Ο πρώην γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν αποτελούσε εδώ και χρόνια στόχο τόσο του Ισραήλ όσο και της ιρανικής αντιπολίτευσης, με κατηγορίες που αφορούσαν εμπλοκή σε υποθέσεις διαφθοράς και αδιαφανών οικονομικών συναλλαγών.

Η πραγματική έκταση της προσωπικής του περιουσίας παραμένει αδιευκρίνιστη, λόγω της έλλειψης διαφάνειας στο ιρανικό σύστημα και των περιορισμών στην ενημέρωση.

Ωστόσο, σύμφωνα με δημοσιεύματα:

• το 2020 εκτιμήθηκε ότι διέθετε περιουσία περίπου 70 εκατ. δολαρίων
• πιο πρόσφατες εκτιμήσεις (2026) κατεβάζουν το εύρος στα 5–20 εκατ. δολάρια

Την ίδια στιγμή, πηγές της αντιπολίτευσης κάνουν λόγο για πολύ υψηλότερα ποσά, χωρίς όμως επιβεβαίωση.

Η οικογένεια Λαριτζανί έχει βρεθεί στο παρελθόν στο επίκεντρο σοβαρών καταγγελιών, που περιλαμβάνουν:

• κατάσχεση γης
• δωροδοκίες
• ύπαρξη δεκάδων τραπεζικών λογαριασμών με μεγάλα ποσά

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον αδελφό του, Σαντίκ Λαριτζανί, πρώην επικεφαλής της Δικαιοσύνης, στον οποίο αποδόθηκαν δεκάδες λογαριασμοί με δισεκατομμύρια ριάλ.

Παράλληλα, εκθέσεις οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων κάνουν λόγο για εμπλοκή του Αλί Λαριτζανί σε:

• υπεξαίρεση τραπεζικών κεφαλαίων
• ξέπλυμα χρήματος
• αγορά περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό

Σύμφωνα με τα ίδια δημοσιεύματα, ο Λαριτζανί φέρεται να διατηρούσε:

• ακίνητα σε Ντουμπάι και Μαλαισία
• επιχειρηματικές δραστηριότητες στην ιρανική πόλη Κουμ

Παράλληλα, αναφέρεται ότι είχε τη δυνατότητα να παρεμβαίνει και να μπλοκάρει έρευνες που στρέφονταν εναντίον του.

Το 2021 ανέλαβε κεντρικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για τη στρατηγική συμφωνία Ιράν – Κίνας διάρκειας 25 ετών, αξίας δισεκατομμυρίων.

Η συμμετοχή του αυτή πυροδότησε νέες κατηγορίες περί παρασκηνιακών προμηθειών και οικονομικών ωφελημάτων για την οικογένειά του, χωρίς ωστόσο να προκύψουν αποδείξεις.

Τον Ιανουάριο του 2026, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών επέβαλε κυρώσεις στον Λαριτζανί, κατηγορώντας τον ότι συνέβαλε στη διοχέτευση κρατικών πόρων προς μηχανισμούς καταστολής και εξωτερικές επιχειρήσεις.

Η περίπτωση του Αλί Λαριτζανί αποτυπώνει τη διπλή εικόνα ενός ισχυρού παράγοντα του ιρανικού καθεστώτος: από τη μία, βασικός διαχειριστής της εξουσίας και της εξωτερικής πολιτικής,
και από την άλλη, πρόσωπο που συνοδεύτηκε από σοβαρές – αλλά μη επιβεβαιωμένες – καταγγελίες διαφθοράς.

Η σταδιοδρομία του δείχνει γιατί θεωρείται πρόσωπο μεγάλου βάρους. Το 1990 ο Χαμενεΐ τον διόρισε διοικητή της αεροπορίας των Φρουρών της Επανάστασης. Το 2013 ο Χασάν Ροχανί τον όρισε υπουργό Άμυνας, θέση στην οποία παρέμεινε έως το 2017. Μετά την αποχώρησή του από το υπουργείο, μετακινήθηκε ακόμα πιο κοντά στο γραφείο του ανώτατου ηγέτη ως στρατιωτικός σύμβουλος.

Το 2023 ο Χαμενεΐ τον τοποθέτησε επικεφαλής του Ιδρύματος Μοσταζαφάν, ενός από τα ισχυρότερα παρακρατικά οικονομικά ιδρύματα της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Το AP σημειώνει ότι πρόκειται για έναν οικονομικό κολοσσό με περιουσία δισεκατομμυρίων, ενώ αμερικανικές εκτιμήσεις τον έχουν κατά καιρούς συνδέσει με τεράστιο αποτύπωμα στην ιρανική οικονομία. Αυτό σημαίνει ότι ο Ντεγκάν δεν είναι απλώς ένας πρώην στρατιωτικός: είναι άνθρωπος που έχει περάσει από τις ένοπλες δυνάμεις, το υπουργείο Άμυνας, το γραφείο Χαμενεΐ και έναν από τους κεντρικούς οικονομικούς μηχανισμούς του καθεστώτος.

