«Η Γαλλία έχει επιτέλους έναν προϋπολογισμό», έγραψε με ικανοποίηση ο πρωθυπουργός Σέμπαστιάν Λεκορνί στο X, τονίζοντας ότι πρόκειται για έναν προϋπολογισμό «που αναλαμβάνει σαφείς επιλογές και βασικές προτεραιότητες. Ένας προϋπολογισμός που περιορίζει τις δημόσιες δαπάνες και δεν αυξάνει τους φόρους για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις». Υποστήριξε επίσης ότι το κείμενο αυτό δεν είναι της κυβέρνησης, αλλά «το αποτέλεσμα ενός κοινοβουλευτικού συμβιβασμού».

Ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε επίσης ότι θα προσφύγει στο Συνταγματικό Συμβούλιο «προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο νόμος για τον Προϋπολογισμό είναι πλήρως σύμφωνος με το Σύνταγμα».

Τη μία πρόταση μομφής κατέθεσαν η ακροδεξιά Εθνική Συσπείρωση μαζί με της Μαρίν Λεπέν μαζί με την Ένωση της Δεξιάς για τη Δημοκρατία και την άλλη τα κοινοβουλευτικά κόμματα της Αριστεράς, πλην του Σοσιαλιστικού, με αφορμή την απόφαση που έλαβε την Παρασκευή ο Γάλλος πρωθυπουργός, Σεμπαστιάν Λεκορνί, να προχωρήσει στην έγκριση του κρατικού Προϋπολογισμού για το τρέχον έτος κάνοντας χρήση του άρθρου 49.3 του γαλλικού Συντάγματος που του επιτρέπει να νομοθετεί ερήμην της Εθνοσυνέλευσης.

Οι δύο προτάσεις που κατέθεσαν Αριστερά και η Ακροδεξιά δεν κατάφεραν να συγκεντρώσουν την πλειοψηφία, αφού οι Σοσιαλιστές δήλωσαν ότι δεν θα τα υποστηρίξουν, γεγονός που σημαίνει ότι ο Προϋπολογισμός του 2026 –η έγκριση του οποίου έχει ήδη καθυστερήσει πάνω από ένα μήνα- έχει πλέον εγκριθεί.

Η κύρια επιτυχία για τους Σοσιαλιστές ήταν η αναστολή της μη δημοφιλούς μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος, καθυστερώντας την προγραμματισμένη αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης στα 64 έτη για μετά τις προεδρικές εκλογές του επόμενου έτους.

Παρά το ακόμη υψηλό δημοσιονομικό έλλειμμα του 5% του ΑΕΠ που προβλέπει ο Προϋπολογισμός της κυβέρνησης Λεκορνί, οι επενδυτές έχουν ενθαρρυνθεί από την προοπτική σταθεροποίησης της Οικονομίας. Το spread των γαλλικών ομολόγων επέστρεψε στα επίπεδα που είχε τελευταία φορά τον Ιούνιο του 2024, πριν από την ανακοίνωση του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν για πρόωρες εκλογές.

Η έγκριση του Προϋπολογισμού ανοίγει επίσης τον δρόμο για αύξηση των αμυντικών δαπανών που υποσχέθηκε ο πρόεδρος Μακρόν για την αντιμετώπιση των απειλών που συνδέονται με τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία και τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή.

Ο Εμανουέλ Μακρόν έχει δεσμευτεί να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες με το υπουργείο Άμυνας να λαμβάνει φέτος επιπλέον 6,7 δισεκατομμύρια ευρώ σε σύγκριση με το 2025. Πρόκειται για μία σημαντική εξαίρεση στον Προϋπολογισμό λιτότητας, καθώς η κυβέρνηση επιδιώκει να περιορίσει τις δαπάνες στους περισσότερους άλλους τομείς.

«Η ομάδα του Εθνικού Συναγερμού προφανώς θα καταθέσει πρόταση μομφής», επιβεβαίωσε σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X, ζητώντας «σοβαρές κυρώσεις κατά των πολιτικών που επιλέγουν να καταστρέψουν τη χώρα μας για να σώσουν τις έδρες τους».

Ολόκληρη η ανάρτησή της

«Δεδομένων των ανεύθυνων ανακοινώσεων που ζητούν την αγορά του PS εις βάρος του εθνικού συμφέροντος —ανακοινώσεις που θα οδηγήσουν σε περισσότερους φόρους και περισσότερο χρέος— η ομάδα του RN θα καταθέσει φυσικά πρόταση μομφής.

