Η φον ντερ Λάιεν εξέφρασε την έντονη ανησυχία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις συνεχιζόμενες επιθέσεις στο Λίβανο, οι οποίες, όπως είπε, «απειλούν να εκτροχιάσουν ολόκληρη τη διαδικασία» για ειρήνη στην περιοχή. «Δε μπορεί να υπάρξει σταθερότητα στη Μέση Ανατολή ή στον Κόλπο, όσο ο Λίβανος φλέγεται», τόνισε, καλώντας όλα τα μέρη να σεβαστούν την κυριαρχία της χώρας και να προχωρήσουν σε πλήρη παύση των εχθροπραξιών.

Η Πρόεδρος σημείωσε ότι η ΕΕ παρέχει άμεση βοήθεια στον λαό του Λιβάνου, υπογραμμίζοντας ωστόσο πως «καμία βοήθεια δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ασφάλεια μιας μόνιμης ειρήνης».

Οικονομικές επιπτώσεις και ενεργειακή πολιτική

Αναφερόμενη στον «τεράστιο αντίκτυπο» της κρίσης στη Μέση Ανατολή στην οικονομία των χωρών της ΕΕ, η φον ντερ Λάιεν επισήμανε ότι από την έναρξη της σύγκρουσης, πριν από 44 ημέρες, ο λογαριασμός για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων έχει αυξηθεί κατά πάνω από 22 δισ. ευρώ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως ανακοίνωσε, θα παρουσιάσει στις 22 Απριλίου μια «εργαλειοθήκη» μέτρων για τη μείωση των τιμών ενέργειας, ενόψει του άτυπου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στην Κύπρο στις 23 και 24 Απριλίου.

Η Πρόεδρος της Επιτροπής τόνισε ότι τα κράτη-μέλη πρέπει να απαντήσουν συντονισμένα στην άνοδο των τιμών, με μέτρα που θα είναι «στοχευμένα», «προσωρινά» και «εγκαίρως εφαρμοσμένα». Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη στήριξη των πιο ευάλωτων νοικοκυριών και τομέων της οικονομίας.

Η Επιτροπή προετοιμάζει επίσης οδηγίες για προγράμματα εισοδηματικής στήριξης και εξετάζει πιο ευέλικτους κανόνες κρατικών ενισχύσεων, ώστε τα κράτη να μπορούν να παρέμβουν αποτελεσματικά στους πιο εκτεθειμένους κλάδους.

Κοινή δράση και ενεργειακή ασφάλεια

Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών, αξιοποιώντας την εμπειρία της ενεργειακής κρίσης του 2022, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα ανταγωνισμού στην αγορά ενέργειας. Προβλέπεται ενισχυμένος ευρωπαϊκός συντονισμός για την πλήρωση των αποθεμάτων φυσικού αερίου και κοινός σχεδιασμός για την απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου.

Όπως σημείωσε, θα διασφαλιστεί ότι τα εθνικά μέτρα έκτακτης ανάγκης «δεν θα ανταγωνίζονται μεταξύ τους» και δεν θα διαταράσσουν τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Παράλληλα, εξετάζονται μέτρα για τη μείωση της ενεργειακής ζήτησης, με έμφαση στην ενεργειακή αποδοτικότητα, όπως η αναβάθμιση κτιρίων και η ανανέωση βιομηχανικού εξοπλισμού.

Πορεία προς ενεργειακή ανεξαρτησία

Η Πρόεδρος ανέφερε ότι προωθούνται διαρθρωτικές παρεμβάσεις για τη μείωση του κόστους ενέργειας, μέσω αναθεώρησης του συστήματος εμπορίας εκπομπών (ETS), παρεμβάσεων σε φόρους και δικτυακές χρεώσεις και αναμόρφωσης του ενεργειακού μείγματος. Τόνισε ότι η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα καθιστά την Ευρώπη ευάλωτη και ότι η μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές και πυρηνική ενέργεια αποτελεί τη μόνη μακροπρόθεσμη λύση για σταθερότητα και ανεξαρτησία.

Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε την ανάγκη επιτάχυνσης των επενδύσεων σε δίκτυα, αποθήκευση και ηλεκτροδότηση της οικονομίας, με συνδυασμό ευρωπαϊκών πόρων και ιδιωτικών κεφαλαίων. Στόχος είναι η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και η μείωση των τιμών με βιώσιμο τρόπο.

Σταδιακή αντιμετώπιση της κρίσης

Απαντώντας σε ερώτηση για το ενδεχόμενο πιο δραστικών παρεμβάσεων, η φον ντερ Λάιεν ξεκαθάρισε ότι «δεν πληρούνται οι συνθήκες για την ενεργοποίηση εναλλακτικών μέτρων, όπως η γενική ρήτρα διαφυγής». Επεσήμανε ότι οι όποιες κινήσεις δεν πρέπει να επιβαρύνουν υπερβολικά τα δημόσια ελλείμματα και ότι η αντιμετώπιση της κρίσης πρέπει να γίνει «βήμα-βήμα».

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως ανέφερε, θα συνεχίσει να επανεκτιμά την κατάσταση, ανάλογα με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, προκειμένου να διασφαλίσει μια ισορροπημένη και αποτελεσματική ευρωπαϊκή απάντηση.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους, είπε ότι το σχέδιο ειρήνης ήταν η πρόταση των 20 σημείων που συζήτησε ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στα τέλη του περασμένου έτους.

Πρόσθεσε ότι, παράλληλα με το σχέδιο, υπήρχαν ουσιαστικές, ισχυρές και σαφώς καθορισμένες εγγυήσεις ασφαλείας για το Κίεβο από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη. «Τώρα, η Ρωσία πρέπει να δείξει ότι ενδιαφέρεται για την ειρήνη», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.

