Το πρόβλημα του προέδρου Ερντογάν είναι ότι ο ρυθμός πληθωρισμού της Τουρκίας παραμένει υψηλός και τα αποθεματικά της κεντρικής τράπεζας έχουν πέσει σε ανησυχητικά χαμηλά επίπεδα, αφού ξόδεψε δισεκατομμύρια δολάρια προσπαθώντας να στηρίξει τη λίρα.

Υπενθυμίζεται ότι οι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ευρέως την αύξηση των επιτοκίων για την αντιμετώπιση του υψηλού πληθωρισμού, αλλά ο ηγέτης της Τουρκίας είχε απολύσει τρεις διοικητές κεντρικών τραπεζών σε λιγότερο από δύο χρόνια, όταν προσπάθησαν να τηρήσουν τις ορθόδοξες πολιτικές.

Τα επιτόκια είχαν μειωθεί από 19% πριν από δύο χρόνια σε 8,5% τους τελευταίους μήνες.

Η νέα επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Τουρκίας Χαφιζέ Γκαγιέ Ερκάν είναι αντιμέτωπη με τη δυσκολότερη πρόκληση που αντιμετωπίζει σήμερα η χώρα.

Η απόφοιτος του Πρίνστον, πρώην στέλεχος της Wall Street, έλαβε την απόφαση για να διπλασιάσει τα επιτόκια στην Τουρκία.

Το πικρό φάρμακο είναι απαραίτητο για να σωθεί η Τουρκία από τον οικονομικό κίνδυνο, εκτιμά η Wall Street Journal.

Σήμερα, Δευτέρα, η λίρα έφτασε έως και στα 11,6 δολάρια τη Δευτέρα πριν μειώσει τις απώλειες.

Το ράλι της περασμένης εβδομάδας επανέφερε το τουρκικό νόμισμα στα επίπεδα που είχε στα μέσα Νοεμβρίου.

Την περασμένη Δευτέρα, είχε βυθιστεί στο ιστορικό χαμηλό των 18,4 δολαρίων, μετά από μια διολίσθηση πολλών μηνών λόγω των φόβων για σπειροειδή πληθωρισμό που προκλήθηκε από μια διαδοχική μείωση των επιτοκίων που σχεδίασε ο πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν.

Η λίρα κάποια στιγμή χθες έπεφτε έως και 11% κοντά στις 18,36 λίρες ανά δολάριο, το χαμηλότερο επίπεδό που βρέθηκε ποτέ, μετά τα σχόλια του προέδρου το Σαββατοκύριακο που έδειξαν ότι θέλει να δει τα επιτόκια να πέφτουν ακόμη χαμηλότερα.

Ωστόσο, τα νέα μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση το βράδυ της Δευτέρας, μετά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου και τις δηλώσεις του Ερντογάν ότι οι πολίτες δεν θα χρειάζεται να μετατρέπουν τις λίρες τους σε ξένο συνάλλαγμα και πως οι καταθέσεις τους θα είναι εγγυημένες, έγινε ένα ράλι κοντά στο 47% από το ημερήσιο χαμηλό και να βρεθεί στις 12,28 λίρες ανά δολάριο.

Το νόμισμα έκλεισε τη μέρα περίπου 24% πιο ισχυρό από το επίπεδο κλεισίματος της Παρασκευής, το μεγαλύτερο ημερήσιο κέρδος από το 1983, σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg.

«Η σημερινή κίνηση βασίζεται αποκλειστικά στην ανακοίνωση της τουρκικής κυβέρνησης ότι θα προστατεύσει (τους πολίτες) απέναντι στις διακυμάνσεις» της ισοτιμίας, σχολίασε ο Τζον Ντόιλ, ο αντιπρόεδρος του τμήματος συναλλαγών και επενδύσεων στην εταιρεία Tempus Inc. «Το σημαντικότερο είναι ότι η κυβέρνηση λέει ότι θα αποζημιώσει για τις απώλειες στις καταθέσεις σε λίρες εάν η πτώση της λίρας ξεπεράσει τα τραπεζικά επιτόκια. Η κυβέρνηση δεν μας είπε πώς ακριβώς θα εφαρμόσει αυτό το σχέδιο», πρόσθεσε.