Είναι καιρός οι βουλευτές που ισχυρίστηκαν ότι θα μειώσουν τους φόρους και θα αποκαταστήσουν τα δημόσια οικονομικά να αναλάβουν επιτέλους την ευθύνη.

Ο γαλλικός λαός θα έχει δίκιο να τιμωρήσει σκληρά τους πολιτικούς που επιλέγουν να καταστρέψουν τη χώρα μας για να σώσουν τις έδρες τους αρνούμενοι να υποβάλουν την υποψηφιότητά τους ενώπιον του λαού».

Ο Λεκορνί είχε δεσμευτεί τον Οκτώβριο ότι δεν θα έκανε χρήση του άρθρου 49.3, το οποίο επιτρέπει στην κυβέρνηση να εγκρίνει νομοσχέδια χωρίς κοινοβουλευτική έγκριση, εκτός εάν υπερψηφιστεί πρόταση δυσπιστίας.

«Όλα είναι παράνομα στην υπόθεση αυτή. Το καθεστώς του Νικολάς Μαδούρο, ο εκλογικός κύκλος του 2024, η αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση που αντιβαίνει στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών», δήλωσε ο Σεμπαστιέν Λεκορνί ενώπιον της Γαλλικής Εθνοσυνέλευσης ζητώντας «δημοκρατική μετάβαση» πέριξ του Εντμούντο Γκονσάλες Ουρούτια, του υποψήφιου της αντιπολίτευσης στις τελευταίες προεδρικές εκλογές, για τον οποίο η Γαλλία θεωρεί ότι εξελέγη πρόεδρος το 2024.

«Πρέπει να την επαναδιαπραγματευτούμε επειδή ανήκει σε μια άλλη εποχή», είπε ο Λεκορνί από το Καρεντάν όπου πραγματοποιεί επίσκεψη. Υπενθύμισε ωστόσο ότι «ο πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι αυτός που εγγυάται τις συνθήκες, τις διαπραγματεύεται και τις υπογράφει» και ότι «η εξωτερική πολιτική της Γαλλίας (…) δεν γίνεται με ψηφίσματα στο κοινοβούλιο».

Με μια ψήφο διαφορά

Νωρίτερα σήμερα οι βουλευτές ενέκριναν, με μια ψήφο διαφορά, το συμβολικό ψήφισμα που είχε υποβάλει ο RN για να «καταγγείλει» τη συμφωνία. Το μη δεσμευτικό ψήφισμα πέρασε χάρη στη στήριξη των βουλευτών των δεξιών κομμάτων LR και Horizons και επειδή απουσίαζαν βουλευτές από όλα τα άλλα κόμματα, συμπεριλαμβανομένης και της αριστεράς.

Ο RN ανήγαγε τις γαλλοαλγερινές συμφωνίες του 1968 σε βασικό στόχο του, ζητώντας κατ’ επανάληψη την κατάργησή τους επειδή περιλαμβάνουν ειδικούς, συγκεκριμένους όρους για τη χορήγηση στους Αλγερινούς άδειας παραμονής στη Γαλλία. Αν και το σημερινό ψήφισμα δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα, η ηγέτιδα της ακροδεξιάς Μαρίν Λεπέν ζήτησε από την κυβέρνηση να το λάβει υπόψη της.

Σε διπλωματική κρίση

Το ψήφισμα υποβλήθηκε στην Εθνοσυνέλευση σε μια περίοδο που το Παρίσι και το Αλγέρι έχουν βυθιστεί, εδώ και πάνω από έναν χρόνο, σε μια διπλωματική κρίση. Οι σχέσεις των δύο χωρών δοκιμάζονται από το καλοκαίρι του 2024, αφού η Γαλλία αναγνώρισε το σχέδιο αυτονομίας της Δυτικής Σαχάρας, «υπό την κυριαρχία του Μαρόκου». 