Είπε ότι οι εγγυήσεις ασφαλείας θα βασίζονται πρώτα στις ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας, οι οποίες, όπως είπε, είναι άρτια εκπαιδευμένες και με εμπειρία σε μάχες.

Θα είναι καθήκον των Ευρωπαίων να διασφαλίσουν ότι ο ουκρανικός στρατός είναι επίσης καλά εξοπλισμένος, συμπλήρωσε.

Συνασπισμός Προθύμων και ανοικοδόμηση Ουκρανίας

Η δεύτερη γραμμή άμυνας θα είναι ο λεγόμενος Συνασπισμός των Προθύμων — 35 κράτη, συμπεριλαμβανομένων των περισσότερων χωρών της ΕΕ, καθώς και του Καναδά, της Βρετανίας, της Αυστραλίας, της Νέας Ζηλανδίας και της Τουρκίας.

«Εδώ είναι πολύ καλό που οι Αμερικανοί συμμετέχουν, ειδικά στην επαλήθευση και την παρακολούθηση, αλλά και με ένα backstop», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν. Είπε ότι η ΕΕ επεξεργάζεται σχέδια για να διασφαλίσει την οικονομική ευημερία της Ουκρανίας μετά από μια κατάπαυση του πυρός, με ιδέες που θα διατυπωθούν σε ένα προσεχές «έγγραφο ευημερίας».

Το έγγραφο θα καθορίζει μέτρα βραχυπρόθεσμα και για την επόμενη δεκαετία για την τόνωση της οικονομίας της Ουκρανίας και την υποστήριξη της ανάκαμψής της.

Σπάζοντας δεκαετίες πολιτικού πρωτοκόλλου, η κίνηση αυτή υπέγραψε ουσιαστικά το τέλος του λεγόμενου cordon sanitaire – της άτυπης συμφωνίας ανάμεσα στις κεντρώες δυνάμεις (ΕΛΚ, Σοσιαλιστές & Δημοκράτες, Renew και Πράσινοι) να κρατούν την ακροδεξιά εκτός αποφάσεων.

Ανοίγει έτσι μια νέα εποχή στο Ευρωκοινοβούλιο, όπου ο πολιτικός πραγματισμός υπερισχύει της αρχής και το ΕΛΚ συνεργάζεται με όποια πλευρά χρειάζεται για να πετύχει τους στόχους του.

Η άνοδος της ακροδεξιάς ως παράγοντας εξουσίας

Για την ακροδεξιά, η ανάδειξή της σε πραγματικό παράγοντα εξουσίας αποτελεί τεράστια επιτυχία μετά από μήνες αυξανόμενης επιρροής. «Το συνολικό συμφέρον επικράτησε, αλλά είναι επίσης αποτέλεσμα της συνεχώς αυξανόμενης παρουσίας μας… εδώ συγκεκριμένα στην αίθουσα», δήλωσε ο επικεφαλής των Πατριωτών, Ζορντάν Μπαρντελά, από το Εθνικό Μέτωπο της Γαλλίας, μετά την ψηφοφορία. Η επικεφαλής διαπραγματεύτρια των Πατριωτών, Pascale Piera, έκανε λόγο για «ιστορική ημέρα», καθώς «έσπασε η πλειοψηφία της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν».

Για τους φιλελεύθερους, την κεντροαριστερά και τους Πράσινους, όμως, πρόκειται για το τέλος της εμπιστοσύνης μεταξύ των τεσσάρων κεντρώων ομάδων. «Είναι ένα απαίσιο μήνυμα για τις ευρωπαϊκές πλειοψηφίες, απαίσιο για την Ευρώπη, απαίσιο για τη μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής και την προστασία κατά της παιδικής εργασίας… Για μένα είναι ένα πολύ, πολύ κακό σήμα για τη συνεργασία τα επόμενα τέσσερα χρόνια», σχολίασε η συμπρόεδρος των Πρασίνων Terry Reintke.

Αλλαγή ισορροπιών στην Ευρώπη και επαγγελματισμός

Η επιτυχία της ακροδεξιάς στο Κοινοβούλιο αντικατοπτρίζει τη ραγδαία άνοδο αυτών των κομμάτων σε εθνικό επίπεδο σε όλη την ήπειρο. Πλέον, ακροδεξιά κόμματα προηγούνται στις δημοσκοπήσεις στη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και ακόμη και στη Γερμανία, όπου επί δεκαετίες οι κεντρώοι φρόντιζαν να απομονώνουν τους εξτρεμιστές.

Παραδοσιακά, τα ακροδεξιά κόμματα στις Βρυξέλλες ήταν σχετικά αδρανή, χρησιμοποιώντας τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα κυρίως για να ενισχύσουν το προφίλ τους εντός των χωρών τους. Μετά όμως τις εκλογές του 2024, έχουν επαγγελματοποιηθεί και το σκηνικό αλλάζει.

«Η ακροδεξιά γίνεται πολιτικά πιο έξυπνη και ξέρει πλέον πώς να αξιοποιεί τον κανονισμό προς όφελός της», δήλωσε αξιωματούχος της ΕΕ που εργάζεται στις σχέσεις μεταξύ Κοινοβουλίου και Επιτροπής.

Οι Πατριώτες και άλλες ομάδες έχουν μάθει επίσης τα εσωτερικά γρανάζια του Κοινοβουλίου ώστε να ενισχύσουν την επιρροή τους. Η Piera τόνισε πως το κόμμα της έχει αποδείξει ότι είναι «σοβαρή» ομάδα που «ξέρει να δουλεύει» και να ελίσσεται.

