«Η επιτήρηση επιβεβαιώνει κανονικά επίπεδα ραδιενέργειας», ανέφερε ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας σε ανάρτηση στο X.

Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι τουλάχιστον 95 ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη αναχαιτίστηκαν πάνω από δώδεκα και πλέον ρωσικές περιφέρειες σήμερα, 24 Αυγούστου, ημέρα κατά την οποία η Ουκρανία γιορτάζει την επέτειο της ανακήρυξης της ανεξαρτησίας της από τη Σοβιετική Ένωση το 1991.

Ο πυρηνικός σταθμός του Κουρσκ ανέφερε ότι η αντιαεροπορική άμυνα κατέρριψε μη επανδρωμένο αεροσκάφος που πυροδοτήθηκε κοντά στον σταθμό ακριβώς μετά τα μεσάνυχτα, προκαλώντας ζημιές σε βοηθητικό μετασχηματιστή και πτώση 50% της παραγωγικής ικανότητας του αντιδραστήρα αριθμός 3.

Στο μεταξύ, η φωτιά που ξέσπασε στο διυλιστήριο στην πόλη Νοβοσαχτίνσκ της Ρωσίας έπειτα από πλήγμα ουκρανικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους (drone) μαίνεται σήμερα για τέταρτη ημέρα, όπως δήλωσε ο ασκών χρέη κυβερνήτη της περιοχής. Το διυλιστήριο εκεί πουλάει καύσιμα κυρίως για εξαγωγή και η ετήσια ικανότητά του φθάνει τα πέντε εκατομμύρια μετρικούς τόνους πετρελαίου ή περίπου 100.000 βαρέλια την ημέρα.

Ο Γιούρι Σλιούσαρ, που ασκεί χρέη κυβερνήτη της περιφέρειας Ροστόφ, δήλωσε πως είχε μία συνάντηση στη Νοβοσαχτίνσκ. «Η περιοχή της φωτιάς στη μονάδα πετρελαϊκών προϊόντων της Νοβοσαχτίνσκ έχει τώρα μειωθεί», δήλωσε στο Telegram. «Από τις 21 Αυγούστου, οι πυροσβέστες μάχονται να κατασβέσουν πυρκαγιά στη μονάδα πετρελαϊκών προϊόντων… που υπέστη ζημιές έπειτα από εχθρική επίθεση”.

Ο ίδιος είπε πως 412 άνθρωποι και 150 είδη εξοπλισμού χρησιμοποιούνται στην επιχείρηση των υπηρεσιών εκτάκτου ανάγκης, περιλαμβανομένων πυροσβεστικών τρένων.

Δύο ρωσικές πηγές δήλωσαν στο Reuters, υπό τον όρο της ανωνυμίας, ότι για το Κρεμλίνο δεν ήταν αποδεκτό να προχωρήσει σε διευθέτηση του πολέμου ενώ ουκρανικά στρατεύματα βρίσκονταν στο Κουρσκ.

Μόλις δύο χρόνια μετά την εισβολή της Ρωσίας το 2022, η Ουκρανία εξαπέλυσε στις 6 Αυγούστου την πιο τολμηρή επίθεσή της, διασπώντας τα ρωσικά σύνορα και εισβάλλοντα στην περιοχή του Κουρσκ, υποστηριζόμενη από σμήνη drones και βαρύ δυτικό οπλισμό.

Στο αποκορύφωμα της επίθεσης, οι ουκρανικές δυνάμεις είχαν καταλάβει σχεδόν 1.400 τετραγωνικά χιλιόμετρα στην περιοχή του Κουρσκ, αλλά η επίθεση αποδείχθηκε δαπανηρή για το Κίεβο.

Έκτοτε, η Ρωσία έχει καταλάβει περίπου 2.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα στην Ουκρανία και ελέγχει πλέον μια περιοχή σχεδόν ίση σε μέγεθος με την πολιτεία της Πενσυλβάνια στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με χάρτες ανοιχτού κώδικα.

Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι η επιτάχυνση της ρωσικής προέλασης, κυρίως στην ανατολική Ουκρανία, υποβοηθήθηκε από τη μετακίνηση ουκρανικών δυνάμεων προς το Κουρσκ.

«Ουσιαστικά, η Ουκρανία αντάλλαξε εδάφη που θα ήθελε περισσότερο -τα δικά της- με εδάφη που δεν θα ήθελε και δεν μπορούσε να διατηρήσει για πάντα», δήλωσε ο Κρίστοφερ ΜακΚάλιον, ερευνητής στο Defense Priorities, ένα think tank στην Ουάσιγκτον.

Η Ουκρανία, η οποία υποχωρεί εδώ και εβδομάδες αλλά εξακολουθεί να δηλώνει ότι διατηρεί κάποιες δυνάμεις ενεργές στο Κουρσκ, υποστηρίζει ότι η εισβολή απέσπασε την προσοχή της Ρωσίας και την περαιτέρω προέλασή της στο ανατολικό μέτωπο, καθώς υποχρέωσε  τη Μόσχα να δεσμεύσει στρατεύματα αλλού. Το Κίεβο έχει επίσης δηλώσει ότι στόχοι της επιχείρησης ήταν η προστασία της συνοριακής περιοχής του Σούμι και η απόκτηση εδάφους που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε μελλοντικές ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.

Οι διαπραγματεύσεις, οι οποίες προωθούνται μέσω της διαμεσολάβησης των Ηνωμένων Πολιτειών, βρίσκονται πλέον σε εξέλιξη, χωρίς όμως το διαπραγματευτικό πλεονέκτημα που ήλπιζε να έχει η Ουκρανία.

Ωστόσο, τεράστιες διαφορές παραμένουν και θα μπορούσαν να τινάξουν στον αέρα την ειρηνευτική προσπάθεια του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Αν οι συνομιλίες αποτύχουν, οι ρωσικές δυνάμεις θα συνεχίσουν τις επιχειρήσεις, ανέφερε μία από τις πηγές.

Τις τελευταίες εβδομάδες, η Ρωσία έχει εντείνει τις επιθέσεις στην περιοχή του Σούμι, απέναντι από το Κουρσκ, σύμφωνα με τοπικούς αξιωματούχους. Στις 14 Απριλίου, ρωσική πυραυλική επίθεση σκότωσε 35 άτομα στην πρωτεύουσα της περιοχής του Σούμι. Η Ρωσία δήλωσε ότι είχε στόχο συγκέντρωση Ουκρανών στρατιωτών.

Παρά τις αμφιβολίες στην Ουκρανία για το αν άξιζε η επιχείρηση στο Κουρσκ, ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι παραδέχθηκε ότι ουκρανικές δυνάμεις επιχειρούν πλέον και στη ρωσική περιοχή του Μπέλγκοροντ, στα σύνορα, περιγράφοντας την κίνηση αυτή ως προσπάθεια για την προστασία ουκρανικών πόλεων.

Η Ρωσία κατέχει τμήματα εδάφους απέναντι από το Μπέλγκοροντ, στην περιοχή του Χάρκοβο. Σύμφωνα με τις προτάσεις των ΗΠΑ, η Ουκρανία θα μπορούσε να ανακτήσει πλήρως τον έλεγχο του Χαρκόβου στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής συμφωνίας, ενώ η Ρωσία θα διατηρούσε σχεδόν το ένα πέμπτο της ουκρανικής επικράτειας.