Να σημειωθεί, ωστόσο, ότι κατά τη διάρκεια της νύχτας, η τουρκική λίρα σημείωνε αρνητική κίνηση, περιορίζοντας ένα μέρος από την άνοδο της Δευτέρας – το νόμισμα έχανε 1,2%, φτάνοντας στις 13,49 λίρες ανά δολάριο.

Ο Ερντογάν πιέζει κάθε μήνα την Κεντρική Τράπεζα να μειώσει τα επιτόκια παρά τον πληθωρισμό, που, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία ξεπέρασε το 21% σε ετήσια βάση και πιθανόν να φθάσει το 30% τους προσεχείς μήνες, σύμφωνα με τους οικονομικούς αναλυτές.

Τζόνσον: “Τρελό” πάρτι με κυβερνητικά στελέχη ενώ είχαν lockdown

Σε δήλωση που μεταδόθηκε αργά χθες το βράδυ, αλλά μαγνητοσκοπήθηκε το Σάββατο, ο πρόεδρος της Τουρκίας επικαλέσθηκε τις αρχές του ισλάμ, που απαγορεύει τον τοκισμό, για να δικαιολογήσει την πολιτική του.

«Ως μουσουλμάνος, θα κάνω ό,τι η θρησκεία μας με προστάζει να κάνω. Αν το θέλει ο Θεός, ο πληθωρισμός θα μειωθεί όταν γίνει δυνατόν».

Ο Ερντογάν απάντησε μέσω των δηλώσεων αυτών στην έκκληση που απηύθυνε η οργάνωση των τούρκων επιχειρηματιών στο τέλος της περασμένης εβδομάδας καλώντας τον να αναλάβει δράση για την αντιμετώπιση της κρίσης.

«Οι πολιτικές επιλογές που εφαρμόζονται δεν δημιούργησαν μόνο νέες δυσκολίες για τον κόσμο των επιχειρήσεων, αλλά επίσης και για τους συμπολίτες μας», αναφέρεται στην ανακοίνωση της Tusia, της τουρκικής εργοδοτικής οργάνωσης που αντιπροσωπεύει το 85% περίπου των επιχειρηματιών και βασικών εξαγωγέων της Τουρκίας.

«Κατά συνέπεια, είναι επείγον να αποτιμηθούν οι ζημίες που έχουν προκληθεί στην οικονομία και να επιστρέψουμε στις οικονομικές αρχές που διέπουν την οικονομία της αγοράς», αναφέρεται στην ανακοίνωση της Tusia που εκδόθηκε από το γραφείο της στην Ουάσινγκτον.

Απαντώντας στην έκκληση αυτή, ο Ερντογάν βιντεοσκόπησε τις δηλώσεις που μεταδόθηκαν χθες το βράδυ: «Παραπονούνται για την μείωση των επιτοκίων. Αλλά από μένα μην περιμένετε τίποτε άλλο».

Από τον Ιανουάριο, η τουρκική λίρα έχει χάσει το 57% της αξίας της έναντι του δολαρίου και για τους Τούρκους η κατάρρευση αυτή μεταφράζεται σε μη διαχειρίσιμη εκτίναξη των τιμών, ενώ η χώρα βρίσκεται σε υψηλό βαθμό εξάρτησης από τις εισαγωγές, κυρίως στον τομέα των πρώτων υλών και της ενέργειας.

Οι τιμές βασικών προϊόντων όπως το ηλιέλαιο έχουν εκτιναχθεί κατά 50% σε διάστημα ενός έτους.

Πράγματι, νωρίτερα σήμερα διεθνή ΜΜΕ ανέφεραν πως το νόμισμα της γειτονικής χώρας κατρακύλησε σε ιστορικό χαμηλό τις τελευταίες ώρες, έναντι του δολαρίου, καθώς αναμένεται μία ακόμη μείωση των επιτοκίων από την κεντρική τράπεζα στο πλαίσιο του νέου οικονομικού προγράμματος του Ερντογάν.

Ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε, πάντως, σε δημοσιογράφους πως «στο πλαίσιο διαπραγματεύσεων, λάβαμε μια απόφαση, σύμφωνα με την οποία το 2022 ο κατώτατος μισθός θα είναι τουλάχιστον 4.250 λίρες», αλλά και ότι «για όσους έχουν ανήλικα παιδιά, το ποσό θα είναι ακόμα υψηλότερο».

Σύμφωνα με όσα μετέδωσε ο Μανώλης Κωστίδης, υπάρχει ανησυχία μετά την απόφαση του διοικητή, ενώ συνεχίζεται η έντονη φημολογία ενόψει και της αυριανής ημέρας.

Μεγάλος επιχειρηματίας-κατασκευαστής διέψευσε μάλιστα τις πληροφορίες που ήθελαν να βγάζει τα χρήματα του στο εξωτερικό με τον ιδιωτικό του αεροσκάφος και εμποδίστηκε από τουρκικά F-16.«Δεν έχω χρήματα», είπε. 

Νέο “χτύπημα” Μπατζελή :Κάτι δεν πάει καλά και πρέπει να το κοιτάξεις

Σημειώνεται ότι το μεσημέρι η τουρκική λίρα συνέχιζε την υποτίμηση της 2% έναντι του δολαρίου και του ευρώ. 

Παράλληλα ο Ντεβλέτ Μπαχτσελί δήλωσε ότι «δεν μας έριξαν με πραξικόπημα, δεν μας ρίξουν οι καμιζάκι του συναλλάγματος. Δεν θα επιτρέψουμε αυτούς που διαδηλώνουν για να παραιτηθεί η κυβέρνηση».

Κρίσιμες είναι οι ώρες για την Τουρκία εν αναμονή της ανακοίνωσης από την σύσκεψη των τραπεζιτών.

Το νόμισμα έχει χάσει πάνω από το 43% της αξίας του έναντι του δολαρίου από τις αρχές του έτους και οι παρατηρητές φοβούνται ότι η πτώση μπορεί να συνεχιστεί.

Κλιμακώνεται η ένταση Ρωσίας-Ουκρανίας: Το Κρεμλίνο απορρίπτει το σενάριο εισβολής – Σε επιφυλακή οι Αμερικάνοι

Για ποιο λόγο κατέρρευσε η λίρα;

Σε αντίθεση με τις κλασικές οικονομικές θεωρίες, ο πρόεδρος Ερντογάν πιστεύει ότι τα υψηλά επιτόκια ευνοούν τον πληθωρισμό.

Συμμορφούμενη με τις επιθυμίες του προέδρου, η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας -επισήμως ανεξάρτητη-μείωσε έτσι εκ νέου το βασικό επιτόκιο την περασμένη εβδομάδα (από το 16% στο 15%) για τρίτη φορά μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες, κάτω από το επίπεδο του πληθωρισμού που πλησιάζει το 20% σε ετήσια βάση.

Ο Ερντογάν έχει αποπέμψει από τον Ιούλιο του 2019 τρεις διοικητές της κεντρικής τράπεζας και έχει αντικαταστήσει τον υπουργό Οικονομικών του δύο φορές από τον Νοέμβριο του 2020. Οι αποφάσεις αυτές έχουν οδηγήσει κάθε φορά σε πτώση της λίρας.

Ο πρόεδρος Ερντογάν απορρίπτει, ωστόσο, κάθε ευθύνη για την πτώση της λίρας: «Απορρίπτω πολιτικές που θα καταδικάσουν τον λαό μας στην ανεργία, την πείνα και τη φτώχεια», δήλωσε τη Δευτέρα για να δικαιολογήσει την πολιτική του για ανάπτυξη με κάθε κόστος.

Ποιες είναι οι συνέπειες;

Ενώ αρκετοί παρατηρητές εκτιμούν ότι ο τουρκικός τραπεζικός κλάδος είναι ισχυρότερος μετά την οικονομική κρίση του 2001, η κατάσταση των τραπεζών προκαλεί ανησυχίες.