Νέες συμμαχίες και τακτικές στο Ευρωκοινοβούλιο

Τα πρώτα τους κέρδη ήρθαν αμέσως μετά τις ευρωεκλογές, διαμορφώνοντας με το ΕΛΚ την εσωτερική ατζέντα του Κοινοβουλίου σε κλειστές συναντήσεις των ηγετών των πολιτικών ομάδων. Ένας γρήγορος τρόπος επιτυχίας ήταν να ψηφίζουν υπέρ των θέσεων του ΕΛΚ σε διάφορα ζητήματα.

Άρχισαν επίσης να παρεμβαίνουν στην Ολομέλεια καταθέτοντας τροπολογίες παρόμοιες με αυτές του ΕΛΚ — όπως σε μη δεσμευτικό προϋπολογισμό τον Οκτώβριο του 2024, πρόταση χαλάρωσης μέτρων κατά της αποψίλωσης τον Νοέμβριο του 2024 και ψήφισμα για τα ανθρώπινα δικαιώματα στη Βενεζουέλα τον Σεπτέμβριο του 2024.

Στη νέα πραγματικότητα του Κοινοβουλίου, νομοθεσία μπορεί πλέον να περάσει είτε με δεξιά πλειοψηφία (στην οποία περιλαμβάνονται πλέον ευρωσκεπτικιστές ακροδεξιοί βουλευτές) είτε με φιλελεύθερους και κεντροαριστερούς. Το ΕΛΚ έχει τη δυνατότητα να επιλέγει συμμάχους – π.χ. στρέφεται δεξιότερα στους πράσινους κανόνες όπου δεν υπάρχει συναίνεση από την κεντροαριστερά, αλλά αναμένεται να βασιστεί στους παραδοσιακούς συμμάχους του για πιο φιλόδοξη φιλοευρωπαϊκή νομοθεσία όπως ο μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της ΕΕ.

Διχασμός στις ψήφους και προκλήσεις για τη φον ντερ Λάιεν

Αν και το λεγόμενο green omnibus πέρασε με στήριξη από την ακροδεξιά την Πέμπτη, μια άλλη ψήφος – για τους στόχους κλιματικής ουδετερότητας το 2040, ένα αμφιλεγόμενο ζήτημα – εγκρίθηκε τελικά από κεντρώα πλειοψηφία.

«Χρειάζεται να γιορτάσουμε ό,τι μπορούμε γιατί αλλιώς θα πέσουμε σε κατάθλιψη», είπε μια βουλευτής των Πρασίνων αγκαλιάζοντας συνάδελφό της στους διαδρόμους μετά την έγκριση των στόχων για το 2040.

Βουλευτές και αξιωματούχοι ανέφεραν ότι για κάποιους στο ΕΛΚ η συνεργασία με την ακροδεξιά αποτελεί είδος ανταπόδοσης – καθώς στην προηγούμενη θητεία οι αριστεροί και φιλελεύθεροι είχαν πλειοψηφία και μπορούσαν να παρακάμπτουν το ΕΛΚ. «Είναι εκδίκηση – ο Μάνφρεντ Βέμπερ δεν μπορεί να το σταματήσει», είπε αξιωματούχος της Επιτροπής που γνωρίζει τα εσωτερικά του Κοινοβουλίου.

Το ΕΛΚ υποστηρίζει ότι πάντοτε προσπαθεί να συνεργαστεί με φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις και πως κατά τη γνώμη του το «τείχος προστασίας» παραμένει σαφές. «Η πολιτική δεν είναι παιχνίδι εντυπώσεων ή τεχνασμάτων. Εκλεγήκαμε με συγκεκριμένο πρόγραμμα και πρέπει να υλοποιήσουμε τις υποσχέσεις μας. Έτσι αντιλαμβανόμαστε τη δουλειά μας», δήλωσε ο εκπρόσωπος του ΕΛΚ Pédró López de Pablo.

Παρατεταμένη αστάθεια ως νέα κανονικότητα στην ΕΕ

Παρά τη ρήξη εμπιστοσύνης ανάμεσα στους εταίρους του συνασπισμού, οι κανόνες της ΕΕ δεν επιτρέπουν πρόωρες εκλογές – πράγμα που σημαίνει πως όλα τα κόμματα παραμένουν εγκλωβισμένα σε έναν γάμο συμφέροντος έως τις επόμενες ευρωεκλογές το 2029.

«Η δέσμευσή μας στη φιλοευρωπαϊκή δημοκρατική πλειοψηφία παραμένει», δήλωσε η επικεφαλής των Σοσιαλιστών & Δημοκρατών Iratxe García, όταν ρωτήθηκε αν θα υπάρξουν συνέπειες για το ΕΛΚ. «Το ΕΛΚ πρέπει να απαντήσει καθώς εκείνο είναι που συνεργάζεται με την ακροδεξιά».

Για την πρόεδρο της Επιτροπής, η τάση του πολιτικού της χώρου να συνεργάζεται περισσότερο με τη δεξιά πλευρά δημιουργεί δυσκολίες ενόψει μιας δεύτερης θητείας. Το παιχνίδι μεταξύ ψυχρών-θερμών σχέσεων με τους παραδοσιακούς συμμάχους κινδυνεύει να εντείνει τις αντιπαλότητες μεταξύ των θεσμών. Η φον ντερ Λάιεν έχει ήδη αντιμετωπίσει αρκετές προκλήσεις στην ηγεσία της από το Κοινοβούλιο — ανάμεσά τους τρεις προτάσεις μομφής και απειλές κατά του προϋπολογισμού της ΕΕ.

Η ενίσχυση κομμάτων εχθρικών προς την πράσινη ατζέντα – βασικό στοιχείο της πολιτικής της παρακαταθήκης – θεωρείται επίσης επικίνδυνη επιλογή. Ο Μπαρντελά χαρακτήρισε τη χθεσινή ψηφοφορία «πραγματική ήττα για την τιμωρητική οικολογία» και μια ιδεολογία οικονομικής συρρίκνωσης που προσπαθεί να επιβληθεί ακόμη και στην πρόεδρο της Επιτροπής.