Η μάχη του Κουρσκ 

Για το Κρεμλίνο, η εισβολή στο Κουρσκ, περιοχή στην οποία διεξήχθη η μεγαλύτερη μάχη αρμάτων στην ιστορία, μεταξύ των σοβιετικών δυνάμεων και της ναζιστικής Γερμανίας το 1943, ήταν προσβολή.

Η ανακοίνωση της νίκης επί των ουκρανικών στρατευμάτων έρχεται λίγο πριν από την 80ή επέτειο της νίκης της Σοβιετικής Ένωσης επί των Ναζί, στις 9 Μαΐου. Προσφέρει στον Πούτιν μία νίκη που μπορεί να επιδείξει ενώπιον των προσκεκλημένων αξιωματούχων, συμπεριλαμβανομένων του Σι Τζινπίνγκ της Κίνας και του Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα της Βραζιλίας.

Παρά τις προειδοποιήσεις ότι ενδέχεται να γίνει επίθεση, οι ρωσικές δυνάμεις αιφνιδιάστηκαν από την ουκρανική επίθεση, σύμφωνα με ρωσικές πηγές.

Ρώσοι αξιωματούχοι τότε μιλούσαν για χάος, καθώς Ρώσοι πολίτες έφευγαν ανατολικά και οι συνοριοφύλακες και ο στρατός προσπαθούσαν να αντιμετωπίσουν μικρές, εξαιρετικά κινητικές ουκρανικές μονάδες που κινούνταν γρήγορα στους επαρχιακούς δρόμους του Κουρσκ με δυτικά όπλα και οχήματα.

Τουλάχιστον 120.000 άνθρωποι εκκενώθηκαν και ένας εμφανώς εκνευρισμένος Πούτιν εμφανίστηκε δημόσια να επιπλήττει τον τότε κυβερνήτη του Κουρσκ, Αλεξέι Σμιρνόφ, ο οποίος συνελήφθη τον Απρίλιο με κατηγορίες για υπεξαίρεση κονδυλίων που προορίζονταν για την άμυνα των συνόρων. Ο ίδιος αρνείται τις κατηγορίες.

Όταν το Reuters επισκέφθηκε το Κουρσκ τον Μάρτιο, το μέγεθος της ρωσικής στρατιωτικής επιχείρησης ήταν εντυπωσιακό: τανκς, συστήματα πυραύλων και χιλιάδες στρατιώτες επιχειρούσαν, ενώ οι πολίτες μιλούσαν υπό τον ήχο σειρήνων αεροπορικής επιδρομής για τον φόβο επιθέσεων με drones και πυραύλους.

Οβίδες και στρατιώτες από τη Βόρεια Κορέα βοήθησαν τη Ρωσία να αντεπιτεθεί στο Κουρσκ. Ο Πούτιν έχει εκφράσει προσωπικά τις ευχαριστίες του στον ηγέτη της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ Ουν, για τη βοήθεια των στρατευμάτων του.

Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας αναφέρει ότι οι απώλειες των ουκρανικών δυνάμεων έφτασαν περισσότερους από 76.000 νεκρούς και τραυματίες στο Κουρσκ, ενώ έχασαν περισσότερα από 412 άρματα μάχης, μεταξύ χιλιάδων άλλων στρατιωτικών οχημάτων. Η Ουκρανία από την πλευρά της ισχυρίζεται ότι η Ρωσία είχε περισσότερους από 62.000 νεκρούς και τραυματίες κατά τις επιχειρήσεις.

Καμία πλευρά δεν έχει δημοσιοποιήσει επίσημα αριθμούς για τις δικές της απώλειες. Και οι δύο πλευρές αμφισβητούν τα νούμερα.

Στο πεδίο της μάχης

Καθώς οι ουκρανικές δυνάμεις ξεκίνησαν τον Αύγουστο να επεκτείνουν τα εδάφη τους στο Κουρσκ, η Ρωσία έσπευσε να αναπτύξει μονάδες στην περιοχή για να επιβραδύνει την προέλαση και να αποτρέψει τις ουκρανικές δυνάμεις από το να φτάσουν στον πυρηνικό σταθμό του Κουρτσάτοφ, ο οποίος παρέχει ένα σημαντικό ποσοστό ηλεκτρικής ενέργειας στη νότια Ρωσία.

Μέσα σε έναν μήνα, το μέτωπο σταθεροποιήθηκε και η Ρωσία μπόρεσε να αντεπιτεθεί.

«Πιθανότατα υπήρχαν αρκετοί Ρώσοι στρατηγοί που ντράπηκαν, αλλά ήταν μια απολύτως χαοτική εισβολή από την πλευρά των Ουκρανών, ειλικρινά, ήταν παράλογο», δήλωσε ο Ντέιβιντ Τζ. Μπετς, καθηγητής πολέμου στον σύγχρονο κόσμο στο King’s College του Λονδίνου, στο Reuters.

«Η Ρωσία έχει ισχυρή παράδοση επιτυχημένης αυτοάμυνας, αλλά σε αντίθεση με πιο τυχερές χώρες που προστατεύονται γεωγραφικά, η Ρωσία συνήθως πρέπει να αμύνεται σε απόσταση και ρίχνοντας στη μάχη ανθρώπινα σώματα», πρόσθεσε.

Οι ρωσικές δυνάμεις άρχισαν σταδιακά να καταστρέφουν τις ουκρανικές άμυνες, ενώ η Μόσχα ανέπτυξε χιλιάδες drones οπτικών ινών, τα οποία είναι πολύ πιο δύσκολο να δεχτούν παρεμβολές σε σύγκριση με άλλα drones, σύμφωνα με ρωσικές και δυτικές πηγές.

Μέσα σε τρεις μήνες, η Ρωσία είχε μειώσει περισσότερο από το ήμισυ την έκταση που κατείχαν οι Ουκρανοί και μέχρι τις 6 Φεβρουαρίου η περιοχή που βρισκόταν υπό ουκρανικό έλεγχο είχε συρρικνωθεί στα 428 τετραγωνικά χιλιόμετρα, σύμφωνα με ουκρανικούς χάρτες.

Για την τρίτη επέτειο της εισβολής στην Ουκρανία, καθώς οι ρωσικές δυνάμεις εξαπέλυαν επιθέσεις, ο Πούτιν φόρεσε στρατιωτική στολή και πραγματοποίησε αιφνιδιαστική επίσκεψη στο Κουρσκ, δίνοντας εντολή στην ανώτατη ηγεσία να συνεχίσει την προέλαση και προτείνοντας τη δημιουργία μιας ζώνης ασφαλείας κατά μήκος των ουκρανικών συνόρων.

Τον Μάρτιο, η Ουκρανία έχασε πάνω από 300 τετραγωνικά χιλιόμετρα εδάφους που κατείχε στο Κουρσκ.

