Σπύρος Σιδέρης

Πριν ακόμη γίνει γνωστό τι ακριβώς έφερε ο Γουίτκοφ από το Κρεμλίνο, στην ουκρανική πρωτεύουσα είχε ήδη αρχίσει να κυκλοφορεί το ερώτημα που κανείς επισήμως δεν θέλει να αγγίξει: είναι η «Καρχηδόνα» απλώς μια ποινική έρευνα ή η αρχή μιας νέας εσωτερικής πίεσης προς τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, την ώρα που στο διπλωματικό τραπέζι αυξάνονται οι απαιτήσεις για το τέλος του πολέμου;

Η NABU μπαίνει εκεί όπου πονά η εξουσία

Η «Καρχηδόνα» δεν μοιάζει με μια ακόμη συνηθισμένη υπόθεση διαφθοράς. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινώσει η NABU και η SAPO, η έρευνα αφορά φερόμενη εγκληματική οργάνωση με επικεφαλής υψηλόβαθμο στέλεχος της Γενικής Εισαγγελίας, η οποία φέρεται να παρείχε προστασία σε δίκτυο τηλεφωνικών κέντρων για απάτες και να διευκόλυνε τη νομιμοποίηση παράνομων εσόδων.

Οι έρευνες μέσα στη Γενική Εισαγγελία ήταν αρκετές για να προκαλέσουν ισχυρές αντιδράσεις.

Η ίδια η υπηρεσία υποστήριξε ότι οι ερευνητές ενδέχεται να απέκτησαν πρόσβαση και σε φακέλους άσχετους με τη συγκεκριμένη υπόθεση, μεταξύ αυτών και υλικό που αφορά ενέργειες στελεχών της NABU και της SAPO.

Η εικόνα είναι δύσκολο να περάσει απαρατήρητη: δύο από τους ισχυρότερους μηχανισμούς του ουκρανικού κράτους βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι, με τον έναν να ερευνά τον άλλον και τα αρχεία να μετατρέπονται σε νέο πεδίο σύγκρουσης.

Από το Κρεμλίνο κατευθείαν στον Ζελένσκι

Την ίδια ώρα, οι Γουίτκοφ και Κούσνερ έφθαναν στο Κίεβο μετά τη συνάντησή τους με τον Πούτιν.

Οι συνομιλίες με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι πραγματοποιήθηκαν σε τρεις γύρους, ενώ στη συνέχεια συμμετείχαν και εκπρόσωποι της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Γερμανίας.

Στο τραπέζι βρέθηκαν το ενδεχόμενο νέων διαπραγματεύσεων, οι εγγυήσεις ασφαλείας, η οικονομική στήριξη και, αναπόφευκτα, το Ντονμπάς, που παραμένει ένα από τα δυσκολότερα σημεία οποιασδήποτε συμφωνίας.

Ο Ζελένσκι επιχείρησε να σπάσει την ένταση ευχαριστώντας τους δύο Αμερικανούς επειδή κατά την παρουσία τους δεν σημειώθηκαν πλήγματα στην ουκρανική πρωτεύουσα.

«Δουλέψατε ακόμη καλύτερα από τους Patriot», είπε χαριτολογώντας.

Το αστείο, όμως, δεν έκρυβε τη δυσκολία της στιγμής. Οι άνθρωποι του Τραμπ έφθαναν από τη Μόσχα με το βλέμμα στραμμένο σε μια πιθανή διαπραγμάτευση, ενώ στο εσωτερικό της χώρας άνοιγε ακόμη ένα μέτωπο που μπορούσε να περιορίσει τους πολιτικούς ελιγμούς του Ουκρανού προέδρου.

Το σενάριο της πίεσης

Η χρονική σύμπτωση της «Καρχηδόνας» με την αμερικανική αποστολή ήταν αρκετή για να τροφοδοτήσει σενάρια ότι η NABU χρησιμοποιείται ως μοχλός πίεσης προς τον Ζελένσκι, ώστε να εμφανιστεί πιο δεκτικός σε προτάσεις για τον τερματισμό του πολέμου.

Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν υπάρχει δημόσια απόδειξη ότι η επιχείρηση ξεκίνησε ύστερα από αμερικανική παρέμβαση ή ότι συνδέεται επιχειρησιακά με τις συνομιλίες του Κιέβου.

Υπάρχει όμως μια πολιτική παράμετρος που δύσκολα αγνοείται. Η ανεξαρτησία της NABU και της SAPO έχει συνδεθεί στενά με τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των δυτικών εταίρων της Ουκρανίας. Μια ανοιχτή σύγκρουση της προεδρίας με τους δύο θεσμούς θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές τριβές με την Ευρώπη, ακριβώς τη στιγμή που το Κίεβο εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από ευρωπαϊκή οικονομική, στρατιωτική και πολιτική στήριξη.

Αυτό είναι ίσως το πιο δύσκολο σημείο για τον Ζελένσκι: οποιαδήποτε κίνηση στο εσωτερικό έχει πλέον και εξωτερικό κόστος.

Δύο μέτωπα, ένας πρόεδρος

Ο Ουκρανός πρόεδρος βρίσκεται έτσι μπροστά σε δύο ταυτόχρονες πιέσεις. Στο διπλωματικό πεδίο, οι άνθρωποι του Τραμπ επιστρέφουν από τη Μόσχα αναζητώντας δρόμο προς μια νέα διαπραγμάτευση. Στο εσωτερικό, οι αρχές κατά της διαφθοράς πλησιάζουν όλο και περισσότερο σε νευραλγικά σημεία του κρατικού μηχανισμού.

Κανείς δεν μπορεί ακόμη να αποδείξει ότι τα δύο μέτωπα συνδέονται.

Το γεγονός όμως ότι άνοιξαν σχεδόν ταυτόχρονα είναι αρκετό για να τροφοδοτήσει το παρασκήνιο.

Και στο Κίεβο, όπου κάθε κίνηση διαβάζεται πλέον όχι μόνο για αυτό που είναι αλλά και για αυτό που μπορεί να σημαίνει, η «Καρχηδόνα» κινδυνεύει να εξελιχθεί από μια μεγάλη ποινική υπόθεση σε ακόμη έναν παράγοντα της μάχης για το ποιος θα καθορίσει τους όρους της επόμενης ημέρας στην Ουκρανία.

Η συμφωνία αποτελεί ένα από τα βασικά σημεία που προέκυψαν από την πολύωρη συνάντηση των δύο ανδρών στην Ιερουσαλήμ. Ωστόσο, παραμένει ένα κρίσιμο ζήτημα: ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επιμένει ότι δεν πρόκειται να υπάρξει ισραηλινή αποχώρηση από τη Λωρίδα της Γάζας πριν ολοκληρωθεί ο αφοπλισμός της Χαμάς. 

Σύμφωνα με Ισραηλινό αξιωματούχο, ο Νετανιάχου συμφώνησε με τον Τζάρεντ Κούσνερ να αναλάβει Αμερικανός στρατηγός την εποπτεία της διαδικασίας αφοπλισμού και την επαλήθευση της παράδοσης των όπλων.

Η εξέλιξη θεωρείται σημαντική, καθώς η επαλήθευση του αφοπλισμού της Χαμάς αποτελεί ένα από τα πιο δύσκολα σημεία του αμερικανικού σχεδίου για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα. 

Παράλληλα, δημιουργήθηκαν ομάδες εργασίας που θα ασχοληθούν με τον αφοπλισμό και ζητήματα δημόσιας υγείας, σε μια προσπάθεια να προχωρήσει το σχέδιο για την επόμενη ημέρα στη Γάζα. 

Νετανιάχου: Καμία αποχώρηση χωρίς πλήρη αφοπλισμό

Το βασικό εμπόδιο παραμένει η σειρά με την οποία θα εφαρμοστούν τα επιμέρους βήματα της συμφωνίας.