Αμφισβήτηση στην ηγεσία φον ντερ Λάιεν από συμμάχους

Οι αριστεροί σύμμαχοί της βλέπουν ολοένα περισσότερο τη φον ντερ Λάιεν ως υπεύθυνη για τη στάση του κόμματός της στο Κοινοβούλιο και εκφράζουν αγανάκτηση επειδή θεωρούν ότι τους αφήνει ανεξέλεγκτους. «Κάθε φορά που το ΕΛΚ ψηφίζει μαζί με την ακροδεξιά αποδυναμώνεται η θέση που έχει η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν», τόνισε η Reintke των Πρασίνων προσθέτοντας ότι αφού εξελέγη με φιλοευρωπαϊκή πλειοψηφία δεν θα έπρεπε να τους εγκαταλείπει. «Θα ήθελα στο μέλλον πολύ μεγαλύτερη πίεση προς το ΕΛΚ σε τέτοιες ψηφοφορίες».

Η Valérie Hayer από το Renew προειδοποίησε πως η ίδια η ομάδα φον ντερ Λάιεν υπονομεύει τη σταθερότητα που αποτελεί βάση ευημερίας όλων των οικονομιών διεθνώς: «Αυτό που κάνατε σήμερα είναι υπονόμευση αυτής ακριβώς της σταθερότητας».

Μιλώντας στους δημοσιογράφους πριν επιβιβαστεί στο Air Force One, ο Τραμπ ανέφερε ότι είχε μια “πολύ καλή συνομιλία” με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στην οποία της επιβεβαίωσε την παράταση της προθεσμίας από την αρχική ημερομηνία της 1ης Ιουνίου. Ο Αμερικανός Πρόεδρος πρόσθεσε ότι οι ομάδες διαπραγμάτευσης θα “συναντηθούν γρήγορα και θα δούμε αν μπορούμε να βρούμε μια λύση”.

Donald Trump Truth Social 05.25.25 06:15 PM EST

I received a call today from Ursula von der Leyen, President of the European Commission, requesting an extension on the June 1st deadline on the 50% Tariff with respect to Trade and the European Union. I agreed to the extension —…

— Commentary Donald J. Trump Posts From Truth Social (@TrumpDailyPosts) May 25, 2025

Η απόφαση αυτή έρχεται ως αποτέλεσμα των συνεχιζόμενων συνομιλιών μεταξύ των δύο πλευρών, με σκοπό την επίτευξη συμφωνίας που θα διασφαλίσει αμοιβαία συμφέροντα στον τομέα του εμπορίου.

Νωρίτερα την Κυριακή η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε ανακοινώσει ότι επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ για τις εμπορικές σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ, επισημαίνοντας ότι χρειάζεται «χρόνος ως τις 9 Ιουλίου», για να επιτευχθεί μια «καλή συμφωνία».

Συγκεκριμένα, με ανάρτησή της μέσω του «Χ», η Πρόεδρος της Επιτροπής ανέφερε τα εξής:

«Είχα μια καλή τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αμερικανό Πρόεδρο. Η ΕΕ και οι ΗΠΑ μοιράζονται την πιο σημαντική και στενή εμπορική σχέση στον κόσμο. Η Ευρώπη είναι έτοιμη να προχωρήσει γρήγορα και αποφασιστικά με τις συνομιλίες. Για να επιτευχθεί μια καλή συμφωνία, θα χρειαστούμε χρόνο ως τις 9 Ιουλίου».

Good call with @POTUS.

The EU and US share the world’s most consequential and close trade relationship.

Europe is ready to advance talks swiftly and decisively.

To reach a good deal, we would need the time until July 9.

— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) May 25, 2025

«Το επιχειρηματικό μας μοντέλο βασίστηκε βασικά στη φθηνή εργασία, από την Κίνα κατά πάσα πιθανότητα, στη φθηνή ενέργεια από τη Ρωσία και εν μέρει στην εξωτερική ανάθεση της ασφάλειας και των επενδύσεων ασφαλείας», δήλωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στη συνέντευξη Τύπου, για να προσθέσει με νόημα ότι «Εκείνες οι μέρες έχουν περάσει».

Ακόμη, η ίδια σημείωσε: «Έχουμε ένα σχέδιο, έχουμε έναν οδικό χάρτη. Έχουμε την πολιτική βούληση. Τώρα, αυτό που έχει σημασία είναι η ταχύτητα και η ενότητα», δίνοντας βάρος στις προσπάθειες για την ενίσχυση της καινοτομίας, την προώθηση της απεξάρτησης από τον άνθρακα και τη διασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού αλλά και των εμπορικών συναλλαγών.

Απαντώντας στους προβληματισμούς των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μείωση της γραφειοκρατίας που εμποδίζει τις επιχειρήσεις, η πρόεδρος της Κομισιόν δεσμεύτηκε να καταβάλει μια «άνευ προηγουμένου προσπάθεια για την παραγωγή απλούστερων κανόνων» και την επιτάχυνση της διοίκησης, ενώ η ίδια επέμεινε ότι «η ΕΕ παραμένει στην πορεία για τους στόχους της Πράσινης Συμφωνίας χωρίς καμία αμφιβολία».

Ωστόσο, οι κυβερνήσεις θα πρέπει να αναλάβουν δράση, καθότι «πολλοί βασικοί μηχανισμοί, από τη φορολογία έως τις αγορές εργασίας και τις βιομηχανικές πολιτικές, βρίσκονται σε μεγάλο βαθμό ή εν μέρει στα χέρια των κυβερνήσεων της ΕΕ» και ότι θα πρέπει να συντονίσουν τις εθνικές μεταρρυθμίσεις και τις επενδύσεις μέσω ενός εργαλείου συντονισμού της ανταγωνιστικότητας.