Πρόκειται για μια μετάβαση με ισχυρό συμβολισμό: από έναν θεσμό που ενώνει στρατό, βιομηχανία όπλων και παρακρατική οικονομική ισχύ, σε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα λήψης αποφάσεων για την ασφάλεια του Ιράν.

Πώς συνδέεται με τη Βηρυτό του 1983

Η σκιά της Βηρυτού του 1983 ακολουθεί τον Χοσεΐν Ντεγκάν εδώ και δεκαετίες και εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί το όνομά του εξακολουθεί να προκαλεί τόσο ισχυρές αντιδράσεις στη Δύση. Η σύνδεση δεν στηρίζεται σε μια δημόσια, τελεσίδικη προσωπική ποινική καταδίκη για τις επιθέσεις, στηρίζεται όμως σε μια βαριά και επίσημη αμερικανική αποτίμηση του ρόλου του στο ιρανικό δίκτυο ισχύος εκείνης της περιόδου.

Το πιο σαφές στοιχείο προέρχεται από το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών. Όταν η Ουάσιγκτον επέβαλε κυρώσεις στον Ντεγκάν το 2019, ανέφερε ρητά ότι ήταν διοικητής των δυνάμεων των Φρουρών της Επανάστασης σε Λίβανο και Συρία το 1983, δηλαδή ακριβώς τη χρονιά και στο γεωγραφικό πεδίο όπου σημειώθηκε η πολύνεκρη διπλή επίθεση εναντίον Αμερικανικών και Γαλλικών δυνάμεων στη Βηρυτό. Στην ίδια διατύπωση, οι ΗΠΑ υποστήριξαν ότι η επίθεση πραγματοποιήθηκε από τη Χεζμπολάχ «κατ’ εντολή του ιρανικού καθεστώτος».

Αυτή είναι η ουσία της σύνδεσης: οι ΗΠΑ τοποθετούν τον Ντεγκάν στην κορυφή της ιρανικής στρατιωτικής παρουσίας σε Λίβανο και Συρία την ώρα που οργανώθηκε η επίθεση. Αυτό από μόνο του έχει τεράστιο πολιτικό και ιστορικό βάρος. Δεν ισοδυναμεί, ωστόσο, με δημόσια αποδεδειγμένη ατομική ευθύνη στο ίδιο επίπεδο με ένα προσωπικό κατηγορητήριο που να τον κατονομάζει ως επιχειρησιακό εγκέφαλο της ενέργειας.

Η αμερικανική ιστορική υπηρεσία του Στέιτ Ντιπάρτμεντ κινείται στην ίδια κατεύθυνση, με πιο προσεκτική γλώσσα. Αναφέρει ότι η κυβέρνηση Ρήγκαν πίστευε πως οι επιθέσεις της 23ης Οκτωβρίου 1983, όπως και το χτύπημα στην αμερικανική πρεσβεία νωρίτερα την ίδια χρονιά, έγιναν από Σιίτες μαχητές συνδεδεμένους με το Ιράν μέσω της Συρίας. Η Long Commission, η επίσημη αμερικανική επιτροπή έρευνας του Πενταγώνου, δεν ονοματίζει τον Ντεγκάν ως προσωπικό δράστη, όμως περιγράφει την ενέργεια ως τρομοκρατική επίθεση ισοδύναμη με πράξη πολέμου και εκτιμά ότι υπήρχε στήριξη από κράτη ή οργανωμένες πολιτικές οντότητες.

Για να γίνει κατανοητό γιατί η υπόθεση αυτή παραμένει τόσο βαριά, πρέπει να θυμηθεί κανείς τι συνέβη εκείνο το πρωινό στη Βηρυτό. Οι Αμερικανοί και οι Γάλλοι βρίσκονταν στον Λίβανο ως μέρος της πολυεθνικής δύναμης, μέσα στο εκρηκτικό περιβάλλον του λιβανικού εμφυλίου πολέμου. Το πρωί της 23ης Οκτωβρίου 1983, περίπου στις 06:22, ένα παγιδευμένο φορτηγό κατευθύνθηκε προς το αμερικανικό στρατόπεδο, όπου στεγαζόταν το 1ο Τάγμα του 8ου Συντάγματος Πεζοναυτών. Σύμφωνα με την επίσημη ιστορία του Σώματος Πεζοναυτών, το όχημα πέρασε με ταχύτητα τα πρόχειρα εμπόδια, διέσχισε τον χώρο ασφαλείας και έφτασε σχεδόν έως το λόμπι του κτιρίου πριν εκραγεί.

