Η κυβέρνηση ισχυρίζεται, επίσης, ότι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ παρουσίασε στη ΔΕΘ ένα πρόγραμμα εκτός δημοσιονομικής πραγματικότητας, που εάν εφαρμοζόταν θα κόστιζε πάνω από 4 δισ. και θα προκαλούσε εκτροχιασμό του προϋπολογισμού. Κάποιοι είπαν ακόμα και πώς θα οδηγούσε τη χώρα σε νέο μνημόνιο.

Είναι προφανές ότι αυτή η αντιπαράθεση δεν οδηγεί πουθενά. Η κυβέρνηση θα διεκδικεί για τον εαυτό της την αποκλειστικότητα της “δημοσιονομικής σύνεσης” και τη γνώση των αντοχών της οικονομίας, και θα χρεώνει στην αξιωματική αντιπολίτευση “λεφτόδενδρα”. Η δε τελευταία θα υποστηρίζει πως προτείνει άλλο μείγμα πολιτικής με κοινωνικό πρόσημο.Κάποιοι ψηφοφόροι θα πεισθούν από την πρώτη, άλλοι μπορεί να ελπίζουν ότι η προοπτική βρίσκεται στις προτάσεις της δεύτερης.

Από την άλλη είναι οι δημοσκοπήσεις που περιγράφουν τα όρια πειθούς και των δύο. Τα κυβερνητικά μέτρα που ανακοίνωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης θεωρούνται εν γένει θετικά (κάποια πολύ θετικά), ωστόσο πάνω από το 60% των πολιτών αξιολογούν ότι δεν αλλάζουν τη ζωή τους λόγω ακρίβειας. Στην μέτρηση της Pulse (Σκάϊ) οι ερωτηθέντες διχάστηκαν ως προς την αξία των μέτρων: 44% υπέρ- 45% κατά.

Εάν το ποσοστό αποδοχής των μέτρων ισοδυναμούσε με ψήφο στη Ν.Δ, στο Μέγαρο Μαξίμου θα άνοιγαν σαμπάνιες και θα προεξοφλούσαν την αυτοδυναμία, ωστόσο κάτι τέτοιο όλοι γνωρίζουν ότι δεν ισχύει και ο αείμνηστος Κώστας Σημίτης έζησε αυτή την εμπειρία μετά το πακέτο πάνω από 1 δισ. που ανακοίνωσε στη ΔΕΘ (2003) για να χάσει το κόμμα του τις εκλογές λίγους μήνες αργότερα.

Για το ΠΑΣΟΚ, ωστόσο, το ζήτημα δεν αφορά το πρόγραμμα που ανακοίνωσε ο πρόεδρός του. Δύσκολα θα βρει κάποιος κάτι αρνητικό. Αυτό που προέχει είναι να αποκτήσει η αξιωματική αντιπολίτευση προοπτική νίκης της Ν.Δ στις εκλογές, ώστε να εκτιμήσουν οι πολίτες ότι εάν κυβερνήσει θα το εφαρμόσει. Η σχέση ανάμεσα στα δύο είναι αμφίδρομη, αλλά δεν είναι και ικανή και αναγκαία συνθήκη.

Μια χαρά τα λέει το ΠΑΣΟΚ εδώ και μήνες, η κοινοβουλευτική του παρουσία είναι καλά δουλεμένη και ο ίδιος ο Ανδρουλάκης έχει βελτιωθεί σημαντικά, επαίρεται, μάλιστα, και ίσως δικαίως, ότι αρκετά μέτρα που προώθησε η κυβέρνηση αντιγράφουν δικές τους προτάσεις. Όπως έχουν πει και οι Abba, όμως, στο τέλος “the winner takes it all”, και κανείς δεν θυμάται ποιός πρότεινε πρώτος τι…

Εάν ανατρέξει κάποιος στις μετρήσεις, στα τέλη του 2023, όταν ο Ανδρουλάκης επανεξελέγη σχεδόν δια περιπάτου στην ηγεσία, το ΠΑΣΟΚ έπιασε 20%. Έκτοτε επέστρεψε σε ποσοστά (πρόθεση ψήφου) μεταξύ 11% και 13%, ενώ παράλληλα και η Ν.Δ κατέγραψε σημαντικές απώλειες και κυμαίνεται μεταξύ 22-24%. Η διαφορά, όμως, παραμένει διψήφια και στην -από αρκετούς αμφισβητούμενη μεθοδολογικά- εκτίμηση αποτελέσματος φθάνει και τις 15 ποσοστιαίες μονάδες.