Ο Βαλέρι Γκερασίμοφ, ο ανώτατος Ρώσος στρατηγός που διευθύνει τον πόλεμο, ανέφερε την Κυριακή στον Πούτιν ότι οι ρωσικές δυνάμεις είχαν εκκαθαρίσει το Κουρσκ όταν οι τελευταίες ουκρανικές μονάδες εκδιώχθηκαν από το χωριό Γκόρναλ, κοντά στα σύνορα.

Είπε ότι η Ουκρανία είχε σταθμεύσει 60.000 στρατιώτες στο Κουρσκ στην κορύφωση της επιχείρησης, αποδυναμώνοντας έτσι τις υπόλοιπες δυνάμεις της, και επαίνεσε τους Βορειοκορεάτες στρατιώτες που πολέμησαν «ώμο με ώμο» με τους Ρώσους συμμάχους τους στο Κουρσκ.

Ο Γκερασίμοφ ενημέρωσε επίσης τον Πούτιν ότι, σύμφωνα με τις διαταγές του, οι ρωσικές δυνάμεις «συνεχίζουν» να δημιουργούν ζώνη ασφαλείας και έχουν καταλάβει 90 τετραγωνικά χιλιόμετρα της ουκρανικής περιοχής του Σούμι.

Ουκρανοί αξιωματούχοι είχαν προηγουμένως αναφέρει ότι ρωσικές ομάδες εφόδου δραστηριοποιούνται στο Σούμι.

Στις 9 Μαρτίου, ο «Volodymyr» έστειλε μια ανάρτηση μέσω Telegram στο BBC λέγοντας ότι βρισκόταν ακόμα στη Σούτζα, όπου επικρατούσε «πανικός και κατάρρευση του μετώπου».

Τα ουκρανικά στρατεύματα «προσπαθούν να φύγουν – φάλαγγες στρατευμάτων και εξοπλισμού. Μερικοί από αυτούς καίγονται από ρωσικά drones στο δρόμο. Είναι αδύνατο να φύγουν κατά τη διάρκεια της ημέρας».

Η μετακίνηση των ανδρών και η επιμελητεία βασιζόταν σε μια σημαντική διαδρομή μεταξύ της Σούτζα και της περιοχής Σούμι της Ουκρανίας.

Ο Volodymyr είπε ότι ήταν δυνατό να ταξιδέψεις σε αυτόν τον δρόμο με ασφάλεια πριν από ένα μήνα. Μέχρι τις 9 Μαρτίου ήταν «όλα υπό τον έλεγχο των πυρών του εχθρού – drones όλο το εικοσιτετράωρο. Σε ένα λεπτό μπορεί να δεις δύο έως τρία drones. Αυτό είναι πολύ», είπε.

• «Έχουμε όλα τα logistics εδώ σε έναν αυτοκινητόδρομο. Και όλοι ήξεραν ότι οι [Ρώσοι] θα προσπαθούσαν να τον κόψουν. Αλλά αυτό ήταν και πάλι έκπληξη για τους διοικητές μας».

Τη στιγμή που στάλθηκε το μήνυμα, λίγο πριν η Ρωσία ανακαταλάβει τη Σούτζα, ο Volodymyr είπε ότι οι ουκρανικές δυνάμεις πιέζονταν από τρεις πλευρές.

Μέχρι τις 11 Μαρτίου, οι ουκρανικές δυνάμεις έδιναν μάχη για να αποτρέψουν το κόψιμο του δρόμου, σύμφωνα με μηνύματα στο Telegram από τον «Maksym».

«Πριν από λίγες μέρες, λάβαμε εντολή να εγκαταλείψουμε τις γραμμές άμυνας σε μια οργανωμένη υποχώρηση», είπε, προσθέτοντας ότι η Ρωσία έχει συγκεντρώσει σημαντική δύναμη για να ανακαταλάβει την πόλη, «συμπεριλαμβανομένου μεγάλου αριθμού Βορειοκορεατών στρατιωτών».

Στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες εκτιμούν ότι η Ρωσία είχε συγκεντρώσει μια δύναμη έως και 70.000 στρατιωτών για να ανακαταλάβει το Κουρσκ – συμπεριλαμβανομένων περίπου 12.000 Βορειοκορεατών.

• Η Ρωσία είχε επίσης στείλει τις καλύτερες μονάδες drone της στο μέτωπο και χρησιμοποιούσε παραλλαγές καμικάζι και προβολής στοιχείων (FPV) για να «πάρει τον έλεγχο πυρός στις κύριες διαδρομές εφοδιασμού».

Περιλάμβαναν drones συνδεδεμένα με τους χειριστές μέσω καλωδίων οπτικών ινών – τα οποία είναι αδύνατο να μπλοκαριστούν με ηλεκτρονικά αντίμετρα. Ο Maksym είπε ότι ως αποτέλεσμα «ο εχθρός κατάφερε να καταστρέψει δεκάδες οχήματα» και ότι τα συντρίμμια είχαν «δημιουργήσει συμφόρηση στις διαδρομές ανεφοδιασμού».

Η κατάσταση εκείνη την ημέρα, 11 Μαρτίου, χαρακτηρίστηκε «καταστροφική» από τον «Anton». Ο τρίτος στρατιώτης με τον οποίο μίλησε το BBC υπηρετούσε στο αρχηγείο για το μέτωπο του Κουρσκ. Τόνισε επίσης τις ζημιές που προκάλεσαν τα ρωσικά drones FPV. «Παλιά είχαμε πλεονέκτημα στα drones, τώρα όχι», είπε.

Ο Anton είπε ότι οι διαδρομές ανεφοδιασμού είχαν κοπεί. «Τα logistics δεν λειτουργούν πλέον – οι οργανωμένες παραδόσεις όπλων, πυρομαχικών, τροφίμων και νερού δεν είναι πλέον δυνατές».

Ο Anton είπε ότι κατάφερε να φύγει από τη Σούτζα με τα πόδια, τη νύχτα – “Σχεδόν πεθάναμε αρκετές φορές. Τα drones είναι συνεχώς στον ουρανό.”

Ο στρατιώτης προέβλεψε ότι ολόκληρη η περιοχή που ελέγχει η Ουκρανία στο Κουρσκ θα χαθεί, αλλά ότι «από στρατιωτική άποψη, η επιχείρηση στο Κουρσκ έχει εξαντληθεί. Δεν έχει νόημα να τη διατηρήσουμε πια».

Δυτικοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η επίθεση στο Κουρσκ της Ουκρανίας περιλάμβανε περίπου 12.000 στρατιώτες. Ήταν μερικοί από τους καλύτερα εκπαιδευμένους στρατιώτες τους, εξοπλισμένοι με όπλα που προμήθευε η Δύση, συμπεριλαμβανομένων τανκς και τεθωρακισμένων οχημάτων.

Σε αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις 11-12 Μαρτίου, ένας τέταρτος στρατιώτης, ο «Dmytro» παρομοίασε την υποχώρηση από το μέτωπο με «σκηνή από ταινία τρόμου».

«Οι δρόμοι είναι γεμάτοι με εκατοντάδες κατεστραμμένα αυτοκίνητα, τεθωρακισμένα οχήματα και ATV (Όχήματα παντός εδάφους). Υπάρχουν πολλοί τραυματίες και νεκροί».

