«Θεωρώ πως ο νέος (πρωθυπουργός της Ουγγαρίας) θα κάνει καλή δουλειά, είναι καλός άνθρωπος», δήλωσε ο Τραμπ στον δημοσιογράφο Τζόναθαν Καρλ του ABC News.

Ο Πέτερ Μαγιάρ, ένας φιλοευρωπαίος συντηρητικός, εμφανίστηκε στην κεντρική πολιτική σκηνή στις αρχές του 2024.

Τη Δευτέρα υποσχέθηκε να κάνει τα πάντα προκειμένου να διασφαλίσει πως έρχεται «μια νέα εποχή στην Ουγγαρία» μετά τη σαρωτική νίκη του κόμματός του, TISZA (Tisztelet és Szabadság) στις βουλευτικές εκλογές απέναντι στο κυβερνών κόμμα Fidesz του εθνικιστή Όρμπαν, ο οποίος είχε τα ηνία της εξουσίας επί 16 χρόνια.

Η κυβέρνηση Τραμπ είχε δείξει την υποστήριξή της στον Όρμπαν και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς ταξίδεψε γι’ αυτόν τον σκοπό στη Βουδαπέστη κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας. Τη Δευτέρα ο Βανς δήλωσε λυπημένος που ο Όρμπαν δεν εξασφάλισε την επανεκλογή του, αλλά διαβεβαίωσε πως οι ΗΠΑ θα συνεργαστούν «πολύ καλά» με τον διάδοχό του.

Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο του ABC, ο Τραμπ απέφυγε να πει με βεβαιότητα εάν τυχόν δική του επίσκεψη αντί του Βανς θα έκανε τη διαφορά για τον Όρμπαν. «Ήταν πολύ πίσω» στις δημοσκοπήσεις, δήλωσε και συμπλήρωσε: «Δεν αναμίχθηκα αυτήν τη φορά. Ο Βίκτορ είναι καλός άνθρωπος, πάντως».

Ο αμερικανός πρόεδρος επεσήμανε ότι ο Μαγιάρ προέρχεται από τους κόλπους της παράταξης του Όρμπαν και συμμερίζεται τις απόψεις του στο μεταναστευτικό. «Θεωρώ ότι θα τα πάει καλά», δήλωσε ο Τραμπ στο ABC.

Όπως σημειώναμε (εδώ), η συντριβή του Όρμπαν δεν σημαίνει ήττα του ορμπανικού ιδεολογικού αφηγήματος αλλά περισσότερο μία “διορθωτική” και τιμωρητική επιλογή του εκλογικού σώματος υπό το βάρος των επιδεινούμενων οικονομικών συνθηκών. Και η νίκη του Πέτερ Μάγιαρ δεν συνιστά εντολή ανατροπής του πολιτικού ρεύματος που κυριάρχησε επί 16 χρόνια αλλά προσπάθεια να αρθεί το αδιέξοδο στις σχέσεις της Βουδαπέστης με την Ε.Ε ώστε να αποκατασταθεί η χρηματοδότηση από τα ενωσιακά κονδύλια.

” Το αποτέλεσμα, επομένως, θυμίζει περισσότερο μια «τιμωρητική ψήφο» κατά της εξουσίας παρά μια σαφή ιδεολογική μετατόπιση. Μετά από 16 χρόνια διακυβέρνησης, η κόπωση των ψηφοφόρων απέναντι στο κατεστημένο του Fidesz αποδείχθηκε καθοριστική. Η δυναμική αυτή δεν είναι πρωτοφανής: εκλογικές ανατροπές συχνά αντικατοπτρίζουν εσωτερικές ισορροπίες και όχι διεθνείς ιδεολογικές τάσεις.“, γράφει προς επίρρωσην το Politico.

Η Ευρώπη διαβάζει το εκλογικό αποτέλεσμα στη Βουδαπέστη με τον παραμορφωτικό φακό της βραχυπρόθεσμης γραφειοκρατικής διαχείρισης. Θεωρεί πώς ο εξοβελισμός του Όρμπαν και η αντικατάστασή του από έναν μετριοπαθή πολιτικό θα της εξασφαλίσει το “ναι” των Μαγυάρων στο δάνειο των 90 δισ. στην Ουκρανία και ικανή απόσταση ασφαλείας από την ρωσική επιρροή.

Οι Ούγγροι, όμως, δεν απέρριψαν το ιδεολόγημα του ορμπανισμού αλλά μόνο την διακυβέρνηση του Όρμπαν όταν αυτή έπαψε να είναι αποτελεσματική στο εσωτερικό.Ούτε η ευρωπαϊκή ακροδεξιά που είχε ως πολιτικό πρότυπο τον ηττημένο θα υποστεί κάποιες συνέπειες από την αλλαγή φρουράς. Είναι, δε, αξιοσημείωτο πώς η τελευταία δείχνει αντανακλαστικά προσαρμογής στις νέες συνθήκες απομακρυνόμενη πιά από την πολεμική στρατηγική του Τραμπ χωρίς, ωστόσο, να αφορίζει τον τραμπισμό.

Στα γερμανικά κρατίδια το AfD καλπάζει, σε ορισμένα μάλιστα απ΄ αυτά ίσως σχηματίσει αυτοδύναμες τοπικές κυβερνήσεις. Ο Νάϊτζελ Φάρατζ, ο οποίος δηλώνει τώρα πώς “…έτυχε να γνωρίσει τον Αμερικανό πρόεδρο”, μπορεί να είναι ο επόμενος πρωθυπουργός της Βρετανίας, όπως η Μαρίν Λεπέν, είτε η ίδια είτε το “κλώνος” της Ζορντάν Μπαρντελά, ενδέχεται να εισέλθουν προσεχώς στο Μέγαρο των Ηλυσίων Πεδίων, σε πολλές, τέλος, ευρωπαϊκές χώρες η ακροδεξιά “κανονικοποιείται” και γίνεται τμήμα του συστήματος εξουσίας.