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου υποστηρίζει ότι το Ισραήλ δεν μπορεί να αποσύρει τις δυνάμεις του από τη Γάζα εάν πρώτα δεν έχει διασφαλιστεί ότι η Χαμάς έχει χάσει τη στρατιωτική της ικανότητα.

Παράλληλα, η ισραηλινή πλευρά συνδέει τον αφοπλισμό της Χαμάς με την έναρξη της ανοικοδόμησης της Λωρίδας της Γάζας. Η θέση αυτή βρίσκεται στον πυρήνα της διαφωνίας με την αμερικανική πρόταση, η οποία προβλέπει μια σταδιακή διαδικασία με παράλληλα βήματα

Κούσνερ: Πρόοδος μέσα στις επόμενες 30 ημέρες

Ο Τζάρεντ Κούσνερ εμφανίστηκε πιο αισιόδοξος μετά τη συνάντηση με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό.

Ο Αμερικανός απεσταλμένος δήλωσε ότι μπορεί να υπάρξει πρόοδος στον αφοπλισμό της Χαμάς μέσα σε περίπου 30 ημέρες, αναφέροντας ως πιθανά πρώτα βήματα την παράδοση μέρους του οπλισμού και την εξουδετέρωση ορισμένων σηράγγων. 

Ο Κούσνερ χαρακτήρισε τη συνάντηση με τον Νετανιάχου ιδιαίτερα θετική, λέγοντας ότι διήρκεσε σχεδόν τέσσερις ώρες και ότι στη διάρκειά της εξετάστηκαν λεπτομερώς τα βασικά ζητήματα της συμφωνίας. 

Η Χαμάς έχει αποδεχθεί το σχέδιο, αλλά με διαφορετικούς όρους

Η Χαμάς έχει εκφράσει διάθεση να προχωρήσει σε συμφωνία που προβλέπει την παράδοση του οπλισμού της, όμως η ισραηλινή και η παλαιστινιακή πλευρά εξακολουθούν να διαφωνούν για τη διαδικασία και τη χρονική ακολουθία των μέτρων.

Σύμφωνα με το Reuters, η Χαμάς έχει συμφωνήσει σε ένα σχέδιο αφοπλισμού που συνδέεται με την ισραηλινή αποχώρηση από τη Γάζα, ενώ η οργάνωση προτιμά να γίνεται λόγος για αποθήκευση του οπλισμού υπό διεθνή ή παλαιστινιακή εποπτεία. Το Ισραήλ, αντίθετα, ζητά πλήρη και επαληθεύσιμο αφοπλισμό. 

Έτσι, η διαφωνία δεν αφορά μόνο το εάν η Χαμάς θα αφοπλιστεί, αλλά κυρίως ποιος θα επιβλέπει τη διαδικασία, πότε θα παραδίδονται τα όπλα και πότε θα αποχωρούν οι ισραηλινές δυνάμεις.

Η συνάντηση Κούσνερ – Νετανιάχου δεν έφερε οριστική συμφωνία

Παρά τις θετικές δηλώσεις, η πολύωρη συνάντηση δεν κατέληξε σε οριστική δέσμευση του Ισραήλ για την αμερικανική πρόταση.

Το βασικό αδιέξοδο παραμένει η απαίτηση του Νετανιάχου για πλήρη αφοπλισμό πριν από την ισραηλινή αποχώρηση, ενώ η Χαμάς και οι υποστηρικτές της αμερικανικής πρότασης ζητούν να υπάρξουν παράλληλα βήματα, ώστε η αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων να συνδέεται με τη διαδικασία αφοπλισμού.

Η αμερικανική πλευρά προσπαθεί να γεφυρώσει αυτές τις διαφορές, με τον Κούσνερ να έχει προηγουμένως πραγματοποιήσει επαφές και με την ηγεσία της Χαμάς στην Αίγυπτο. 

Τι προβλέπει το σχέδιο για την επόμενη ημέρα στη Γάζα

Στο αμερικανικό σχέδιο βρίσκεται και η δημιουργία μιας παλαιστινιακής τεχνοκρατικής διοίκησης που θα αναλάβει τη διαχείριση της Γάζας, καθώς και η ανάπτυξη μιας διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης.

Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα σύστημα στο οποίο η νόμιμη πολιτική αρχή θα έχει τον έλεγχο της οπλοφορίας και των μηχανισμών ασφαλείας, ενώ η διαδικασία αφοπλισμού θα πραγματοποιείται σταδιακά και θα υπόκειται σε ανεξάρτητη επαλήθευση. 

Η ανοικοδόμηση της Γάζας αποτελεί επίσης βασικό τμήμα του σχεδιασμού, όμως η ισραηλινή κυβέρνηση επιμένει ότι δεν μπορεί να προχωρήσει ουσιαστικά χωρίς προηγουμένως να έχει αντιμετωπιστεί το ζήτημα των όπλων της Χαμάς. 

Το μεγάλο αγκάθι: ποιος κάνει το πρώτο βήμα

Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι ποια πλευρά θα προχωρήσει πρώτη.

Το Ισραήλ ζητά αφοπλισμό της Χαμάς και στη συνέχεια αποχώρηση των στρατευμάτων, ενώ η άλλη πλευρά επιμένει ότι η ισραηλινή αποχώρηση και οι εγγυήσεις για το μέλλον της Γάζας πρέπει να αποτελέσουν μέρος της ίδιας διαδικασίας.

Η παρουσία ενός Αμερικανού στρατηγού ως επόπτη του αφοπλισμού επιχειρεί να δώσει μια λύση στο πρόβλημα της εμπιστοσύνης και να δημιουργήσει έναν μηχανισμό ελέγχου που θα είναι αποδεκτός από την ισραηλινή πλευρά. Ωστόσο, η πραγματική εφαρμογή του σχεδίου παραμένει εξαιρετικά δύσκολη. 

Κρίσιμο το επόμενο διάστημα για τη Γάζα

Οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι υπάρχει πλέον ένας συγκεκριμένος μηχανισμός πάνω στον οποίο μπορούν να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις: Αμερικανός στρατηγός θα επιβλέπει τον αφοπλισμό της Χαμάς, ενώ παράλληλα θα λειτουργούν ομάδες εργασίας για την εφαρμογή του σχεδίου.

Ωστόσο, ο Νετανιάχου εξακολουθεί να θέτει ως απαράβατο όρο την ολοκλήρωση του αφοπλισμού πριν από την ισραηλινή αποχώρηση από τη Γάζα. Ο Κούσνερ, από την πλευρά του, εκτιμά ότι τα πρώτα βήματα μπορούν να ξεκινήσουν μέσα στις επόμενες εβδομάδες.

Το εάν η νέα συμφωνία για την εποπτεία του αφοπλισμού της Χαμάς θα μπορέσει να ξεπεράσει το βασικό αδιέξοδο και να οδηγήσει σε πραγματική εκεχειρία και ισραηλινή αποχώρηση παραμένει το μεγάλο ερώτημα για τις επόμενες ημέρες.

Η συνάντηση «υπενθύμισε την ανάγκη όλες οι πλευρές να σεβασθούν τις υποχρεώσεις τους απέναντι στην συμφωνία εκεχειρίας στην Λωρίδα της Γάζας», αναφέρεται στην ανακοίνωση του εκπροσώπου.

Νωρίτερα, το αιγυπτιακό πρακτορείο ειδήσεων Mena μετέδωσε ότι αντιπροσωπεία της Χαμάς είχε συνάντηση στο Ελ Αλαμέιν με τον επικεφαλής των αιγυπτιακών υπηρεσιών Πληροφοριών Χάσαν Ρασάντ με θέμα τον τρόπο για την προώθηση του αμερικανικού ειρηνευτικού σχεδίου για την Γάζα.