• Η ενέργεια αποτελεί μεγάλο θέμα, καθώς οι εταιρείες διαμαρτύρονται για υψηλές τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες εκτοξεύτηκαν μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

«Πρέπει να αναζωπυρώσουμε τη μηχανή καινοτομίας της Ευρώπης», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν σε άλλο σημείο της συνέντευξης, ενώ πρόσθεσε πως τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να συνεργαστούν γρήγορα για να θέσουν σε εφαρμογή μια στρατηγική που θα βοηθήσει το μπλοκ να ανταγωνιστεί τις παγκόσμιες οικονομικές δυνάμεις όπως η Κίνα και οι ΗΠΑ. Το μήνυμα είναι ότι η Ευρώπη πρέπει να γίνει πιο φιλική προς τις επιχειρήσεις για να φτάσει τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, χωρίς να θυσιάσει τους κλιματικούς της στόχους στη διαδικασία.

Ο εκπρόσωπος Τύπου της Επιτροπής, Ερίκ Μαμέρ επιβεβαίωσε ότι η πρόεδρος της Κομισιόν έλαβε σήμερα την επιστολή του Έλληνα πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, μέσω της οποίας ζητείται μία ευρωπαϊκή λύση στις στρεβλώσεις της αγοράς ενέργειας που οδηγούν σε μεγάλες αποκλίσεις στην τιμή του ηλεκτρικού μεταξύ των χωρών της ΕΕ.

Κληθείς να σχολιάσει, στη σημερινή ενημέρωση της Επιτροπής προς τον Τύπο, την επισήμανση του Έλληνα πρωθυπουργού στην επιστολή του ότι τα ρωσικά πλήγματα στην Ουκρανία έχουν οδηγήσει σε εκτόξευση τιμών, ο κ. Μακ Φάι απάντησε ότι οι ρωσικές επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας και η «εργαλειοποίηση» της ενέργειας από την πλευρά της Ρωσίας είναι ένα ζήτημα που η Κομισιόν προσπαθεί να αντιμετωπίσει με διάφορους τρόπους. Ένας από αυτούς, όπως είπε ο εκπρόσωπος, είναι να βοηθήσουμε την Ουκρανία να αποκαταστήσει το σύστημα ηλεκτροδότησής της, αλλά και να εξάγουμε ενέργεια προς το Κίεβο. Ο ίδιος, ωστόσο, δεν θέλησε να μπει σε λεπτομέρειες για το ποιες είναι οι επιπτώσεις σε κάθε κράτος-μέλος και περιφέρεια της ΕΕ. Αρκέστηκε λέγοντας ότι η Επιτροπή «παρακολουθεί την κατάσταση πολύ στενά» και «παραμένει σε επαφή με όλα τα κράτη-μέλη για την αντιμετώπιση του ζητήματος αυτού».

Καταλήγοντας, υπενθύμισε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει λάβει πολλά έκτακτα και διαρθρωτικά μέτρα τα τελευταία δύο χρόνια για να ανακτήσει τον έλεγχο των αγορών ενέργειας. «Οι τιμές τώρα είναι πιο σταθερές από ό,τι ήταν στο ζενίθ της κρίσης το 2022, αλλά γνωρίζουμε ότι έχουμε ακόμα δουλειά μπροστά μας», τόνισε. Σημείωσε, τέλος, ότι η πρόεδρος της Κομισιόν έχει υπογραμμίσει πόσο σημαντική είναι η αντιμετώπιση των υψηλών τιμών ενέργειας σε υψηλού επιπέδου πολιτικές κατευθύνσεις, πρόσφατα συζητήθηκε στο πλαίσιο της έκθεσης Ντράγκι και στην έκθεση της Κομισιόν για την ενεργειακή κατάσταση της Ένωσης. «Είναι κάτι το οποίο παρακολουθούμε πολύ στενά και θα προχωρήσουμε με την ανάλυσή μας», υπογράμμισε.

• Παράγοντες που συνέβαλαν στην άνοδο των τιμών στην Ελλάδα, την Ουγγαρία και τη Ρουμανία περιλαμβάνουν τον καύσωνα, τις διακοπές στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και τις χαμηλές βροχοπτώσεις, οι οποίες είχαν αφήσει τα φράγματα που τροφοδοτούν τα υδροηλεκτρικά εργοστάσια άδεια αναφέρει στην επιστολή του ο έλληνας πρωθυπουργός.

Ωστόσο, ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι ένας σημαντικός παράγοντας ήταν επίσης οι επιθέσεις της Ρωσίας κατά του δικτύου της Ουκρανίας. Το Κίεβο, το οποίο πριν τον πόλεμο ήταν καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρισμού, φέτος έχει αρχίσει να εισάγει σημαντικές ποσότητες ενέργειας από τους γείτονές της στην ΕΕ. Μετά από έντονες ρωσικές επιθέσεις στο πρώτο εξάμηνο του 2024, η Ουκρανία αύξησε σχεδόν έξι φορές τις εισαγωγές ηλεκτρισμού σε σύγκριση με το 2023, σύμφωνα με τα δεδομένα της ExPro Electricity. «Αυτό είναι ένα ακόμα κόστος που επιβάλλει ο καταστροφικός πόλεμος της Ρωσίας στις οικονομίες μας» , έγραψε ο Έλληνας πρωθυπουργός.

Αναλυτικά, η επιστολή

Αγαπητή Ursula,

Σου απευθύνω αυτή την επιστολή αναφορικά με το ζήτημα των τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος. Σε διάστημα λίγων μηνών, οι τιμές χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα έχουν υπερδιπλασιαστεί, από 60 ευρώ/MWh τον Απρίλιο σε 130 ευρώ/MWh τον Αύγουστο.