Τα οχήματα συχνά κυνηγούνταν από πολλαπλά drones, είπε.

Ένας πέμπτος στρατιώτης ακουγόταν λιγότερο απαισιόδοξος για την κατάσταση. Στις 13 Μαρτίου, ο «Artem» έστειλε ένα μήνυμα από ένα στρατιωτικό νοσοκομείο, όπου νοσηλευόταν για τραύματα που υπέστη από επίθεση με drone.

Ο Άρτεμ είπε ότι πολεμούσε πιο δυτικά – κοντά στο χωριό Λόκνια, όπου οι ουκρανικές δυνάμεις προέβαλλαν σκληρή αντίσταση και «πολεμούσαν σαν λιοντάρια».

Πίστευε ότι η επιχείρηση είχε κάποια επιτυχία. «Είναι σημαντικό ότι μέχρι στιγμής οι Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας έχουν δημιουργήσει αυτή τη ζώνη ασφαλείας, χάρη στην οποία οι Ρώσοι δεν μπορούν να εισέλθουν στο Σούμι», είπε.

«Λόγω της επιδείνωσης της επιχειρησιακής κατάστασης στην περιοχή και των συνεχών βομβαρδισμών, αποφασίστηκε σήμερα (…) η υποχρεωτική εκκένωση οκτώ οικισμών» στην ουκρανική περιφέρεια Σούμι, σύμφωνα με ανάρτηση της στρατιωτικής διοίκησης στο Facebook.

Ουκρανικές δυνάμεις εισέβαλαν αιφνιδιαστικά τον περασμένο Αύγουστο στη ρωσική περιφέρεια Κουρσκ, καταλαμβάνοντας ένα τμήμα της. Το Κίεβο θεωρούσε πως η Μόσχα θα κινητοποιούσε στρατιώτες από το μέτωπο της ανατολικής Ουκρανίας, ευελπιστώντας επίσης πως ενδεχομένως θα αποκτούσε ένα ισχυρό διαπραγματευτικό ατού σε μελλοντικές ειρηνευτικές συνομιλίες.

Ύστερα από μήνες συγκρούσεων, ο ρωσικός στρατός απελευθέρωσε το μεγαλύτερο τμήμα των εδαφών που ήλεγχαν τα ουκρανικά στρατεύματα, υποχρεώνοντάς τα να υποχωρήσουν. Ο αρχηγός του γενικού επιτελείου των ενόπλων δυνάμεων της Ρωσίας, ο στρατηγός Βαλέρι Γκεράσιμοφ, διαβεβαίωσε χθες ότι τα στρατεύματά του έχουν απελευθερώσει «πάνω από το 86%» των εδαφών που είχαν καταλάβει προσωρινά ουκρανικές δυνάμεις.

Ο αρχηγός του γενικού επιτελείου εθνικής άμυνας της Ρωσίας ανέφερε στον πρόεδρο Πούτιν πως οι ουκρανικές δυνάμεις είναι περικυκλωμένες, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων RIA Novosti.

Υπογραμμίζοντας πως τα ρωσικά στρατεύματα οφείλουν να απελευθερώσουν πλήρως την περιφέρεια Κουρσκ, ο πρόεδρος Πούτιν τόνισε ότι οι στρατιώτες που θα συλληφθούν θα αντιμετωπιστούν ως «τρομοκράτες», δηλαδή όχι ως αιχμάλωτοι πολέμου.

Μόνο στην περιοχή του Κουρσκ, ο ουκρανικός στρατός απέκρουσε 94 ρωσικές επιθέσεις, αναφέρει το Γενικό Επιτελείο σε ανακοίνωση του.

Το Γενικό Επιτελείο ανέφερε επίσης μέσω ανάρτησης του στην εφαρμογή Telegram ότι τα ουκρανικά στρατεύματα έπληξαν σήμερα ένα ρωσικό διοικητήριο κοντά στον οικισμό Μπελάγια της περιοχής Κουρσκ.

«Η επίθεση και μια σειρά των πρόσφατων επιχειρήσεων … έγιναν σε συντονισμό με τις Χερσαίες Δυνάμεις της Ουκρανίας, οι οποίες αυτή τη στιγμή πραγματοποιούν νέες επιθετικές επιχειρήσεις» αναφέρεται στην ανακοίνωση.

Δεκατρείς Βορειοκορεάτες στρατιώτες σκοτώθηκαν στην περιοχή του Κουρσκ, αναφέρει η διοίκηση των ουκρανικών ειδικών δυνάμεων μέσω ανάρτησης της στο Facebook. Η πληροφορία αυτή δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητες πηγές.

Το Κίεβο εξαπέλυσε μια ακόμη αιφνιδιαστική επίθεση στην περιοχή το Σαββατοκύριακο. Σύμφωνα με τους εμπειρογνώμονες του αμερικανού Ινστιτούτου Μελέτης του Πολέμου (ISW), ο ουκρανικός στρατός προέλασε βορειοανατολικά της πόλης Σούντζα.

Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να υποδηλώνει μια συντονισμένη επιχείρηση στην περιοχή, αλλά επίσης και την προετοιμασία μιας επίθεσης σε άλλα τμήματα του μετώπου, έγραψε το ISW, επικαλούμενο γεωγραφικά δεδομένα από εικόνες που δημοσιεύθηκαν στο διαδίκτυο.

Το υπουργείο Άμυνας της Ρωσίας στη Μόσχα και στρατιωτικοί μπλόγκερς είχαν αναφέρει προηγουμένως ότι τα ρωσικά στρατεύματα απέκρουσαν τις τελευταίες ουκρανικές επιθέσεις.

Τα ουκρανικά στρατεύματα αρχικά πέρασαν τα σύνορα μεταξύ των δύο χωρών τον Αύγουστο καταλαμβάνοντας έκτοτε τμήματα της περιοχής Κουρσκ.

Μετά από μήνες μαχών ο ρωσικός στρατός ανακατέλαβε περίπου το μισό των εδαφών αυτών.

Η Μόσχα βάσει συμφωνίας με την Πιονγκιάνγκ, αναπτύσσει στρατιώτες από τη Βόρεια Κορέα για να ενισχύσει τις δυνάμεις της στην περιοχή του Κουρσκ.

Η Ουκρανία προσπαθεί να αποκρούσει την πλήρους κλίμακας ρωσική εισβολή η οποία ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2022. Το άνοιγμα ενός νέου μετώπου στο εσωτερικό της Ρωσίας είναι ένα τέχνασμα για να απασχολούνται εκεί ρωσικές μονάδες που διαφορετικά θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στο εσωτερικό της Ουκρανίας.

Από την πλευρά τους, οι περιφερειακές αρχές στο Κουρσκ ανέφεραν πως επίθεση δέχθηκε η κοινότητα Ιβάνοφσκε, όπου μεταξύ άλλων επλήγη ένα «πολιτιστικό κέντρο». Για περιορισμένης έκτασης υλικές ζημιές έκανε λόγο ο περιφερειάρχης Αλεξάντερ Χινστέιν. Ωστόσο, βίντεο που δημοσιοποιήθηκαν μέσω Telegram δείχνουν σημαντικές καταστροφές σε κτήρια, σε μια περιοχή όπου διακρίνονται στρατιωτικά οχήματα.