«Ο κίνδυνος είναι ότι η λίρα θα υποστεί νέες βίαιες πτώσεις και θα προκαλέσει προβλήματα στον τραπεζικό κλάδο. Μια πιστωτική κρίση μπορεί να ακολουθήσει και θα αυτό θα βαρύνει σημαντικά στην οικονομική δραστηριότητα», είπε ο Τζέισον Τάβεϊ, αναλυτής της Capital Economics.

«Μια σημαντική απειλή βρίσκεται επίσης στις καταθέσεις ξένου συναλλάγματος. Η ένδειξη αύξησης στα αιτήματα για ανάληψη μπορεί να προκαλέσει στροφή προς πιο επιθετικές μορφές ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων», προσθέτει ο οικονομολόγος, ειδικός στις αναδυόμενες αγορές. Πάνω από τις μισές καταθέσεις στις τουρκικές τράπεζες είναι σε ξένο συνάλλαγμα, κυρίως σε δολάρια.

Η πτώση της λίρας τροφοδοτεί επίσης τον πληθωρισμό, με την Τουρκία να εξαρτάται ιδιαίτερα από τις εισαγωγές, κυρίως για την ενέργεια και τις πρώτες ύλες. Ο επίσημος ετήσιος πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 19,89% τον Οκτώβριο, ένα επίπεδο τέσσερις φορές υψηλότερο από τον αρχικό στόχο της κυβέρνησης.

Δεκαοκτώ μήνες πριν από την επόμενη προεδρική θητεία, μια συνεχής επιδείνωση της οικονομίας μπορεί να πλήξει τη δημοτικότητα του προέδρου Ερντογάν, ο οποίος έχει οικοδομήσει τις εκλογικές του νίκες τις δύο τελευταίες δεκαετίες σε υποσχέσεις για ευημερία.

Τι επιδιώκει ο Ερντογάν;

Ο πρόεδρος Ερντογάν φαίνεται να στοιχηματίζει σε ανάπτυξη με κάθε κόστος (η τουρκική οικονομία αναμένεται να αναπτυχθεί με ρυθμό 9% το 2021 και 3,5% το 2022) και να απορρίπτει τους φόβους για νομισματική κρίση, λέγοντας ότι η κυβέρνηση «ενθαρρύνει τις επενδύσεις, την παραγωγή και τις εξαγωγές».

Κατά τη διάρκεια της νομισματικής κρίσης του 2018, η κεντρική τράπεζα είχε αυξήσει σημαντικά το βασικό της επιτόκιο, αλλά μια τέτοια πιθανότητα φαίνεται σήμερα μικρή, καθώς ο αρχηγός του κράτους φαίνεται περισσότερο αποφασισμένος από ποτέ να διατηρήσει τα επιτόκια χαμηλά.

Ορισμένοι ειδικοί εκτιμούν ότι ο πρόεδρος επιδιώκει έτσι να ενισχύσει την ελκυστικότητα της Τουρκίας και να ενθαρρύνει τις ξένες εταιρίες να μεταφέρουν την παραγωγή τους στη χώρα, λόγω του χαμηλού εργατικού κόστους. Ο κατώτατος καθαρός μηνιαίος μισθός στην Τουρκία (2.825,90 λίρες) ισοδυναμούσε την 1η Ιανουαρίου με περίπου 380 δολάρια. Σήμερα δεν άξιζε πάνω από 222.

«Έως πρόσφατα, οι ‘στόχοι του 2023’ της ομάδας τους Ερντογάν περιελάμβαναν τη μετατροπή σε μια μεταβιομηχανική δύναμη και σε ηγέτη υψηλής τεχνολογίας. Σήμερα αφορούν το να γίνει η Τουρκία πηγή πολύ φθηνού εργατικού δυναμικού», σχολίασε στο Twitter ο Τιμούρ Κουράν, καθηγητής Οικονομικών στο πανεπιστήμιο Duke (ΗΠΑ).

