Η ακροαματική διαδικασία διεξάγεται στη δικαστική αίθουσα των φυλακών Ιντρίζοβο, στα Σκόπια, υπό αυστηρά μέτρα ασφαλείας.

Συνολικά 35 άτομα παραπέμπονται σε δίκη, με το κατηγορητήριο να περιλαμβάνει βαριές κατηγορίες για ανθρωποκτονία εξ αμελείας, ψευδή πιστοποιητικά και παράβαση καθήκοντος. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται ο ιδιοκτήτης και οι υπεύθυνοι λειτουργίας του κλαμπ, τρεις πρώην δήμαρχοι του Κότσανι, δύο πρώην υπουργοί Οικονομίας, καθώς και κρατικοί λειτουργοί.

Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, με τις πράξεις ή τις παραλείψεις τους συνέβαλαν στο να λάβει η φωτιά τραγικές διαστάσεις. Η δίκη αναμένεται να έχει μεγάλη διάρκεια.

«Η καταστροφή στο Κοτσάνι οφείλεται σε μία σειρά τεράστιων ανθρωπίνων λαθών. Πρόκειται για ένα θεσμικό έγκλημα. Κάηκε το μέλλον υπέροχων νέων ανθρώπων που πήγαν εκεί μόνο για να διασκεδάσουν και να χαρούν. Αν σιωπήσουμε και χάσουμε την αλήθεια, αν δεν τη δούμε κατάματα, δεν θα έχουμε ποτέ τη δύναμη ως κοινωνία να προχωρήσουμε μπροστά. Ποιος επέτρεψε τη λειτουργία ενός καταστήματος χωρίς άδεια; Ποιος επέτρεψε την είσοδο σε μια μη ασφαλή ντισκοτέκ; Ποιος επέτρεψε τη χρήση πυροτεχνημάτων μέσα στον χώρο; Η ίδια η ύπαρξη του κλαμπ Pulse αποτελεί μια φρικαλεότητα» ανέφερε ο εισαγγελέας Μπόρτσε Γιάνεφ κατά την αγόρευσή του, συγκινώντας βαθιά τους συγγενείς των θυμάτων, οι οποίοι ξέσπασαν σε κλάματα.

Η δίκη θα συνεχιστεί την επόμενη εβδομάδα.

Η νύχτα της τραγωδίας

Η τραγωδία που συγκλόνισε τη Βόρεια Μακεδονία σημειώθηκε τα ξημερώματα της 16ης Μαρτίου, κατά τη διάρκεια συναυλίας στο νυχτερινό κλαμπ Pulse, όταν πυροτεχνήματα που χρησιμοποιήθηκαν για εφέ προκάλεσαν φωτιά στο εσωτερικό του καταστήματος. Μέσα σε λίγα λεπτά, οι φλόγες τύλιξαν τον χώρο, ο οποίος -όπως αποκαλύφθηκε αργότερα- δεν διέθετε ούτε τα βασικά συστήματα πυρασφάλειας.

Οι αρχές διαπίστωσαν ακόμη ότι το κλαμπ λειτουργούσε όλα τα τελευταία 12 χρόνια με πλαστογραφημένες άδειες, γεγονός που ενίσχυσε την οργή της κοινής γνώμης, η οποία ζητά εδώ και μήνες παραδειγματική τιμωρία για όσους ευθύνονται.

Κύμα αντιδράσεων και κινητοποιήσεων

Ενόψει της έναρξης της δίκης πραγματοποιήθηκε το Σάββατο (15/11) μεγάλη διαδήλωση στα Σκόπια, στην οποία συμμετείχαν πάνω από 5.000 πολίτες. Οι συμμετέχοντες και οι συγγενείς των θυμάτων που έλαβαν μέρος στη διαδήλωση ζήτησαν δικαιοσύνη, διαφάνεια και αποτροπή κάθε είδους πολιτικής παρέμβασης, επισημαίνοντας ότι κατά το παρελθόν σοβαρά δυστυχήματα κατέληξαν ατιμώρητα.