Η αντιπροσωπεία της Χαμάς υπό τον Χαλίλ αλ-Χάγια «επανέλαβε την δέσμευση για την ευόδωση του σχεδίου του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ».

Αξιωματούχος της Χαμάς δήλωσε ότι οι συνομιλίες αφορούσαν «τις προσπάθειες που καταβάλλονται για να πεισθεί το Ισραήλ να τηρήσει την συμφωνία, που περιλαμβάνει οδικό χάρτη 15 σημείων και να ξεκινήσει την εφαρμογή του» και πρόσθεσε ότι η αντιπροσωπεία θα ενημερώσει την αιγυπτιακή πλευρά για τις παραβιάσεις της εκεχειρίας από το Ισραήλ.

Η Χαμάς έδωσε στα τέλη του Ιουλίου την έγκρισή της στον αμερικανικό οδικό χάρτη των 15 σημείων που έχει ως στόχο την έναρξη «της δεύτερης φάσης του σχεδίου Τραμπ» για την Γάζα και προβλέπει τον αφοπλισμό της Χαμάς και την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τον παλαιστινιακό θύλακα.

Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου απέρριψε το σχέδιο και ζήτησε «πραγματικό αφοπλισμό της Χαμάς».

Ο Τζάρεντ Κούσνερ θα επισκεφθεί την επόμενη εβδομάδα το Ισραήλ σε μία προσπάθεια άμβλυνσης των διαφορών.

Πηγή της Χαμάς δήλωσε ότι υπάρχουν «επαφές και συνομιλίες» με τους αιγύπτιους, καταριανούς και τούρκους μεσολαβητές για «να πεισθεί το Ισραήλ να τηρήσει την συμφωνία».

Το υπό ανέργεση θέρετρο του Τζάρεντ Κούσνερ, θα έχει 10.000 δωμάτια κοντά σε μια προστατευόμενη περιοχή άγριας ζωής που φιλοξενεί φλαμίνγκο, χελώνες και ένα από τα πιο παρθένα δέλτα ποταμών της Ευρώπης πυροδότησε ίσως τις μεγαλύτερες λαϊκές διαδηλώσεις στην Αλβανία,  από τότε που η μικρή βαλκανική χώρα εγκατέλειψε τον κομμουνισμό πριν από περισσότερες από τρεις δεκαετίες.

Μέσα σε δύο εβδομάδες, η «επανάσταση των φλαμίνγκο», όπως έχει γίνει γνωστή, έχει εξελιχθεί από μια περιορισμένη περιβαλλοντική διαμαρτυρία σε μια πανεθνική εκστρατεία που απευθύνεται σε όλες τις βαθμίδες των κοινωνικών τάξεων της Αλβανίας.

Τα πολλά χρόνια διαφθοράς από την κυβέρνηση Ράμα, του ανεξέλεγκτου τουρισμού, της απογοήτευσης για την οικονομική ανάπτυξη της Αλβανίας (είναι μια από τις φτωχότερες χώρες της Ευρώπης) και μιας γενικής αντίληψης ότι το έθνος διοικείται για τους λίγους πλούσιους και όχι για τον γενικό πληθυσμό, έχουν οδηγήσει πολλούς Αλβανούς στα όριά τους.

Οι διαδηλωτές ζητούν τώρα την παραίτηση, ακόμη και τη φυλάκιση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα και του ηγέτη της αντιπολίτευσης και πρώην πρωθυπουργού Σαλί Μπερίσα — των δύο μακροβιότερων ηγετών από την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος το 1991.

«Οι νέοι και οι πολίτες εδώ δεν διαμαρτύρονται μόνο κατά του Ράμα και του Μπερίσα, αλλά κατά ολόκληρου του συστήματος», δήλωσε η Φραντσέσκα Μούτσο, ακτιβίστρια της κοινωνίας των πολιτών που συμμετείχε στις διαδηλώσεις στα Τίρανα, κραδαίνοντας μια αφίσα με φλαμίνγκο, ενώ παράλληλα ζητούσε τη φυλάκιση και των δύο πολιτικών.

«Αυτή είναι μια διαμαρτυρία ενάντια σε όλο το σύστημα, του συστήματος μετά την πτώση της δικτατορίας, και όλα τα αρνητικά μοντέλα που έχουν ομαλοποιήσει σε αυτή τη χώρα», πρόσθεσε ο Μούτσο.

Ο Όλσι Νίκα, Αλβανός βιολόγος που ηγήθηκε της εκστρατείας για την ανακήρυξη του ποταμού Αώου ως εθνικού πάρκου, λέει ότι η εκστρατεία πηγαίνει πολύ πιο βαθιά από την οργή προς τους ξένους επενδυτές. «Δεν πρόκειται για αντίθεση στον Τζάρεντ Κούσνερ», λέει, υποστηρίζοντας ότι η χώρα έχει μακρά ιστορία παραμέλησης των περιβαλλοντικών προτύπων και ισχυρίζεται ότι η πολιτική διαφθορά είναι διαδεδομένη.

Ο ίδιος ο Ράμα ήταν εντυπωσιακά αμετανόητος, λέγοντας στο POLITICO σε μια συνέντευξη ότι οι ξένοι κατασκευαστές ακινήτων όπως ο Κούσνερ είναι πιο σημαντικοί για την Αλβανία από τον ίδιο της τον λαό.

«Οι ξένοι είναι η πρώτη προτεραιότητα… επειδή οι ξένοι φέρνουν χρήματα στη χώρα για τους Αλβανούς», δήλωσε ο πρώην επαγγελματίας μπασκετμπολίστας, ύψους δύο μέτρων, στη συνέντευξη με τις βρισιές στις αρχές Ιουνίου – στην οποία ισχυρίστηκε επίσης ότι ο μόνος λόγος που τα ξένα μέσα ενημέρωσης ενδιαφέρονταν για την ιστορία ήταν λόγω της εμπλοκής του Κούσνερ.

«Αν δεν ήταν ο Τζάρεντ, δεν θα έδιναν δεκάρα για το τι συμβαίνει στην Αλβανία», είπε.

Τα προκλητικά σχόλια του Ράμα, που έγιναν καθώς οι διαμαρτυρίες σάρωναν ήδη σε όλη τη χώρα, δεν έκαναν τίποτα για να μειώσουν την ένταση.

«Αν το είπε αυτό ανοιχτά, αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους διαμαρτυρόμαστε», δήλωσε ο Ρέντι Μούτσι, βουλευτής της αντιπολίτευσης με το αριστερό κόμμα Lëvizja Bashk. «Η Αλβανία είναι μια χώρα που έχει γίνει αβίωτη για τους Αλβανούς», είπε, επικαλούμενος το αυξανόμενο κόστος ζωής, την εξάπλωση των Airbnb στην πρωτεύουσα Τίρανα και τα θέρετρα κατά μήκος της ακτής.

Εν τω μεταξύ, η φιλοδοξία της Αλβανίας να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση κρέμεται σε μια κλωστή. Θεωρούμενη εδώ και καιρό ως πρωτοπόρος μαζί με το βόρειο γείτονά της, το Μαυροβούνιο, για να ενταχθεί στην ΕΕ έως το 2030, η χώρα κινδυνεύει τώρα να δει αυτόν τον στόχο να ξεφεύγει από την επίτευξη, καθώς οι Βρυξέλλες παρακολουθούν με ανησυχία την πολιτική αναταραχή και την περιβαλλοντική καταστροφή.

Το θέρετρο Αυλώνα στις νότιες ακτές της Αλβανίας είναι το επίκεντρο μιας τουριστικής άνθησης για τους παραθεριστές που αναζητούν ήλιο και θάλασσα ελληνικού τύπου σε ένα κλάσμα των ελληνικών τιμών.

