Οι δύο ηγέτες συζήτησαν διάφορα θέματα κατά τη διάρκεια της 50λεπτης τηλεφωνικής επικοινωνίας, συμπεριλαμβανομένης της κατάστασης στη Βενεζουέλα, του προτεινόμενου Συμβουλίου Ειρήνης του Τραμπ και της καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος.

Όσον αφορά τη Βενεζουέλα, ο πρόεδρος της Βραζιλίας τόνισε τη σημασία της «διατήρησης της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή», ανέφερε η ανακοίνωση.

Ο Λούλα επέκρινε τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο από τις ΗΠΑ, ο οποίος καθαιρέθηκε νωρίτερα αυτόν τον μήνα και μεταφέρθηκε στη Νέα Υόρκη για να αντιμετωπίσει κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών. Ο πρόεδρος της Βραζιλίας καταδίκασε την κίνηση ως υπέρβαση «απαράδεκτου ορίου».

Ο Λούλα τόνισε στον Τραμπ τη Δευτέρα την ανάγκη να εργαστεί για την ευημερία του λαού της Βενεζουέλας.

Συμβούλιο Ειρήνης

Ο Λούλα πρότεινε επίσης η νέα πρόταση του Τραμπ για ένα Συμβούλιο Ειρήνης να περιοριστεί στην κατάσταση στη Γάζα, καθώς οι παγκόσμιες δυνάμεις ανησυχούν ότι η πρωτοβουλία που ξεκίνησε την περασμένη Πέμπτη θα μπορούσε να αναλάβει ευρύτερο ρόλο και να ανταγωνιστεί τα Ηνωμένα Έθνη.

Ο πρόεδρος της Βραζιλίας ζήτησε επίσης παλαιστινιακή εκπροσώπηση στο συμβούλιο, σύμφωνα με την ανακοίνωση.

Ο Λούλα δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι ο Τραμπ προσπαθούσε να δημιουργήσει έναν «νέο ΟΗΕ» και να είναι ο μοναδικός ιδιοκτήτης του, ωστόσο ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι το Συμβούλιο Ειρήνης θα συνεργαστεί με τον ΟΗΕ.

Η δήλωση της βραζιλιάνικης κυβέρνησης δεν ανέφερε εάν ο Λούλα αποδέχτηκε την πρόσκληση του Τραμπ να συμμετάσχει στην πρωτοβουλία.

Στην ενημέρωση από τη βραζιλιάνικη προεδρία, δεν παρέχονται λεπτομέρειες σχετικά με την τηλεφωνική επικοινωνία Λούλα-Ροδρίγκες.

Κυβερνητική πηγή από την Μπραζίλια ανέφερε πως ο Λούλα τηλεφώνησε στη Ροδρίγκες για να επαληθεύσει αναφορές που είχε δει σε μέσα ενημέρωσης σχετικά με την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα για την απομάκρυνση του Μαδούρο από την εξουσία.

Ο πρόεδρος της Βραζιλίας έχει καταδικάσει απερίφραστα τις ενέργειες των ΗΠΑ, υπογραμμίζοντας πως «υπερβαίνουν το όριο του αποδεκτού».

Η 56χρονη Ντέλσι Ροδρίγκες, αντιπρόεδρος του Μαδούρο, ορκίστηκε σήμερα προσωρινή πρόεδρος της Βενεζουέλας.

«Ζούμε σε μια από τις πιο όμορφες χώρες του κόσμου. Ρώτησα μερικούς δημοσιογράφους που ήταν μαζί μου στην Βραζιλία (σ.σ.: για τη Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή COP30): Ποιος από εσάς θα ήθελε να μείνει εδώ; Κανείς δεν σήκωσε το χέρι του. Όλοι χάρηκαν που επιστρέψαμε στην Γερμανία από αυτό το μέρος (σ.σ.: την πόλη Μπελέμ, μια από τις φτωχότερες της Βραζιλίας)», δήλωσε ο κ. Μερτς μιλώντας σε εμπορικό συνέδριο, χωρίς να αντιληφθεί ότι η διατύπωσή του ήταν προσβλητική για την Βραζιλία.