Η υπόθεση με την πυρκαγιά στο Κότσανι, μια πόλη 25.000 κατοίκων, 80 χλμ. ανατολικά των Σκοπίων, έχει προκαλέσει έντονη κοινωνική κατακραυγή στη Βόρεια Μακεδονία. Συγγενείς των θυμάτων, φίλοι και κάτοικοι του Κότσανι πραγματοποιούν συχνά κινητοποιήσεις, διεκδικώντας δικαιοσύνη και σαφείς απαντήσεις για τα αίτια του δυστυχήματος. Πολλοί πολίτες της Βόρειας Μακεδονίας θεωρούν την τραγωδία συνέπεια της εκτεταμένης διαφθοράς στη χώρα και απόρροια ενός συστήματος που επιτρέπει παρακάμψεις στους ελέγχους ασφαλείας και εύκολες αδειοδοτήσεις με αντάλλαγμα δωροδοκίες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι η αδυναμία αντιμετώπισης της διαφθοράς αποτελεί σοβαρό εμπόδιο στην ενταξιακή πορεία της χώρας, η οποία παραμένει υποψήφια προς ένταξη από το 2005.

Εξεταστική Επιτροπή ζητά η αντιπολίτευση

Το αντιπολιτευόμενο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SDSM) κατέθεσε χθες στη Βουλή αίτημα για σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής, η οποία θα διερευνήσει σε βάθος όλες τις πτυχές της τραγωδίας στο Κότσανι και θα υποβάλει έκθεση στο Κοινοβούλιο το αργότερο έναν μήνα μετά την ολοκλήρωση των εργασιών της.

Στο αίτημα αναφέρεται: «Η Εξεταστική Επιτροπή πρέπει να αποκαλύψει όλη την αλήθεια: πώς τέθηκε σε κίνδυνο η ασφάλεια των παρευρισκομένων στο νυχτερινό κλαμπ, ποιες θεσμικές παραλείψεις υπήρξαν, ποιες νομικές διατάξεις παραβιάστηκαν και πού εντοπίζεται η πολιτική ευθύνη». Το κόμμα καλεί όλα τα πολιτικά κόμματα να στηρίξουν την πρωτοβουλία.

Το κυβερνών VMRO-DPMNE, του οποίου ηγείται ο πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας Χρίστιαν Μίτσκοσκι, ανέφερε ότι θα υποστηρίξει το αίτημα του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης για σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής, όμως θα ζητήσει η Επιτροπή αυτή να εξετάσει και άλλα σοβαρά δυστυχήματα της τελευταίας περιόδου στη χώρα που στοίχισαν τη ζωή σε δεκάδες πολίτες.

Η πυρκαγιά ξέσπασε τα ξημερώματα της 16ης Μαρτίου, κατά τη διάρκεια συναυλίας μουσικού συγκροτήματος, όταν πυροτεχνήματα που χρησιμοποιήθηκαν ως εφέ στο εσωτερικό του κλαμπ προκάλεσαν άμεση ανάφλεξη. Οι φλόγες επεκτάθηκαν ραγδαία σε έναν χώρο που, όπως αποδείχθηκε, δεν πληρούσε βασικούς κανόνες πυρασφάλειας. Επιπλέον, το νυχτερινό κέντρο λειτουργούσε με πλαστογραφημένη άδεια, γεγονός που ενίσχυσε ακόμη περισσότερο την οργή της κοινής γνώμης.

Η σημερινή πορεία στα Σκόπια ξεκίνησε από την κεντρική πλατεία και, περνώντας μπροστά από το Κοινοβούλιο, κατέληξε στο Δικαστικό Μέγαρο. Επικεφαλής βρίσκονταν οι συγγενείς των θυμάτων, κρατώντας ένα μεγάλο πανό με τα πρόσωπα των 63 νεκρών. Στην κορυφή του πανό αναγραφόταν: «63 σκιές θα σας ακολουθούν — κάθε βλέμμα ζητά δικαιοσύνη».
«Τα παιδιά μας πέθαναν στις 16 Μαρτίου. Εξήντα τρία παιδιά δεν θα τα ξαναδούμε ποτέ. Δεν ζητάμε έλεος, αλλά αλήθεια και δικαιοσύνη. Ο πόνος είναι δικός μας, αλλά ο αγώνας είναι για όλους. Χρειαζόμαστε την υποστήριξή σας» ανέφεραν οι οικογένειες των θυμάτων στο κάλεσμά τους προς τους πολίτες για συμμετοχή στη σημερινή πορεία «για δικαιοσύνη και λογοδοσία».