🇷🇺🇺🇦 Scenes from Kursk, Russia, after an attack by ATACMS and other missiles. pic.twitter.com/yaJpeURu4A

— InfoBites (@InfoBites0) January 2, 2025

Θυμίζουμε πως οι Ουκρανικές δυνάμεις κατέλαβαν τμήμα της ρωσικής περιφέρειας Κουρσκ κατά την αιφνιδιαστική διασυνοριακή επίθεση που εξαπέλυσαν τον περασμένο Αύγουστο. Σε μια προσπάθεια να σταματήσει τη ρωσική αντεπίθεση, ο ουκρανικός στρατός έχει πλήξει τις τελευταίες εβδομάδες αρκετές κοινότητες του Κουρσκ στις οποίες προωθούνται στρατιωτικές ενισχύσεις από τη Μόσχα.

Στις επιχειρήσεις αυτές έχουν χρησιμοποιηθεί συχνά πυραυλικά συστήματα HIMARS που προμηθεύτηκε η Ουκρανία από τις ΗΠΑ. Τον Νοέμβριο, ρωσικό διοικητήριο στο Μάρινο είχε πληγεί επίσης με βρετανικούς πυραύλους Storm Shadow.

«Η γη μας δεν είναι εδώ»

Ο Πάβλο, ένας από τους στρατιώτες που συμμετέχουν στην επιχείρηση, μοιράζεται μια σκοτεινή εικόνα της καθημερινότητας στο μέτωπο. «Η κατάσταση χειροτερεύει κάθε μέρα», γράφει. «Δεν βλέπουμε τον στόχο. Η γη μας δεν είναι εδώ». Οι συνθήκες είναι εξαιρετικά δύσκολες, με τους στρατιώτες να υποφέρουν από συνεχείς ρωσικούς βομβαρδισμούς, περιλαμβανομένων των τρομακτικών 3.000 κιλών βομβών ακριβείας.

Η επιστράτευση κουρασμένων στρατιωτών από άλλα μέτωπα έχει επιδεινώσει την κατάσταση. Ο Πάβλο σημειώνει ότι «είναι ζήτημα χρόνου» πριν η Ρωσία ανακτήσει πλήρως τον έλεγχο των εδαφών που κατέλαβαν οι Ουκρανοί τον Αύγουστο.

Στρατηγική ή πολιτικός ελιγμός;

Η επιχείρηση στο Κουρσκ είχε αρχικά παρουσιαστεί ως ένας τρόπος να αποσπαστούν οι ρωσικές δυνάμεις από το ανατολικό μέτωπο και να διευκολυνθούν οι ουκρανικές προσπάθειες εκεί. Ωστόσο, αρκετοί στρατιώτες εκφράζουν αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα αυτής της στρατηγικής.

«Η κύρια αποστολή μας είναι να κρατήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο έδαφος μέχρι την ορκωμοσία του Τραμπ και την έναρξη διαπραγματεύσεων», αναφέρει ο Πάβλο. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει επισημάνει τη σημασία του Ιανουαρίου, αναγνωρίζοντας ότι και οι δύο πλευρές προετοιμάζονται για πιθανές αλλαγές στη γεωπολιτική σκηνή μετά την αλλαγή ηγεσίας στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η καθημερινότητα των στρατιωτών

Οι συνθήκες στο μέτωπο είναι εξαιρετικά δύσκολες. Ο Μίροσλαβ, ένας άλλος στρατιώτης, περιγράφει τη ζωή στα καταφύγια ως ένα μείγμα κουραστικής ρουτίνας και απελπισίας. «Δεν μιλάμε για πυραύλους στα καταφύγια», λέει. «Μιλάμε για τις οικογένειές μας, για περιστροφή, για απλά πράγματα».

Παρόλο που οι Atacms και Storm Shadow πύραυλοι έχουν καταστρέψει κρίσιμους στόχους στη ρωσική οπισθοφυλακή, η επίδρασή τους στις πρώτες γραμμές είναι περιορισμένη. Οι στρατιώτες αισθάνονται απομονωμένοι από τις στρατηγικές επιτυχίες που ανακοινώνονται από την ουκρανική ηγεσία.

Παραλληλισμοί με το Κρίνκι

Βετεράνοι της αποτυχημένης επιχείρησης στο Κρίνκι βλέπουν ομοιότητες με την κατάσταση στο Κουρσκ. Στο Κρίνκι, οι Ουκρανοί είχαν προσπαθήσει να διατηρήσουν μια μικρή γέφυρα στον Δνείπερο για μήνες, με τεράστιο κόστος σε ανθρώπινες ζωές.

Ο Μίροσλαβ, βετεράνος της επιχείρησης στο Κρίνκι, σημειώνει ότι η επιχείρηση στο Κουρσκ θυμίζει μια προσπάθεια υψηλού κινδύνου με αβέβαια αποτελέσματα. «Καλή ιδέα αλλά κακή υλοποίηση», σχολιάζει.

Η σημασία της επιχείρησης

Παρά τις δυσκολίες, η ουκρανική διοίκηση επιμένει ότι η επιχείρηση στο Κουρσκ είναι απαραίτητη. Ο Σέργκι Κουζάν, από το Ουκρανικό Κέντρο Ασφαλείας και Συνεργασίας, επισημαίνει ότι η επιχείρηση κρατά τη Ρωσία υπό πίεση, αποσπώντας πόρους που διαφορετικά θα χρησιμοποιούσε σε άλλα μέτωπα.

«Είναι η μόνη περιοχή όπου διατηρούμε την πρωτοβουλία», δηλώνει. «Όσο περισσότερο κρατάμε τη γραμμή στο Κουρσκ, τόσο πιο δύσκολο γίνεται για τη Ρωσία να επικεντρωθεί σε άλλα μέτωπα».

Το μέλλον του Κουρσκ

Η επιχείρηση στο Κουρσκ είναι γεμάτη αβεβαιότητες. Οι στρατιώτες παραμένουν σε δύσκολες συνθήκες, ενώ η ρωσική αντεπίθεση κερδίζει έδαφος. Ωστόσο, η ουκρανική ηγεσία παραμένει αφοσιωμένη στην εκστρατεία, βλέποντας τη στρατηγική και πολιτική της σημασία.

«Αυτή η κατάσταση εκνευρίζει τον Πούτιν», σχολίασε ανώτατος διοικητής. «Υφίσταται μεγάλες απώλειες εκεί».

Παρόλα αυτά, το ερώτημα παραμένει: πόσο ακόμα μπορούν να αντέξουν οι ουκρανικές δυνάμεις στις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες του Κουρσκ;

Του Σπύρου Σιδέρη

Την Πέμπτη γνωστός Ρώσος στρατιωτικός μπλόγκερ, υποστήριξε ότι η Ουκρανία, «αφήνοντας» τα ρωσικά στρατεύματα κοντά στο Ποκρόβσκ και το Σελίντοβο, προετοιμάζει ένα χτύπημα στα πλευρά της ρωσικής στρατιωτικής μονάδας που προελαύνει στην περιοχή, με το κύριο χτύπημα να γίνεται από τα βόρεια και ένα βοηθητικό χτύπημα από τα νότια.