Αλλά η ακτή βόρεια της πόλης παραμένει παρθένα. Φλαμίνγκο παραμονεύουν στα ρηχά, χελώνες φωλιάζουν στην άμμο και φώκιες εξακολουθούν να εμφανίζονται κατά μήκος αυτής της άγριας ακτής. Η προστατευόμενη περιοχή άγριας ζωής Pishë Poro-Narta αποτελεί μέρος του δέλτα του ποταμού Vjosa, που συχνά αναφέρεται ως ο τελευταίος άγριος ποταμός της Ευρώπης.

Ωστόσο, αυτή η ειδυλλιακή σκηνή κινδυνεύει. Ένας δρόμος τώρα διασχίζει τη γη, η αστυνομία περιπολεί την περιοχή και τα τσιμεντένια θεμέλια από τους αφαιρεμένους φράχτες σηματοδοτούν τη μελλοντική τοποθεσία του πολυτελούς θέρετρου αξίας 1,4 δισεκατομμυρίων ευρώ, που θα δημιουργήσει μια νέα «πόλη» 10.000 δωματίων σε μία από τις πιο πλούσιες σε βιοποικιλότητα περιοχές της Αλβανίας.

Τουρίστες ή Αλβανοί;

Η επιμονή του Ράμα ότι η Αλβανία χρειάζεται ξένες επενδύσεις αντανακλά τη φιλοδοξία της κυβέρνησής του να μετατρέψει τη χώρα στις «Μαλδίβες της Ευρώπης» – μια προσπάθεια που έχει ήδη τριπλασιάσει τον αριθμό των επισκεπτών σε μόλις μια δεκαετία. Πάνω από 12 εκατομμύρια τουρίστες επισκέφθηκαν τη χώρα πέρυσι, περισσότερο από τέσσερις φορές ο πληθυσμός της χώρας. Αυτή η τεράστια αύξηση έχει επαινεθεί από τον Οργανισμό Τουρισμού των Ηνωμένων Εθνών.

Ωστόσο, η ταχύτητα ανάπτυξης έχει κόστος, καθώς ο πολυτελής τουρισμός ασκεί ολοένα και μεγαλύτερη πίεση στο περιβάλλον, ενώ παράλληλα αποφέρει ελάχιστα οικονομικά οφέλη στους πολίτες του, σύμφωνα με διαδηλωτές, πολιτικούς της αντιπολίτευσης και την κοινωνία των πολιτών. Οι νέοι Αλβανοί εγκαταλείπουν τη χώρα με τους υψηλότερους ρυθμούς στην Ευρώπη.

«Πιστεύω ακράδαντα σε ένα βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης», δήλωσε στο POLITICO ο Σίλβιο Γκονζάτο, πρέσβης της ΕΕ στην Αλβανία. «Μερικές φορές μου ραγίζει η καρδιά βλέποντας τα πράγματα που έχουν γίνει, επειδή αναγνωρίζω τα ίδια ηλίθια λάθη που κάναμε στην Ιταλία, σε άλλα μέρη της Ευρώπης, ίσως και στη Ρουμανία», είπε.

«Υποστηρίζουμε ότι δεν μπορείτε, ξανά, να ζητάτε από τα κράτη μέλη να σας χορηγήσουν 10ετή [εξαίρεση] από τους κανόνες της ΕΕ στον περιβαλλοντικό τομέα και στη συνέχεια να επιδιώκετε ένα μοντέλο ανάπτυξης που επιδεινώνει τα προβλήματα», δήλωσε ο Γκονζάτο.

Η Αλβανία έχει ψηφίσει αμφιλεγόμενους νόμους για τις στρατηγικές επενδύσεις και τις προστατευόμενες περιοχές, τους οποίους οι περιβαλλοντικές οργανώσεις και οι διαδηλωτές λένε ότι σχεδιάστηκαν για να ενισχύσουν τον τουριστικό τομέα και να ανοίξουν τον δρόμο για έργα όπως του Κούσνερ. Η ΕΕ έχει προειδοποιήσει ότι εάν τα Τίρανα συνεχίσουν προς αυτή την κατεύθυνση, οι πιθανότητές της να κλείσει το περιβαλλοντικό κεφάλαιο των ενταξιακών συνομιλιών θα μπορούσαν να απουσιάσουν ακόμη περισσότερο.

Η μοίρα ενός έθνους

Στα Τίρανα, οι διαδηλωτές την αποκαλούν την πιο σημαντική στιγμή στην Αλβανία από την πτώση του κομμουνισμού το 1991. Οι αφίσες και τα συνθήματά τους ζητούν μια νέα Αλβανία με επικεφαλής ανθρώπους όλων των ηλικιών και κοινωνικών τάξεων, που προσπαθούν να ανακτήσουν μια χώρα που εξακολουθεί να έχει πληγεί από την ταραγμένη μετάβασή της από μια απομονωμένη κομμουνιστική δικτατορία υπό τον Enver Hoxha σε μια ανοιχτή ευρωπαϊκή δημοκρατία.

«Νομίζω ότι τα τελευταία 30 χρόνια, ήταν η μεγαλύτερη στιγμή για εμάς», δήλωσε ο Εμίρ Λεκινί ένας 21χρονος διαδηλωτής από τα Τίρανα που σπουδάζει πληροφορική. «Επειδή είναι η πρώτη φορά που δεν φοβόμαστε να διαμαρτυρηθούμε, μπορούμε να υψώσουμε τη φωνή μας και να ζητήσουμε αυτό που μας ανήκει».

Έργο ή όχι;

Σύμφωνα με ορισμένες αναφορές, η πίεση από την ΕΕ για το φυσικό καταφύγιο Pishë Poro-Narta φαίνεται να έχει ήδη οδηγήσει σε δράση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ισχυρίστηκε ότι ο υπουργός Περιβάλλοντος της Αλβανίας, Σοφιάν Γιαουπάι, της είπε ότι «ο Υπουργός δεσμεύτηκε ότι οι κατασκευαστικές εργασίες έχουν ανασταλεί και ότι θα διεξαχθεί μια ολοκληρωμένη Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για το έργο σε συνεννόηση με την κοινωνία των πολιτών».

Ωστόσο, τόσο ο Γιαουπάι όσο και ο Ράμα αρνούνται όσα ειπώθηκαν στην Επιτροπή.

«Κατά τη διάρκεια διαδικτυακής συνάντησης στις 26 Μαΐου, με εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο Υπουργός Σοφιάν Γιαουπάι ενημέρωσε την Επιτροπή ότι δεν έχει υποβληθεί τελική πρόταση έργου και ότι οι κατασκευαστικές δραστηριότητες δεν έχουν ξεκινήσει, καθώς δεν έχει εγκριθεί άδεια κατασκευής», δήλωσε εκπρόσωπος του υπουργείου στο POLITICO.

Ο Ράμα, ωστόσο, συνεχίζει να επιμένει δημόσια ότι το έργο θα συνεχιστεί, μια δήλωση που φαίνεται να έρχεται σε αντίθεση με τον ισχυρισμό του ότι δεν υπάρχει έργο.

Αλλά τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους κατά την επίσκεψη στην προστατευόμενη περιοχή, όπου εξακολουθούν να υπάρχουν τα τσιμεντένια θεμέλια από τους φράχτες που αφαιρέθηκαν, μαζί με έναν δρόμο που κατασκευάστηκε για να επιτρέψει την έναρξη των εργασιών.

