Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι το βασικό πρόβλημα δεν είναι απλώς ο αριθμός των διαθέσιμων ρυθμίσεων χρεών, αλλά οι ίδιες οι οικονομικές συνθήκες που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά και η αυξημένη αδυναμία τους να ανταποκριθούν εμπρόθεσμα στις φορολογικές τους υποχρεώσεις.

Για όσους έχουν τη δυνατότητα αποπληρωμής, η πάγια ρύθμιση των 12 έως 48 δόσεων θεωρείται σχετικά αποτελεσματική. Αντίθετα, για τους φορολογούμενους που βρίσκονται σε πραγματική οικονομική αδυναμία, ακόμη και μια νέα ρύθμιση δεν φαίνεται να αλλάζει ουσιαστικά την κατάσταση, ειδικά αν δεν συνοδευτεί από πιο ευνοϊκούς όρους.

Προβληματισμός για την απόδοση του μέτρου

Στο οικονομικό επιτελείο του ΥΠΕΘΟ εκφράζονται ανησυχίες για το κατά πόσο η νέα ρύθμιση θα έχει διαφορετική τύχη από προηγούμενες έκτακτες ρυθμίσεις, οι οποίες δεν πέτυχαν τους στόχους τους.

Επιπλέον, επιβαρυντικά στοιχεία αποτελούν η αύξηση των ανεπίδεκτων είσπραξης χρεών, που φτάνουν τα 35,1 δισ. ευρώ, καθώς και τα μεγάλα «φέσια» επιχειρήσεων, τα οποία αντιστοιχούν σε περίπου 90% του συνολικού χρέους.

Την ίδια στιγμή, οι αυστηρές ρήτρες και η ανάγκη διατήρησης της κουλτούρας πληρωμών, όπως επισημαίνουν συχνά οι ευρωπαίοι δανειστές, περιορίζουν τα περιθώρια αισιοδοξίας για την αποτελεσματικότητα του νέου μέτρου.

Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), το πρώτο δίμηνο του 2026, τα «φρέσκα» ληξιπρόθεσμα χρέη ανήλθαν σε 2,136 δισ. ευρώ καταγράφοντας αύξηση 8,98% σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα. Μόνο τον Ιανουάριο δημιουργήθηκαν νέες οφειλές ύψους 931 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 27,36%, ενώ τον Φεβρουάριο προστέθηκαν ακόμη 1,19 δισ. ευρώ στο «βουνό» των χρεών, επιβεβαιώνοντας τη συνεχιζόμενη πίεση που δέχονται νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Το συνολικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο διαμορφώθηκε στα 114,5 δισ. ευρώ τον Φεβρουάριο, από 113,8 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025, με το «πραγματικό» εισπράξιμο χρέος να ξεπερνά τα 79,4 δισ. ευρώ. Την ίδια στιγμή, ο αριθμός των οφειλετών ανήλθε σε 3.681.752, παρουσιάζοντας οριακή αποκλιμάκωση σε σχέση με προηγούμενους μήνες.

Παλαιές οφειλές

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η νέα ρύθμιση των 72 δόσεων καλείται να συγκρατήσει το κύμα των παλαιών οφειλών, δηλαδή αυτών που κατέστησαν ληξιπρόθεσμα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, αλλά συνοδεύεται από αυστηρές «ρήτρες» για τους οφειλέτες, καθώς η ένταξη στο σχήμα προϋποθέτει την πλήρη τακτοποίηση όλων των νεότερων χρεών. Με άλλα λόγια, όσοι έχουν δημιουργήσει νέες οφειλές από την 1η Ιανουαρίου 2024 και εντεύθεν, θα πρέπει είτε να τις εξοφλήσουν είτε να τις εντάξουν στην πάγια ρύθμιση των 24 έως 48 δόσεων, προκειμένου να μπορέσουν να συμμετάσχουν.

Επιπλέον, η ρύθμιση δεν προβλέπει «κούρεμα» οφειλής, ενώ οι δόσεις επιβαρύνονται με επιτόκιο που φθάνει το 5,84%, στοιχείο που λειτουργεί ανασταλτικά για μέρος των οφειλετών.