Ο βουλευτής του Ερντογάν,  Ζουλφί Ντεμιρμπάγ, ανέφερε συγκεκριμένα: «Μπορεί να έχουμε προβλήματα στην οικονομία.  Αντι λοιπόν το μήνα να τρώμε 1-2 κιλά κρέας,  τότε ας φάμε μισό κιλό
Αγοράζουμε δύο κιλά ντομάτες εκ των οποίων καθώς δεν κάνουμε προσεκτική χρήση τα μισά πάνε στα σκουπίδια. Ε!  ας πάρουμε δυο ντομάτες», είπε, για να καταλήξει: «Η χρήση πρώιμων λαχανικών τον χειμώνα δεν είναι ούτως ή άλλως πολύ ευεργετική για την υγεία».

Τα “αποκαλυπτήρια” του think tank του ΣΥΡΙΖΑ-Τσίπρας:Συστράτευση με τα καλύτερα μυαλά της χώρας

AKP Elazığ Milletvekili Demirbağ krize çözümü buldu

📌Normal şartlarda ayda iki kilo et yiyorsak yarım kilo yeriz
📌Domatesi iki kilo yerine iki tane alırız
📌Kış günü turfanda sebzeleri kullanmak zaten sağlığa da çok faydalı değil https://t.co/u0vWEDALIb pic.twitter.com/JX7GUhnCUN

— BirGün Gazetesi (@BirGun_Gazetesi) November 23, 2021

Ο καθαρός κατώτερος μισθός συρρικνώθηκε από τα 380 δολάρια (σχεδόν 338 ευρώ) τον Ιανουάριο στα 224 δολάρια (199 ευρώ) χθες στην ισοτιμία της ημέρας.

Το μεσημέρι, χθες, η λίρα βρισκόταν στα τάρταρα, έχανε 15% και η ισοτιμία της έναντι του αμερικανικού δολαρίου ξεπέρασε για λίγο το επίπεδο 13,45:1. Έκλεισε με τη μεγαλύτερη πτώση από τη 10η Αυγούστου 2018.

Τα “αποκαλυπτήρια” του think tank του ΣΥΡΙΖΑ-Τσίπρας:Συστράτευση με τα καλύτερα μυαλά της χώρας

Παρ ολ αυτά ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξακολουθεί να ισχυρίζεται πως η χώρα δεν θα αλλάξει νομισματική πολιτική, θα συνεχίσει να «αντιστέκεται στις πιέσεις» εκείνων που πιέζουν για αύξηση των επιτοκίων.

Το βράδυ της Δευτέρας, εξερχόμενος από συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, ο αρχηγός του κράτους έφθασε στο σημείο να καταγγείλει «συνωμοσία» εναντίον της τουρκικής οικονομίας.

«Βλέπουμε καθαρά το παιγνίδι ορισμένων με τις συναλλαγματικές ισοτιμίες, με τα νομίσματα, με τα επιτόκια, με τις αυξήσεις τιμών», πέταξε.

Βγήκαν στους δρόμους

Στους ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης, οι ετικέτες που κυριαρχούν μεταξύ των χρηστών στην Τουρκία είναι αρκετά ενδεικτικοί του κλίματος: «Βυθιζόμαστε», «Κυβέρνηση παραιτήσου», «Δεν μπορούμε να τα βγάλουμε πέρα».

Στην πόλη Ντιγιάρμπακιρ, έμποροι έκαψαν ψεύτικα δολάρια στον δρόμο, ενώ στην Κωνσταντινούπολη έγιναν μεγάλες διαδηλώσεις.

Πολίτες σε όλη την χώρα διαμαρτύρονται για την οικονομική πολιτική του Ερντογάν και το βράδυ της Τρίτης βγήκαν στους δρόμους σε διάφορες επαρχίες της χώρας, για να διαμαρτυρηθούν για την αύξηση του κόστους ζωής και την οικονομική ύφεση, ζητώντας μάλιστα την παραίτηση του τούρκου προέδρου.

Καίνε συμβολικά ψεύτικα δολάρια, δηλώνοντας πως έχουν φτάσει στα όριά τους μετά και τη νέα κατάρρευση της τουρκικής λίρας, που σημειώνει το ένα αρνητικό ρεκόρ μετά το άλλο.