Η αύξηση αυτή σημειώθηκε παρά την αξιοσημείωτη πρόοδό μας όσον αφορά την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης. Σε σχέση με το περασμένο καλοκαίρι, η ηλεκτροπαραγωγή μας από αιολική και ηλιακή ενέργεια αυξήθηκε κατά 25%, ενώ η παραγωγή από λιγνίτη μειώθηκε κατά 27%. Αυτό είναι ακριβώς αυτό που θέλουμε για το ηλεκτρικό μας σύστημα. Ωστόσο, οι τιμές αυξήθηκαν σε επίπεδα που είδαμε για τελευταία φορά στις αρχές του 2023, όταν ακόμα αντιμετωπίζαμε τις συνέπειες της πιο οξείας ενεργειακής κρίσης στην ιστορία μας.

Αυτή η αναντιστοιχία μεταξύ μιας ενεργειακής μετάβασης που είναι ιδιαίτερα επιτυχημένη και των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας που αυξάνονται ξαφνικά σε ακραία επίπεδα απαιτεί πολιτική απάντηση. Αν δεν αντιμετωπιστεί, απειλεί τους πολίτες και την ανταγωνιστικότητά μας. Θα μπορούσε να υπονομεύσει την υποστήριξη για την Πράσινη Συμφωνία της ΕΕ.

Σε μεγάλο βαθμό, η αύξηση των τιμών στην Ελλάδα αντανακλούσε περιφερειακούς παράγοντες. Παρόμοιες αυξήσεις παρατηρήθηκαν στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Ουγγαρία, την Κροατία και άλλα κράτη μέλη. Πρόκειται για μια περιφερειακή κρίση.

Πολλοί παράγοντες εξηγούν αυτό το σοκ: οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες, κάτι που επιδεινώθηκε από την κλιματική αλλαγή, οι διακοπές στην ηλεκτροπαραγωγή και στις δυνατότητες διασυνοριακών μεταφορών, και οι χαμηλές βροχοπτώσεις κατά τη διάρκεια του χειμώνα, οι οποίες άφησαν στους ταμιευτήρες λιγότερο νερό για τη θερινή περίοδο.

Όμως η περιοχή μας αντιμετώπισε ένα πρόσθετο βάρος: οι επιθέσεις της Ρωσίας κατά του ουκρανικού δικτύου έχουν μετατρέψει την Ουκρανία σε σημαντικό καθαρό εισαγωγέα. Το έλλειμμα αυτό καλύπτεται από τις χώρες της ΕΕ. Πρόκειται για ένα ακόμα τίμημα που ο καταστροφικός πόλεμος της Ρωσίας επιβάλλει στις οικονομίες μας.

Ταυτόχρονα, το σοκ αυτό δεν επηρέασε ισομερώς όλα τα κράτη μέλη. Η περιοχή που εκτείνεται από την Τσεχία έως την Ελλάδα έχει συνήθως παρόμοιες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Στις αρχές του 2024, οι διαφορές στη μέση μηνιαία τιμή μεταξύ των χωρών αυτής της περιοχής ανέρχονταν σε λίγα ευρώ μόνο.

Ωστόσο, αυτό το καλοκαίρι οι αποκλίσεις διευρύνθηκαν. Ορισμένες ώρες, η διαφορά τιμών μεταξύ γειτονικών χωρών ξεπερνούσε τα 100 ευρώ/MWh. Συχνά, οι διαφορές ήταν πολύ μεγαλύτερες. Σε ένα ακραίο σημείο, η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ουγγαρία έφτασε τα 940 ευρώ/MWh, ενώ στη γειτονική Αυστρία ήταν 61 ευρώ/MWh, ήταν το 15πλάσιο δηλαδή, για το ίδιο προϊόν, την ίδια ώρα, στο εσωτερικό της ΕΕ.

Σε βάθος αρκετών εβδομάδων, αυτές οι διαφορές αθροίζονται. Η διαφορά μερικών ευρώ έγινε διαφορά σχεδόν 100 ευρώ κατά τη διάρκεια του Ιουλίου. Τον Αύγουστο, η διαφορά μεταξύ του ακριβότερου και του φθηνότερου κράτους μέλους της ΕΕ στην περιοχή αυτή ήταν 45 ευρώ. Αν πολλαπλασιαστεί με την ποσότητα της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνεται, αυτό είναι ένα πρωτοφανές επιπρόσθετο κόστος. Και υπονομεύει το πνεύμα και τον σκοπό της εσωτερικής αγοράς.

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι το σύστημα είναι τόσο πολύπλοκο και αδιαφανές, που είναι σχεδόν αδύνατο να κατανοήσουμε τι ακριβώς επηρεάζει τις τιμές σε κάθε δεδομένη στιγμή. Έχουμε δημιουργήσει ένα ακατανόητο «μαύρο κουτί», ακόμη και για τους ειδικούς. Και δεν μπορούμε να εξηγήσουμε πειστικά στους πολίτες μας γιατί η τιμή που πληρώνουν αυξάνεται τόσο ξαφνικά. Αυτό είναι, σε πολιτικό επίπεδο, απαράδεκτο.

Υπό το πρίσμα αυτών των εξελίξεων, προτείνουμε τα εξής.

Πρώτον, χρειαζόμαστε ισχυρότερη διακυβέρνηση. Αυτό το επεισόδιο υπογραμμίζει την ανάγκη για περισσότερο συντονισμό και σχεδιασμό σε περιφερειακό επίπεδο. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να διασφαλιστεί ότι οι αποφάσεις σε επίπεδο χώρας (π.χ. μια προγραμματισμένη διακοπή λειτουργίας) λαμβάνονται με γνώμονα την ευρύτερη περιφερειακή δυναμική, ώστε να αποφευχθούν περιπτώσεις όπου ένα τέτοιο γεγονός προκαλεί αλυσιδωτές επιπτώσεις σε πολύ ευρύτερο χώρο από ό,τι αναμενόταν. Χρειαζόμαστε ένα σύστημα που να επιτρέπει μεγαλύτερη συμβολή της ΕΕ στις αποφάσεις μιας χώρας.