Η διαδήλωση πραγματοποιήθηκε ενόψει της έναρξης της δίκης για τη φονική πυρκαγιά, η οποία έχει προγραμματιστεί για τις 19 Νοεμβρίου και θα διεξαχθεί στη δικαστική αίθουσα των φυλακών Ιντρίζοβο, στα Σκόπια.

Συνολικά 37 άτομα παραπέμπονται σε δίκη. Μεταξύ αυτών βρίσκονται ο ιδιοκτήτης και οι υπεύθυνοι λειτουργίας του κλαμπ, τρεις πρώην δήμαρχοι του Κότσανι, δύο πρώην υπουργοί Οικονομίας της Βόρειας Μακεδονίας, πέντε υψηλόβαθμα κρατικά στελέχη και άλλα πρόσωπα, τα οποία —σύμφωνα με το κατηγορητήριο— με πράξεις ή παραλείψεις τους συνέβαλαν στην πρόκληση της τραγωδίας.

Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονη κοινωνική κατακραυγή στη Βόρεια Μακεδονία. Συγγενείς των θυμάτων, φίλοι και κάτοικοι του Κότσανι πραγματοποιούν συχνά κινητοποιήσεις, διεκδικώντας δικαιοσύνη και σαφείς απαντήσεις για τα αίτια του δυστυχήματος. Η κοινή γνώμη στη χώρα εμφανίζεται βαθιά απογοητευμένη, θεωρώντας πως η τραγωδία στο Κότσανι —όπως και άλλα σοβαρά περιστατικά των τελευταίων ετών— αποτελεί απόρροια της εκτεταμένης διαφθοράς και της συστηματικής δυσλειτουργίας των θεσμών.

Την πορεία διοργάνωσε μία πρωτοβουλία πολιτών που ονομάζεται «Ποιος είναι ο επόμενος;» και η οποία υποστηρίζει πως μία σειρά τραγικών δυστυχημάτων που συνέβησαν τα τελευταία χρόνια στη Βόρεια Μακεδονία είναι συνέπεια της μεγάλης διαφθοράς στη χώρα.

Οι διαδηλωτές στην κορυφή της πορείας κρατούσαν ένα μεγάλο πανό στο οποίο αναγραφόταν: «Το σύστημα είναι το επόμενο», ενώ φώναζαν συνθήματα όπως «Δικαιοσύνη για τα θύματα», «Δολοφόνοι, δολοφόνοι» και «Τα κέρδη σας, οι ζωές μας».

«Περιμένουμε να αποδοθούν ευθύνες σε όλους όσους συνδέονται με την τραγωδία στο Κότσανι. Όμως όχι μόνο σε αυτούς, αλλά και σε όλους όσους εμπλέκονται και σε προηγούμενες τραγωδίες στη χώρα, προκειμένου αυτοί να λογοδοτήσουν, με διαφανείς διαδικασίες, ενώπιον της δικαιοσύνης και της κοινής γνώμης» δήλωσε η εκπρόσωπος της πρωτοβουλίας αυτής πολιτών, Μιλένα Γιάνεφσκα.

Οι διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν αρχικά στην κεντρική πλατεία των Σκοπίων και από εκεί κατευθύνθηκαν μπροστά από νοσοκομείο στο κέντρο της πόλης, όπου χειροκρότησαν και απέδωσαν τα εύσημα στο ιατρικό και το νοσηλευτικό προσωπικό της χώρας για τις προσπάθειες που καταβάλλουν σχετικά με τη νοσηλεία και φροντίδα των τραυματιών από την πυρκαγιά στο νυχτερινό κλαμπ στο Κότσανι.

