Συγκεκριμένα, από την αρχή του 2023 έως και την εβδομάδα 46 του 2023, έχουν αναλυθεί γονιδιωματικά συνολικά 11.152 στελέχη. Από την εβδομάδα 25/2023 και μετά, η υπο-παραλλαγή ΒΑ.2 της Όμικρον έχει επικρατήσει πλήρως και είναι αυτή που ανιχνεύεται αποκλειστικά στα στελέχη που
αλληλουχούνται.

Στο Διάγραμμα 16 παρουσιάζεται η κατανομή των υπο-παραλλαγών της ΒΑ.2 ανά εβδομάδα. Τα δεδομένα που παρουσιάζονται αφορούν σε δείγματα με ημερομηνία λήψης έως και 17/11/2023.

Όπως αναφέρεται στην έκθεση, από τις εβδομάδες 23-24 του 2022 έως και τις εβδομάδες 41-42 του 2023, αναλύθηκαν γονιδιωματικά συνολικά 22.621 στελέχη.

Από την εβδομάδα 25/2023 και μετά όλα τα αλληλουχηθέντα στελέχη ανήκουν στην υποπαραλλαγή ΒΑ.2 (Διάγραμμα 16). Την εβδομάδα 41, η συχνότερη υπο-παραλλαγή της ΒΑ.2 ήταν η XBB.1.5 (Kraken) (44%) ακολουθούμενη από την EG.5 (Eris) (23%) και την ΧΒΒ.1.16 (Αρκτούρος) (20%) (Διάγραμμα 17).

Έχουν καταγραφεί συνολικά 96 θετικά δείγματα της υπο-παραλλαγής BA.2.86 (Pirola), με ημερομηνίες λήψης δείγματος από 05 Σεπτεμβρίου έως 16 Οκτωβρίου.

Τα δεδομένα που παρουσιάζονται αφορούν σε δείγματα με ημερομηνία λήψης έως και 18/10/2023.

Οι πίνακες του ΕΟΔΥ

Σύμφωνα με αυτή η υπο-παραλλαγή ΒΑ.5 εξακολουθεί να είναι η συχνότερη υπο-παραλλαγή της Όμικρον στη χώρα μας και καταγράφει τα περισσότερα κρούσματα.

Παρούσα είναι πλέον στην Ελλάδα και η μετάλλαξη kraken (XBB 1.5), η οποία μετρά έξι κρούσματα στην Αττική.

Σημειώνεται ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έχει εκδόσει σύντομη αξιολόγηση κινδύνου για τη νέα υποπαραλλαγή, στην οποία εκτιμά ότι αυτή είναι πιο μεταδοτική και εξαπλώνεται ταχύτερα από τις προηγούμενες, αλλά δεν είναι πιο επικίνδυνη.

Όπως αναφέρει, η ΧΒΒ.1.5 έχει μεν μεγαλύτερη αντίσταση απέναντι στα αντισώματα, αλλά δεν διαθέτει γνωστές μεταλλάξεις που να προκαλούν σοβαρότερη νόσο Covid-19 στους ανθρώπους από ό,τι οι άλλες παραλλαγές και υποπαραλλαγές.

Από την άλλη, ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι «μαζί με την BQ.1, η ΧΒΒ είναι οι παραλλαγές με την μεγαλύτερη αντίσταση στα αντισώματα μέχρι σήμερα». Γι’ αυτό, αναμένει ότι «με βάση τα γενετικά χαρακτηριστικά της και τις αρχικές εκτιμήσεις για τον ρυθμό αύξησης της, η ΧΒΒ.1.5 πιθανώς θα οδηγήσει σε αυξήσεις στον αριθμό των περιστατικών».

Όπως παρουσιάζεται στους σχετικούς πίνακες του ΕΟΔΥ, τα τέσσερα από τα κρούσματα της Kraken εντοπίστηκαν στον Βόρειο τομέα Αθηνών και τα άλλα δύο στον Δυτικό.

Αναλυτικά η νέα εβδομαδιαία έκθεση του ΕΟΔΥ

Γριπώδεις συνδρομές (ανεξαρτήτως παθογόνου)

✓ καταγράφηκε μικρή μείωση σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα στην κοινότητα
✓ η μείωση αφορούσε σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, με εξαίρεση την ομάδα 15-64 ετών