Δεύτερον, χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ρυθμιστική εποπτεία από την ΕΕ. Όταν οι τιμές σε μια χώρα διαμορφώνονται με βάση γεγονότα εκατοντάδες ή και χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, η ρύθμιση σε επίπεδο χώρας έχει περιορισμένη χρησιμότητα. Καμία ρυθμιστική αρχή δεν έχει την αρμοδιότητα να επιθεωρεί τους φορείς σε μια τόσο μεγάλη γεωγραφική έκταση για να διασφαλίσει ότι οι αγορές λειτουργούν σωστά. Αυτή τη δουλειά πρέπει να την αναλάβει η ΕΕ. Χρειαζόμαστε μια ρυθμιστική αρχή για την ηλεκτρική ενέργεια σε επίπεδο ΕΕ που να μπορεί να εξετάζει ταυτόχρονα πολλαπλές αγορές και να διαβεβαιώνει τους καταναλωτές ότι δεν υπάρχουν αθέμιτες πρακτικές.

Τρίτον, χρειαζόμαστε μια ειδική διευθέτηση όσον αφορά τη στόχευση των ουκρανικών υποδομών από τη Ρωσία. Χωρίς επαρκείς μεταφορές ηλεκτρικής ενέργειας εντός της ΕΕ, ο αντίκτυπος των εξαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας προς την Ουκρανία γίνεται αισθητός μόνο σε ορισμένες χώρες. Ο νέος σχεδιασμός της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας προσφέρει ορισμένες επιλογές για την αντιμετώπιση μιας παρατεταμένης κρίσης που αυξάνει τις τιμές. Η Ελλάδα θα διερευνήσει αυτές τις επιλογές με στόχο την ανάκτηση των ουρανοκατέβατων κερδών από τους παραγωγούς και την προστασία των καταναλωτών κατά τη διάρκεια αυτού του σοκ.

Και, τέλος, χρειαζόμαστε νέα ώθηση για τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις. Πρέπει να ολοκληρώσουμε την εσωτερική αγορά. Η τοπική συμφόρηση μπορεί να επηρεάσει μια ευρεία περιοχή, καθιστώντας κάθε διασυνοριακό σημείο ζήτημα ευρύτερου ενδιαφέροντος. Αυτό πρέπει να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουμε και προωθούμε τις διασυνοριακές δυνατότητες. Επιπλέον, όταν οι αποκλίσεις στις τιμές μεταξύ χωρών μπορούν να φτάσουν σε τόσο ακραία επίπεδα, η αναλογία κόστους-οφέλους των διασυνδέσεων γίνεται ακόμα καλύτερη. Λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις παρατηρήσεις, η νέα Επιτροπή θα πρέπει να αναλάβει το έργο της προώθησης περισσότερης διασυνοριακής χωρητικότητας.

Τα γεγονότα των τελευταίων μηνών υπογραμμίζουν κάτι που γνωρίζουμε εδώ και καιρό: ότι η ενεργειακή μετάβαση είναι μία διαδρομή. Απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση και προσαρμογή. Πιστεύω ότι οι ιδέες που διατυπώσαμε εδώ μπορούν να βοηθήσουν στη διόρθωση ορισμένων εκ των αδυναμιών της αγοράς μας -και ευθυγραμμίζονται με το σαφές μήνυμα της έκθεσης Draghi, ότι πρέπει να ενισχύσουμε την εσωτερική αγορά ενέργειας. Είναι επιτακτική ανάγκη να αναλάβουμε την αντιμετώπιση αυτής της πρόκλησης. Η επιτυχία της Πράσινης Συμφωνίας της ΕΕ εξαρτάται από αυτό.

Με εκτίμηση,
Κυριάκος Μητσοτάκης

Του Σπύρου Σιδέρη

Σύμφωνα με τον Ούγγρο διπλωμάτη, υπάρχουν δύο επιλογές ως προς το γιατί συμβαίνει αυτό, όπως έγραψε.

• Πρώτον ότι «η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι τόσο αδύναμη που δεν είναι σε θέση να επιβάλει τα θεμελιώδη συμφέροντα δύο κρατών μελών έναντι ενός υποψηφίου μέλους».
• Και δεύτερον «το όλο θέμα επινοήθηκε όχι στο Κίεβο, αλλά στις Βρυξέλλες, κι όχι η ουκρανική κυβέρνηση, αλλά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ήθελε να εκβιάσει τις δύο υπέρ της ειρήνης χώρες που αρνήθηκαν τις αποστολές όπλων».

Σημειώνοντας ότι «πάνω από μία εβδομάδα έχει περάσει από τότε που εμείς μαζί με τη Σλοβακία ξεκινήσαμε τη δράση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά της Ουκρανίας λόγω της απαγόρευσης των αποστολών πετρελαίου. Έχει περάσει περισσότερο από μια εβδομάδα και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει κάνει τίποτα».

Καταλήγοντας ο Σίγιαρτο επισήμανε ότι «η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και προσωπικά η Πρόεδρος Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν πρέπει να καταθέσουν αμέσως: Ζήτησαν από τις Βρυξέλλες να απαγορεύσουν τις παραδόσεις πετρελαίου από το Κίεβο; Και αν όχι, γιατί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έλαβε μέτρα σε περισσότερο από μία εβδομάδα;»

Νωρίτερα ο επικεφαλής της Ουγγρικής διπλωματίας είχε δηλώσει ότι η Ουγγαρία θα μπλοκάρει πληρωμές ύψους 6,5 δισ. ευρώ από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ειρήνης για την αποζημίωση των προμηθειών όπλων στην Ουκρανία μέχρι να επιλυθεί το πρόβλημα με τη διαμετακόμιση του πετρελαίου της Lukoil.