Η πορεία κατέληξε μπροστά από το κυβερνητικό μέγαρο στα Σκόπια, όπου οι διαδηλωτές τήρησαν σιγή 16 λεπτών στη μνήμη των θυμάτων της τραγωδίας και ζήτησαν από την κυβέρνηση να δημοσιοποιήσει όλα τα έγγραφα από τις αρμόδιες δημόσιες υπηρεσίες, με τα οποία επετράπη η παράνομη λειτουργία του νυχτερινού κλαμπ στο Κότσανι .

Η πορεία, η οποία ξεκίνησε ακριβώς στις 18:59 τοπική ώρα προκειμένου να γίνει υπενθύμιση στα 59 θύματα της τραγωδίας στο Κότσανι, ολοκληρώθηκε ειρηνικά, χωρίς να σημειωθούν επεισόδια.

Οι οργανωτές είχαν αναγγείλει ότι απαγορεύονται οποιαδήποτε κομματικά σύμβολα στην πορεία, καθώς, όπως είπαν πρόκειται για κοινωνικό κίνημα διαμαρτυρίας που δεν ταυτίζεται με καμία πολιτική παράταξη.

Η αποψινή ήταν η δεύτερη διαδήλωση στα Σκόπια, μετά από αυτήν της περασμένης Τρίτης (18/06) σχετικά με το τραγικό δυστύχημα στο Κότσανι.

Παρόμοιες διαμαρτυρίας για το τραγικό συμβάν στο Κότσανι έλαβαν χώρα σήμερα και σε άλλες πόλεις της χώρας, με καθολικό αίτημα την απονομή δικαιοσύνης και την αντιμετώπιση της εκτεταμένης διαφθοράς στη χώρα.

O πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας, Χρίστιαν Μίτσκοσκι ανέφερε σήμερα πως αντιλαμβάνεται την αγανάκτηση του κόσμου για όλα όσα προκάλεσαν την τραγωδία στο Κότσανι, κατηγόρησε όμως τους πολιτικούς του αντιπάλους ότι προσπαθούν να εκμεταλλευτούν τις διαδηλώσεις για μικροκομματικά οφέλη.  

«Οι διαμαρτυρίες είναι ένα δημοκρατικό εργαλείο έκφρασης δυσαρέσκειας. Είμαι και εγώ εκνευρισμένος (με το τραγικό συμβάν) και πιστεύω πως και εσείς είστε δυσαρεστημένοι, είμαστε όλοι δυσαρεστημένοι με όλα όσα συμβαίνουν και επ΄αυτού δεν υπάρχει καμία αμφιβολία. Επιλύουμε προβλήματα και θα συνεχίσουμε προς αυτή την κατεύθυνση, πολλά ζητήματα έχουν επιλυθεί τους τελευταίους εννέα μήνες από την εκλογή αυτής της κυβέρνησης. Για πολλά πράγματα, αυτή η κυβέρνηση υπήρξε υπερασπιστής, που δεν επέτρεψε να συνεχιστεί ο εξευτελισμός, η λεηλασία και η εθνική καταστροφή της “Μακεδονίας”, και αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα για εκείνα τα πολιτικά τρωκτικά που θέλουν να κερδίσουν κάποιους πολιτικούς πόντους μέσω αυτών των διαμαρτυριών και βλέπουν την κατάλληλη ευκαιρία», δήλωσε ο Χρ. Μίτσκοσκι.

Η αστυνομία της Βόρειας Μακεδονίας έχει συλλάβει μέχρι στιγμής 34 άτομα σχετικά με την τραγικό συμβάν στο Κότσανι, μεταξύ άλλων πρώην κυβερνητικά στελέχη, τους τρεις τελευταίους δημάρχους του Κότσανι, αστυνομικούς και τον ιδιοκτήτη του μοιραίου νυχτερινού κλαμπ.

Φέρονται να γνώριζαν πως το νυχτερινό κλαμπ στο οποίο τα ξημερώματα της περασμένης Κυριακής ξέσπασε πυρκαγιά από την οποία 59 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους λειτουργούσε παράνομα όλα τα τελευταία δέκα χρόνια που υφίσταται και κάλυπταν την παρανομία αυτή.