Τη δήλωση ακολούθησαν χιλιάδες αρνητικά σχόλια στα μέσα ενημέρωσης και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στην Βραζιλία και τελικά η αντίδραση του προέδρου της Βραζιλίας Λούλα ντα Σίλβα, ο οποίος αντέτεινε ότι ο καγκελάριος «θα έπρεπε να είχε επισκεφθεί ένα μπαρ στην Μπελέμ, να χορέψει και να δοκιμάσει την εθνική κουζίνα». Έτσι, πρόσθεσε, «θα είχε συνειδητοποιήσει ότι το Βερολίνο δεν προσφέρει ούτε το 10% της ποιότητας που προσφέρουν η περιφέρεια Παρά και η πόλη Μπελέμ». Ναι, η πόλη είναι φτωχή, συνέχισε, «αλλά έχει έναν λαό τόσο γενναιόδωρο όσο σχεδόν κανένα άλλο μέρος στον κόσμο». Προηγουμένως, ο δήμαρχος της Μπελέμ Ίγκορ Νορμάντο είχε χαρακτηρίσει τα σχόλια του Φρίντριχ Μερτς «ατυχή, αλαζονικά και προκατειλημμένα», ενώ ο κυβερνήτης της Παρά είχε δηλώσει ότι «μια προκατειλημμένη δήλωση αποκαλύπτει περισσότερα για το άτομο που την λέει παρά για την ουσία». Σε ακόμη πιο αιχμηρό τόνο, ο δήμαρχος του Ρίο Εντουάρντο Πάες χαρακτήρισε σε ανάρτησή του στο «Χ» τον καγκελάριο «Ναζί» και «αλήτη γιο του Χίτλερ». Αργότερα διέγραψε την ανάρτηση, αντικαθιστώντας την με την μάλλον δηκτική δήλωση: «Το υπουργείο Εξωτερικών της Βραζιλίας πρέπει να ηρεμήσει. Ζήτω η φιλία Βραζιλίας – Γερμανίας».

Υπερασπιζόμενος τον κ. Μερτς, ο υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλινγκμπάιλ δήλωσε ότι «πρέπει να επιτρέπεται στους πολιτικούς να μιλούν ελεύθερα» και έκανε λόγο για μια «καλή επίσκεψη στην Βραζιλία, μετά την οποία συζητούνται επιλογές συνεργασίας», ενώ κάποιοι σχολιαστές ανέφεραν ότι δεν ήταν ευθύνη του καγκελάριου το γεγονός ότι η φτώχεια ήταν τόσο εμφανής στην περιοχή που φιλοξενούσε την COP30 και επέκριναν τον ΟΗΕ που επέλεξε μια πόλη η οποία μαστίζεται από εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες και έντονες βροχοπτώσεις.

Ο γερμανός υπουργός Περιβάλλοντος Κάρστεν Σνάιντερ από την πλευρά του, σε μια προσπάθεια να κατευνάσει τις αντιδράσεις, ανάρτησε φωτογραφία από την επίσκεψή του στο τροπικό δάσος και επαίνεσε τους οικοδεσπότες του, στην τοπική μάλιστα γλώσσα: «Η Βραζιλία είναι μια υπέροχη χώρα με φιλικούς ανθρώπους και καλούς οικοδεσπότες. Είναι κρίμα που δεν μπορώ να μείνω περισσότερο μετά την COP. Έχω μερικές ιδέες, για παράδειγμα, να ψαρέψω με τους φίλους μου από τον Αμαζόνιο».