Σπύρος Σιδέρης

Την Τρίτη ξεκινά στη Γενεύη νέος γύρος έμμεσων διαπραγματεύσεων μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, με τη διαμεσολάβηση του Ομάν. Πρόκειται για τη δεύτερη κατά σειρά προσπάθεια επανεκκίνησης μιας διαδικασίας που στο παρελθόν δεν κατόρθωσε να οδηγήσει σε καθοριστική πρόοδο. Παρά τις διαδοχικές επαφές, οι δύο πλευρές δεν έχουν ακόμη γεφυρώσει το χάσμα σε βασικά ζητήματα, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για ενδεχόμενη νέα κλιμάκωση.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε εκ νέου την Τεχεράνη για τις «συνέπειες» που θα αντιμετωπίσει εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία. Μιλώντας σε δημοσιογράφους επί του προεδρικού αεροσκάφους κατά την επιστροφή του στην Ουάσιγκτον, ο Τραμπ δήλωσε ότι θα συμμετάσχει «εμμέσως» στις συνομιλίες. «Θέλουν να κλείσουν συμφωνία (…) Δεν νομίζω ότι θέλουν να υποστούν τις συνέπειες που θα είχε το να μην κλείσουν συμφωνία», ανέφερε χαρακτηριστικά, απευθυνόμενος στις ιρανικές αρχές.

Trump on Iran: I don’t think they want the consequences of not making a deal. pic.twitter.com/Xb62NjupzT

— Acyn (@Acyn) February 17, 2026

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε από τη Βουδαπέστη ότι η επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν συνιστά «μεγάλη πρόκληση», εξέφρασε ωστόσο συγκρατημένη αισιοδοξία. Όπως τόνισε, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προκρίνει «ειρηνικά αποτελέσματα και διαπραγματευτικές λύσεις», υπογραμμίζοντας ότι η αμερικανική αντιπροσωπεία μεταβαίνει στη Γενεύη με στόχο την ουσιαστική πρόοδο. Από την πλευρά του Λευκού Οίκου επιβεβαιώθηκε η παρουσία του ειδικού απεσταλμένου για τη Μέση Ανατολή Στιβ Γουίτκοφ και του συμβούλου Τζάρεντ Κούσνερ, εξέλιξη που δείχνει ότι η Ουάσιγκτον «ανεβάζει» το πολιτικό βάρος της αποστολής.

• Στην ελβετική πόλη έφθασε και ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί, επικεφαλής πολυμελούς αντιπροσωπείας που περιλαμβάνει ειδικούς στα οικονομικά και στο πυρηνικό πεδίο. Η Τεχεράνη επιμένει ότι η άρση των αμερικανικών κυρώσεων αποτελεί αδιαπραγμάτευτο στοιχείο κάθε συμφωνίας, συνδέοντας άμεσα το ζήτημα με το επίπεδο εμπλουτισμού ουρανίου και τον αριθμό των φυγοκεντρητών. Ο Αραγκτσί ξεκαθάρισε ότι «η παράδοση απέναντι σε απειλές δεν βρίσκεται στο τραπέζι», προσθέτοντας ότι η ιρανική πλευρά προσέρχεται με «πρακτικές ιδέες» για μια δίκαιη και ισορροπημένη συμφωνία.

Καθοριστικός παραμένει ο ρόλος του Ομάν, το οποίο φιλοξένησε προηγούμενους γύρους επαφών και επιχειρεί να διατηρήσει ανοιχτό τον δίαυλο επικοινωνίας. Ο Αραγκτσί συναντήθηκε στη Γενεύη με τον υπουργό Εξωτερικών του σουλτανάτου, Μπαντρ αλ Μπουσαΐντι, με αντικείμενο τον συντονισμό της νέας φάσης των διαβουλεύσεων. Η ιρανική διπλωματία διαμηνύει ότι επιδιώκει τη διασφάλιση των εθνικών συμφερόντων και τη σταθερότητα στην περιοχή, αφήνοντας ωστόσο σαφές ότι δεν θα αποδεχθεί μονομερείς όρους.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται το απόθεμα ουρανίου του Ιράν, το οποίο, σύμφωνα με επιθεωρήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, υπερβαίνει τα 400 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου σε ποσοστό 60%. Ο γενικός διευθυντής του Οργανισμού, Ραφαέλ Γκρόσι, είχε τεχνικές επαφές με τον Αραγκτσί ενόψει των διαπραγματεύσεων, σε μια προσπάθεια αποσαφήνισης κρίσιμων παραμέτρων. Η συνεργασία Τεχεράνης–Οργανισμού είχε διακοπεί μετά τις ισραηλινές και αμερικανικές επιθέσεις στον λεγόμενο «πόλεμο των 12 ημερών», πριν αποκατασταθεί με συμφωνία στο Κάιρο, στοιχείο που δείχνει πόσο εύθραυστη παραμένει η τεχνική επιτήρηση του προγράμματος.

• Η ισραηλινή κυβέρνηση, δια του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, έχει καταστήσει σαφές ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να προβλέπει πλήρη απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου από το ιρανικό έδαφος και κατάργηση κάθε δυνατότητας εμπλουτισμού, καθώς και ρύθμιση του ζητήματος των βαλλιστικών πυραύλων. Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, εμφανίζεται διατεθειμένη να συζητήσει περιορισμούς, εφόσον υπάρξει ουσιαστική ελάφρυνση των κυρώσεων που επιβαρύνουν την οικονομία της εδώ και χρόνια. Ιρανοί αξιωματούχοι κάνουν λόγο για ενδεχόμενα αμοιβαία οφέλη σε τομείς όπως η αεροπορία, η εξόρυξη, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, επιχειρώντας να δώσουν στην όποια συμφωνία ένα σαφές οικονομικό κίνητρο.

Παράλληλα με τη διπλωματική κινητικότητα, η στρατιωτική διάσταση παραμένει έντονη. Οι Φρουροί της Επανάστασης πραγματοποίησαν ασκήσεις στο στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου. Η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε ότι οι ασκήσεις αποσκοπούν στην αξιολόγηση της ετοιμότητας και στην αποτροπή απειλών, ενώ αξιωματούχοι υπενθύμισαν ότι σε περίπτωση επίθεσης η Τεχεράνη θα μπορούσε να κλείσει τα στενά. Την ίδια ώρα, η Ουάσιγκτον ενισχύει τη ναυτική της παρουσία στην περιοχή, με την ανάπτυξη αεροπλανοφόρων και συνοδευτικών δυνάμεων, διατηρώντας υψηλή την πίεση.

• Η εσωτερική διάσταση στο Ιράν προσθέτει μια ακόμη μεταβλητή. Οι εκτεταμένες κοινωνικές αναταραχές του προηγούμενου έτους, με αιτήματα οικονομικής βελτίωσης, επιβάρυναν το πολιτικό κλίμα και ενίσχυσαν την ανάγκη για οικονομική ανάσα. Για την Τεχεράνη, μια συμφωνία που θα οδηγούσε σε χαλάρωση των κυρώσεων θα μπορούσε να λειτουργήσει σταθεροποιητικά. Για την Ουάσιγκτον, η αποτροπή μιας νέας πυρηνικής κρίσης χωρίς στρατιωτική εμπλοκή αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα.

Το ερώτημα που πλανάται πάνω από τη Γενεύη είναι αν η τρέχουσα συγκυρία θα επιτρέψει έναν βιώσιμο συμβιβασμό ή αν οι αμοιβαίες καχυποψίες θα υπερισχύσουν. Η διπλωματία κινείται σε τεντωμένο σχοινί, ανάμεσα σε απειλές και υποσχέσεις, με το Στενό του Ορμούζ και τα εργαστήρια εμπλουτισμού να λειτουργούν ως διαρκείς υπενθυμίσεις ότι ο χρόνος για λύση δεν είναι απεριόριστος—και ότι ένα «πάγωμα» στη Γενεύη θα μπορούσε να μεταφραστεί σε εκρηκτική πραγματικότητα στην περιοχή.