Στο «σκοτάδι» πολλά σπίτια

Μεγάλο μέρος των κατοικιών στη Βόρεια Μακεδονία είναι αυτή την ώρα στο “σκοτάδι”.

Συγκεκριμένα μία οργάνωση φοιτητών της Βόρειας Μακεδονίας που ονομάζεται «Φοιτητική Ολομέλεια» καλεί τους πολίτες της χώρας να μείνουν απόψε, από τις 20:00 έως 21:00 τοπική ώρα (21:00 με 22:00 ώρα Ελλάδας) στα σπίτια τους και να κλείσουν τα φώτα.

«Σας καλούμε όλους – σε κάθε πόλη, χωριό, οικισμό και γειτονιά – να δείξουμε το σκοτάδι που μας έχει τυλίξει και να μείνουν οι δρόμοι άδειοι. Ας μιλήσει η σιωπή, προς τιμή και μνήμη αυτών που έφυγαν τόσο νωρίς», αναφέρεται ακόμη στο κάλεσμα της οργάνωσης που κοινοποιήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η φοιτητική αυτή πρωτοβουλία εκδηλώνεται στη μνήμη των 59 θυμάτων από την πυρκαγιά στο Κότσανι. Σήμερα έγιναν οι κηδείες των θυμάτων της τραγωδίας αυτής που βύθισε τη Βόρεια Μακεδονία στο πένθος.

Μεγάλο μέρος του κόσμου στη χώρα ανταποκρίνεται στο κάλεσμα.

«Βρίσκομαι σήμερα εδώ εκπροσωπώντας ένα έθνος που πενθεί, που βρίσκεται σε βαθύ σοκ από τα γεγονότα που συνέβησαν στην πόλη Κότσανι», ανέφερε σε δηλώσεις του σε δημοσιογράφους. «Πρόκειται για την τραγικότερη στιγμή στην ιστορία του έθνους μου. Μια στιγμή που πιθανότατα θα παραμείνει στη συλλογική μας μνήμη για όλη μας τη ζωή» τόνισε. 
 
«Στη συλλογική μας μνήμη, θα παραμείνει, όμως – και δεν πρέπει ποτέ να το ξεχάσουμε – και η αλληλεγγύη που εισπράξαμε», επεσήμανε και σημείωσε πως μία από τις πρώτες επαφές που είχε νωρίς εκείνο το πρωί ήταν με τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη και τον υφυπουργό Εξωτερικών Τάσο Χατζηβασιλείου. 
 
Οι πρώτοι ασθενείς που αναχώρησαν από τη Βόρεια Μακεδονία ήταν αυτοί που ήρθαν στη Θεσσαλονίκη, «μια πόλη τόσο κοντά μας για πολλούς λόγους, και που ελπίζω να μην χρειαστεί ποτέ ξανά να βρεθεί κοντά μας για τέτοιου είδους λόγους». 
 
«Αυτό που είδαμε και στο οποίο γίναμε μάρτυρες σήμερα το πρωί είναι η παροχή εξαιρετικής ιατρικής βοήθειας. Θα αναφέρω την υπεύθυνη γιατρό που φροντίζει τους ασθενείς μας, η οποία μας είπε: «τα παιδιά σας είναι και δικά μας παιδιά». Κάποιοι από τους γονείς μού ζήτησαν επίσης να μεταφέρω εκ μέρους τους την ευγνωμοσύνη τους προς τους γιατρούς και το υγειονομικό προσωπικό για την εξαιρετική φροντίδα που λαμβάνουν τα παιδιά τους» ανέφερε.
 
Σημείωσε πως οι ασθενείς βρίσκονται σε σοβαρή αλλά σταθερή κατάσταση και θα παραμείνουν υπό παρακολούθηση. Οι ασθενείς, καθώς και οι ιατρικές υπηρεσίες, ενημερώνονται τακτικά από το ιατρικό προσωπικό του νοσοκομείου.
 