Καθ’ ημάς, ορισμένοι επιχαίρουν για την εξαφάνιση της αριστεράς στις ουγγρικές εκλογές. Έχουν δίκιο, όμως ο κίνδυνος δεν απορρέει από την ευρωπαϊκή εκδοχή της αριστεράς αλλά από την επικράτηση αυτής της ακροδεξιάς που μεταλάσσεται και ξεγελάει.

«Κάθε Ούγγρος αξίζει μια δημόσια υπηρεσία μέσων ενημέρωσης που μεταδίδει την αλήθεια», δήλωσε ο Μαγιάρ σε συνέντευξη που παραχώρησε στον κρατικό ραδιοσταθμό Kossuth.

Το κόμμα του Μαγιάρ Tisza (Σεβασμός και Ελευθερία) κατήγαγε συντριπτική νίκη στις εκλογές που διεξήχθησαν την Κυριακή στην Ουγγαρία, τερματίζοντας την επί 16 χρόνια διακυβέρνηση της χώρας από τον απερχόμενο πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν.

Ο νεοεκλεγείς Μαγιάρ πρόσθεσε σήμερα ότι θα χρειαστεί να μιλήσει με την ηγεσία της πετρελαϊκής εταιρείας MOL και ότι το πιο σημαντικό καθήκον για τις επόμενες εβδομάδες θα είναι να διασφαλιστεί η ασφάλεια των προμηθειών καυσίμων.

Η βασική προτεραιότητα για τη νέα κυβέρνηση μετά τη νίκη στις εκλογές της Κυριακής είναι η απελευθέρωση των 18 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών κονδυλίων που είχαν παγώσει λόγω της οπισθοδρόμησης στη δημοκρατία επί Όρμπαν. Επιδιώκει επίσης πρόσβαση σε περίπου 16 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών αμυντικών δανείων και την άρση του προστίμου του 1 εκατ. ευρώ ημερησίως που επιβλήθηκε για παραβίαση της μεταναστευτικής νομοθεσίας.

Ωστόσο, οι Βρυξέλλες δεν πρόκειται να παραχωρήσουν αυτά τα οφέλη σε έναν νέο ηγέτη χωρίς αποδείξεις μεταρρυθμιστικής βούλησης. Ο Μάγιαρ καλείται να υλοποιήσει συγκεκριμένες δεσμεύσεις για να αποδείξει πως πράγματι προτίθεται να μεταρρυθμίσει το αυταρχικό κράτος που κληρονομεί, ενώ παράλληλα η ΕΕ θέτει τα δικά της πολιτικά προαπαιτούμενα.

Κομβικές προϋποθέσεις για τα ευρωπαϊκά κονδύλια

Για τις Βρυξέλλες, κύριο ζητούμενο αποτελεί ο τερματισμός του ουγγρικού βέτο στο κρίσιμο δάνειο των 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο, καθώς και η στήριξη ενός νέου πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιθυμεί επίσης να σταματήσει η ουγγρική αντίσταση στην έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία.

Και οι δύο πλευρές δείχνουν διατεθειμένες να κινηθούν γρήγορα. Για τον Μάγκιαρ ο χρόνος πιέζει, καθώς αν δεν εφαρμόσει μεταρρυθμίσεις στο κράτος δικαίου ως τον Αύγουστο, κινδυνεύει να χαθούν σημαντικά ευρωπαϊκά κονδύλια.

«Είναι εξαιρετικά σημαντικό να φέρουμε αυτά τα χρήματα στην πατρίδα το συντομότερο δυνατό», δήλωσε ο Μάγιαρ τη Δευτέρα.

Δεσμεύθηκε ότι θα συμφωνήσει σε πακέτο μεταρρυθμίσεων με τη φον ντερ Λάιεν κατά τη συνομιλία τους, δίνοντας έμφαση σε μέτρα κατά της διαφθοράς — όπως η ένταξη στο ευρωπαϊκό γραφείο εισαγγελέα — αλλά και στη διασφάλιση ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης και προστασίας ελευθεριών στον Τύπο και την ακαδημαϊκή κοινότητα.

Η φον ντερ Λάιεν εξέφρασε αισιοδοξία για μια νέα αρχή: «Θα ξεκινήσουμε να συνεργαζόμαστε με τη νέα κυβέρνηση το συντομότερο… ώστε να σημειώσουμε γρήγορη και αναγκαία πρόοδο προς όφελος του ουγγρικού λαού».

Αντίδραση Ευρωπαίων αξιωματούχων και επόμενα βήματα

Η Σουηδή υπουργός ΕΕ Τζέσικα Ρόζενκραντς συμφώνησε πως το διπλωματικό κλίμα είναι πλέον ευνοϊκό: «Το γεγονός ότι ο Πέτερ Μάγιαρ δηλώνει τόσο ξεκάθαρα πως θέλει να ξαναχτίσει εμπιστοσύνη με την ΕΕ είναι από μόνο του σημαντικό».

«Αυτό δημιουργεί καλές προϋποθέσεις και αυξάνει τις προσδοκίες για πιο εύκολη συνεργασία με την Ουγγαρία», πρόσθεσε.

Την πρώτη του ημέρα ως επικείμενος πρωθυπουργός, ο Μάγιαρ ανακοίνωσε ότι θα επιδιώξει «συμβιβασμούς» σε ευρωπαϊκό επίπεδο και θέλει «να διευκολύνει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων» στους κόλπους της ΕΕ.