Ο Σίγιαρτο δήλωσε εξοργισμένος από τις δυσκολίες στη διέλευση του ρωσικού πετρελαίου μέσω της Ουκρανίας προς την Ουγγαρία και τη Σλοβακία, ο ενεργειακός εφοδιασμός των οποίων «τέθηκε σε κίνδυνο από τις ενέργειες των Ουκρανών».

«Ξεκαθάρισα επίσης ότι μέχρι η Ουκρανία να επιλύσει αυτό το ζήτημα, όλοι θα πρέπει να ξεχάσουν την καταβολή αποζημίωσης ύψους 6,5 δισ. ευρώ για τη μεταφορά όπλων από το «Ευρωπαϊκό Ταμείο Ειρήνης», διότι πώς θα φαινόταν αν διευκολύναμε την καταβολή 6,5 δισ. ευρώ, ενώ η Ουκρανία απειλεί την ασφάλεια του ενεργειακού μας εφοδιασμού», πρόσθεσε.

Ο Σίγιαρτο σημείωσε επίσης ότι πιστεύει πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή «θα πρέπει να ασκήσει πίεση στην Ουκρανία» για να επιτρέψει στη Lukoil να συνεχίσει τις παραδόσεις πετρελαίου μέσω του ουκρανικού εδάφους.

Μεταξύ άλλων υποσχέθηκε να επικεντρωθεί στο να καταστήσει την οικονομία της ΕΕ πιο ανταγωνιστική, αλλά και να σταθεί στο πλευρό της Ουκρανίας για όσο χρόνο χρειαστεί.

Στην προσπάθειά της να κερδίσει υποστήριξη για μια δεύτερη θητεία, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μοίρασε ένα ευρύ φάσμα «πολιτικών δώρων» στις πολιτικές ομάδες του Ευρωκοινοβουλίου, ενώ παρουσιάστηκε ως φάρος σταθερότητας μέσα σε έναν κόσμο αβεβαιότητας και πόλωσης, όπως έγραψε το Politico.

🔴 LIVE NOW

Results of the vote on the nomination of Ursula @vonderleyen for President of the @EU_Commission

https://t.co/bYEG65Hymo

— European Parliament Audiovisual Service (@europarlAV) July 18, 2024

Στην σχεδόν ωριαία ομιλία της και στις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές της, που δημοσιεύθηκαν λίγο πριν από την ομιλία της, η «σιδηρά κυρία» της Ευρώπης πρόσφερε νέες υποσχέσεις και αλλαγές προτεραιοτήτων πολιτικής με βάση τις -κεκλεισμένων των θυρών- συνομιλίες που είχε με μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τις τελευταίες εβδομάδες.

Οι πιο απτές υποσχέσεις είναι ο διορισμός νέων επιτρόπων για την άμυνα, τη στέγαση, την αλιεία και την περιοχή της Μεσογείου. Η Φον ντερ Λάιεν υποσχέθηκε επίσης ότι ένας αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα συντονίσει τις εργασίες για τη μείωση της γραφειοκρατίας, βασικό αίτημα της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζορτζία Μελόνι και της ομάδας της των σκληρών ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών.

Σε ένα νεύμα στο δικό της Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, η φον ντερ Λάιεν τόνισε την ανταγωνιστικότητα ως πρώτη πολιτική προτεραιότητα στην ομιλία της, συμβολίζοντας τη σημασία που θα έχει κατά τη διάρκεια μιας πιθανής δεύτερης θητείας, με την ατζέντα για το κλίμα και την προστασία του περιβάλλοντος να κινούνται περισσότερο προς το πολιτικό υπόβαθρο. Η δράση για το κλίμα ήταν μπροστά και στο επίκεντρο

«Διανύουμε μια περίοδο αβεβαιότητας και άγχους για τους Ευρωπαίους, με τον κίνδυνο πολέμου να βρίσκεται στο κατώφλι μας και την ανησυχία για το περιβάλλον να εντείνεται» τόνισε στην εισαγωγική της τοποθέτηση.

«Είμαι πεπεισμένη ότι η Ευρώπη, μια ισχυρή Ευρώπη, μπορεί να ανταποκριθεί στις προκλήσεις αυτές και γι’ αυτό ζητώ την εμπιστοσύνη σας σήμερα».

Η φον ντερ Λάιεν παρουσιάζοντας τις προτεραιότητές της για την επόμενη πενταετία αναφέρθηκε στην ανταγωνιστικότητα και την ευημερία, και αυτό δεν είναι τυχαίο, όπως τονίζει το Politico. Πρόκειται να είναι η προμετωπίδα της επόμενης θητείας της, με την ατζέντα να στρέφεται και στο κλίμα. Το «στοίχημα» της ανταγωνιστικότητας ήταν επίσης βασικό αίτημα από τη δική της πολιτική οικογένεια, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα.

Αργότερα, η πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου Ρομπέρτα Μετσόλα διευκρίνισε ότι δεν πρόκειται για τυχαία σκυλιά, αλλά για τα σκυλιά του Ευρωκοινοβουλίου.
Προφανώς και δεν … άντεξαν μ’ όσα άκουσαν!

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ…

🔉🔉🔉 Ursula von der Leyen's speech at the European Parliament session unexpectedly concluded with the barking of a dog 🐕. The sound was coming from the speaker.

Meeting participants clarified that it wasn't a malicious prank but simply service dogs guarding the building. pic.twitter.com/NArX7PxE39

— Voice of Europe 🌍 (@V_of_Europe) December 13, 2023