Προφανώς, το βασικό στοίχημα παραμένει το ποσοστό συμμετοχής χωρίς να υπονομευθεί η βιωσιμότητα των ρυθμίσεων, καθώς σύμφωνα με το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή από τα 80 δισ. ευρώ που θεωρητικά μπορούν να εισπραχθούν μόλις το 6,65%, δηλαδή 5,26 δισ. ευρώ βρίσκεται σε ρύθμιση. 

Το υψηλότερο ποσοστό των συνολικών ρυθμισμένων οφειλών 18,01% εντοπίζεται στο εύρος 10.000 με 100.000 ευρώ, ενώ εντός αυτού του εύρους το ποσοστό των ρυθμισμένων οφειλών αγγίζει το 19,23% για ποσά από 20.001 έως 50.000 ευρώ. Το υψηλότερο ποσοστό ρυθμισμένων οφειλών φυσικών προσώπων εντοπίζεται μεταξύ 500 και 10.000 ευρώ (16,73%) και αγγίζει το 19,22% για ποσά από 2.000 έως 3.000 ευρώ.

Αντίθετα, τα νομικά πρόσωπα ρυθμίζουν σε υψηλότερο ποσοστό (26,03%) οφειλές που ανήκουν στο εύρος από 10.000 έως 100.000 ευρώ, ενώ το ποσοστό αυτό φτάνει στο 27,72% στην κατηγορία 20.001 με 50.000 ευρώ. Χαμηλά ποσοστά ρύθμισης οφειλών διαπιστώνονται τόσο σε χαμηλά ποσά οφειλής (ιδιαίτερα κάτω των 500 ευρώ) όσο και σε υψηλά ποσά οφειλής (άνω των 50.000 ευρώ για φυσικά πρόσωπα και άνω των 300.000 ευρώ για νομικά πρόσωπα).

Με πληροφορίες από ΕΡΤ

   Στη χρονιά που πέρασε, προστέθηκαν νέες οφειλές ύψους 9,858 δισ. ευρώ. Η εικόνα του τελευταίου διμήνου αποτυπώνει με σαφήνεια την ανοδική τάση. Από τα 112,50 δισ. ευρώ τον Οκτώβριο, το ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο αυξήθηκε στα 113,15 δισ. ευρώ τον Νοέμβριο και στα 113,86 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο, συσσωρεύοντας περίπου 1,36 δισ. ευρώ επιπλέον σε διάστημα δύο μηνών.

   Από τα χρέη αυτά, τα ανεπίδεκτα είσπραξης ανήλθαν στα 35,03 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο, έναντι 34,36 δισ. ευρώ τον Νοέμβριο και 27,32 δισ. ευρώ τον Οκτώβριο, σημειώνοντας αύξηση κατά σχεδόν 7,72 δισ. ευρώ μέσα στο δίμηνο.

   Το πραγματικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο, δηλαδή το ποσόν που θεωρείται εισπράξιμο, διαμορφώθηκε στα 78,83 δισ. ευρώ, παραμένοντας ουσιαστικά αμετάβλητο κατά τους τελευταίους μήνες του έτους. Σημειώνεται ότι από τα στοιχεία έχει εξαιρεθεί ακραία οφειλή ύψους περίπου 2,4 δισ. ευρώ προερχόμενη από λανθασμένη χρεωστική τροποποιητική δήλωση ΦΠΑ.

   Σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2024, οι οφειλέτες το 2025 μειώθηκαν κατά 58.432 πρόσωπα ή 1,55% ενώ, από μήνα σε μήνα, τον Δεκέμβριο μειώθηκαν κατά 169.018 πρόσωπα από τον Νοέμβριο.

    Συνολικά, το 2025 έκλεισε με 3.713.275 φορολογούμενους να εμφανίζουν ληξιπρόθεσμες οφειλές, έναντι 3.882.293 τον Νοέμβριο και 3.771.707 τον Δεκέμβριο του 2024.

   Από τους συνολικούς οφειλέτες, 2.308.665 δύνανται να υπαχθούν σε αναγκαστικά μέτρα είσπραξης, ενώ 1.662.981 φορολογούμενοι (το 72%) βρίσκονται ήδη υπό καθεστώς κατασχέσεων ή άλλων αναγκαστικών μέτρων.