Σε τρίωρη συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα, υπαινίχθηκε πως δεν θα εμποδίσει το δάνειο των 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο, σημειώνοντας ότι η Βουδαπέστη είχε ήδη συμφωνήσει στη χρηματοδότηση αυτή τον Δεκέμβριο στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και τώρα «θέλει να παραμείνει συνεπής» στη δέσμευσή της.

Τόνισε επίσης πως διαθέτει κρίσιμη πλειοψηφία δύο τρίτων στο ουγγρικό κοινοβούλιο, που θα του επιτρέψει να προωθήσει βαθιές δικαστικές μεταρρυθμίσεις σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ ώστε να αποδεσμευτούν τα κονδύλια. Υπογράμμισε την πρόθεσή του να κρατήσει αποστάσεις από τη Μόσχα, ενώ αν και αντιτίθεται στην ταχεία ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ, δήλωσε πως η κυβέρνησή του θα «βοηθήσει όσες χώρες είναι έτοιμες για ένταξη αντί να τις αφήνει στην αναμονή».

Ωστόσο, σημείωσε πως η Ουγγαρία εξακολουθεί να ενδιαφέρεται για αγορά ρωσικού πετρελαίου, αν και αποδέχεται ότι οι κυρώσεις θα παραμείνουν όσο διαρκεί ο πόλεμος στην Ουκρανία. Δεν διευκρίνισε αν θα στηρίξει το 20ό πακέτο κυρώσεων κατά της Μόσχας.

Το ουκρανικό ζήτημα και το παράδειγμα της Πολωνίας

Το θέμα της Ουκρανίας είναι ευαίσθητο για τον Μάγιαρ λόγω της διάχυτης αντι-ουκρανικής στάσης στην ουγγρική κοινωνία, αλλά οι διπλωμάτες πιστεύουν ότι μπορεί να επιτευχθεί συμβιβασμός.

«Το κόμμα Τίσα δήλωσε ότι δεν θέλει fast track. Και η Σουηδία θέλει αξιοκρατική διαδικασία», ανέφερε η Ρόζενκραντς. «Η Ουκρανία έχει κάνει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις — τώρα ήρθε η ώρα να ανοίξει επίσημα το πρώτο κεφάλαιο των διαπραγματεύσεων».

Σημαντικό είναι επίσης ότι η πρώτη επίσκεψη του Μάγκιαρ στο εξωτερικό θα είναι στην Πολωνία, χώρα με πρόσφατη εμπειρία στην απελευθέρωση ευρωπαϊκών πόρων.

Θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ, ο οποίος «θα είναι έτοιμος να τον βοηθήσει, εξηγώντας όλες τις λεπτομέρειες» σύμφωνα με τον επικεφαλής του κόμματος Πολιτική Συμμαχία Πολιτών στο Ευρωκοινοβούλιο, Αντρέι Χαλίνσκι.

Μετά τη νίκη Τουσκ στις εκλογές του 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Φεβρουάριο 2024 ξεπάγωσε πάνω από 100 δισ. ευρώ που είχαν μπλοκαριστεί λόγω ζητημάτων κράτους δικαίου, αφού υποβλήθηκε σχέδιο δικαστικών μεταρρυθμίσεων και ελήφθησαν πρώτα μέτρα αποκατάστασης εμπιστοσύνης.

Διδάγματα από την Πολωνική εμπειρία και οι επόμενες κινήσεις

Στην περίπτωση της Πολωνίας όμως, ο υπερσυντηρητικός πρόεδρος Καρόλ Ναβρότσκι μπλόκαρε τελικά τις μεταρρυθμίσεις που υποσχέθηκε ο Τουσκ, προκαλώντας επικρίσεις ότι τα κονδύλια εκταμιεύθηκαν μόνο βάσει υποσχέσεων αλλαγής.

Αυτό έκανε την Κομισιόν πιο επιφυλακτική ως προς την πρόωρη εκταμίευση κονδυλίων χωρίς πραγματική εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων και καθιστά απίθανη μια πρώιμη πληρωμή προς τον Μάγκιαρ.

Ωστόσο, χάρη στη δική του υπερπλειοψηφία, ο Μάγκιαρ δύσκολα θα αντιμετωπίσει προβλήματα ανάλογα με αυτά του Τουσκ από πλευράς Προεδρίας — μπορεί άμεσα να περάσει μέτρα κατά βούληση.

«Έχουμε υπερπλειοψηφία στη βουλή — αυτό μας δίνει δύναμη να αλλάξουμε κρατικούς θεσμούς κι αυτό σκοπεύουμε να κάνουμε», δήλωσε ο Μάγκιαρ.

Ζήτησε μάλιστα από τον πρόεδρο της χώρας να επισπεύσει την έναρξη εργασιών του νέου κοινοβουλίου στις 5 Μαΐου, αντί για τις 12 Μαΐου όπως είχε αρχικά προγραμματιστεί, ώστε να καταθέσει άμεσα πακέτο μέτρων που απαιτούνται από τις Βρυξέλλες.

Άρθρο 7 και νέοι σταθμοί στις διαπραγματεύσεις

Η υπερπλειοψηφία αυτή αναμένεται να επιτρέψει γρήγορες κινήσεις. «Μπορεί να κάνει τα πάντα — γνωρίζει τι πρέπει να γίνει. Η Κομισιόν έχει τα κριτήριά της· πρέπει απλώς να παρουσιάσει ένα σχέδιο: έτσι θα το κάνω και σε αυτό το χρονοδιάγραμμα», δήλωσε στο Politico η αρμόδια εισηγήτρια του Ευρωκοινοβουλίου για το κράτος δικαίου στην Ουγγαρία, Τίνεκε Στρικ.