Η σύλληψη, τον Νοέμβριο του 2024, στο Αλγέρι του Γαλλοαλγερινού συγγραφέα Μπουαλέμ Σανσάλ, ο οποίος κατηγορείται ότι υιοθέτησε τη θέση του Μαρόκου σε αυτή τη διένεξη, επιδείνωσε τις εντάσεις. Μια νέα κρίση ξέσπασε τον Ιανουάριο φέτος, αφού συνελήφθησαν στη Γαλλία πολλοί Αλγερινοί influencer με την κατηγορία ότι προέτρεψαν άλλους να διαπράξουν βίαιες ενέργειες, ιδίως σε βάρος Αλγερινών αντιφρονούντων.

Η Γαλλία κατηγορεί εξάλλου την πρώην αποικία της ότι αρνείται να επαναπατρίσει τους πολίτες της για τους οποίους έχει εκδοθεί εντολή να φύγουν από το γαλλικό έδαφος.

Η συμφωνία του 1968 υπογράφηκε έξι χρόνια μετά το τέλος του πολέμου της Αλγερίας (1954-62), σε μια περίοδο που η Γαλλία χρειαζόταν εργατικό δυναμικό για να στηρίξει την οικονομία της. Επιτρέπει μεταξύ άλλων στους Αλγερινούς πολίτες να αποκτούν δεκαετή άδεια παραμονής, με συνοπτικές διαδικασίες.

Ο Ολιβιέ Φορ, του οποίου το κόμμα κατέχει κρίσιμο ποσοστό ψήφων στο διχασμένο κοινοβούλιο, δήλωσε στο τηλεοπτικό δίκτυο BFMTV την Παρασκευή:

«Αν δεν υπάρξει αλλαγή… μέχρι τη Δευτέρα, οι Σοσιαλιστές θα καταψηφίσουν» τα σχέδια του προϋπολογισμού της κυβέρνησης και θα ζητήσουν πρόταση δυσπιστίας.

Η απειλή αυτή υπενθυμίζει τη δύσκολη θέση στην οποία βρίσκεται η γαλλική κυβέρνηση, καθώς ο Λεκορνί προσπαθεί να αποφύγει να γίνει ο τρίτος πρωθυπουργός που θα ανατραπεί από το κοινοβούλιο μετά την απόφαση του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν να προκηρύξει πρόωρες εκλογές τον Ιούνιο του 2024.

Ο Λεκορνί συμφώνησε να αναστείλει τη βασική μεταρρύθμιση του Μακρόν για το συνταξιοδοτικό στο προκαταρκτικό σχέδιο προϋπολογισμού την περασμένη εβδομάδα, σε μια κίνηση καλής θέλησης προς τους Σοσιαλιστές, γεγονός που επέτρεψε στην κυβέρνησή του να επιβιώσει από δύο ψηφοφορίες δυσπιστίας νωρίτερα αυτόν τον μήνα.

Ωστόσο, οι 69 σοσιαλιστές βουλευτές και άλλοι αριστεροί σύμμαχοί τους στην Εθνοσυνέλευση των 577 μελών ζητούν περαιτέρω παραχωρήσεις, καθώς την Παρασκευή αρχίζει η συζήτηση για το νομοσχέδιο του προϋπολογισμού.

Τι είναι ο φόρος Ζουκμάν που ζητούν οι Σοσιαλιστές

Μεταξύ των μέτρων που προτείνουν οι Σοσιαλιστές περιλαμβάνεται ο λεγόμενος φόρος Ζουκμάν, που φέρει το όνομα του εμπνευστή του, του οικονομολόγου Γκαμπριέλ Ζουκμάν, ο οποίος θα υποχρεώνει τα άτομα με περιουσίες άνω των 100 εκατ. ευρώ να πληρώνουν ελάχιστο φόρο 2% ετησίως σε όλα τα περιουσιακά τους στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων των εταιρειών τους, των μετοχών εταιρειών και των μη πραγματοποιηθέντων κερδών.

Το μέτρο απορρίφθηκε από κοινοβουλευτική επιτροπή νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, αλλά θα συζητηθεί στην ολομέλεια της Εθνοσυνέλευσης την Παρασκευή.

Οι υποστηρικτές του φόρου υποστηρίζουν ότι θα μπορούσε να αποφέρει έως και 20 δισ. ευρώ ετησίως, ενώ οι επικριτές του λένε ότι τα έσοδα θα είναι μόλις περίπου 5 δισ. ευρώ, καθώς πολλοί από τους πλουσιότερους πολίτες θα εγκαταλείψουν τη Γαλλία ή να βρουν τρόπους φοροαποφυγής.