Η έκρηξη ήταν καταστροφική. Η Long Commission την αποτίμησε ως ισοδύναμη με περισσότερες από 12.000 λίβρες ΤΝΤ. Το τετραώροφο κτίριο κατέρρευσε μέσα σε δευτερόλεπτα. Ο απολογισμός στην αμερικανική πλευρά ήταν 241 νεκροί, 220 Πεζοναύτες, 18 ναύτες και 3 στρατιώτες, καθώς και περισσότεροι από 100 τραυματίες. Για το Σώμα Πεζοναυτών, ήταν η πιο φονική ημέρα από την Ιβοζίμα.

Λίγα λεπτά αργότερα, ένα δεύτερο παγιδευμένο φορτηγό χτύπησε το κτίριο Drakkar, όπου στρατωνίζονταν Γάλλοι αλεξιπτωτιστές. Εκεί σκοτώθηκαν 58 Γάλλοι στρατιώτες. Υπήρξαν ακόμη νεκροί και τραυματίες ανάμεσα σε Λιβανέζους πολίτες, ενώ οι επιχειρήσεις απεγκλωβισμού κράτησαν ώρες μέσα σε συνθήκες χάους.

Η έρευνα του Πενταγώνου κατέγραψε και μια δεύτερη διάσταση της τραγωδίας: τα σοβαρά κενά ασφαλείας. Υπήρχαν πάνω από 100 αναφορές πληροφοριών για πιθανές επιθέσεις με παγιδευμένα οχήματα τους προηγούμενους μήνες, όμως η απειλή δεν μεταφράστηκε σε επαρκή αμυντική ετοιμότητα. Η διάταξη φρούρησης, η συγκέντρωση μεγάλου αριθμού στρατιωτών σε ένα μόνο κτίριο και οι περιορισμοί στους σκοπούς άφησαν ελάχιστο χρόνο αντίδρασης.

Γι’ αυτό και ο Ντεγκάν παραμένει τόσο αμφιλεγόμενο πρόσωπο. Η επίσημη αμερικανική θέση τον συνδέει με το δίκτυο και τη δομή ισχύος που, κατά την Ουάσιγκτον, βρισκόταν πίσω από το πιο αιματηρό χτύπημα που δέχθηκαν ποτέ οι Αμερικανοί Πεζοναύτες σε καιρό ειρήνης. Η σύνδεση αυτή είναι πολιτικά εκρηκτική, ακόμη κι αν η δημόσια τεκμηρίωση δεν φτάνει στο σημείο μιας αδιαμφισβήτητης ατομικής ποινικής ενοχής. Αυτό ακριβώς είναι που κάνει τη Βηρυτό του 1983 να βαραίνει ακόμη το όνομά του.

Η μεγαλύτερη πρόσκληση για την Τεχεράνη είναι ολοένα περισσότερο δομική. Ένα σύστημα δημιουργημένο να αντέχει, δοκιμάζεται από τη φθορά. Καθώς έμπειροι αξιωματούχοι σκοτώνονται σε στοχευμένες επιθέσεις, συρρικνώνεται η ομάδα των ανθρώπων που μπορούν να διαχειριστούν τον πόλεμο και παράλληλα έχουν πολιτική δεινότητα, συνεχίζει το ειδησεογραφικό πρακτορείο.

Τέσσερις υψηλόβαθμοι Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν πως στο καθεστώς υπήρχαν λίγες προσωπικότητες όπως ο Λαριτζανί, που θα μπορούσαν να μετατρέψουν την πραγματικότητα του πεδίου της μάχης σε πολιτική στρατηγική. Ένα κενό που θα μπορούσε να επιβραδύνει τη λήψη αποφάσεων και τον συντονισμό.

Η Ισλαμική Δημοκρατία έχει δομηθεί από καιρό να αντέχει την απώλεια υψηλόβαθμων αξιωματούχων, ανέφεραν δύο από τις πηγές του Reuters. Ωστόσο, συμπλήρωσαν πως η αντικατάσταση του Λαριτζανί, υπό συνθήκες πολέμου, θα είναι πολύ πιο δύσκολη. Το άμεσο αποτέλεσμα «δεν είναι απαραίτητα η αδυναμία της Ισλαμικής Δημοκρατίας, αλλά η αποδιοργάνωση», επειδή η απώλεια κάποιου όπως ο Λαριτζανί απειλεί να καταστήσει πιο κατακερματισμένη τη διακυβέρνηση, ανέφερε άλλος Ιρανός αξιωματούχος.

Ο θάνατος του Λαριτζανί και πολλών άλλων υψηλόβαθμων αξιωματούχων «προφανώς θα διαταράξει την πολιτική διαδικασία στην Τεχεράνη και θα μπορούσε ακόμα και να θέσει σε κίνδυνο την πολιτική συνέχεια ή ευελιξία», δήλωσε ο Άλεξ Βατάνκα, από το Middle East Institute της Ουάσινγκτον.

Οι συνέπειες του θανάτου του Λαριτζανί

Εξαιτίας του θανάτου του Λαριτζανί είναι πιθανό να στρέψει περισσότερο το σύστημα προς τους θεσμούς ασφαλείας του, εντείνοντας τον έλεγχο, αλλά μειώνοντας την ευελιξία, τόσο στη διεξαγωγή του πολέμου, όσο και στη διαμόρφωση οποιουδήποτε τελικού στόχου, ανέφεραν αναλυτές.

