Νίκος Γιαννόπουλος

Στις γυναικοκτονίες γίνεται κάθε μέρα και σαφέστερο ότι θύματα πέφτουν ακόμα και γυναίκες που έχουν ήδη καταγγείλει νυν και πρώην συντρόφους τους. Στο μεσοδιάστημα το σύστημα δεν κατάφερε να τις προστατεύσει. Ουσιαστικά ανέδειξε και σ’ αυτό το ζήτημα την ατομική ευθύνη ως πρώτο μέτρο προστασίας. “Μην τον πλησιάζεις, φύγε”.

Στην παιδική κακοποίηση, το σύστημα προστασίας αποδεικνύεται ανεπαρκές. Παιδιά “πετιούνται” στα δημόσια νοσοκομεία χωρίς καμία περαιτέρω φροντίδα και χωρίς κανένα προγραμματισμό για να βρίσκονται σε ανοιχτό κίνδυνο σχεδόν κάθε ώρα και στιγμή.

Αυτομάτως τίθεται τα ερωτήματα:

• Το κράτος, η επίσημη οργανωμένη πολιτεία, πώς μάς προστατεύει από τους κινδύνους;
• Τι πόρους κινητοποιεί και ποιο ανθρώπινο δυναμικό χρησιμοποιεί;
• Και το κυριότερο, βρίσκεται στην κουλτούρα της η φιλοσοφία της προστασίας του πολίτη;

Κανείς, προφανώς, δεν επιθυμεί να έχει πάνω από το κεφάλι του ένα κράτος-πατερούλη, να ελέγχει την κάθε του κίνηση και να τον κατευθύνει, ακόμα και σε ιδιωτικές υποθέσεις. Στον κίνδυνο όμως, στον πραγματικό κίνδυνο για την προσωπική υπόσταση, για την υγεία του ίδιου και της οικογένειάς του, το θέλει δίπλα του. Ούτε παράλογο είναι ούτε αφύσικο.

Οι φόροι, που κάθε μήνα καταβάλλουμε οι περισσότεροι αγόγγυστα, κατευθύνονται (ή υποτίθεται ότι κατευθύνονται) και σ’ αυτό το κομμάτι. Έχουμε, δηλαδή, “αγοράσει” από πριν την προστασία μας από πιθανούς σοβαρούς κινδύνους. Όταν το κράτος δεν την παρέχει, αμελεί.

Εδώ βέβαια χρειάζεται λογοδοσία. Και εδώ η ελληνική πολιτεία χωλαίνει φανερά. Ουδέποτε λογοδοτεί στην πραγματικότητα, ουδέποτε δίνει λογαριασμό και εν τέλει ουδέποτε ελέγχεται σοβαρά.

Το πολιτικό μας σύστημα έχει, δυστυχώς, και αυτό το ελάττωμα. Και επειδή προφανώς δεν επιθυμεί να βελτιωθεί, “επενδύει” πολλά στην ατομική ευθύνη.

Να μην παρεξηγηθούμε: Η ατομική ευθύνη χρειάζεται, δεν είμαστε άβουλα όντα. Αναλαμβάνουμε την ευθύνη των πράξεών μας. Η σύγχρονη ζωή όμως είναι τόσο περίπλοκη που πολλά πράγματα ξεπερνούν την ατομική μας ευθύνη και το όχι πολύ μεγάλο εύρος της.

Γι’ αυτό άλλωστε ζούμε σε οργανωμένες κοινωνίες, για να διαθέτουμε μέσα προστασίας για ασύμμετρους, σοβαρούς κινδύνους.

Ας μην μας πετούν και αυτό το μπαλάκι λοιπόν οι υπεύθυνοι. Είναι part of the job (της δικής τους δουλειάς για την ακρίβεια) η προστασία των πολιτών. Και θα κρίνονται γι’ αυτό ανάλογα με τις επιδόσεις τους γιατί έτσι γίνεται στις δημοκρατίες.