Ιός SARS-CoV2 – λοίμωξη COVID-19

✓ ο αριθμός των εισαγωγών για COVID-19 παρουσίασε μικρή αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα
✓ ο αριθμός των νέων διασωληνώσεων δεν παρουσίασε σημαντική μεταβολή
✓ ο αριθμός των ασθενών με λοίμωξη COVID-19 που νοσηλεύονται διασωληνωμένοι είναι 128
✓ καταγράφηκαν 149 θάνατοι με διάμεση ηλικία τα 85 έτη (εύρος 51-98)
✓ η υπο-παραλλαγή ΒΑ.5 εξακολουθεί να είναι η συχνότερη υπο-παραλλαγή της Όμικρον
✓ η ποσοστιαία αναλογία της υπο-παραλλαγής BQ.1.1 παρουσιάζει αύξηση σε σχέση με τις υπόλοιπες υπο-παραλλαγές του στελέχους ΒΑ.5
✓ μεταξύ των στελεχών BA.2, η συχνότερα αναγνωριζόμενη υπο-παραλλαγή είναι η BA.2.75 ακολουθούμενη από την υπο-παραλλαγή XBB
✓ η υπο-παραλλαγή XBB.1.5 έχει ανιχνευτεί συνολικά σε 6 δείγματα (3 από αυτά προέκυψαν με αναδρομικό έλεγχο των δειγμάτων της υπο-παραλλαγής XBB προηγούμενων εβδομάδων)
✓ η επιτήρηση του ιικού φορτίου στα αστικά λύματα έδειξε αύξηση της κυκλοφορίας του ιού SARSCoV2 σε 3 από τις 6 περιοχές που ελέγχθηκαν

Ιός της γρίπης

✓ η θετικότητα για γρίπη στην κοινότητα παρουσίασε μείωση
✓ καταγράφηκαν 7 νέα σοβαρά κρούσματα εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης τύπου Α, που αφορούσαν νοσηλευόμενους σε ΜΕΘ και 2 νέοι θάνατοι την εβδομάδα 01/2023
✓ συνολικά από την εβδομάδα 40/2022 έως και την εβδομάδα 01/2023 νοσηλεύτηκαν 36 άτομα με γρίπη σε ΜΕΘ και καταγράφηκαν 9 θάνατοι ασθενών με εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη
✓ συνολικά από την εβδομάδα 40/2022 έως και την εβδομάδα 01/2023 ανιχνεύτηκαν 221 δείγματα θετικά για ιούς γρίπης, εκ των οποίων τα 218 (99%) ήταν στελέχη τύπου Α και τα 3 (1%) ήταν στελέχη τύπου Β
✓ από τα 215 στελέχη τύπου Α, τα 209 (97%) ταξινομήθηκαν στον υπότυπο Α(Η3Ν2) και 6 (3%) στον υπότυπο Α(Η1Ν1)pdm09

Αναπνευστικός συγκυτιακός ιός – RSV

✓ η θετικότητα δεν παρουσίασε σημαντική μεταβολή σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα σε δείγμα από μαζικές δειγματοληψίες στην κοινότητα (non-sentinel δείγματα)

Το στέλεχος θεωρείται πλέον ότι βρίσκεται πίσω από την αύξηση των λοιμώξεων σε ολόκληρη τη χώρα, όπου εκτιμάται ότι είναι η αιτία του 41% των σημερινών κρουσμάτων COVID-19, σύμφωνα με στοιχεία από τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) των ΗΠΑ.

Μετά τις ΗΠΑ, το νέο στέλεχος έχει αναφερθεί σε όλη την Ευρώπη, την Αυστραλία και τμήματα της Νοτιοανατολικής Ασίας. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου το στέλεχος έχει επίσης ανιχνευθεί, το νέο στέλεχος αντιπροσωπεύει μόνο το 4% των κρουσμάτων αυτή τη στιγμή, ωστόσο εξαπλώνεται ταχύτατα.

Η Σίνα Κρούκσανκ, καθηγήτρια στο Ινστιτούτο Ανοσολογίας και Φλεγμονής, Λίντια Μπέκερ του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ εξήγησε, σύμφωνα με το euronews, ότι είναι πολύ νωρίς για να πούμε αν η Kraken είναι πιο επικίνδυνη από άλλα στελέχη, αλλά προσθέτει επίσης ότι «δεν έχουμε στοιχεία που να υποδηλώνουν κάτι τέτοιο».

Αν και αυτό είναι σίγουρα θετικό, λέει ότι ο αριθμός των νοσηλειών που σχετίζονται με το COVID-19 στις ΗΠΑ αυξάνεται, «και εκεί φαίνεται να έχουμε τα πρώτα στοιχεία για τη συγκεκριμένη παραλλαγή». Αλλά αν αυτό συμβαίνει επειδή η παραλλαγή είναι «πιο επικίνδυνη», λέει η Κρούκσανκ, «δεν το γνωρίζουμε. Απλώς δεν έχουμε τα στοιχεία»

Η Κρούκσανκ πιστεύει ότι, καθώς η πλειονότητα του πληθυσμού είναι εμβολιασμένη, τυχόν νέες λοιμώξεις θα πρέπει να είναι λιγότερο σοβαρές. «Έτσι, έχουμε κάποια προστασία», δήλωσε.