Η απώλεια του Λαριτζανί δεν θα παραλύσει το σύστημα «αλλά θα του στερήσει άλλο έναν υψηλόβαθμο αξιωματούχο, ικανό να επιδείξει σύνεση σε μία επικίνδυνη στιγμή», έκρινε ο Άλι Βάεζ του International Crisis Group.

«Με κάθε δολοφονία, το Ιράν απομακρύνεται όλο και περισσότερο από ένα δημοκρατικό άνοιγμα και πλησιάζει είτε στην πραιτοριανή διακυβέρνηση, είτε στην κατάρρευση του κράτους», συμπλήρωσε.

Οι αναλυτές έχουν αποκλείσει μια επικείμενη κατάρρευση της κληρικής εξουσίας, ή ένα πραξικόπημα από τους Φρουρούς της Επανάστασης, που έχουν ενισχύσει τον έλεγχό τους στη λήψη των αποφάσεων σε καιρό πολέμου, παρά την απώλεια κορυφαίων διοικητών.

Ερωτηθείς για την πιθανότητα ενός πραξικοπήματος, ο Βάεζ απάντησε: «Δεν χρειάζεται. Ήδη έχουν τον πλήρη έλεγχο».

Η προσοχή στρέφεται στον Καλιμπάφ

Εάν συνεχιστούν οι στοχευμένες δολοφονίες, η Ισλαμική Δημοκρατία μπορεί να διαπιστώσει πως η επιβίωση δεν είναι απλά θέμα ανθεκτικότητας, αλλά αντικατάστασης. Και η αντικατάσταση ανθρώπων όπως ο Λαριτζανί είναι ακόμα πιο δύσκολη από ότι μπορεί να παραδεχθεί το σύστημα, σύμφωνα με αναλυτές.

Με αρκετούς υψηλόβαθμους αξιωματούχους να έχουν σκοτωθεί, ο πρόεδρος του κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπακέρ Καλιμπάφ ξεχωρίζει ως ένας από τους λίγους εναπομείναντες με στρατιωτικά διαπιστευτήρια αλλά και πολιτική επιρροή.

Η δομή εξουσίας που αναδύεται φαίνεται να συγκεντρώνεται ολοένα περισσότερο στον Καλιμπάφ και το κατεστημένο ασφαλείας, επεσήμανε η Σίμα Σίνε, πρώην αναλύτρια της Μοσάντ και νυν ερευνήτρια στο Institute for National Security Studies, του Ισραήλ.

«Υποθέτουμε ότι οι Φρουροί της Επανάστασης και ο Καλιμπάφ είναι οι πιο σημαντικοί άνθρωποι τώρα. Θα είναι ο Καλιμπάφ στο επίπεδο λήψης αποφάσεων και οι Φρουροί της Επανάστασης στο πρακτικό επίπεδο του πατήματος του κουμπιού», συμπλήρωσε.

Παρόλα αυτά, ο Καλιμπάφ δεν διαθέτει το κληρικό ιστορικό του Λαριτζανί και το ίδιο βάθος σχέσεων εντός της θρησκευτικής ιεραρχίας του Ιράν. Αυτό θα μπορούσε να περιπλέξει της προσπάθειες ενοποίησης των ανταγωνιστικών παρατάξεων του συστήματος, ακόμα κι αν ενισχύει την ευθυγράμμιση με τις δυνάμεις ασφαλείας.

Προς το παρόν, με τον πόλεμο η ηγεσία μπορεί να κερδίζει χρόνο, συσπειρώνοντας το κράτος ακόμα κι όταν το αποδυναμώνει. Αλλά αυτή η ισορροπία μπορεί να μη διατηρηθεί επ’ αόριστον. Αν η ηγεσία αρχίσει να βλέπει πραγματικό κίνδυνο για την επιβίωσή της, θα μπορούσε να γίνει πιο πρόθυμη να συμβιβαστεί, «επειδή η επιβίωση του καθεστώτος είναι ο πιο σημαντικός στόχος», κατέληξε η Σίνε.

Όπως αναφέρει, επικαλούμενο ανώτερες πηγές του Υπουργείου Άμυνας του Ισραήλ, διατέθηκαν σημαντικοί πόροι τόσο στον τομέα των πληροφοριών όσο και σε επιχειρησιακό επίπεδο, με στόχο τον εντοπισμό του.

Ωστόσο, ο Λαριτζανί αποδείχθηκε δύσκολος στόχος, καθώς φέρεται να διέθετε μεγάλη εμπειρία στην αποφυγή εντοπισμού, λαμβάνοντας παράλληλα αυξημένα μέτρα ασφαλείας και προφυλάξεις που καθυστερούσαν τις προσπάθειες των ισραηλινών αρχών.