Η επιχείρηση στοχεύει τη μεγάλη συμμορία Comando Vermelho, που ελέγχει το εμπόριο ναρκωτικών σε πολλές φαβέλες της πόλης. Η πολιτειακή κυβέρνηση ανέφερε ότι στην επιχείρηση συμμετείχαν 2.500 μέλη των δυνάμεων επιβολής του νόμου, ενώ κατασχέθηκαν δεκάδες όπλα και πάνω από 200 κιλά κοκαΐνης.

Καθώς οι κάτοικοι αναζητούσαν αγνοούμενους συγγενείς, περισυνέλεξαν δεκάδες πτώματα από δρόμους και δασικές περιοχές, με ορισμένα να φέρουν τραύματα από πυροβολισμούς στον αυχένα ή την πλάτη. Ορισμένοι κάτοικοι και δικηγόροι κάνουν λόγο ακόμη και για εκτελέσεις εν ψυχρώ, υπογραμμίζοντας την ένταση και τη βία της επιχείρησης.

Ο κυβερνήτης του Ρίο, Κλαούντιο Κάστρο, υποστήριξε πως οι περισσότεροι νεκροί ήταν εγκληματίες που πυροβολήθηκαν σε δασική περιοχή, εκφράζοντας σιγουριά για τον χαρακτήρα των θυμάτων. Ωστόσο, η κλίμακα της βίας και η δημόσια έκθεση των πτωμάτων προκαλεί έντονη ανησυχία.

Ο πρόεδρος της Βραζιλίας, Λουίς Ινάσιο ντα Σίλβα, δήλωσε «συγκλονισμένος» από τον αριθμό των νεκρών, τονίζοντας πως μια επιχείρηση τέτοιας έκτασης διεξήχθη εν αγνοία της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.

Παράλληλα, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, εξέφρασε «βαθιά ανησυχία» και κάλεσε σε διεξαγωγή άμεσης έρευνας, υπενθυμίζοντας ότι η χρήση βίας πρέπει να εναρμονίζεται με τους διεθνείς κανόνες ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε λίγες ημέρες πριν το Ρίο φιλοξενήσει διεθνείς εκδηλώσεις, όπως τη Σύνοδο των Ηνωμένων Εθνών για το Κλίμα COP30 και τη Σύνοδο Δημάρχων C40, εντείνοντας την παγκόσμια προσοχή.

Σύμφωνα με ειδικούς, παρόμοιες επιχειρήσεις συχνά αποδεικνύονται αναποτελεσματικές, καθώς πλήττουν τα κατώτερα μέλη των συμμοριών, τα οποία αντικαθίστανται γρήγορα, ενώ η ιεραρχία παραμένει ανέπαφη.

Τα μέλη συμμοριών αντέδρασαν μπλοκάροντας δρόμους, καταλαμβάνοντας τουλάχιστον 70 λεωφορεία, προκαλώντας σημαντικές ζημιές στην πόλη.

Η επιχείρηση, αν και στοχευμένη κατά του οργανωμένου εγκλήματος, έχει προκαλέσει σοκ και διεθνείς επικρίσεις, χαρακτηριζόμενη από πολλούς ως η «αστυνομική σφαγή» που υπερβαίνει κάθε προηγούμενο στην ιστορία του Ρίο.

Ο Λούλα «τόνισε τη δέσμευση της Βραζιλίας για την ειρήνη και για άλλη μια φορά έθεσε τον εαυτό του στη διάθεση να συνεργαστεί με οποιονδήποτε τρόπο χρειαστεί στην αναζήτηση κατανόησης μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας», ανέφερε η ανακοίνωση.

Ο 79χρονος Λούλα θα πάρει εξιτήριο από το νοσοκομείο την επόμενη εβδομάδα.

Την Τρίτη υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση στον εγκέφαλο, για να αντιμετωπιστεί ένα αιμάτωμα, συνέπεια μιας πτώσης που είχε στο σπίτι του τον Οκτώβριο.