Άρα κάτι σημαίνει να συρρικνούται δημοσκοπικά το κυβερνών κόμμα και να μην μπορεί να σηκώσει κεφάλι η αξιωματική αντιπολίτευση. Ακόμα περισσότερο όταν στον όμορο κεντροαριστερό χώρο επικρατεί κατακερματισμός που θα έπρεπε να αναδεικνύει ότι μόνο το ΠΑΣΟΚ παραμένει συνεκτικό και μπορεί να είναι αντίπαλος της Ν.Δ. Οι απαντήσεις δεν είναι εύκολες.

Το ΠΑΣΟΚ επιμένει πως μπορεί να εκτιναχθεί και να νικήσει τη Ν.Δ “έστω και με μία ψήφο”. Θεωρητικά τίποτε δεν μπορεί να αποκλειστεί. Από την θεωρία στην πράξη, όμως, η απόσταση είναι μεγάλη και δεν την διανύει κανείς ευχόμενος ότι θα συμβεί. Επιπλέον -κι εδώ εμφιλοχωρεί η… αδικία- το ΠΑΣΟΚ θα πιέζεται μέχρι τέλους από την ερώτηση “με ποιόν θα συγκυβερνήσετε εάν είστε πρώτο κόμμα”. Πιθανώς και από την υποψία ότι θα υποκύψει σε εσωτερικές και εξωτερικές πιέσεις για συγκυβέρνηση με τη Ν.Δ. Η αδικία έγκειται στο ότι -πάντοτε θεωρητικά- ο Νίκος Ανδρουλάκης, εύκολα ή δύσκολα, μπορεί να βρει εταίρους στα αριστερά του, η Ν.Δ είναι μάλλον απίθανο να τους βρει στα δεξιά της ή στο κέντρο.

Εν τέλει όλα θα κριθούν στο νήμα. Και μέχρι τότε είναι βέβαιο πως ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί και δεν πρέπει να πει οτιδήποτε άλλο απ΄ αυτό που λέει. Ούτε δυνητικούς συμμάχους είναι δυνατό να αποκαλύψει γιατί θα υπονομεύσει την επιρροή του σε ευρύτερα εκλογικά στρώματα, ούτε να απαντάει σχετικά με το τι θα συμβεί εάν βρεθεί στη δεύτερη θέση. Ως προς τις εσωτερικές ισορροπίες, είτε το πιστεύουν κάποιοι, είτε όχι, πρέπει να φτάσουν στις εκλογές με το “δισκοπότηρο” Ανδρουλάκη. Οποιαδήποτε απόκλιση θα ήταν αυτοκτονική.

Σκληρό, αλλά ακριβές. Οι κυβερνήσεις έχουν το πολιτικό και ψυχολογικό προβάδισμα να ανακοινώνουν παροχές και να τις δίνουν, οι αξιωματικές αντιπολιτεύσεις είναι υποχρεωμένες να προτείνουν γενικά σχέδια που μπορεί να υλοποιηθούν, μπορεί και όχι, σε βάθος χρόνου και εφόσον διαμορφωθούν οι συνθήκες κυβερνησιμότητας.

Όταν, δε, οι δημοσκοπήσεις εμφανίζουν τη Ν.Δ να (ξανα)πλησιάζει το ψυχολογικό όριο του 30% και να το περνά, και το ΠΑΣΟΚ υπολείπεται έως και 15 ποσοστιαίες μονάδες, το προβάδισμα αποκτά κι ένα ψυχρό πραγματισμό.