Όπως ανέφερε ο ίδιος αξιωματούχος, η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε έπειτα από πρόσκληση του διοικητή του Αμερικανικού Κεντρικού Στρατηγείου των ΗΠΑ (CENTCOM), ναυάρχου Μπραντ Κούπερ, με στόχο να εκφραστεί η εκτίμηση της αμερικανικής κυβέρνησης προς τα στελέχη των ενόπλων δυνάμεων που υπηρετούν στην περιοχή. Το αεροπλανοφόρο αποτελεί μέρος της δύναμης κρούσης Lincoln Carrier Strike Group.

Όπως μεταδίδει το αμερικανικό μέσο, η παρουσία Κούσνερ και Γουίτκοφ στο αεροπλανοφόρο υπογράμμισε ότι, παρά την επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, η κυβέρνηση Τραμπ διατηρεί ισχυρή στρατιωτική παρουσίαστη Μέση Ανατολή.

Η συγκέντρωση δυνάμεων στην περιοχή έχει ενισχυθεί τις τελευταίες εβδομάδες, την περίοδο κατά την οποία ο Αμερικανός πρόεδρος εξέταζε σενάρια στρατιωτικής δράσης κατά του Ιράν, χωρίς ωστόσο να έχει ληφθεί απόφαση για την υλοποίησή τους.

Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε μία ημέρα αφότου ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν «πολύ καλές συνομιλίες» με το Ιράν, μετά τη συμμετοχή αντιπροσωπειών των δύο χωρών σε έμμεσες διαβουλεύσεις στο Ομάν. «Το Ιράν φαίνεται πως θέλει πολύ να καταλήξει σε συμφωνία», ανέφερε ο Τραμπ μιλώντας σε δημοσιογράφους εν πτήσει με το Air Force One, προσθέτοντας ότι «μένει να φανεί ποιο θα είναι το περιεχόμενο αυτής της συμφωνίας».

Οι συνομιλίες αυτές αποτέλεσαν τον πρώτο γύρο επαφών μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης μετά τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν το περασμένο καλοκαίρι. Σύμφωνα με μία από τις περιφερειακές πηγές, τόσο οι Αρχές του Ομάν όσο και η ιρανική πλευρά είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων για την επίσκεψη στο αεροπλανοφόρο.

Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό.

Σπύρος Σιδέρης

Αυτή η «νέα φρουρά» ανοίγει ένα εντελώς διαφορετικό κεφάλαιο στις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία, μετατοπίζοντας το βάρος από τα θεσμικά κανάλια σε ένα δίκτυο προσώπων που λειτουργούν ταχύτατα, άτυπα και μερικές φορές απρόβλεπτα.

Και αυτό, την ώρα που το ειρηνευτικό σχέδιο των 28 σημείων καταγράφει συνεχείς αναπροσαρμογές, ενώ Ουκρανία, Ρωσία και Ευρώπη προσπαθούν να αποκωδικοποιήσουν την «τρόικα» Ντρίσκολ–Γουίτκοφ–Κούσνερ.

Ο Νταν Ντρίσκολ: Από “drone guy” σε κεντρικό διαπραγματευτή

Η πρώτη μεγάλη έκπληξη ήρθε όταν ο Νταν Ντρίσκολ, ο νεότερος υπουργός Στρατού στην ιστορία των ΗΠΑ, εμφανίστηκε απροειδοποίητα στο Κίεβο. Ένας άνθρωπος που μέχρι πριν λίγους μήνες ήταν γνωστός κυρίως για προϋπολογισμούς, εξοπλισμούς και μεταρρυθμίσεις στην αμερικανική στρατιωτική διοίκηση, βρέθηκε ξαφνικά στο επίκεντρο μιας σειράς άτυπων διαπραγματεύσεων με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι και κορυφαίους Ουκρανούς αξιωματούχους.

Ο ίδιος δεν διαθέτει κλασική διπλωματική προϋπηρεσία ούτε ιστορικό ενασχόλησης με τη Ρωσία ή την Ουκρανία. Είναι, όμως, γνωστός για την πίστη του στη στρατιωτική τεχνολογία — ειδικά στα drones — τα οποία θεωρεί «το μέλλον της μάχης». Αυτή η τεχνολογική προσέγγιση ταιριάζει ιδανικά στο αφήγημα του Τραμπ περί «ανατροπής των δεδομένων στο πεδίο».

Η άνοδος του Ντρίσκολ συνδέεται άμεσα με τη στενή του σχέση με τον αντιπρόεδρο Τζέι-Ντι Βανς. Οι δύο άνδρες γνωρίστηκαν στο Γέιλ, έγιναν φίλοι και συμπορεύτηκαν πολιτικά. Όταν ο Βανς επιλέχθηκε για υποψήφιος αντιπρόεδρος, ο Ντρίσκολ ταξίδεψε αυθημερόν από την Ελβετία στις ΗΠΑ για να μπει στη μηχανή του προεκλογικού αγώνα — μια κίνηση που ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τον δεσμό τους.

Αυτή η προσωπική εγγύτητα τον έκανε, στα μάτια του Τραμπ, έναν άνθρωπο απόλυτης εμπιστοσύνης, ικανό να αναλάβει έναν ρόλο που συνήθως προορίζεται για προσωπικότητες με δεκαετίες διπλωματικής εμπειρίας.

Αθόρυβος αλλά κρίσιμος: Η αλυσίδα Κίεβο–Γενεύη–Άμπου Ντάμπι

Ο Ντρίσκολ δεν περιορίστηκε στο ταξίδι-έκπληξη στην Ουκρανία. Συμμετείχε σε σειρά κρίσιμων συζητήσεων στη Γενεύη, πλάι στον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ — τον γαμπρό του Τραμπ, ο οποίος επιστρέφει στη διεθνή σκηνή παρά τις επανειλημμένες δηλώσεις ότι δεν θα ανακατευτεί ξανά με την πολιτική.

Το επόμενο στάδιο ήταν το Άμπου Ντάμπι, όπου ο Ντρίσκολ βρέθηκε σε απευθείας συνομιλίες με Ρώσους αξιωματούχους, παρά το ότι δεν έχει τυπικά διπλωματικά χαρτοφυλάκια. Το γεγονός ότι ο Τραμπ τον έστειλε να διαπραγματευτεί την ίδια στιγμή που ο Στιβ Γουίτκοφ επρόκειτο να μεταβεί στη Μόσχα για συνάντηση με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, αποκαλύπτει ότι ο Λευκός Οίκος έχει επιλέξει μια τακτική διαπραγμάτευσης σε πολλά επίπεδα, μέσα και έξω από τα θεσμικά κανάλια.

Οι άλλοι “άσσοι”: Γουίτκοφ, Μπαράκ, Κούσνερ

Ο Ντρίσκολ δεν είναι ο μόνος «αντισυμβατικός» παίκτης που χρησιμοποιεί ο Τραμπ.

Στιβ Γουίτκοφ
Ένας δισεκατομμυριούχος developer, χωρίς παραδοσιακή διπλωματική εμπειρία, που μετατράπηκε στον κύριο διαμεσολαβητή του Λευκού Οίκου με τη Μόσχα. Ο Τραμπ του έχει αναθέσει τον πιο λεπτό ρόλο: την άμεση διαχείριση της επαφής με τον Πούτιν, ειδικά γύρω από το ειρηνευτικό σχέδιο και τις «λεπτές» τροποποιήσεις του.

Τόμας Μπαράκ
Ο Τόμας Μπαράκ, με ισχυρό επιχειρηματικό υπόβαθρο και σήμερα πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία, λειτουργεί ως δίαυλος επικοινωνίας με κρίσιμα κέντρα εξουσίας στη Μέση Ανατολή και την ευρύτερη περιοχή. Η παρουσία του σε αυτό το άτυπο δίκτυο ενισχύει τη δυνατότητα του Τραμπ να «κουμπώνει» τον ουκρανικό φάκελο με τις ευρύτερες ενεργειακές και ασφαλιστικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μαύρη Θάλασσα — μια επιλογή που ξάφνιασε ακόμη και έμπειρους Αμερικανούς διπλωμάτες.