Ο προσωπικός γιατρός του, Ρομπέρτο Καλίλ, είπε στους δημοσιογράφους ότι ο Λούλα «είναι ξύπνιος και μιλάει». Αφού επιστρέψει στην Μπραζίλια, ο πρόεδρος «θα μπορεί να ξαναξεκινήσει τη δουλειά» αλλά για την πλήρη ανάρρωσή του θα χρειαστεί να «αναπαυθεί για μερικές εβδομάδες», διευκρίνισε ο γιατρός.

Στις 19 Οκτωβρίου ο Λούλα χτύπησε στο πίσω μέρος του κεφαλιού όταν έπεσε στο μπάνιο της επίσημης κατοικίας του. Λόγω του ατυχήματος ακύρωσε το ταξίδι του στη Ρωσία για τη σύνοδο των BRICS. Το πρόγραμμά του ωστόσο παρέμεινε φορτωμένο τις επόμενες ημέρες. Στις 18 και 19 Νοεμβρίου φιλοξένησε στο Ρίο ντε Τζανέιρο τη σύνοδο των G20, το φόρουμ των μεγαλύτερων οικονομιών του πλανήτη.

Λίγα λίγα λεπτά αργότερα, στην ομιλία του, ο Μπάιντεν έκανε λόγο για «το οικονομικό του όραμα για την ανοικοδόμηση της οικονομίας από τη μέση και προς τα πάνω, και όχι από πάνω προς τα κάτω» με τον Λούλα να παρακολουθεί με απορία.

Στη συνέχεια, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του Λούλα, ο Μπάιντεν φάνηκε να μην ακούει με τα ακουστικά, τα οποία χρησιμοποιούσε για να ακούσει τη μετάφραση.

«Με ακούτε, πρόεδρε Μπάιντεν; Αυτή είναι μια ιστορική στιγμή για τη Βραζιλία και για τις ΗΠΑ» είπε ο Λούλα στην αρχή της ομιλίας του. «Πρόεδρε Μπάιντεν με ακούτε;» ρώτησε ξανά ο Λούλα, δείχνοντας να χάνει την υπομονή του καθώς ο Μπάιντεν έμοιαζε σαν να μουρμουρίζει. «Μπορείς;» ρώτησε απευθυνόμενος στον Αμερικανό πρόεδρο. «Ναι, ωραία».

THIS IS THE STRANGEST THING I HAVE SEEN TODAY: The President of Brazil, Lula, standing next to President Biden says, “Can you hear me, President Biden?”, “President Biden, can you hear me?” WATCH pic.twitter.com/aiwDQ61YKN

— Simon Ateba (@simonateba) September 20, 2023

Ο Μπάιντεν συνέχισε να δείχνει μπερδεμένος καθώς πάλευε με τα ακουστικά, ενώ ο Λούλα συνέχισε την ομιλία του. Κάποια στιγμή, ο Αμερικανός πρόεδρος έβγαλε τα ακουστικά του και σήκωσε τα φρύδια του απογοητευμένος.

Ακολούθως στο βήμα ανέβηκε ο γενικός διευθυντής της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας Gilbert Houngbo και μετά το τέλος της ομιλίας του, έσφιξε τα χέρια του τόσο με τον Μπάιντεν όσο και με τον Λούλα.

Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος αντί να χαιρετήσει τον πρόεδρο της Βραζιλίας που έτεινε το χέρι του για χειραψία, τον άφησε ξεκρέμαστο, χαιρετώντας αμήχανα το κοινό πριν αποχωρήσει από τη σκηνή. Ο πρόεδρος Λούλα έδειξε ιδιαίτερα ενοχλημένος με την κίνηση αυτή του Μπάιντεν, κάνοντας μια χειρονομία με το χέρι του.

Ο Λούλα δήλωσε επίσης ότι η ομάδα αναδυόμενων οικονομιών BRICS θα πρέπει να δεχθεί νέα μέλη «εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις». Η χώρα του υπήρξε ο κύριος αντίπαλος της διεύρυνσης την ομάδας BRICS.