• Ο ίδιος πιστεύει ότι αν οι ουκρανικές δυνάμεις καταφέρουν να εισχωρήσουν σε απόσταση 10-15 χιλιομέτρων, θα κόψουν τη ρωσική διοικητική μέριμνα προς την κατεύθυνση του Ποκρόβσκ και θα καταρρεύσει το μέτωπο.

«Με ένα τέτοιο σχέδιο του εχθρού, όλα τα παράξενα της σημερινής κατάστασης μπαίνουν στη θέση τους» σημειώνει ο στρατιωτικός μπλόγκερ αναλυτής, εξηγώντας επί του πεδίου, γιατί οπισθοχώρησαν οι Ουκρανοί στην ευρύτερη περιοχή του Ποκρόβσκ και την ταυτόχρονη επιμονή να κρατήσουν μια περιοχή που εξυπηρετεί το σχέδιο για επίθεση των Ουκρανών εναντίον των Ρωσικών δυνάμεων.

• Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις προετοιμάζουν ένα τέτοιο «πλευρικό» χτύπημα. Και είναι αρκετά δύσκολο να ανασύρει κανείς ξαφνικά μεγάλες δυνάμεις από τα βόρεια όπου η γραμμή του μετώπου είναι σταθερή τους τελευταίους μήνες και τα μετόπισθεν είναι ορατά για δεκάδες χιλιόμετρα.

Μια άλλη εκδοχή του «πονηρού σχεδίου» των ουκρανικών δυνάμεων, που συζητείται στα ρωσικά κανάλια του Telegram, είναι ότι δεν μετακινούν τις εφεδρείες στο Ποκρόβσκ γιατί τις προετοιμάζουν για επίθεση στο νότιο μέτωπο. Ωστόσο, οι περσινοί παράγοντες που εμπόδισαν τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις να πραγματοποιήσουν μια επιτυχημένη επίθεση στην συγκεκριμένη περιοχή, λόγω των ισχυρών γραμμών άμυνας των Ρώσων, παραμένουν και φέτος. Και δεν είναι γνωστό αν ο ουκρανικός στρατός έχει βρει κάποιες λύσεις για να αντιστρέψει την κατάσταση.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι μόνο στη Ρωσία, αν ακόμη και εκεί, πολλοί αναλυτές θεωρούν μια τέτοια εκδοχή μη ρεαλιστική, εξακολουθούν να μιλούν για τη γρήγορη υποχώρηση των Ουκρανών κοντά στο Ποκρόβσκ ως «πονηρό σχέδιο». Τόσο στην Ουκρανία όσο και στη Δύση, υπάρχουν λιγότερο «πονηρές» και πολύ πιο θλιβερές για τον ουκρανικό στρατό, εξηγήσεις για την επιτυχία των Ρώσων.

• Η πιο διαδεδομένη εξήγηση είναι ότι η ουκρανική διοίκηση, έχοντας αποφασίσει να «παίξει με τις πιθανότητες», έριξε τις κύριες και πιο ετοιμοπόλεμες εφεδρείες της στο μέτωπο του Κουρσκ, και τώρα οι ουκρανικές δυνάμεις απλά δεν έχουν αρκετές δυνάμεις για να σταματήσει την επίθεση του ρωσικού στρατού προς την κατεύθυνση του Ποκρόβσκ. Επιπλέον, οι Ρώσοι έχουν συγκεντρώσει τις κύριες εφεδρείες τους εκεί.

Ουκρανοί αναλυτές αναφέρουν επίσης χάος στη διαχείριση των ουκρανικών μονάδων στην περιοχή Ποκρόβσκ και το γεγονός ότι οι διοικητές εδώ δεν γνωρίζουν την πραγματική κατάσταση στο πεδίο της μάχης. Ένας αξιωματικός της ταξιαρχίας της Εθνικής Φρουράς του Αζόφ, ο Ρομάν Πονομαρένκο, έγραψε ότι το ουκρανικό μέτωπο στο Ντονμπάς έχει καταρρεύσει και ότι η κατάσταση εκεί έχει ήδη ξεφύγει από τον έλεγχο της διοίκησης.

«Για μεγάλο χρονικό διάστημα, η κατάσταση στο Ντονμπάς χαρακτηριζόταν εύλογα ως δύσκολη αλλά ελεγχόμενη. Ωστόσο, είναι πλέον εκτός ελέγχου. Μέχρι στιγμής φαίνεται ότι το μέτωπό μας στο Ντονμπάς έχει καταρρεύσει. Η άμυνα είναι αποδιοργανωμένη, τα στρατεύματα είναι κουρασμένα, αποδυναμωμένα και πολλές μονάδες έχουν αποθαρρυνθεί. Ο ανεφοδιασμός που λαμβάνουμε είναι ως επί το πλείστον βασικός και δεν βοηθά, αλλά αντίθετα – δυσχεραίνει το πολεμικό έργο των μονάδων. Οι Ρώσοι μόνο γι’ αυτό δεν κάνουν βαθιά διάσπαση, γιατί τα στρατεύματά τους είναι εξίσου εξαντλημένα με τα δικά μας. Ωστόσο, διατηρούν σημαντικό αριθμητικό πλεονέκτημα και διαθέτουν απεριόριστες προμήθειες πυρομαχικών. Γι’ αυτό και η επίθεσή τους συνεχίζεται, δεν μπορούμε να την σταματήσουμε ακόμη», δήλωσε ο Ουκρανός στρατιωτικός αξιωματικός.

Τα δυτικά μέσα ενημέρωσης έχουν επίσης ανησυχητικές εκτιμήσεις για την κατάσταση.

«Αν η εισβολή της Ουκρανίας στην περιοχή Κουρσκ της Ρωσίας ήταν ένας ελιγμός αντιπερισπασμού, απέτυχε», δηλώνει σε πρωτοσέλιδο το Forbes. Το δημοσίευμα γράφει ότι οι ουκρανικές δυνάμεις στο Ποκρόβσκ δεν έχουν πολλές εφεδρείες για να ενισχύσουν αυτή την κατεύθυνση, καθώς πολλοί από αυτούς έχουν σταλεί στην περιοχή του Κουρσκ. Η Ρωσική Ομοσπονδία, από την άλλη πλευρά, δεν μετακίνησε τις δυνάμεις της από το Ντονμπάς και ως εκ τούτου η προέλασή της μόνο επιταχύνθηκε.

«Οι έξι περίπου ουκρανικές ταξιαρχίες που υπερασπίζονται το Ποκρόβσκ είναι περίπου δύο φορές λιγότερες. Χωρίς βοήθεια, μπορεί να μην έχουν άλλη επιλογή από το να παραδώσουν το Ποκρόβσκ – και μάλιστα σύντομα», γράφει το δημοσίευμα.