Η Ουγγαρία βρίσκεται επίσης υπό διαδικασία Άρθρου 7 των Συνθηκών ΕΕ — πρώτο βήμα προς αναστολή δικαιώματος ψήφου λόγω παραβάσεων κράτους δικαίου. Η επόμενη ακρόαση μεταξύ των υπουργών των υπόλοιπων 26 χωρών είναι προγραμματισμένη για τα τέλη Μαΐου.

“Θα ήταν ιδανική στιγμή τότε για συνάντηση με τους άλλους Ευρωπαίους ηγέτες ώστε να συζητήσει τι χρειάζεται και πώς βλέπει τις εξελίξεις”, κατέληξε η Στρικ.

«Διότι ο ουγγρικός λαός δεν ψήφισε υπέρ μιας απλής αλλαγής κυβέρνησης, όμως για μια ολοκληρωτική αλλαγή καθεστώτος», συμπλήρωσε, κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε στη Βουδαπέστη, καλώντας τον πρόεδρο της χώρας Τάμας Σούλιοκ, που πρόσκειται στον Όρμπαν, να συγκαλέσει το νέο κοινοβούλιο, το οποίο προέκυψε από τις χθεσινές εκλογές, «όσο το δυνατόν συντομότερα», στις αρχές Μαΐου, καθώς, όπως υπογράμμισε, «δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο».

Σύμφωνα με τον νικητή των βουλευτικών εκλογών, τα αποτελέσματα της αναμέτρησης θα οριστικοποιηθούν έως την 4η Μαΐου το αργότερο και οι επιπρόσθετοι ψήφοι που θα προέλθουν από το εξωτερικό θα μπορούσαν να αυξήσουν τον αριθμό των εδρών που κέρδισε το Tisza ακόμα περισσότερο.

Ο Πέτερ Μαγιάρ συμπλήρωσε πως υπό μία κυβέρνηση του κόμματος του Tisza «ο πρωθυπουργός δεν θα είναι ένας βασιλιάς ήλιος, όπως υπό τον Βίκτορ Όρμπαν, αλλά ένας ηγέτης μιας ομάδας που συντονίζει (…) και θα λαμβάνει υπόψη τις απόψεις και τις προτάσεις των υπουργών του, ενώ θα σέβεται τα μέλη του κοινοβουλίου και τον ουγγρικό λαό».

Επιπλέον, ο φιλοευρωπαίος συντηρητικός ευχαρίστησε σήμερα τη Ρωσία και την Κίνα, που είχαν στενές σχέσεις με τον απερχόμενο πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν, καθώς «αποδέχθηκαν» τη νίκη του.

«Σημειώνω πως το Κρεμλίνο εξέφρασε την άποψή του, όπως το Πεκίνο. Τους ευχαριστώ που αποδέχθηκαν με σεβασμό την απόφαση του ουγγρικού λαού και πως είναι ανοικτοί σε μια ρεαλιστική συνεργασία», υπογράμμισε.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο εκπρόσωπος Τύπου του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ, ανεφερε ωπς «η Ουγγαρία έκανε την επιλογή της και εμείς σεβόμαστε αυτήν την επιλογή».

«Ανυπομονούμε να συνεχίσουμε τους άκρως ρεαλιστικούς δεσμούς μας με τη νέα ηγεσία της Ουγγαρίας. Σημειώσαμε τη δήλωση Μάγιαρ σχετικά με τη βούλησή του να δεσμευτεί στον διάλογο. Φυσικά, αυτό θα είναι επωφελές τόσο για τη Μόσχα όσο και για τη Βουδαπέστη», σημείωσε ο Πεσκόφ.

Το σχόλιο του νέου πρωθυπουργού της Ουγγαρίας

Από την πλευρά του ο Μάγιαρ, μιλώντας στην εφημερίδα Népszava, δήλωσε πως η νέα κυβέρνηση της Ουγγαρίας θα συνεχίσει το διάλογο με τη ρωσική κυβέρνηση, αλλά όπως είπε, «δεν θα γίνουμε φίλοι».

«Θα πρέπει να κάτσουμε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τον πρόεδρο της Ρωσίας. Η γεωγραφία δεν θα αλλάξει ούτε και η ενεργειακή εξάρτησή μας.

Έσπευσε, όμως, να διευκρινίσει ότι ενώ οι διαπραγματεύσεις είναι απαραίτητες, δεν εξετάζει το ενδεχόμενο σύσφιξης σχέσεων της Ουγγαρίας με τη Ρωσία. «Αν χρειαστεί θα διαπραγματευτούμε αλλά δεν θα γίνουμε φίλοι» ήταν η χαρακτηριστική ατάκα του νέου πρωθυπουργού της Ουγγαρίας.

Όπως δήλωσε στο CNN ο συγγραφέας και ποιητής Αντράς Πετέτς, το συναίσθημα του θύμισε την εποχή της κατάρρευσης της Σοβιετικής Ένωσης. «Ήμουν 30 ετών όταν τελείωσε το κομμουνιστικό καθεστώς. Είναι το ίδιο συναίσθημα – το ίδιο», είπε από τις όχθες του Δούναβη, όπου είχαν συγκεντρωθεί χιλιάδες υποστηρικτές του Fidesz για να ακούσουν τα αποτελέσματα.

Σύμφωνα με την ανάλυση του αμερικανικού δικτύου, «παρότι πολλά παραμένουν ασαφή — από το μέγεθος της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας του Τίσα έως το πώς θα αρχίσει να αποδομεί το σύστημα που έχτισε το Fidesz — η ήττα του Όρμπαν δείχνει τα όρια του λαϊκισμού. Η ήττα του προσφέρει μαθήματα τόσο για όσους θα ήθελαν να τον μιμηθούν όσο και για όσους χαίρονται που αποχώρησε».