Ένα παρόμοιο, αλλά όχι τόσο λεπτομερές έγγραφο είχε βρεθεί τον Ιανουάριο στο σπίτι του πρώην υπουργού Δικαιοσύνης Άντερσον Τόρες, ένδειξη ότι κάποιοι στενοί συνεργάτες του Μπολσονάρου αναζητούσαν τρόπους για να αποτρέψουν την ανάληψη της εξουσίας από τον Λούλα και να καταργήσουν τις εξουσίες των ομοσπονδιακών δικαστηρίων.

Σύμφωνα με το περιοδικό, ένα έγγραφο της αστυνομίας δείχνει ότι το σχέδιο βρέθηκε στο τηλέφωνο του αντισυνταγματάρχη Μάουρο Σιντ, προσωπικού βοηθού του Μπολσονάρου ο οποίος παρέμεινε στην υπηρεσία του και μετά την ήττα του στις εκλογές. Ο Σιντ στη συνέχεια συνελήφθη στο πλαίσιο μιας έρευνας για τη φερόμενη πλαστογραφία της κάρτας εμβολιασμού του Μπολσονάρου για την Covid-19.

Ο δικηγόρος του Σιντ, Μπερνάρντο Φενελόν, δεν ανταποκρίθηκε σε ένα αίτημα να σχολιάσει την εξέλιξη αυτή.

Το Veja γράφει ότι το τρισέλιδο έγγραφο περιγράφει έναν «οδικό χάρτη» για το πώς θα μπλόκαραν την ορκωμοσία του Λούλα, χρησιμοποιώντας τον στρατό ως «μεσολαβητική δύναμη». Για να δικαιολογηθεί αυτή η καταπάτηση των θεσμών θα επικαλούνταν τις αντισυνταγματικές ενέργειες του δικαστικού σώματος και των μέσων ενημέρωσης υπέρ του Λούλα. Στη συνέχεια θα διοριζόταν ένας «μεσολαβητής», με εξουσία επί των ενόπλων δυνάμεων και όλων των ομοσπονδιακών υπηρεσιών ασφαλείας. Οι «παραβάτες» δικαστικοί του Ανωτάτου Δικαστηρίου και του ομοσπονδιακού Εκλογοδικείου θα απομακρύνονταν και θα αντικαθίσταντο. Το νέο Εκλογοδικείο θα επέβλεπε τις νέες εκλογές οι οποίες θα διεξάγονταν μόνο αφού ο στρατός αποφάσιζε ότι είχε αποκατασταθεί η συνταγματική τάξη.

Ο στρατός της Βραζιλίας ανακοίνωσε ότι οποιεσδήποτε «απόψεις και προσωπικά σχόλια δεν αντανακλούν τις απόψεις της (…) διοικητικής ιεραρχίας, ούτε την επίσημη θέση» των ενόπλων δυνάμεων.

Ο Λούλα ευχαρίστησε τον προκαθήμενο της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας για τις ειρηνευτικές προσπάθειές του, ενώ δεν έκρυψε τη θλίψη του για την κλιμάκωση της σύγκρουσης μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, αναφέρει σχετική ανακοίνωση της βραζιλιάνικης κυβέρνησης. Ευχαρίστησε επίσης τον ποντίφικα για την υποστήριξή του στα μέτρα που στοχεύουν στην προστασία του τροπικού δάσους του Αμαζονίου.

Οι δύο ηγέτες θα συναντηθούν σε λίγες εβδομάδες, όταν ο βραζιλιάνος πρόεδρος επισκεφθεί το Βατικανό. Ο 77χρονος Λούλα προσκάλεσε τον προκαθήμενο της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας να επισκεφθεί τη Βραζιλία, με τον πάπα Φραγκίσκο να απαντά ότι θα εξετάσει το ενδεχόμενο αυτό