«Μοναδικός στόχος και αποστολή να ξεπεράσουμε αυτήν την πολιτική κρίση, που άφησε άναυδους τους συμπατριώτες μας κι ένα μέρος του κόσμου» ανέφερε ο Λεκορνί, καλώντας τους υπουργούς να βάλουν στην άκρη τους εγωισμούς.

Παραμονή της παρουσίασης του προϋπολογισμού, από τον οποίο θα εξαρτηθεί η επιβίωση της κυβέρνησης καθώς οι αντιπολιτευόμενες δυνάμεις ετοιμάζουν το έδαφος για νέα πρόταση μομφής, ο Γάλλος πρωθυπουργός σημείωσε ότι είναι αναγκαίο να τηρήσει την αύξηση των αμυντικών δαπανών, ώστε να αντιμετωπιστούν οι εξωτερικές παγκόσμιες προκλήσεις. Εν μέσω περικοπών, το υπουργείο Ενόπλων Δυνάμεων θα είναι ένα από τα ελάχιστα των οποίων ο προϋπολογισμός αναμένεται να αυξηθεί.

«Στις 13 Ιουλίου, ο πρόεδρος (σ.σ.: Εμανουέλ Μακρόν) ανακοίνωσε μία νέα προσπάθεια για να επιταχύνουμε τον επανεξοπλισμό μας, είναι απαραίτητη. Θα φροντίσω να τηρηθεί ο λόγος του», υπογράμμισε ο Λεκορνί, ο οποίος παρέδωσε το υπουργείο Ενόπλων Δυνάμεων στην Κατρίν Βοτρέν.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το οποίο πρόκειται να κυκλοφορήσει την Τρίτη, ο προϋπολογισμός θα επιδιώκει μείωση των δαπανών κατά 31 δισεκατομμύρια ευρώ μέσω συνδυασμού περικοπών και αύξησης εσόδων.

Ο προϋπολογισμός αναμένεται να περιλαμβάνει φορολογικό μέτρο που θα στοχεύει εταιρείες χαρτοφυλακίου που χρησιμοποιούνται από εύπορους φορολογουμένους και δεν θα προβλέπει αναπροσαρμογή συντάξεων και κοινωνικών επιδομάτων με βάση τον πληθωρισμό, σύμφωνα με την εφημερίδα.

Οι αποδόσεις των 10ετών ομολόγων της Γαλλίας ανήλθαν σε επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα της Ιταλίας — μιας χώρας που εδώ και δεκαετίες θεωρείται το «παράδειγμα» δημοσιονομικής ανευθυνότητας στην Ευρωζώνη. Ταυτόχρονα, ο γαλλικός δείκτης CAC 40 κατέγραψε σημαντικές απώλειες, καθώς η κρίση φαίνεται να βαθαίνει.

Πολιτικός σεισμός στο Παρίσι

Η παραίτηση του Λεκορνί ήρθε χωρίς προειδοποίηση, μόλις έναν μήνα μετά την αποχώρηση του προκατόχου του, και αφήνει τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν αντιμέτωπο με μια δύσκολη εξίσωση. Οι φωνές της αντιπολίτευσης μιλούν ήδη για «πρωτοφανή πολιτική κρίση».

Σύμφωνα με το Bloomberg τρία σενάρια διαμορφώνονται πλέον για τη Γαλλία:

1. Νέος πρωθυπουργός – ίδια συνταγή, λιγότερη ισχύς

Το πρώτο και πιο πιθανό σενάριο είναι ο Εμανουέλ Μακρόν να διορίσει νέο πρωθυπουργό, ακολουθώντας τη γνωστή τακτική ανασχηματισμού για να κερδίσει χρόνο και να απορροφήσει τους κραδασμούς.

Ωστόσο, κάθε νέα επιλογή οδηγεί σε ακόμη πιο αδύναμη κυβέρνηση, καθώς η πολιτική φθορά βαθαίνει και η κοινωνική δυσαρέσκεια εντείνεται.

2. Πρόωρες εκλογές – ρίσκο χωρίς καθαρό αποτέλεσμα

Η προσφυγή στις κάλπες είναι το δεύτερο σενάριο, αλλά και το πιο επικίνδυνο. Ο ίδιος ο Μακρόν είχε ήδη πληρώσει βαρύ πολιτικό τίμημα μετά τις προηγούμενες εκλογές, όταν έχασε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Οι αριθμοί δεν δείχνουν να έχουν αλλάξει σημαντικά, και μια νέα εκλογική αναμέτρηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε αδιέξοδο ή περαιτέρω ενίσχυση των άκρων.