Για τη Ν.Δ ο στόχος είναι ένας και μοναδικός: η αυτοδυναμία. Και για να την προσεγγίσει έχει τη δυνατότητα να κάνει όλους εκείνους τους υπολογισμούς που θα στοχεύσουν σε συγκεκριμένα εκλογικά κοινά. Νέοι, συνταξιούχοι, ένστολοι, ακριτικές περιοχές. Το οικονομικό επιτελείο, συνεπικουρούμενο από έμπειρους εκλογικούς αναλυτές και επικοινωνιολόγους, θα εξαντλήσει όλες τις δυνατότητες προς τούτο. Τον Απρίλιο, σε “βουβό” χρόνο, ανακοινώθηκαν εστιασμένα μέτρα 1 δισ., τώρα στη ΔΕΘ παροχές και μειώσεις φόρων περίπου 2,5 δισ., και, όπως λένε κυβερνητικές πηγές, είτε στον προϋπολογισμό του Δεκεμβρίου, είτε τους πρώτους μήνες του 2026, και σε κάθε περίπτωση στη ΔΕΘ της επόμενης χρονιάς, θα ανακοινωθούν πρόσθετα μέτρα από το (υπερ)πλεόνασμα που καλά κρατεί.

Η αξιωματική αντιπολίτευση δεν μπορεί εκ των πραγμάτων να αντιπαρατεθεί σε αυτή την τακτική, η αλήθεια είναι πως της λείπουν και τα ακριβή στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου, όπως και ένας σχεδιασμός σε βάθος χρόνου που εκ της θέσεώς της μπορεί να κάνει η κυβέρνηση. Αυτό που μπορεί να κάνει ο Νίκος Ανδρουλάκης το έκανε. Άλλαξε την πίστα, ζήτησε εκλογές, και υποσχέθηκε ένα άλλο μείγμα πολιτικής, ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, μία άλλη αντίληψη διακυβέρνησης. Είναι αρκετά αυτά;

Ίσως θα ήταν εάν οι δημοσκοπήσεις δημιουργούσαν την αίσθηση μίας σύγκρουσης αντίπαλων πολιτικών, αλλά σε έναν δημοσκοπικό καμβά αμφίρροπης (εκλογικής) μάχης. Με την διαφορά μεταξύ Ν.Δ και ΠΑΣΟΚ να παραμένει σε υψηλό διψήφιο ποσοστό, τα πράγματα δυσκολεύουν.

Το Νοέμβριο του 2023, όταν ο Νίκος Ανδρουλάκης επανεξελέγη εύκολα στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, το κόμμα είδε τα ποσοστά του να φθάνουν ακόμα και το 20%. Ακολούθησε σύντομα η “διόρθωση”, κύλησε και σταθεροποιήθηκε κοντά στο 13-15%, ποσοστά που διατηρεί έκτοτε σε όλες τις μετρήσεις, ακόμα κι όταν εκατομμύρια βγήκαν στους δρόμους για την υπόθεση των Τεμπών, ή πρόσφατα με τις αποκαλύψεις για την κυβερνητική εμπλοκή στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Αυτό είναι ένα σήμα που δεν πρέπει να υποτιμηθεί από τη Χαριλάου Τρικούπη, ειδικά, δε, όταν ο ΣΥΡΙΖΑ ασθμαίνει σε ποσοστά που τον αφοπλίζουν πολιτικά, ο δε αντισυστημισμός σταθεροποιείται αλλά σε ποσοστά που δεν μπορούν να απειλήσουν το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Μόνο η “παράμετρος Τσίπρα” μπορεί να αλλάξει τους συσχετισμούς και, εφόσον, όντως, ιδρύσει νέο κόμμα, τότε ο Νίκος Ανδρουλάκης θα πρέπει να κοιτάζει ταυτόχρονα σε δύο κατεθύνσεις (Ν.Δ και Τσίπρας) για να κινηθεί μπροστά.

Σε κάθε περίπτωση, αυτή τη στιγμή η αντιπαράθεση αφορά την κυβέρνηση και το ΠΑΣΟΚ. Η πρώτη έχει στην φαρέτρα της αρκετά όπλα και, πάντως, το κρατικό ταμείο, και επιπλέον βουλευτές, που όσο κι αν κάποιοι απ΄ αυτούς δεν τρέφουν τα καλύτερα συναισθήματα για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, θα δώσουν τα πάντα για να επανεκλεγούν και να συνεχίσουν να μοιράζουν τα κέρδη της εξουσίας. Το ΠΑΣΟΚ έχει πλειάδα ικανών στελεχών που όμως, συμπεριφέρονται σαν να μην πιστεύουν ότι μπορούν να κερδίσουν την εκλογική μάχη.