Κινούνταν συνεχώς σε μυστικές τοποθεσίες

Ένα από τα μέτρα που έπαιρνε ήταν οι συνεχείς μετακινήσεις. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, τις τελευταίες δύο εβδομάδες ο Αλί Λαριτζανί μετακινούνταν συνεχώς σε διάφορες μυστικές τοποθεσίες.

Οι πηγές ανέφεραν ότι τα μέτρα προφύλαξης που έπαιρνε ο Λαριτζανί για να μην εντοπιστεί δείχνουν πόσο πολύ αισθάνονται ότι είναι στόχοι δολοφονίας από τους Ισραηλινούς οι εν ζωή ανώτατοι αξιωματούχοι του Ιράν.

Παρέμβαση του αρχηγού του Γενικού Επιτελείου του Ισραήλ

Οι «ειδικές δυνάμεις» που παρακολουθούσαν τον Λαριτζάνι, σε συνδυασμό με την άμεση απόφαση του αρχηγού του Γενικού Επιτελείου των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων, Εγιάλ Ζαμίρ, και της πολιτικής ηγεσίας του Ισραήλ έθεσαν σε εφαρμογή το σχέδιο εξόντωσης του.

Η διαβίβαση των πληροφοριών στους ανώτατους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων, οι οποίοι στη συνέχεια διέταξαν αμέσως την αποστολή μαχητικών αεροσκαφών της Πολεμικής Αεροπορίας σε μια νέα κρίσιμη αποστολή σε απόσταση 1.600 χιλιομέτρων, άνοιξε τον δρόμο για την επιχειρησιακή επιτυχία, σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Άμυνας του Ισραήλ.

Οι ίδιες πηγές τόνισαν ότι η δολοφονία ενδέχεται επίσης να βοηθήσει τις ΗΠΑ στην τρέχουσα στρατηγική τους κατάσταση, με στόχο την επίτευξη διαφόρων πολεμικών στόχων.

Ο Χαμενεΐ υποσχέθηκε εκδίκηση γι’ αυτούς που σκότωσαν τον Αλί Λαριτζανί και τον γιο του.

«Με βαθιά θλίψη έλαβα την οδυνηρή είδηση του μαρτυρικού θανάτου του Δρ. Αλί Λαριτζάνι, γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και εκπροσώπου του ηγέτη στο εν λόγω συμβούλιο, μαζί με τον αξιόλογο γιο του και ορισμένους από τους συνεργάτες του. Οι δολοφόνοι του θα πληρώσουν πολύ σύντομα για το αίμα του» αναφέρει μεταξύ άλλων.

Η εφημερίδα σημειώνει ότι οι επιχειρήσεις αυτές δεν είναι μεμονωμένες, αλλά εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική αποδυνάμωσης των ιρανικών δυνατοτήτων και αποτροπής της περαιτέρω ανάπτυξης του πυρηνικού προγράμματος. Εκτιμά δε ότι το ισραηλινό σύστημα ασφαλείας ποντάρει στο ότι η επιδείνωση της οικονομίας και η λαϊκή οργή θα θέσουν το καθεστώς σε μια «μη αναστρέψιμη πορεία προς την κατάρρευση». Ωστόσο, η τελική ευθύνη για την αλλαγή της κατάστασης παραμένει στον ίδιο τον ιρανικό λαό.

Σύμφωνα με το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ οι στοχευμένες επιθέσεις πραγματοποιούνται είτε μέσω αεροπορικών χτυπημάτων είτε μέσω μυστικών επιχειρήσεων, με τη συμμετοχή υπηρεσιών πληροφοριών. Το δημοσίευμα υπογραμμίζει ότι η κλιμάκωση αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, με τη στρατιωτική πίεση να χρησιμοποιείται ως εργαλείο για την επίτευξη πολιτικών και διαπραγματευτικών στόχων

Πώς εντόπισαν τον Λαριτζανί

Η εφημερίδα ανέφερε σε αποκλειστικό της ρεπορτάζ ότι ο θάνατος δύο υψηλόβαθμων Ιρανών αξιωματούχων πρόσφατα αποτέλεσε σημείο καμπής σε αυτή την εκστρατεία.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών κατάφεραν να εντοπίσουν τον Λαριτζανί, γενικό γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, και να τον σκοτώσουν με πυραυλικό πλήγμα, μόλις λίγες ημέρες μετά από δημόσια εμφάνισή του στους δρόμους της Τεχεράνης.

Την ίδια νύχτα, και βάσει πληροφοριών που διαβιβάστηκαν από «ιρανικές πολιτικές πηγές», σύμφωνα με την εφημερίδα, ισραηλινή επιδρομή στόχευσε τον διοικητή των δυνάμεων «Μπασίτζ», Gholam Reza Soleimani, οδηγώντας στον άμεσο θάνατό του.