«Το πρώτο μάθημα είναι ότι είναι δύσκολο να διεθνοποιηθεί ο εθνικισμός. Έχοντας κυβερνήσει για τόσο καιρό ως υπερασπιστής της εθνικής κυριαρχίας — υποσχόμενος να προστατεύσει την Ουγγαρία από τις υποτιθέμενες απειλές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της φιλελεύθερης ιδεολογίας — η εκστρατεία του τελικά στηρίχθηκε έντονα στην υποστήριξη ισχυρών διεθνών συμμάχων όπως οι ΗΠΑ και η Ρωσία».

Παρά τις δηλώσεις του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, που ταξίδεψε μέχρι τη Βουδαπέστη για να στηρίξει τον στενότερο σύμμαχο της κυβέρνησης Τραμπ στην Ευρώπη, ότι «θα βοηθήσω τον Όρμπαν όσο περισσότερο μπορώ» και την ακόμια πιο έντονη προτροπή του Αμερικανού προέδρου «βγείτε και ψηφίστε τον Βίκτορ Όρμπαν, έναν πραγματικό φίλο, μαχητή και νικητή», οι παρεμβάσεις αυτές δεν απέδωσαν.

«Αν και κάποιοι Ούγγροι ίσως ένιωσαν κολακευμένοι από την προσοχή μιας υπερδύναμης, υπάρχει αντίφαση στο να περιμένει κανείς ότι οι πολίτες θα ψηφίσουν έναν εθνικιστή πολιτικό επειδή τους το υποδεικνύει μια ξένη δύναμη» σημειώνει το CNN.

Πριν από την ήττα του Όρμπαν, ο πολιτικός επιστήμονας Ιβάν Κράστεφ που ασχολείται με τον απερχόμενο πρωθυπουγό της Ουγγαρίας από τις αρχές της δεκαετίας του ’90, σχολίασε: «Η ειρωνεία είναι ότι αν χάσει, θα χάσει σαν υπέρμαχος της παγκοσμιοποίησης. Ζητώντας βοήθεια από ισχυρούς φίλους στο εξωτερικό, ο Όρμπαν έκανε ακριβώς αυτό που θα περίμενε κανείς από διεθνιστές ηγέτες».

Κατά το CNN, ο λόγος που η εκστρατεία του Όρμπαν εστίασε τόσο πολύ στην εξωτερική πολιτική ήταν η κακή εικόνα του στο εσωτερικό. Αυτό είναι ένα ακόμη μάθημα από την ήττα του Όρμπαν: ο λαϊκισμός βασίζεται στη διαρκή αντιπαράθεση και χρειάζεται συνεχώς εχθρούς. Ο Όρμπαν βρήκε πολλούς: ΜΚΟ, φιλελεύθερα πανεπιστήμια, τον Τζορτζ Σόρος, το ΛΟΑΤΚΙ κίνημα, την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όμως κάποια στιγμή οι «εχθροί» τελειώνουν. Μεγάλο μέρος της εκστρατείας του στόχευσε την Ουκρανία. Η Βουδαπέστη γέμισε με αφίσες του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι με συνθήματα όπως «Κίνδυνος!» και «Μην τον αφήσετε να γελάσει τελευταίος».

Χωρίς ισχυρή οικονομία ή αποτελεσματικό σύστημα υγείας, η εκστρατεία του προσπάθησε να τρομοκρατήσει τους ψηφοφόρους, παρουσιάζοντας το Fidesz ως τη «ασφαλή επιλογή». Όπως είπε ο Κράστεφ, το να παρουσιάζεται η Ουκρανία ως κύρια απειλή για την ουγγρική κυριαρχία κατέληξε να φαίνεται κωμικό.

Απέναντι σε αυτές τις αόριστες απειλές, ο Μαγιάρ αρκέστηκε να δείξει την εσωτερική κατάσταση της χώρας, η οποία δεν ικανοποιούσε τους Ούγγρους.

«Για όσους θέλουν να νικήσουν τον λαϊκισμό, η ήττα του Όρμπαν προσφέρει επίσης μαθήματα. Παρά τη νίκη του, πολλοί φιλελεύθεροι και αριστεροί Ούγγροι δεν είναι ενθουσιασμένοι με τον Μαγιάρ, ένα πρώην στέλεχος του Fidesz με συντηρητικές απόψεις. Ωστόσο, συσπειρώθηκαν γύρω του, θεωρώντας τον την καλύτερη ευκαιρία να νικήσουν τον Όρμπαν. Όπως είπε ο πολιτικός επιστήμονας Πέτερ Κρέκο, οι ψηφοφόροι δεν άφησαν το “τέλειο” να γίνει εχθρός του “καλού”» αναφέρεται στην ανάλυση του CNN.

Στην ομιλία νίκης του, ο Μαγιάρ αναγνώρισε τις προκλήσεις και κάλεσε τον Όρμπαν να λειτουργήσει ως μεταβατικός ηγέτης χωρίς να εμποδίσει τη νέα κυβέρνηση. Ωστόσο, για τους υποστηρικτές του, το αν το Τίσα θα μπορέσει να αποδομήσει το σύστημα Όρμπαν και να κυβερνήσει αποτελεσματικά είναι ένα ερώτημα για το μέλλον.