Το στέλεχος φαίνεται να έχει προκαλέσει ανησυχίες μεταξύ των επιδημιολόγων και των εμπειρογνωμόνων.

Η Δρ Μαρία Φαν Κέρκοβ του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) δήλωσε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι η νέα υποπαραλλαγή αποτελεί λόγο ανησυχίας για τον οργανισμό.

• «Ανησυχούμε για το πλεονέκτημα της ανάπτυξής του, ιδίως σε ορισμένες χώρες της Ευρώπης και στις ΗΠΑ… ιδιαίτερα στο βορειοανατολικό τμήμα των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου ο XBB.1.5 έχει αντικαταστήσει γρήγορα άλλες κυκλοφορούσες παραλλαγές», δήλωσε η ίδια.

«Η ανησυχία μας είναι το πόσο μεταδοτικός είναι… και όσο περισσότερο κυκλοφορεί αυτός ο ιός, τόσο περισσότερες ευκαιρίες θα έχει να αλλάξει».

Ο επιδημιολόγος Δρ Έρικ Φέιγκλ-Ντινγκ, ο οποίος έγραψε για την εξάπλωση του XBB.1.5 στο Twitter στις 29 Δεκεμβρίου, δήλωσε ότι η νέα υποπαραλλαγή «είναι και πιο ανοσοποιητική & καλύτερη στο να μολύνει από το #BQ & XBB».

Σύμφωνα με τον ίδιο, ο οποίος κατηγόρησε το CDC ότι δεν προειδοποίησε νωρίτερα τους Αμερικανούς για τη νέα υποπαραλλαγή και ότι απέκρυψε στοιχεία σχετικά με την κυκλοφορία της υποπαραλλαγής, το στέλεχος «είναι πιθανότατα μια αμερικανικής προέλευσης παραλλαγή ανασυνδυασμού που είναι 96% ταχύτερη (χειρότερη) από το παλιό XBB», έγραψε στο Twitter.

«Το XBB.1.5 εμφανίστηκε στην περιοχή της Νέας Υόρκης τον Οκτώβριο και [από τότε] προκαλεί προβλήματα».

• Το Kraken, λέει ο Φέιγκλ-Ντινγκ, βρίσκεται πίσω από «τη μεγαλύτερη νοσηλεία του COVID-19 εδώ και σχεδόν ένα χρόνο» στη Νέα Υόρκη. Ο Κρουκσάνκ πιστεύει ότι θα πρέπει να είμαστε «σε επαγρύπνηση» σχετικά με τη νέα παραλλαγή.

«Αυτό που είναι ιδιαίτερα ιδιαίτερο σε αυτόν τον ιό είναι οι μεταλλάξεις που έχει αποκτήσει. Έτσι, όλοι οι ιοί μεταλλάσσονται και συγκεντρώνουν μεταλλάξεις καθώς πολλαπλασιάζονται στα κύτταρά μας, αυτό είναι φυσιολογικό επειδή οι ιοί πολλαπλασιάζονται πολύ γρήγορα. Αυτές οι μεταλλάξεις συσσωρεύονται», δήλωσε η ίδια.

• «Και αυτό που τείνουμε να δούμε με την πάροδο του χρόνου είναι ότι το είδος των μεταλλάξεων που ωφελούν τον ιό θα αρχίσει να γίνεται κυρίαρχο. Και αυτό το XBB.1.5 ή Kraken έχει την ικανότητα να προσπαθεί να αποφύγει τα αντισώματά μας.

«Αυτό σημαίνει ότι η ανοσία που έχουμε από εμβόλια και από προηγούμενες μολύνσεις μπορεί να μην είναι τόσο αποτελεσματική. Επομένως, διαθέτει έναν μηχανισμό αποφυγής του ανοσοποιητικού συστήματος».

Αυτοί οι μηχανισμοί ανοσολογικής αποφυγής που αναπτύσσει ο ιός έχουν ένα είδος «κόστους» για τον COVID-19, εξηγεί η Κρουκσάνκ, «διότι προσπαθώντας να αποφύγει τα αντισώματά μας, αυτό συχνά σημαίνει ότι ο ιός είναι λίγο λιγότερο ικανός να εισέλθει στα κύτταρά μας».

Αλλά στην περίπτωση της παραλλαγής Kraken, ο XBB.1.5 «το έχει παρακάμψει αυτό», λέει η Κρουκσάνκ.

«Είναι και ικανός να αποφύγει το ανοσοποιητικό σύστημα, αλλά είναι επίσης ικανός να εισέλθει στα κύτταρά μας απίστευτα καλά. Έτσι φαίνεται να έχει ένα πλεονέκτημα. Ένα μολυσματικό πλεονέκτημα. Και νομίζω ότι αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο βλέπουμε τους αριθμούς του να απογειώνονται με τον τρόπο που το βλέπουμε»