3. Παραίτηση Μακρόν – Το «ακραίο» αλλά όχι αδιανόητο σενάριο

Το πιο ακραίο σενάριο είναι η παραίτηση του ίδιου του προέδρου Μακρόν. Μέχρι πρότινος κάτι τέτοιο φάνταζε αδιανόητο. Πλέον όμως, με τη χώρα σε οικονομικό και πολιτικό αναβρασμό, δεν μπορεί να αποκλειστεί.

Οι επόμενες προεδρικές εκλογές είναι προγραμματισμένες για το 2027, και το ερώτημα που θέτουν αναλυτές είναι απλό: Πώς μπορεί να αντέξει μέχρι τότε;

Η αγορά μιλά: «Η Γαλλία πρώτη υποψήφια για κρίση ομολόγων»

Μαζί με τα 3 σενάρια έρχεται και ένα ηχηρό καμπανάκι. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Deutsche Bank, η Γαλλία θεωρείται πλέον η πιο πιθανή χώρα της Δύσης να βιώσει κρίση κρατικού χρέους μέσα στα επόμενα δύο χρόνια — πάνω ακόμη και από το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ.

Οι επενδυτές φοβούνται ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα και η πολιτική αβεβαιότητα θα εκτινάξουν τα επιτόκια δανεισμού, οδηγώντας σε ντόμινο επιπτώσεων για την Ευρωζώνη.

Παρότι οι αποδόσεις των γαλλικών ομολόγων δεν έφτασαν ακόμη σε ιστορικά υψηλά, η ανοδική τάση είναι σαφής. Η ψαλίδα με τα ιταλικά spreads έχει σχεδόν μηδενιστεί, ενώ οι επενδυτές βλέπουν με ανησυχία το πολιτικό κενό εξουσίας στο Παρίσι.

Η παραίτηση Λεκορνί, σε συνδυασμό με το διαρκώς αυξανόμενο δημοσιονομικό βάρος, δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα για τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης — και ίσως την πιο κρίσιμη στιγμή για την προεδρία Μακρόν.

Στις 11.10 τοπική ώρα, ο δείκτης CAC 40 υποχωρούσε κατά 1,49%, μετά την πτώση του κατά 2% αμέσως μετά την ανακοίνωση της παραίτησης.

Η πτώση των τραπεζών αποδίδεται «100% σε αυτή την πολιτική απόφαση», δήλωσε ο Alexandre Baradez, υπεύθυνος αναλύσεων στην IG France.

Οι μετοχές των τραπεζών δεν άντεξαν στην αιφνίδια αύξηση των επιτοκίων δανεισμού της Γαλλίας που πέρασαν από το 3,51% χθες στο 3,61% λίγα λεπτά μετά την ανακοίνωση.

«Οι γαλλικές, αλλά επίσης και η ευρωπαϊκές τράπεζες βρίσκονται στο κόκκινο, διότι διακρατούν γαλλικό χρέος. Με την αύξηση των επιτοκίων των δεκαετών ομολόγων, οι επενδυτές επαναπροσδιορίζουν το ρίσκο τους», εξηγεί ο Alexandre Baradez.

«Αν το όριο του 3,60% ξεπερασθεί, το γαλλικό χρέος μπορεί να εκτεθεί σε μαζικές επιθέσεις, γεγονός που θα αυξήσει την νευρικότητα των αγορών», προειδοποιεί ο Antoine Andreani, διευθυντής έρευνας στην XTB France.

Το spread (διαφορά μεταξύ γερμανικών και γαλλικών επιτοκίων δανεισμού στις αγορές) έφθασε τις 89 μονάδες βάσης αμέσως μετά την ανακοίνωση της παραίτησης Λεκορνί, στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο, έναντι 81 μονάδων βάσης χθες.

«Η παραίτηση του Λεκορνί βυθίζει την πολιτική σκηνή στην αβεβαιότητα. Οι επενδυτές φοβούνται την εκδήλωση ενός φαινομένου ντόμινο στην οικονομική και τη δημοσιονομική πολιτική», σχολιάζει ο Antoine Andreani.