Η Wall Street Journal ανέφερε ότι εξέτασε έγγραφα και λεπτομερείς λίστες στόχων που αποκαλύπτουν μια τεράστια προσπάθεια αποδυνάμωσης της εσωτερικής δομής ελέγχου στο Ιράν.

Σύμφωνα με την εφημερίδα, το Ισραήλ έχει εκτοξεύσει μέχρι στιγμής περίπου 10.000 πυρομαχικά, πλήττοντας χιλιάδες στόχους, μεταξύ των οποίων περισσότεροι από 2.200 που σχετίζονται με το Φρουρούς της Επανάστασης, τη δύναμη Μπασίτζ και τις εσωτερικές δυνάμεις ασφαλείας.

Η στρατηγική αυτή —σύμφωνα με Ισραηλινούς και Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στην εφημερίδα— στοχεύει στο να εξαναγκάσει τις δυνάμεις ασφαλείας να εγκαταλείψουν τα οχυρωμένα τους κέντρα και να εκτεθούν, ώστε στη συνέχεια να καταδιώκονται σε προσωρινά σημεία συγκέντρωσης, ακόμη και σε κρυψώνες κάτω από γέφυρες ή μέσα σε αθλητικά συγκροτήματα.

Τα έγγραφα που εξέτασε η εφημερίδα αποκαλύπτουν ότι μία από τις πιο αιματηρές επιθέσεις σημειώθηκε κατά την πρώτη εβδομάδα του πολέμου, όταν ισραηλινά μαχητικά βομβάρδισαν το Azadi Stadium και άλλα συγκροτήματα, αφού οι υπηρεσίες πληροφοριών πληροφορήθηκαν εναλλακτικό σχέδιο συγκέντρωσης των δυνάμεων ασφαλείας εκεί.

Οι επιθέσεις αυτές προκάλεσαν τον θάνατο εκατοντάδων μελών των δυνάμεων ασφαλείας και στρατιωτών, σύμφωνα με την εφημερίδα.

• Σε άλλη εξέλιξη, η εφημερίδα ανέφερε ότι πράκτορες της Mossad άρχισαν να πραγματοποιούν απευθείας τηλεφωνικές κλήσεις σε Ιρανούς στρατιωτικούς και αξιωματούχους ασφαλείας, απειλώντας τους ονομαστικά.

Η εφημερίδα παρέθεσε το περιεχόμενο μιας τέτοιας κλήσης —την οποία δήλωσε ότι εξέτασε— μεταξύ ανώτερου Ιρανού αξιωματικού και πράκτορα της Μοσάντ.

«Γνωρίζουμε τα πάντα για σένα· το όνομά σου βρίσκεται στη μαύρη λίστα μας και διαθέτουμε όλες τις πληροφορίες που σε αφορούν. Σε κάλεσα για να σε προειδοποιήσω εκ των προτέρων ότι πρέπει να σταθείς στο πλευρό του λαού σου. Αν δεν το κάνεις, η μοίρα σου θα είναι ίδια με του ηγέτη σου. Με ακούς;»

Η εφημερίδα ισχυρίζεται ότι ο Ιρανός αξιωματικός απάντησε:

«Αδελφέ μου, ορκίζομαι στο Κοράνι ότι δεν είμαι εχθρός σας. Θεωρούμαι ήδη νεκρός. Σας παρακαλώ, απλώς ελάτε να μας βοηθήσετε».

Παρά την τεράστια αυτή πίεση, η εφημερίδα μετέφερε προειδοποίηση πολιτικού αναλυτή ότι «η ανατροπή μιας κυβέρνησης από αέρος είναι δύσκολη, αν όχι αδύνατη».

Ο Farzin Nadimi, ερευνητής στο Washington Institute for Near East Policy, δήλωσε ότι εάν το καθεστώς επιβιώσει, ενδέχεται να εξέλθει από την κρίση «πιο τολμηρό και πιο επικίνδυνο».

Ποιος είναι ο αντικαταστάτης Σαΐντ Τζαλίλι

Το CNN επιχειρώντας να χαρτογραφήσει το προφίλ του πιθανότερου διαδόχου του Αλί Λαριτζανί αναφέρει ότι η αντικατάσταση του δεν θα είναι εύκολη υπόθεση.

Σύμφωνα με το νόμο, ο Ιρανός Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν θα είναι αυτός που θα διορίσει τον επόμενο σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας με τις φήμες να αναφέρουν ότι ο πιθανότερος αντικαταστάτης του Λαριτζανί θα είναι ο Σαΐντ Τζαλίλι.

Ο Τζαλίλι στο παρελθόν έχει διατελέσει σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας, ήταν επικεφαλής διαπραγματευτής για τα πυρηνικά και είναι επί του παρόντος μέλος του Συμβουλίου Διακρίσεως της Σκοπιμότητας.

Ο αναλυτής για το Ιράν και λέκτορας στο πανεπιστήμιο του Γέιλ, Αράς Αζίζι, σημειώνει ότι «ο Τζαλίλι είναι ένας σκληροπυρηνικός, ηγέτης του πιο αντιδυτικού και εξτρεμιστικού τμήματος του καθεστώτος.