«”Θα ήταν μια ευπρόσδεκτη ανατροπή αν η Ουγγαρία περνούσε από παράδειγμα ανελευθερισμού και αυταρχισμού σε παράδειγμα δημοκρατικής αλλαγής”, είπε ο Κρέκο αλλά αυτό μένει να φανεί» καταλήγει το CNN.

Στη συνέχεια, εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του προς τα 3,3 εκατομμύρια πολιτών που στήριξαν το κόμμα του, υποσχόμενος «μια πιο ανθρώπινη Ουγγαρία για κάθε πολίτη».

Κατά την ομιλία του, ο ηγέτης της Tisza αναφέρθηκε στις δυσκολίες που, όπως υποστήριξε, αντιμετώπισε η παράταξή του, κάνοντας λόγο για «εμπόδια» που οργανώθηκαν από τον κρατικό μηχανισμό προς όφελος της κυβέρνησης Fidesz. «Ξεπεράσαμε μια τυραννία», τόνισε.

«Είπαν όχι στον φόβο, είπαν όχι στην προδοσία, είπαν όχι στην αποστασία. Ξεκινήσαμε με λίγους ανθρώπους, ήμασταν ο Δαβίδ απέναντι στον Γολιάθ και στο τέλος, με τη δύναμη της αγάπης, πετύχαμε μια ιστορική νίκη», συνέχισε.

«Η Ουγγαρία θέλει να είναι ξανά μια ευρωπαϊκή χώρα», δήλωσε. «Θέλει να επιστρέψει στην Ευρώπη».

Πλειοψηφία δύο τρίτων για το Tisza

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Εθνικού Εκλογικού Γραφείου (NVI), το Tisza φαίνεται να εξασφαλίζει 135 έδρες στο 199μελές κοινοβούλιο, ξεπερνώντας το κρίσιμο όριο των 133 εδρών που απαιτείται για πλειοψηφία δύο τρίτων. Την ίδια ώρα, το κόμμα Fidesz του Όρμπαν περιορίζεται σε περίπου 57 έδρες, καταγράφοντας βαριά ήττα.

Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί το τέλος μιας πολιτικής εποχής, καθώς ο Όρμπαν, που κυριαρχούσε στη χώρα για περισσότερο από 16 χρόνια, χάνει την εξουσία. Η νίκη του Μάγιαρ δεν είναι απλώς εκλογική επικράτηση, αλλά του δίνει τη δυνατότητα να προχωρήσει σε βαθιές θεσμικές αλλαγές.

Από «άγνωστος» του Fidesz σε βασικός αντίπαλος

Ο 45χρονος πολιτικός, με σπουδές στη νομική και παρουσία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ήταν για περισσότερα από 20 χρόνια μέλος του κυβερνώντος κόμματος Fidesz. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου υπηρέτησε ως διπλωμάτης στις Βρυξέλλες και κατείχε υψηλόβαθμες θέσεις σε κρατικούς οργανισμούς.

Ήταν επίσης παντρεμένος μέχρι το 2023 με την Τζουντίτ Βάργκα, μία από τις πιο γνωστές πολιτικές προσωπικότητες του Fidesz.

Ο Μάγιαρ κατάφερε μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια να μετατραπεί από εσωκομματικό παράγοντα σε βασικό εκφραστή της δυσαρέσκειας μεγάλου μέρους της κοινωνίας, αξιοποιώντας την οργή για τη διαφθορά και την ανησυχία για τη χαμηλή οικονομική ανάπτυξη. Μετά τη ρήξη του με τον Όρμπαν το 2024, ίδρυσε το κίνημα Tisza και κατέγραψε ραγδαία άνοδο.

«Γιορτή της δημοκρατίας»

Σε δήλωσή του μετά το κλείσιμο της κάλπης, ο Μάγιαρ έκανε λόγο για «ιστορική ημέρα» και «γιορτή της δημοκρατίας», τονίζοντας ότι καταγράφηκε η υψηλότερη συμμετοχή από το 1990. Εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για το αποτέλεσμα, σημειώνοντας ότι στόχος του ήταν η νίκη στις εκλογές και όχι στις δημοσκοπήσεις, ενώ ευχαρίστησε τους χιλιάδες εθελοντές που συμμετείχαν στην εκλογική διαδικασία.

Κατά την προεκλογική περίοδο, είχε επίσης καταγγείλει παρατυπίες και δυσλειτουργίες, επισημαίνοντας ότι σε ένα πλήρως λειτουργικό κράτος δικαίου δεν θα χρειαζόταν η κινητοποίηση τόσων εθελοντών για τη διασφάλιση της εκλογικής διαδικασίας.

Μετά την ανακοίνωση των πρώτων αποτελεσμάτων, ο Μάγιαρ αντέδρασε με μια λιτή ανάρτηση, γράφοντας «Ευχαριστώ Ουγγαρία», ενώ αποκάλυψε ότι δέχθηκε τηλεφώνημα από τον Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος τον συνεχάρη για τη νίκη.

Η Ουγγαρία εισέρχεται πλέον σε μια νέα πολιτική φάση, με τον Μάγιαρ να αναλαμβάνει τον ρόλο του βασικού διαμορφωτή της επόμενης ημέρας, σηματοδοτώντας μια πιθανή επαναπροσέγγιση με την Ευρωπαϊκή Ένωση και αλλαγή πορείας μετά από χρόνια πολιτικής κυριαρχίας του Όρμπαν.

Λίγες ώρες μετά το αποτέλεσμα, το Politico επιχείρησε να καταγράψει ποιοι είναι αυτοί που κερδίζουν και ποιοι αυτοί που χάνουν μετά το ιστορικό αποτέλεσμα στην Ουγγαρία.