   Κατηγορίες χρέους: ΦΠΑ και εισόδημα στην κορυφή

   Στο νέο ληξιπρόθεσμο του Δεκεμβρίου 2025, το 93,12% προέρχεται από συγκεκριμένες κατηγορίες, με τον ΦΠΑ να πρωτοστατεί με 442,9 εκατ. ευρώ (αύξηση 12,76% σε ετήσια βάση), ακολουθούμενο από τον φόρο εισοδήματος με 358,4 εκατ. ευρώ (+12,21%) και τους φόρους στην περιουσία με 43,6 εκατ. ευρώ (-11,38%).

   Αντίστοιχη εικόνα παρουσίασε και ο Νοέμβριος, όπου ο ΦΠΑ ανήλθε σε 474,9 εκατ. ευρώ (+27,37%) και ο φόρος εισοδήματος σε 326,8 εκατ. ευρώ (+17,20%). Αξιοσημείωτη αύξηση παρουσίασαν τα Πρόστιμα ΚΒΣ που τον Νοέμβριο ανήλθαν σε 7,2 εκατ. ευρώ (+47,83%) και τον Δεκέμβριο σε 10,8 εκατ. ευρώ (+20,51%).

   Πώς «έκλεισε» η χρονιά

   Κατά το τελευταίο δίμηνο του 2025, τα νέα ληξιπρόθεσμα χρέη που προστέθηκαν κάθε μήνα παρέμειναν σε υψηλά επίπεδα: τον Νοέμβριο ανήλθαν σε 1,034 δισ. ευρώ (αύξηση 16,18% έναντι Νοεμβρίου 2024) και τον Δεκέμβριο σε 1,027 δισ. ευρώ (αύξηση 12,73% έναντι Δεκεμβρίου 2024).

    Αν εξαιρεθούν οι δέκα κατηγορίες οφειλών που δεν συνδέονται με φόρους αλλά άλλες οφειλές προς το Δημόσιο (πχ από δικαστικές αποφάσεις, πολεοδομικά πρόστιμα κλπ), ο ρυθμός αύξησης των φορολογικών οφειλών αποδεικνύεται υψηλότερος: το φορολογικό ληξιπρόθεσμο χρέος αυξήθηκε κατά 980 εκατ. ευρώ τον Νοέμβριο (+22,50%) και 915 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο (+11,72%).

   Μειώθηκαν οι οφειλέτες

   Ο αριθμός των φορολογουμένων με ληξιπρόθεσμες οφειλές μειώθηκε αισθητά από τους 3.896.032 τον Οκτώβριο σε 3.882.293 τον Νοέμβριο και 3.713.275 τον Δεκέμβριο 2025. Σε ετήσια σύγκριση, ο αριθμός των οφειλετών τον Δεκέμβριο 2025 ήταν μειωμένος κατά 1,55% έναντι Δεκεμβρίου 2024, όταν είχαν καταγραφεί 3.771.707 οφειλέτες, ενώ τον Νοέμβριο η μείωση έφτασε το 0,71% (3.910.166 οφειλέτες τον Νοέμβριο 2024).

   Η μείωση αυτή πάντως αφορά σε μικροφειλέτες και δεν αντικατοπτρίζει πραγματική αποκλιμάκωση στο πραγματικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο που παρέμενε σχεδόν αμετάβλητο μεταξύ Νοεμβρίου και Δεκεμβρίου -γεγονός που υποδηλώνει συγκέντρωση μεγαλύτερων χρεών σε λιγότερους οφειλέτες.

   Αυξάνονται οι εισπράξεις

   Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, οι συνολικές εισπράξεις έναντι ληξιπρόθεσμων οφειλών έφτασαν τα 6,917 δισ. ευρώ για ολόκληρο το 2025, έναντι 6,336 δισ. ευρώ το 2024 καταγράφοντας ισχυρή αύξηση κατά 9,18%.

   Τον Δεκέμβριο 2025, οι εισπράξεις ανήλθαν σε 783,3 εκατ. ευρώ (+19,50% έναντι Δεκεμβρίου 2024), ενώ τον Νοέμβριο σε 643,7 εκατ. ευρώ (+12,89%).

   Παρά τη θετική πορεία των εισπράξεων, ο ρυθμός δημιουργίας νέων ληξιπρόθεσμων χρεών (9,858 δισ. ευρώ το 2025) υπερβαίνει κατά πολύ τον ρυθμό ανάκτησής τους, οδηγώντας σε αύξηση του συνόλου των οφειλών προς τη φορολογική διοίκηση.