπέρμαχος της παγκοσμιοποίησης. Ζητώντας βοήθεια από ισχυρούς φίλους στο εξωτερικό, ο Όρμπαν έκανε ακριβώς αυτό που θα περίμενε κανείς από διεθνιστές ηγέτες».

Κατά το CNN, ο λόγος που η εκστρατεία του Όρμπαν εστίασε τόσο πολύ στην εξωτερική πολιτική ήταν η κακή εικόνα του στο εσωτερικό. Αυτό είναι ένα ακόμη μάθημα από την ήττα του Όρμπαν: ο λαϊκισμός βασίζεται στη διαρκή αντιπαράθεση και χρειάζεται συνεχώς εχθρούς. Ο Όρμπαν βρήκε πολλούς: ΜΚΟ, φιλελεύθερα πανεπιστήμια, τον Τζορτζ Σόρος, το ΛΟΑΤΚΙ κίνημα, την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όμως κάποια στιγμή οι «εχθροί» τελειώνουν. Μεγάλο μέρος της εκστρατείας του στόχευσε την Ουκρανία. Η Βουδαπέστη γέμισε με αφίσες του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι με συνθήματα όπως «Κίνδυνος!» και «Μην τον αφήσετε να γελάσει τελευταίος».

Χωρίς ισχυρή οικονομία ή αποτελεσματικό σύστημα υγείας, η εκστρατεία του προσπάθησε να τρομοκρατήσει τους ψηφοφόρους, παρουσιάζοντας το Fidesz ως τη «ασφαλή επιλογή». Όπως είπε ο Κράστεφ, το να παρουσιάζεται η Ουκρανία ως κύρια απειλή για την ουγγρική κυριαρχία κατέληξε να φαίνεται κωμικό.

Απέναντι σε αυτές τις αόριστες απειλές, ο Μαγιάρ αρκέστηκε να δείξει την εσωτερική κατάσταση της χώρας, η οποία δεν ικανοποιούσε τους Ούγγρους.

«Για όσους θέλουν να νικήσουν τον λαϊκισμό, η ήττα του Όρμπαν προσφέρει επίσης μαθήματα. Παρά τη νίκη του, πολλοί φιλελεύθεροι και αριστεροί Ούγγροι δεν είναι ενθουσιασμένοι με τον Μαγιάρ, ένα πρώην στέλεχος του Fidesz με συντηρητικές απόψεις. Ωστόσο, συσπειρώθηκαν γύρω του, θεωρώντας τον την καλύτερη ευκαιρία να νικήσουν τον Όρμπαν. Όπως είπε ο πολιτικός επιστήμονας Πέτερ Κρέκο, οι ψηφοφόροι δεν άφησαν το “τέλειο” να γίνει εχθρός του “καλού”» αναφέρεται στην ανάλυση του CNN.

Στην ομιλία νίκης του, ο Μαγιάρ αναγνώρισε τις προκλήσεις και κάλεσε τον Όρμπαν να λειτουργήσει ως μεταβατικός ηγέτης χωρίς να εμποδίσει τη νέα κυβέρνηση. Ωστόσο, για τους υποστηρικτές του, το αν το Τίσα θα μπορέσει να αποδομήσει το σύστημα Όρμπαν και να κυβερνήσει αποτελεσματικά είναι ένα ερώτημα για το μέλλον.

«”Θα ήταν μια ευπρόσδεκτη ανατροπή αν η Ουγγαρία περνούσε από παράδειγμα ανελευθερισμού και αυταρχισμού σε παράδειγμα δημοκρατικής αλλαγής”, είπε ο Κρέκο αλλά αυτό μένει να φανεί» καταλήγει το CNN.