Οι κερδισμένοι

Πρώτοι κερδισμένοι, σύμφωνα με το Politico, είναι οι ηγέτες της ΕΕ Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και Αντόνιο Κόστα. «Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου μπορούν πλέον να αποχαιρετήσουν έναν από τους πιο ανυποχώρητους ηγέτες της ΕΕ, ο οποίος χρησιμοποιούσε το βέτο του σε κρίσιμες αποφάσεις των Βρυξελλών, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής στήριξης προς την Ουκρανία» γράφει το Politico.

Όπως επισημαίνεται στο δημοσίευμα, ο Όρμπαν ήταν επίσης ένας από τους πιο έντονους επικριτές των Βρυξελλών, ενισχύοντας τον ευρωσκεπτικισμό, υπονομεύοντας το κράτος δικαίου στο εσωτερικό και αντιστεκόμενος επανειλημμένα στη νομοθεσία της ΕΕ.

Κερδισμένοι κατά το Politico εν μέρει και οι Ουκρανοί καθώς μόνο φέτος ο απερχόμενος πρωθυπουργός της Ουγγαρίας άσκησε βέτο σε δάνειο 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, το οποίο είχε συμφωνηθεί από τους ευρωπαίους ηγέτες τον Δεκέμβριο του 2025 ενώ το Κίεβο χρειάζεται τη χρηματοδότηση για να συνεχίσει να αντιμετωπίζει τη ρωσική εισβολή.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι συνεχάρη τον Μάγιαρ δηλώνοντας ότι η Ουκρανία επιδιώκει καλές σχέσεις και είναι έτοιμη για συνεργασία, ωστόσο ο νέος Ούγγρος πρωθυπουργός έχει δηλώσει ότι αντιτίθεται στην αποστολή ουγγρικών όπλων ή χρημάτων στην Ουκρανία καθώς στην ταχεία ένταξή της χώρας στην ΕΕ.

Τρίτοι κερδισμένοι οι νέοι της Ουγγαρίας, καθώς προ των εκλογών τα 2/3 των Ούγγρων κάτω των 30 ετών ήθελαν την αποχώρηση του Όρμπαν. Ενδεικτικό είναι, επίσης, ότι στα πανηγύρια στους δρόμους της Βουδαπέστης μετά τη νίκη του Μαγιάρ πρωταγωνίστησαν οι νέοι, καθώς αρκετοί εξ αυτών έλεγαν ότι θα έφευγαν από τη χώρα αν ο Όρμπαν επανεκλεγόταν.

Στην ομάδα των κερδισμένων και οι δημοσιογράφοι οι οποίοι επί Όρμπαν αντιμετώπιζαν μεγάλες δυσκολίες, καθώς ο απερχόμενος Ούγγρος πρωθυπουργός είχε θέσει υπό έλεγχο το 80% των μέσων ενημέρωσης. Οι γιατροί αναμένεται, επίσης, να ωφεληθούν, καθώς ο Μάγιαρ υποσχέθηκε αύξηση δημόσιων δαπανών κατά 1 δισ. ευρώ ετησίως στον τομέα της υγείας.

Οι χαμένοι

Μεγάλοι χαμένοι κατά το Politico οι Ντόναλντ Τραμπ και Τζέι Ντι Βανς. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ επισκέφθηκε τη Βουδαπέστη για να στηρίξει τον Όρμπαν, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ τον είχε υποστηρίξει επανειλημμένα. Ωστόσο, η ήττα του Όρμπαν αποτελεί πλήγμα για τον Λευκό Οίκο, που χάνει έναν βασικό σύμμαχο στην Ευρώπη.

Στην τάξη των χαμένων και επιχειρηματίες και think tanks που είχαν στηρίξει το κόμμα του Όρμπαν (Fidesz) καθώς κινδυνεύουν να χάσουν χρηματοδότηση και προνομιακή πρόσβαση σε ευρωπαϊκά κονδύλια. Προεκλογικά ο Μάγιαρ είχε δηλώσει ότι θα δημιουργήσει μηχανισμό για την ανάκτηση του δημόσιου πλούτου και την καταπολέμηση της διαφθοράς.

Μαζί με τον Τραμπ, έναν σημαντικό σύμμαχο μέσα στους κόλπους της ΕΕ έχασε και ο Βλαντιμίρ Πούτιν καθώς δεκάδες δημοσιεύματα το προηγούμενο διάστημα επισήμαιναν τις στενές επαφές Ουγγαρίας-Ρωσίας ακόμη και σε επίπεδο ανταλλαγής κρίσιμων πληροφοριών.

Η ήττα του Όρμπαν, γράφει το Politico, αποτελεί πλήγμα για την ευρωπαϊκή ακροδεξιά και εθνικιστικά κόμματα, όπως το κόμμα της Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία και το Vox στην Ισπανία ενώ σύμμαχο στις διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες χάνει και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι.

Τι λέει η Ευρώπη

Το τέλος της 16ετούς διακυβέρνησης του Ορμπάν θα έχει σημαντικές επιπτώσεις όχι μόνο για την Ουγγαρία, αλλά και για την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ουκρανία και πέρα από αυτές.

Ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε πως συνομίλησε χθες με τον Πέτερ Μαγιάρ για να τον συγχαρεί για τη νίκη του στις βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν σήμερα στην Ουγγαρία.

«Μόλις μίλησα με τον Πέτερ Μαγιάρ για να τον συγχαρώ για τη νίκη του στην Ουγγαρία!», έγραψε ο Μακρόν στο X.

«Η Γαλλία χαιρετίζει μια νίκη της δημοκρατικής συμμετοχής, της προσήλωσης του ουγγρικού λαού στις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στο ρόλο της Ουγγαρίας στην Ευρώπη», δήλωσε ο Εμανουέλ Μακρόν μέσω του X. «Μαζί ας κάνουμε να προχωρήσει μια Ευρώπη περισσότερο κυρίαρχη, για την ασφάλεια της ηπείρου μας, της ανταγωνιστικότητάς μας και της δημοκρατίας μας».