Οι αναλυτές της Conflict Intelligence Team δήλωσαν ότι η επίθεση στην περιοχή του Κουρσκ όχι μόνο απέτυχε να μετακινήσει ορισμένες ρωσικές δυνάμεις από το Ντονέτσκ, αλλά και επιδείνωσε την έλλειψη ουκρανικών τμημάτων στην περιοχή, προσθέτοντας ότι «ο ρυθμός της προέλασης των ρωσικών στρατευμάτων ξεπέρασε τις προσδοκίες μας- όχι μόνο δεν επιβράδυναν καθώς πλησίαζαν στην πόλη, αλλά ακόμη και επιτάχυναν»,.

• Εάν η Ρωσική Ομοσπονδία καταλάβει το Ποκρόβσκ, θα μπορέσει να αποδυναμώσει τις άμυνες της Ουκρανίας κατά μήκος ολόκληρης της ανατολικής γραμμής του μετώπου, γεγονός που αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για μια ευρύτερη ρωσική επίθεση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε πλήρη κατάληψη της περιοχής του Ντονέτσκ, αναφέρει το δημοσίευμα.

«Η ουκρανική ηγεσία έχει διάφορες επιλογές για να σταθεροποιήσει τη γραμμή, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης νεοσύστατων ταξιαρχιών, της αναδιάταξης δυνάμεων από τις περιοχές του Κουρσκ και του Χάρκοβο ή της απόσυρσης ταγμάτων από πιο σταθερά μέτωπα. Μένει να δούμε αν η ουκρανική διοίκηση θα λάβει αυτά τα μέτρα», δήλωσαν αναλυτές της Frontelligence Insight.

Οι Ρώσοι ήταν καλά προετοιμασμένοι. Ο ουκρανικός στρατός δεν είχε ούτε τα μέσα ούτε την εκπαίδευση, την εναέρια στήριξη ή τις διοικητικές δομές για να τα καταφέρει.

Στα τέλη του χρόνου, η Ρωσία ξεκίνησε τη δική της επίθεση. Είχαν λειτουργήσει προς όφελός της τόσο οι καθυστερήσεις του Κιέβου στη στρατολόγηση περισσοτέρων ανδρών όσο και το μπλόκο των Ρεπουμπλικανών στην αποστολή περισσότερης βοήθειας από την Ουάσινγκτον προς το Κίεβο. Η Ρωσία υπέστη μεγάλες απώλειες σε άνδρες και εξοπλισμό, αλλά με την οικονομία της να είναι προσανατολισμένη στον πόλεμο και το πεζικό της να είναι ανεξάντλητο κατάφερε να απωθήσει τους εξαντλημένους Ουκρανούς και να καταλάβει γκρεμισμένες πόλεις και χωριά.

Επιπλέον, η Ρωσία έθεσε στο στόχαστρο την υποδομή και κατοικημένες περιοχές της Ουκρανίας. Η Ουκρανία σημείωσε κάποιες επιτυχίες στην απώθηση του ρωσικού ναυτικού έξω από τη Μαύρη Θάλασσα, αλλά ο συνολικός απολογισμός δεν ήταν ενθαρρυντικός. Μια νέα επίθεση έμοιαζε πολύ ριψοκίνδυνη. Την ίδια ώρα γινόταν συζήτηση για διαπραγματεύσεις και κατάπαυση του πυρός. Με τις δυνάμεις του να έχουν την πρωτοβουλία, ο Πούτιν δεν ενδιαφερόταν για συμφωνίες που δεν θα ικανοποιούσαν στο μέγιστο τους στόχους τους.

• Αιφνιδιάζοντας τους πάντες, οι ουκρανικές δυνάμεις ξεκίνησαν μια νέα επίθεση στις 6 Αυγούστου, διεισδύοντας στην περιοχή του Κουρσκ.

Η πρώτη απάντηση, ακόμη κι από ουκρανούς αναλυτές, ήταν ότι επρόκειτο για τρέλα, για θυσία πολύτιμων στρατιωτών που θα μπορούσαν να είναι πολύ πιο χρήσιμοι στο Ντονιέτσκ. Το σχέδιο φαινόταν μάταιο, μια προσπάθεια του προέδρου Ζελένσκι και του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων Ολεξάντρ Σίρσκι να εντυπωσιάσουν.

• Πολύ γρήγορα η ατμόσφαιρα άλλαξε. Εδώ δεν επρόκειτο για μια παράτολμη επιδρομή μερικών εκατοντάδων στρατιωτών, αλλά για μια συνδυασμένη επιχείρηση με τη συμμετοχή αρκετών ταξιαρχιών, που άρχισαν να καταλαμβάνουν εδάφη και να συλλαμβάνουν αιχμαλώτους.

Το Κίεβο είχε διδαχθεί τα μαθήματα του 2023. Οι επικοινωνιακές γραμμές του εχθρού μπλοκαρίστηκαν. Τα ουκρανικά αεροσκάφη αξιοποιήθηκαν. Τα ισχυρά σημεία των Ρώσων παρακάμφθηκαν. Χρησιμοποιήθηκαν έμπειροι στρατιώτες, όχι νεοσύλλεκτοι. Το αποτέλεσμα ήταν να καταληφθούν μέσα σε μια εβδομάδα 1.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα ρωσικού εδάφους, περισσότερα κι από όσα είχαν καταλάβει οι Ρώσοι το προηγούμενο οκτάμηνο.

Με δεδομένο ότι απομακρύνθηκαν 200.000 άνθρωποι από τα σπίτια τους, ο Πούτιν δεν μπορούσε να αρνηθεί τη σοβαρότητα της κατάστασης. Αν και δυσκολεύτηκε να παραδεχθεί ότι η Ρωσία είχε δεχθεί εισβολή, μίλησε για τρομοκρατία και πρόκληση. Κι ανέθεσε στον Αλεξέι Ντιούμιν, πρώην σωματοφύλακά του και έμπιστό του, να προετοιμάσει μαζί με τις μυστικές υπηρεσίες την απάντηση.

Θα σκεπτόταν κανείς ότι η Ρωσία δεν θα δυσκολευτεί να εκδιώξει τους Ουκρανούς. Όμως η αποστολή του στρατού είναι να κατακτήσει τη γειτονική χώρα, όχι να εκδιώξει εισβολείς. Αν και υπάρχουν λοιπόν πληροφορίες για παγίδευση ουκρανικών μονάδων, το Κίεβο διατηρεί την πρωτοβουλία και καταλαμβάνει περισσότερα εδάφη. Θα πρέπει τώρα να αποφασίσει πόσα εδάφη θέλει να κρατήσει και πόσους ακόμη στρατιώτες θα εμπλέξει στην επιχείρηση.

Ο πρόεδρος Ζελένσκι έχει πει ότι η επιχείρηση αυτή θα φέρει πιο κοντά την ειρήνη. Ο Πούτιν είναι εμφανώς προβληματισμένος και σχεδιάζει μια βίαιη απάντηση, όπως έκανε τον Σεπτέμβριο του 2022 ύστερα από την τελευταία επιτυχημένη επίθεση της Ουκρανίας. Όμως τώρα η οικονομία του πάσχει από έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού. Και είναι αναγκασμένος να ξανασκεφτεί τον ισχυρισμό ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη νέα εδαφική πραγματικότητα.