Τζάρεντ Κούσνερ
Το «παλιό νέο» πρόσωπο. Ο αρχιτέκτονας των Συμφωνιών του Αβραάμ, που πλέον έχει ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση του επικαιροποιημένου ειρηνευτικού πλαισίου μαζί με τον Ντρίσκολ. Για πολλούς Ευρωπαίους, ο Κούσνερ είναι σύμβολο μιας «παράλληλης διπλωματίας» που δυσκολεύονται να εμπιστευτούν, ακριβώς επειδή δεν περνά μέσα από τα κλασικά θεσμικά φίλτρα.

Αυτό το τρίο —Γουίτκοφ, Μπαράκ, Κούσνερ— συνθέτει μια ομάδα που βρίσκεται εκτός του παραδοσιακού διπλωματικού κατεστημένου, δύσκολη να προβλεφθεί, αλλά εξαιρετικά αποτελεσματική στο να κινείται γρήγορα και ευέλικτα, κάτι που ο Τραμπ θεωρεί αναγκαίο.

Γιατί ο Τραμπ επιλέγει “outsiders”;

Σύμφωνα με στενούς συνεργάτες του προέδρου, η επιλογή όλων αυτών των προσώπων υπηρετεί το δόγμα της “disruptive diplomacy” — μιας διπλωματίας που δεν στηρίζεται σε πρωτόκολλα αλλά σε προσωπικές σχέσεις, ταχύτητα, τεχνοκρατική ματιά και απόλυτη εμπιστοσύνη.

Ο Ντόναλντ Τραμπ πιστεύει ότι οι παραδοσιακές δομές λειτουργούν αργά, ότι το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν μπορεί να διαχειριστεί την πολυπλοκότητα της μεταπολεμικής Ευρώπης και ότι χρειάζεται ανθρώπους που «δεν φοβούνται να πάρουν ρίσκο». Γι’ αυτό και βάζει μπροστά:

• τον Ντρίσκολ για την τεχνολογική διάσταση του πολέμου,
• τον Γουίτκοφ για τις «χειρουργικές» αποστολές με τη Μόσχα,
• τον Μπαράκ για τη Μέση Ανατολή και τον χώρο όπου διασταυρώνονται Ευρώπη–Ρωσία–Τουρκία,
• τον Κούσνερ για τον συντονισμό των πολιτικών γραμμών και τη γεφύρωση Λευκού Οίκου–περιφερειακών παικτών.

Το κρίσιμο ερώτημα: Αποτελεσματικότητα ή επικίνδυνο πείραμα;

Για τους υποστηρικτές του Τραμπ, η νέα αυτή ομάδα είναι μια σειρά από στρατηγικά “μπροστινά” πρόσωπα, ικανά να πετύχουν ό,τι δεν πέτυχαν οι κλασικοί επαγγελματίες διπλωμάτες. Για τους επικριτές του, όμως, η πρακτική αυτή μοιάζει με «διπλωματία ιδιωτικού γραφείου», που ενδέχεται να δημιουργήσει σοβαρές ανισορροπίες και να αφήσει την Ευρώπη και την Ουκρανία μπροστά σε τετελεσμένα.

Όπως και να έχει, το σίγουρο είναι ότι το ειρηνευτικό σχέδιο και το παιχνίδι των μεγάλων δυνάμεων διαμορφώνονται πλέον όχι μόνο από υπουργούς και διπλωμάτες, αλλά και από ανθρώπους όπως ο Νταν Ντρίσκολ — ο «άνθρωπος των drones» που μέσα σε λίγους μήνες βρέθηκε από την Ελβετία των διακοπών του, στο Κίεβο, τη Γενεύη και το Άμπου Ντάμπι.

Και ίσως αυτή η «εξωτερική ομάδα» να είναι τελικά η πιο πιστή αντανάκλαση του τρόπου με τον οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ αντιλαμβάνεται τον κόσμο:
όχι μέσα από θεσμούς, αλλά μέσα από πρόσωπα που μπορεί να εμπιστευτεί — και μόνο αυτά.

«Συζήτησαν την πρώτη φάση, στην οποία βρισκόμαστε αυτήν τη στιγμή, με στόχο την επιστροφή των εναπομεινάντων ομήρων μας, όπως και το μέλλον της δεύτερης φάσης αυτού του σχεδίου, που περιλαμβάνει τον αφοπλισμό της Χαμάς, την αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας και την εγγύηση πως η Χαμάς δεν θα έχει πλέον κανέναν ρόλο να διαδραματίσει στο μέλλον της Γάζας», διευκρίνισε η Σος Μπεντρόσιαν, κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης Τύπου.

Ένα μήνα μετά την άσκηση πιέσεων σε Ισραήλ και Χαμάς

Η συνάντηση μεταξύ του γαμπρού του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και του Ισραηλινού πρωθυπουργού πραγματοποιείται έναν μήνα αφού η Ουάσιγκτον και περιφερειακά κράτη άσκησαν πιέσεις στο Ισραήλ και τη Χαμάς για την εφαρμογή μιας εκεχειρίας, έπειτα από δύο χρόνια ενός καταστροφικού πολέμου.

Εντούτοις, οποιαδήποτε πρόοδος στο σχέδιο κατάπαυσης του πυρός του Τραμπ δεν απαιτεί μονάχα οι δύο πλευρές να συμφωνήσουν σε θέματα όπου είχαν αποτύχει σε προηγούμενες ειρηνευτικές προσπάθειες, αλλά επίσης να επιλύσουν το αδιέξοδο σχετικά με τους εγκλωβισμένους μαχητές της Χαμάς.

Ένας αξιωματούχος με γνώση των λεπτομερειών που τέθηκαν επί τάπητος στη σημερινή συνάντηση είπε πως η συζήτηση επικεντρώθηκε επίσης τόσο στο θέμα των εγκλωβισμένων μαχητών όσο και σε εκείνο μιας διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης για τη Γάζα βάσει του σχεδίου Τραμπ.

Υπάρχουν περίπου 200 μαχητές στα τούνελ κάτω από τη Ράφα στην περιοχή της Γάζας που συνεχίζει να ελέγχει ο ισραηλινός στρατός, με τη Χαμάς να ζητάει να τους επιτραπεί να αποχωρήσουν, ένα αίτημα στο οποίο προς το παρόν αντιστέκεται το Ισραήλ.

«Οποιαδήποτε απόφαση λαμβάνεται σε συνεργασία με τη διοίκηση Τραμπ»

Η κυβερνητική εκπρόσωπος είπε πως οποιαδήποτε απόφαση σχετικά με τις πολιτικές του Ισραήλ στη Γάζα λαμβάνεται σε συνεργασία με τη διοίκηση Τραμπ.

Ο Αμερικανός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ περιέγραψε την περασμένη εβδομάδα τις προσπάθειες να επιλυθεί το αδιέξοδο με το να παρασχεθεί στους μαχητές ένα ασφαλές πέρασμα για να περάσουν σε περιοχές που ελέγχει η Χαμάς ως αντάλλαγμα για τον αφοπλισμό ως μία δοκιμασία για τα επόμενα βήματα στο ευρύτερο σχέδιο εκεχειρίας.

Δύο δυτικοί διπλωμάτες είπαν πως το Ισραήλ είναι απρόθυμο να επιτρέψει οποιαδήποτε ασφαλή διέλευση σε άλλη περιοχή της Γάζας ή στην Αίγυπτο.