Από το Βερολίνο, ο γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς συνεχάρη επίσης τον ούγγρο αντιπολιτευόμενο ηγέτη.

«Ο ουγγρικός λαός αποφάσισε. Τα εγκάρδια συγχαρητήριά μου για την εκλογική επιτυχία σας, αγαπητέ @magyarpeterMP. Προσβλέπω να εργασθώ μαζί σας. Ας ενώσουμε τις δυνάμεις μας για μια ισχυρή, ασφαλή και πάνω απ’ όλα ενωμένη Ευρώπη. Gratulálok, kedves Magyar Péter!”, έγραψε στο X.

Ο βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ συνεχάρη τον νικητή των βουλευτικών εκλογών στην Ουγγαρία Πέτερ Μαγιάρ. «Είναι μια ιστορική στιγμή, όχι μόνο για την Ουγγαρία, αλλά επίσης για την ευρωπαϊκή δημοκρατία. Χαίρομαι στην ιδέα ότι θα εργασθώ μαζί σας για την ασφάλεια και την ευημερία των δύο χωρών μας», έγραψε ο εργατικός ηγέτης στο X.

Από τη Μαδρίτη, ο ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ εξέφρασε επίσης, μετά την εκλογική επιτυχία του Μαγιάρ, την ικανοποίησή του για τη νίκη «των ευρωπαϊκών αξιών».

«Σήμερα νίκησαν η Ευρώπη και οι ευρωπαϊκές αξίες. Συγχαρητήρια σε όλους τους ούγγρους πολίτες γι’ αυτές τις ιστορικές εκλογές», έγραψε ο Σάντσεθ στο λογαριασμό του στο X, εκφράζοντας την επιθυμία του να εργασθεί μαζί με τον Μαγιάρ «για ένα καλύτερο μέλλον για όλους τους Ευρωπαίους».

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συνεχάρη τον μεγάλο νικητή των εκλογών στην Ουγγαρία. Σε ανάρτηση του στο Χ έκανε λόγο για «μεγάλη βραδιά για την Ουγγαρία». Ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε συγκεκριμένα: «Μεγάλη βραδιά για την Ουγγαρία και την Ευρώπη! Συγχαρητήρια στον @magyarpeterMP για μια εντυπωσιακή νίκη».

Ο πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ, από την πλευρά του, πανηγύρισε τα μεσάνυχτα την «ένδοξη» νίκη του Πέτερ Μαγιάρ, επικρίνοντας με αιχμηρό τρόπο τη στενή σχέση που είχε καλλιεργήσει ο απερχόμενος πρωθυπουργός με τη Μόσχα.

«Ουγγαρία, Πολωνία, Ευρώπη ξανά ενωμένες! Ένδοξη νίκη, αγαπητοί φίλοι!» ανέφερε ο κ. Τουσκ μέσω X, προσθέτοντας στα ουγγρικά: «Ruszkik haza!» («Ρώσοι σπίτια σας!»).

Ζελένσκι: Είμαστε έτοιμοι για συναντήσεις και εποικοδομητική συνεργασία

Ο ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι συνεχάρη χθες Κυριακή το βράδυ τον Πέτερ Μαγιάρ, για την «εμφατική νίκη» του ίδιου και του κόμματός του Tisza στις βουλευτικές εκλογές στην Ουγγαρία επί του λαϊκιστή εθνικιστή απερχόμενου πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν.

«Συγχαρητήρια στον Πέτερ Μαγιάρ και στο Tisza για την εμφατική νίκη τους (…) Είμαστε έτοιμοι για συναντήσεις και εποικοδομητική συνεργασία προς το συμφέρον των δυο εθνών, της ειρήνης, της ασφάλειας και της σταθερότητας στην Ευρώπη», ανέφερε ο κ. Ζελένσκι μέσω X.

Μελόνι: “Ευχαριστώ τον φίλο μου Βίκτορ Όρμπαν για την έντονη συνεργασία”

“Ευχαριστώ τον φίλο μου Βίκτορ Όρμπαν για την έντονη συνεργασία των τελευταίων ετών, ξέρω οτι από την αντιπολίτευση θα συνεχίσει να προσφέρει τις υπηρεσίες του στην χώρα του“, υπογράμμισε σε μήνυμά της η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι.

“Συγχαρητήρια στον Πέτερ Μαγιάρ για την ξεκάθαρη εκλογική του νίκη. Η ιταλική κυβέρνηση του εύχεται καλή δουλειά. Ιταλία και Ουγγαρία είναι χώρες που συνδέονται με βαθιά φιλία και είμαι βέβαιη ότι θα συνεχίσουν να συνεργάζονται με εποικοδομητικό πνεύμα, προς το συμφέρον των λαών μας και των κοινών προκλήσεων, σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο“, πρόσθεσε η Ιταλίδα πρωθυπουργός.

«Ουγγαρία, Πολωνία, Ευρώπη ξανά ενωμένες! Ένδοξη νίκη, αγαπητοί φίλοι!» ανέφερε ο κ. Τουσκ μέσω X, προσθέτοντας στα ουγγρικά: «Ruszkik haza!» («Ρώσοι σπίτια σας!»).

«Μεγάλη βραδιά για την Ουγγαρία και την Ευρώπη! Συγχαρητήρια Πέτερ Μάγιαρ για μια εντυπωσιακή νίκη» ανέφερε στο μήνυμά του ο πρωθυπουργός.