Η ανάλυση του Foreign Policy

Σε διάστημα 10 ημερών, ο πόλεμος Ρωσίας – Ουκρανίας έχει αλλάξει δραματικά. Η εισβολή των ουκρανικών δυνάμεων στην περιοχή Κουρσκ της Ρωσίας στις 6 Αυγούστου άλλαξε τις ισορροπίες, με τους Ουκρανούς να υποστηρίζουν ότι έχουν προχωρήσει 1.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα μέσα στο ρωσικό έδαφος – αναδεικνύοντας μεγάλες ελλείψεις στον συντονισμό των ρωσικών δυνάμεων αλλά και αποτυχία πρόληψης της επίθεσης από τις μυστικές υπηρεσίες.

Οπως γράφει το «Foreign Policy», είναι η πρώτη φορά που η Ρωσία δέχεται εισβολή από ξένα στρατεύματα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, δείχνοντας στους Ρώσους ότι ο αιματηρός πόλεμος που εξαπέλυσαν εναντίον της γειτονικής χώρας έχει επιστρέψει στην πατρίδα τους. Οι δυτικοί υποστηρικτές της Ουκρανίας φαίνεται να συμμετέχουν, με τον Λευκό Οίκο και τα κεντρικά γραφεία της Ευρωπαϊκής Ενωσης να εκδίδουν δηλώσεις ότι εναπόκειται στο Κίεβο να αποφασίσει για την επιχείρηση.

Προηγουμένως, είχε γίνει πολλή συζήτηση στην Ουάσιγκτον, στο Βερολίνο και στις Βρυξέλλες για τις υποτιθέμενες κόκκινες γραμμές του Κρεμλίνου που θα πυροδοτούσαν τον Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον πυρηνικό Αρμαγεδδώνα. Ο φόβος για μια ανεξέλεγκτη κλιμάκωση οδήγησε την κυβέρνηση Μπάιντεν και ορισμένους από τους εταίρους της να περιορίσουν αυστηρά τόσο τους τύπους όπλων που παραδίδονται στην Ουκρανία όσο και την επιτρεπόμενη εμβέλειά τους.

Για παράδειγμα, η Ουκρανία δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιήσει δυτικούς πυραύλους για να χτυπήσει στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη ρωσική πλευρά των συνόρων. Μέρος του αποτελέσματος και του σκοπού της επιχείρησης στο Κουρσκ θα μπορούσε να είναι η επίδειξη, για άλλη μια φορά, της πλάνης του επιχειρήματος της κόκκινης γραμμής, σημειώνει ο Αντρέας Ούμλαντ, αναλυτής στο Σουηδικό Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων.

Καθώς η επίθεση εκτυλίσσεται, είναι ακόμη πολύ νωρίς για να πούμε ποιους στρατηγικούς στόχους ελπίζει να επιτύχει το Κίεβο. Μια εικασία, που κερδίζει έδαφος, είναι ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε ταχύτερο τέλος τον πόλεμο. Η επιχείρηση καθιστά σαφές στον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν ότι η Ουκρανία διατηρεί σημαντικές δυνατότητες να προκαλέσει προβλήματα στη Ρωσία.

Και αν οι ουκρανικές δυνάμεις μπορέσουν να διατηρήσουν τον έλεγχο του ρωσικού εδάφους – κάτι το οποίο σκοπεύουν, καθώς ενισχύονται με περισσότερο εξοπλισμό και φτιάχνοντας νέες αμυντικές γραμμές -, θα μπορούσε να ενισχύσει τη μόχλευση της Ουκρανίας σε οποιεσδήποτε πιθανές διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου. Ηδη, η αστραπιαία επιδρομή της Ουκρανίας στη Ρωσία υπονομεύει τη διαδεδομένη ιδέα ότι ο Πούτιν κρατά όλα τα χαρτιά για να υπαγορεύσει τους όρους της κατάπαυσης του πυρός.

Το Κίεβο φαίνεται να δείχνει ότι η μόχλευση στις διαπραγματεύσεις είναι ένας από τους στόχους της επίθεσης. Σύμβουλος του ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε στη «Washington Post»: «Αυτό θα μας δώσει το πλεονέκτημα που χρειαζόμαστε για τις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία» – κάτι που συνδυάζεται με πρόσφατους υπαινιγμούς του Ζελένσκι ότι το Κίεβο είναι έτοιμο να διαπραγματευτεί.

• Η κατεχόμενη Ρωσία θα μπορούσε να ανταλλαχθεί με την κατεχόμενη Ουκρανία; Οπως πρότεινε ο πρώην πρωθυπουργός της Σουηδίας Καρλ Μπιλντ στο Χ: «Θα ήταν μια ιδέα και τα δύο κράτη να υποχωρήσουν εντός των αναγνωρισμένων συνόρων τους;».

Το Κίεβο φαίνεται να προετοιμάζει το έδαφος για πιθανές διαπραγματεύσεις, όμως η εισβολή στο Κουρσκ αποτελεί απάντηση και σε άλλα θέματα. Το ένα είναι η αυξανόμενη κούραση από τον πόλεμο στον ουκρανικό πληθυσμό. Αν και η πλειονότητα των Ουκρανών τάσσεται υπέρ της μάχης ώσπου να απελευθερωθούν όλα τα εδάφη που έχει καταλάβει η Ρωσία από το 2014, το ποσοστό όσων πιστεύουν ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να ανταλλάξει μέρος αυτού του εδάφους για την ειρήνη αυξάνεται.

Δεύτερον, υπάρχει αυξανόμενη κριτική, ιδιαίτερα στη Δυτική Ευρώπη και στον παγκόσμιο Νότο, για τον τρόπο με τον οποίο η Ουκρανία έχει επανειλημμένα αποκλείσει το ενδεχόμενο συνομιλιών με τη Μόσχα. Ετσι το Κίεβο κινδυνεύει να θεωρηθεί αδιάλλακτο στην αποτροπή ενός πρόωρου τερματισμού του πολέμου.

Τέλος, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος εκλογής του Ντόναλντ Τραμπ τον Νοέμβριο στις ΗΠΑ και της ξαφνικής διακοπής της αμερικανικής βοήθειας για την Ουκρανία. Ακόμα και μια κυβέρνηση της Κάμαλα Χάρις μπορεί να έχει πρόβλημα να προωθήσει μελλοντικά πακέτα στήριξης εάν οι Ρεπουμπλικανοί διατηρήσουν την πλειοψηφία τους στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Ο Ζελένσκι μπορεί να αποφάσισε την επίθεση για να επιταχύνει τη δυναμική του πολέμου, συμπεριλαμβανομένων των περισσότερων διαπραγματευτικών χαρτιών εάν οι συζητήσεις πραγματοποιηθούν νωρίτερα από το αναμενόμενο.

Χθες το μεσημέρι, επίσης, έγινε γνωστό ότι οι ουκρανικές Αρχές κάλεσαν τους κατοίκους της πόλης Ποκρόφσκ, στο Ντονμπάς, να την εκκενώσουν, επικαλούμενες το γεγονός ότι οι ρωσικές δυνάμεις «πλησιάζουν με μεγάλη ταχύτητα».