Ένας αξιωματούχος της Χαμάς ανέφερε πως οι συνομιλίες για το θέμα συνεχίζονται. Η Χαμάς θέλει να επιλυθεί η διαμάχη και να «αρθεί οποιοδήποτε πρόσχημα που το Ισραήλ θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει για να υπονομεύσει τη συμφωνία εκεχειρίας», όμως πρόσθεσε πως η Χαμάς απορρίπτει την παράδοση των μαχητών.

Σπύρος Σιδέρης

Η παρουσία τους, αλλά και η θεματολογία της συζήτησης, καταδεικνύουν την πρόθεση της αμερικανικής διοίκησης να επανεξετάσει τις στρατηγικές της για την περιοχή, δίνοντας έμφαση τόσο στην ανθρωπιστική διάσταση όσο και στη μεταπολεμική σταθεροποίηση.

Στο επίκεντρο η ανθρωπιστική κρίση και η «επόμενη μέρα»

Σύμφωνα με δηλώσεις ανώτατων αξιωματούχων του Λευκού Οίκου, που επικαλείται το πρακτορείο Reuters, η συνάντηση επικεντρώθηκε σε τρία βασικά ζητήματα:

• Ενίσχυση της ανθρωπιστικής βοήθειας, με αύξηση των ποσοτήτων τροφίμων και καλύτερους μηχανισμούς διανομής.
• Διαχείριση της κρίσης των ομήρων, που παραμένει ανοιχτή πληγή για όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές.
• Σχέδιο για την επόμενη μέρα, με στόχο τη διαμόρφωση ενός πλαισίου διοίκησης της Γάζας χωρίς την παρουσία της Χαμάς στην εξουσία.

Ο αξιωματούχος χαρακτήρισε τη συνεδρίαση «πολιτική συνάντηση εργασίας», σημειώνοντας πως τέτοιες επαφές γίνονται συχνά στο προεδρικό επιτελείο. Παράλληλα, επιβεβαίωσε ότι ο Στιβ Γουίτκοφ, ειδικός απεσταλμένος του Προέδρου για τη Μέση Ανατολή, βρίσκεται σε διαρκή επαφή με τον Μπλερ και τον Κούσνερ, εξετάζοντας εναλλακτικά σενάρια για την ανασυγκρότηση του παλαιστινιακού θύλακα.

Πολιτικά μηνύματα και διεθνείς ισορροπίες

Η συμμετοχή του Τόνι Μπλερ, ο οποίος είχε ενεργό ρόλο σε διεθνείς διαπραγματεύσεις κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργίας του, και του Τζάρεντ Κούσνερ, αρχιτέκτονα της λεγόμενης «Συμφωνίας του Αιώνα», δείχνει πως η Ουάσιγκτον επιχειρεί να συγκεντρώσει εμπειρία και πολιτικό κεφάλαιο για να χαράξει μια νέα στρατηγική. Ο Κούσνερ, που διατηρεί σχέσεις με περιφερειακούς παράγοντες, και ο Μπλερ, με το ιστορικό του στη Μέση Ανατολή, φέρονται να κατέθεσαν προτάσεις για μια διοίκηση της Γάζας «μετά τη Χαμάς», εξετάζοντας τη συμμετοχή διεθνών και τοπικών θεσμών.

Το αμερικανικό site Axios είχε προαναγγείλει τη συνάντηση, τονίζοντας ότι οι δύο σύμβουλοι θα παρουσίαζαν στον Τραμπ ιδέες για τη μεταπολεμική περίοδο, περιλαμβανομένων λύσεων για την ασφάλεια και την ανασυγκρότηση.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο Μπλερ είχε ήδη επισκεφθεί τον Λευκό Οίκο τον περασμένο Ιούλιο, την ημέρα που ο Μπενιαμίν Νετανιάχου συναντήθηκε με τον Τραμπ.

Η στάση της Χαμάς και οι κατηγορίες για μεροληψία

Λίγο πριν από τη συνάντηση, η Χαμάς κατηγόρησε την Ουάσιγκτον για μεροληψία υπέρ του Ισραήλ, καταγγέλλοντας δηλώσεις του Γουίτκοφ που απέδιδαν στο κίνημα την ευθύνη για την καθυστέρηση συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός.

Ο ανώτερος αξιωματούχος της Χαμάς Ιζάτ αλ-Ρισκ εξέφρασε «έκπληξη» για τη στάση των ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι «οι ευθύνες δεν είναι μονομερείς».

Οι δηλώσεις αυτές, σε συνδυασμό με τις εικόνες από τη Γάζα, όπου η ανθρωπιστική κατάσταση επιδεινώνεται δραματικά, τροφοδοτούν την κριτική εναντίον του Ισραήλ και αυξάνουν την πίεση για αλλαγή πορείας. Οι τελευταίες εκθέσεις μιλούν για εκατοντάδες θύματα και σοβαρές ελλείψεις τροφίμων, με τις εικόνες λιμοκτονούντων παιδιών να προκαλούν παγκόσμια αγανάκτηση.

Στρατηγικές προεκτάσεις και εσωτερική πολιτική

Το δημοσίευμα επισημαίνει ότι η νέα συνάντηση εντάσσεται σε μια πιο ευρεία προσπάθεια του Τραμπ να επιδείξει διπλωματική κινητικότητα στην περιοχή, επτά μήνες μετά την έναρξη της δεύτερης θητείας του. Αν και είχε δεσμευθεί προεκλογικά για έναν «ταχύ τερματισμό» της σύγκρουσης, η πραγματικότητα αποδεικνύεται πιο περίπλοκη. Η εκεχειρία διάρκειας δύο μηνών που είχε επιτευχθεί στην αρχή της θητείας του κατέρρευσε, ενώ οι ισραηλινές επιθέσεις προκάλεσαν εκατοντάδες θανάτους, προκαλώντας έντονη κριτική από διεθνείς οργανισμούς και συμμάχους.

Η συνάντηση με τον Μπλερ και τον Κούσνερ, σύμφωνα με αναλυτές, έχει και εσωτερική πολιτική διάσταση: προσφέρει στον Τραμπ την ευκαιρία να δείξει ότι μπορεί να κινηθεί πέρα από τα σύνορα της Αμερικής και να «αναλάβει δράση» σε ένα πεδίο που συχνά δοκιμάζει τις ηγεσίες. Η αναφορά σε μια «συνολική, ανθρώπινη και αποτελεσματική» προσέγγιση από τον Λευκό Οίκο δείχνει την πρόθεση να συνδυαστούν ανθρωπιστικές παροχές με στρατηγικό σχεδιασμό, σε μια περιοχή που παραμένει ασταθής.

Παρά τις φιλόδοξες δηλώσεις, η πραγματικότητα δείχνει ότι ο δρόμος για μια βιώσιμη ειρήνη στη Γάζα παραμένει δύσβατος. Η συνάντηση της Ουάσιγκτον στέλνει μηνύματα, αλλά δεν αλλάζει τα δεδομένα στο πεδίο. Η Χαμάς διατηρεί τις θέσεις της, το Ισραήλ επιμένει στην ασφάλεια και την εξουδετέρωση της οργάνωσης, ενώ οι ανθρωπιστικές ανάγκες αυξάνονται.

Όπως καταλήγει το αραβικό ρεπορτάζ, το ουσιαστικό μήνυμα από τον Λευκό Οίκο είναι ένα: η Ουάσιγκτον θέλει να δείξει ότι αναζητά λύσεις, αλλά ο χρόνος πιέζει. Αν οι πρωτοβουλίες δεν μετατραπούν σε χειροπιαστά αποτελέσματα, τότε οι συζητήσεις, όσο υψηλού επιπέδου κι αν είναι, κινδυνεύουν να παραμείνουν πολιτική ρητορική χωρίς αντίκρισμα.