Ο ίδιος βρέθηκε στη Θεσσαλονίκη μαζί με τον υπουργό Υγείας Arben Taravari, προκειμένου να εκφράσουν την ευγνωμοσύνη τους, «να προσευχηθούμε να μην χρειαστεί ποτέ να ξεπληρώσουμε τέτοιου είδους χρέος και αλληλεγγύη, καθώς και να ευχαριστήσουμε τον ελληνικό λαό και την ελληνική κυβέρνηση για το ανοικτό πνεύμα με το οποίο μας υποδέχτηκαν».
 
Χθες, μία ακόμα πτήση της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας αναχώρησε με άλλους ασθενείς, οι οποίοι μεταφέρθηκαν σε νοσοκομείο της Αθήνας. 
 
«Έχουμε γίνει αποδέκτες αλληλεγγύης από πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένων χωρών της περιοχής μας, αλλά και πέραν αυτής», σημείωσε. «Η ανταπόκριση ήταν τεράστια. Το έργο των υγειονομικών υπαλλήλων μας ήταν επίσης τεράστιο. Πρόκειται για μια τραγωδία και τώρα στα χέρια των ιατρών βρίσκονται οι ζωές πολλών νέων ανθρώπων».
 
«Για άλλη μια φορά εκφράζουμε τη θλίψη μας για όλες τις ζωές που χάθηκαν. Επιτρέψτε μου εκ μέρους της κυβέρνησής μας, αλλά και εκ μέρους όλου του λαού μας, να εκφράσω και πάλι την ευγνωμοσύνη μας και να πω ένα τεράστιο ευχαριστώ», κατέληξε.

Για σήμερα είναι προγραμματισμένη η πρώτη διαμαρτυρία, στο πάρκο της πόλης. «Αυτή η διαμαρτυρία είναι έκφραση πόνου και εξέγερση για τις ζωές που χάθηκαν, αλλά και για την κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε ως κοινωνία. Δεν μπορούμε να επαναφέρουμε τους αγαπητούς συμπολίτες μας, αλλά είμαστε υποχρεωμένοι να αγωνιστούμε προς τιμήν τους και να αλλάξουν αυτό το αναποτελεσματικό σύστημα που δεν παρέχει ασφάλεια, ευημερία και δικαιοσύνη», αναφέρουν οι διοργανωτές της συγκέντρωσης: «Οι πολίτες απαιτούν συγκεκριμένες αλλαγές. Θα αγωνιστούν για μια πόλη χωρίς κομματική απασχόληση, για θεσμούς που δουλεύουν, για την αστυνομία που είναι εδώ για εμάς, για υπηρεσίες επιθεώρησης που θα κάνουν τα καθήκοντά τους, για δημόσιους χώρους που θα είναι ασφαλείς και καθαροί. Η διαμαρτυρία είναι για Δικαιοσύνη, για τον καθένα μας, για κάθε θύμα που χάσαμε και για όλους εμάς που ζούμε καθημερινά αυτή την πόλη», προσθέτουν.

Μέχρι τώρα έχουν γίνει τουλάχιστον 20 συλλήψεις, με τον υπουργό Εσωτερικών, Πανς Τοσκόβσκι να λέει ότι ενδεχομένως η πυρκαγιά να συνδέεται με διαφθορά και δωροδοκία.

Μέσα στην ντίσκο βρίσκονταν περισσότερα από 1500 άτομα. Περισσότεροι από 150 θαμώνες του μαγαζιού τραυματίστηκαν, ενώ 59 άνθρωποι ηλικίας από 16 έως 25 ετών έχασαν τη ζωή τους.

Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία δεν υπήρχε σύστημα πυρασφάλειας, ενώ μόνο η μια έξοδος ήταν ανοιχτή, καθώς η δεύτερη ήταν κλειδωμένη με λουκέτο. Στα παράθυρα υπήρχε κάγκελο και η σκεπή ήταν από φελιζόλ. Για τον λόγο αυτό το νυχτερινό κέντρο άρπαξε αμέσως φωτιά από τα πυροτεχνήματα.