«Η ανάληψή του στη θέση αυτή θα υπογράμμιζε μια απότομη στροφή προς τους σκληροπυρηνικούς, καθώς ο Λαριτζάνι θεωρούνταν πολύ περισσότερο μια κεντρώα και ρεαλιστική προσωπικότητα» προσθέτει ο ίδιος.

Όπως αναφέρει το CNN ο Λαριτζανί θεωρούνταν από πολλούς αναλυτές ως ο σημαντικότερος υπεύθυνος λήψης αποφάσεων στη χώρα, ένας έμπειρος διαπραγματευτής, ικανός να συνεργάζεται τόσο με διαφορετικές παρατάξεις εντός του καθεστώτος όσο και σε διεθνές επίπεδο.

Ο Τζαλίλι, ωστόσο, ενδέχεται να είναι λιγότερο ικανός στο να συνεργάζεται με τα διάφορα μέρη του συστήματος του Ιράν, όπως ήταν ο Λαριτζάνι, σημειώνει το αμερικανικό δίκτυο.

«Η ακαμψία και ο εξτρεμισμός του ενδέχεται να αποτελέσουν σημείο ευπάθειας για το καθεστώς της Τεχεράνης και να μειώσουν την ικανότητά του να χειριστεί την δεινή κατάσταση στην οποία βρίσκεται», εξηγεί ο Αζίζι.

Η ελίτ των Φρουρών της Επανάστασης «κατέχει μεγάλο μέρος της πραγματικής εξουσίας στο Ιράν σήμερα» και έτσι μπορεί να επιθυμεί κάποιον με «περισσότερη στρατιωτική εμπειρία που θα ήταν πιο κατάλληλος για την παρούσα συγκυρία», προσθέτει ο ίδιος,

Όποιος και αν επιλεγεί ως αντικαταστάτης του Λαριτζάνι θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο σε οποιεσδήποτε διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου.

«Δεδομένου ότι το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας είναι πλέον το κύριο κέντρο εξουσίας στο Ιράν, ο αντικαταστάτης του Λαριτζάνι στο συμβούλιο θα διαμορφώσει την ισορροπία εξουσίας στο Ιράν και θα επηρεάσει τη στάση του απέναντι στις ΗΠΑ και το Ισραήλ σε τυχόν διαπραγματεύσεις», δήλωσε ο ειδικός επί του Ιράν που επικαλείται το CNN.

Μετά το θάνατο του Λαριτζάνι, ο Τζαλίλι δημοσίευσε ένα μήνυμα στο οποίο ανέφερε ότι «αυτές οι ενέργειες δεν θα σώσουν τον αδύναμο εχθρό από το τέλμα στο οποίο έχει παγιδευτεί· αντίθετα, θα επιταχύνουν την πορεία της ήττας και της ταπείνωσής του», σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε η κρατική ιρανική τηλεόραση, η οποία επιβεβαίωσε τον θάνατο του Λαριτζανί αργά το βράδυ της Τρίτης ώρα Ελλάδος, η επίθεση του Ισραήλ που στοίχισε τη ζωή στον Λαριτζανί έγινε στις 03:00 τα ξημερώματα της Τρίτης (ώρα Τεχεράνης).

Η νεκρώσιμος ακολουθία για τον αρχηγό ασφαλείας του Ιράν, Αλί Λαριτζανί, και τον γιο του θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη, μαζί με τη δημόσια κηδεία αξιωματικών του ναυτικού του IRIS Ντένα, το οποίο βυθίστηκε από αμερικανικό υποβρύχιο στα ανοικτά των ακτών της Σρι Λάνκα, μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων Fars.

Μετά τον θάνατο του Λαριτζανί, όπως μεταδίδει το Al Jazeera, προκύπτουν ερωτήματα για το ποιος θα τον αντικαταστήσει. Ο Λαριτζανί είχε διοριστεί από τον πρώην ανώτατο ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, μαζί με τον Σαΐντ Τζαλίλι, τον πρώην γραμματέα του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας.

Είναι πιθανό ότι ο Σαΐντ Τζαλίλι θα αντικαταστήσει τον Λαριτζανί προς το παρόν, μέχρι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, να διορίσει τους εκπροσώπους του στο συμβούλιο.

«Μετά από μια ζωή αγώνα για την ανύψωση του Ιράν και της Ισλαμικής Επανάστασης, τελικά πέτυχε την πολυπόθητη επιθυμία του, απάντησε στο κάλεσμα της αλήθειας και με υπερηφάνεια έφτασε στο ευλογημένο βαθμό του μαρτυρίου στο μέτωπο της υπηρεσίας», αναφέρει δήλωση του συμβουλίου που μεταδόθηκε από το Mehr.