After the recent increase in exchange rates and price increases in products, marches are held in Istanbul and Ankara. Slogans are being shouted for the government to resign. #Hükümetİstifa #TurkeyProtests #Turkey pic.twitter.com/iCZKEg88Nj

— KP (@WKomariK) November 23, 2021

Στη Χαλκηδόνα και στα Ταταύλα, ο κόσμος βγήκε στου δρόμους χτυπώντας κατσαρόλες και τηγάνια και φωνάζοντας στον «σουλτάνο» να παραιτηθεί.

Διαδήλωση πραγματοποίησαν πολίτες και μπροστά από την Κεντρική Τράπεζα στην Άγκυρα, ζητώντας επίσης την παραίτηση Ερντογάν.

Η κεντρική τράπεζα, η οποία θεωρείται ότι υπέκυψε στις εκκλήσεις του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για στήριξη της οικονομίας παρά τους κινδύνους, συνέχισε, όπως αναμενόταν, τον κύκλο μείωσης των επιτοκίων που ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο, όταν το βασικό επιτόκιο ήταν 19%.

Νέα μέτρα κατά του σχολικού εκφοβισμού ανακοινώνει ο Μακρόν

Το τουρκικό νόμισμα έκανε βουτιά έναντι του δολαρίου μετά την απόφαση, υποχωρώντας 3% στις 10,98 λίρες ανά δολάριο, στο ιστορικά χαμηλό επίπεδο που είχε σημειώσει νωρίτερα σήμερα. Στις 13.29 (ώρα Ελλάδας), η ισοτιμία ανερχόταν στις 10,85 λίρες ανά δολάριο.

Η κεντρική τράπεζα αναμενόταν ότι θα μείωνε το βασικό επιτόκιό της κατά μία ποσοστιαία μονάδα, σύμφωνα με έρευνα του Reuters την περασμένη εβδομάδα, αν και ορισμένοι αναλυτές θεωρούσαν ότι η πτώση 9% της λίρας αυτή την εβδομάδα θα τη συγκρατούσε από μία τέτοια απόφαση. Η έκταση της μείωσης του επιτοκίου – κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες – τον περασμένο μήνα αιφνιδίασε τις αγορές.

Οι αναλυτές χαρακτηρίζουν πρόωρη και απερίσκεπτη τη νομισματική χαλάρωση, δεδομένου ότι οι πραγματικές αποδόσεις γίνονται πολύ αρνητικές.

Η Επιτροπή Νομισματικής Πολιτικής της κεντρικής τράπεζας ανέφερε ότι οι προσωρινοί παράγοντες που ωθούν ανοδικά τον πληθωρισμό – και από την πλευρά της προσφοράς – θα διατηρηθούν στο πρώτο εξάμηνο του 2022. «Η Επιτροπή θα εξετάσει να ολοκληρώσει τη χρήση του περιορισμένου περιθωρίου που υπάρχει λόγω των παραγόντων αυτών τον Δεκέμβριο», όταν θα έχει την τελευταία συνεδρίαση της νομισματικής πολιτικής της, πρόσθεσε.

Η αξιοπιστία της κεντρικής τράπεζας έχει πληγεί τα τελευταία χρόνια, δεδομένων των συχνών επικρίσεων του Ερντογάν για τα υψηλά επιτόκια και των γρήγορων αλλαγών στην ηγεσία της κεντρικής τράπεζας λόγω διαφορών για την πολιτική.

Ο Ερντογάν δεσμεύτηκε χθες να συνεχίσει τη μάχη κατά των υψηλών επιτοκίων «έως το τέλος», επιταχύνοντας τις πωλήσεις της λίρας που θυμίζουν τη μεγάλης κλίμακας κρίση του 2018.

Με τη λίρα να έχει υποτιμηθεί 32% από την αρχή του έτους, οι τιμές αυξάνονται μέσω των εισαγωγών, ενισχύοντας περαιτέρω τον πληθωρισμό που σκαρφάλωσε στο 19,89% τον περασμένο μήνα, το υψηλότερο επίπεδο σχεδόν τριών ετών. Ο πληθωρισμός είναι τετραπλάσιος από τον επίσημο στόχο 5% της κεντρικής τράπεζας, αυξάνοντας πολύ το κόστος διαβίωσης για τους Τούρκους σε συνδυασμό με την υποτίμηση του νομίσματος.