Ο Αλί Λαριτζανί σκοτώθηκε σε αεροπορική επιδρομή το πρωί μαζί με τον γιο του Μορτέζα και αρκετούς σωματοφύλακες.

Η δήλωση ανέφερε ακόμα ότι ο Αλιρεζά Μπαγιάτ, αναπληρωτής γραμματέας του SNSC για θέματα ασφαλείας, είναι επίσης ένας από τους νεκρούς στην επιδρομή.

Ο Κασέμ Κορεϊσί, αναπληρωτής επικεφαλής της παραστρατιωτικής οργάνωσης Μπασίτζ, σκοτώθηκε επίσης στο ισραηλινό πλήγμα που στόχευσε συνάντηση της Μπασίτζ, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε με στόχο να συζητηθεί η αντιμετώπιση πιθανών διαδηλώσεων κατά τη διάρκεια της περσικής γιορτής Τσαχαρσανμπέ Σούρι (Τετάρτη των Πυροτεχνημάτων), η οποία βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη στο Ιράν.

Όπως αναφέρουν οι New York Times, η δολοφονία Λαριτζανί, που φέρεται να σημειώθηκε την Τρίτη, 17/3, εκτιμάται ότι θα προκαλέσει βαθιές ανακατατάξεις στο πολιτικό και στρατιωτικό σύστημα της χώρας. Ο Λαριτζανί αποτελούσε κομβική φιγούρα, λειτουργώντας ως σύνδεσμος ανάμεσα στους σκληροπυρηνικούς στρατιωτικούς κύκλους και τις πιο μετριοπαθείς πολιτικές δυνάμεις. Η απουσία του αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω την επιρροή των στρατιωτικών.

Μετά τα αμερικανο-ισραηλινά πλήγματα που εξουδετέρωσαν βασικά στελέχη της ηγεσίας στις πρώτες φάσεις του πολέμου, ο Λαριτζανί είχε αναδειχθεί σε de facto ηγετική μορφή. Ως επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, διατηρούσε στενή σχέση εμπιστοσύνης με τον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος είχε σκοτωθεί νωρίτερα, στην αρχή της στρατιωτικής εκστρατείας στα τέλη του προηγούμενου μήνα.

Το τελευταίο διάστημα, ο ρόλος του είχε ενισχυθεί σημαντικά. Ήταν υπεύθυνος για τον συντονισμό της αυστηρής καταστολής των αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων τον Ιανουάριο, ενώ παράλληλα διαχειριζόταν διπλωματικές επαφές με συμμάχους και γειτονικά κράτη. Ταυτόχρονα, είχε αναλάβει την προετοιμασία της χώρας για ενδεχόμενη στρατιωτική σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Παρότι προερχόταν από τον συντηρητικό χώρο, ο Λαριτζανί θεωρείτο από πολλούς ως πραγματιστής μέσα σε ένα σύστημα που γινόταν ολοένα και πιο άκαμπτο. Σύμφωνα με τους New York Times, είχε υποστηρίξει εσωτερικά την ανάδειξη ενός πιο μετριοπαθούς προσώπου στη θέση του ανώτατου ηγέτη μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ.

Ωστόσο, η πρότασή του δεν επικράτησε. Τελικά, επιλέχθηκε ο γιος του εκλιπόντος ηγέτη, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, για να αναλάβει την ηγεσία, αν και μέχρι σήμερα δεν έχει εμφανιστεί δημόσια ούτε έχει προβεί σε κάποια δήλωση.

Η επόμενη μέρα και η ενίσχυση των σκληροπυρηνικών

Αναλύοντας τις εξελίξεις, ο Χαμιντρέζα Αζίζι, ειδικός σε ζητήματα ιρανικής ασφάλειας στο Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών και Ασφαλείας, υπογράμμισε: «Σημαίνει περαιτέρω στρατιωτικοποίηση του συστήματος». Όπως εξήγησε, ο Λαριτζανί διέθετε τις απαραίτητες ικανότητες για να γεφυρώσει διαφορές και να οικοδομήσει συναίνεση μεταξύ των ελίτ στη μεταπολεμική περίοδο.

«Τώρα που φαίνεται ότι τα πάντα βρίσκονται στα χέρια της στρατιωτικής ελίτ, είναι πολύ δύσκολο να φανταστεί κανείς πώς και αν θα μπορέσουν να βρουν κάποιες λύσεις, ή αν θα δείξουν αρκετή ευελιξία ώστε να αποδεχθούν τις προτάσεις της άλλης πλευράς για τον τερματισμό του πολέμου», είπε.

Ο ίδιος εξέφρασε, επίσης, προβληματισμό για τη στρατηγική του Ισραήλ, το οποίο στοχεύει συστηματικά κορυφαία πολιτικά στελέχη του Ιράν. «Σε αυτή τη διαδικασία αποδυνάμωσης της ελίτ, κάθε στρώμα που αφαιρείς, το επόμενο θα είναι πιο σκληροπυρηνικό», τόνισε ο Αζίζι.