Γράφουν Αντώνης Κοτσακας, Χάρης Τσιοκας* 

Υποστηρίξαμε επανηλειμμένα στον δημόσιο διάλογο ότι εξ αιτίας της ασκούμενης πολιτικής από τη ΝΔ, στη χώρα υφίσταται κοινωνική αντιπολίτευση . 

Τάξεις και στρώματα και περιοχές δυσανασχετούν και το εκφράζουν! 

Αναζητούν πολιτική έκφραση.

Η πολιτική έκφραση συνίσταται στην κατάθεση εναλλακτικής πολιτικής πρότασης διακυβέρνησης. 

Οι μετρήσεις της κοινής γνώμης επιβεβαιώνουν ότι κανένα κόμμα  μόνο του δεν μπορεί να διαμορφώσει όρους διακυβέρνησης .

Ταυτόχρονα η ΝΔ βρίσκεται πολύ μακράν από τη δυνατότητα αυτοδυναμίας . 

Αντί λοιπόν οι κομματικές ηγεσίες του προοδευτικού χώρου να εναρμονιστούν με το λαϊκό αίτημα και να αντιστοιχηθούν με αυτό,  προσανατολίζονται περισσότερο με όρους περιχαράκωσης, στις εσωτερικές διεργασίες ή σε κλασικού τύπου μορφές επικοινωνίας. Επικεντρώνουν την πολιτική τους γραμμή σ’ ένα ιδιότυπο αντικυβερνητισμό, ο οποίος είναι αδιάφορος συγκριτικά με τα αιτήματα του λαού που διεκδικεί εναλλακτική διακυβέρνηση .

Αυτό που πρέπει  να γίνει κατανοητό είναι ότι η δημοσκοπική φθορά της ΝΔ επιτυγχάνεται αφ εαυτής , εξ αιτίας των επιλογών  της.

Κυρίαρχο αιτούμενο είναι η ανάγκη  σε διαλεκτική σχέση με τις λαϊκές απαιτήσεις να διαμορφωθεί και να προβληθεί πρόγραμμα εναλλακτικής πρότασης κοινά αποδεκτής . 

Σ αυτό το πλαίσιο το κάθε κόμμα του προοδευτικού χώρου με βάση τις δικές του αξίες και επιδιώξεις μπορεί να συμβάλει . Και αυτό μπορεί να επιτευχθεί στα πλαίσια της ευγενούς άμιλλας από την πλευρά του κάθε κόμματος για την μεγαλύτερη δυνατή εκλογική καταγραφή. 

Επι μέρους αντιπαραθέσεις και σκιαμαχίες μεταξύ των προοδευτικών κομμάτων επιτείνουν το κλίμα απόσυρσης και ιδιώτευσης των πολιτών. 

Η αναγκαιότητα της συγκυρίας επιβάλει, με την διαφορετικότητα τους τα κόμματα ,να έχουν κοινό προσανατολισμό σε μονομέτωπο αγώνα ενάντια στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές .

Ο λαϊκός παράγοντας θα κρίνει και θα αποτυπώσει τη συμβολή του κάθε κόμματος σ αυτή τη κοινή προσπάθεια και θα του αποδοθούν τα εύσημα. 

Εμείς, αμέσως μετά την εκλογή του κ Κασσελακη στη θέση του προέδρου του Συριζα καταστήσαμε σαφές ότι σεβόμενοι το αποτέλεσμα της εκλογικής διαδικασίας ,παρ ότι διαφωνήσαμε για τον τρόπο ,συμπορευόμαστε αλλά δεν προσχωρούμε . 

Και είμασταν οι πρώτοι που το έκαναν όταν κάποιοι επιδίωκαν θέσεις και ρόλους στη νέα διαμόρφωση 

Στη συνεδρίαση της ΚΕ που ο κ Κασσελακης απαίτησε εδώ και τώρα τη διαγραφή τεσσάρων κεντρικών στελεχών, εμείς του καταστήσαμε σαφές, ενώπιον όλων, ότι η επιτροπή δεοντολογίας έχει εκλεγεί από το συνέδριο και απολογείται μόνο σ’ αυτό .Κατα συνέπεια δεν θα γίνει εντολοδόχος του προέδρου 

Στη συνέχεια αναλάβαμε πρωτοβουλία για να γίνει η μεγάλη πολιτική συγκέντρωση στο θέατρο Άλφα (13/2/24) στην οποία συνυπήρξαν και εκφράστηκαν στελέχη απ όλο τον προοδευτικό χώρο αλλά και ανένταχτοι πολίτες .

Πριν από τις ευρωεκλογές καταστήσαμε δημόσια σαφές ότι στηρίζουμε τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και συμμετέχουμε ενεργά . Την επαύριο των ευρωεκλογών καί με βάση το εκλογικό αποτέλεσμα αρθρογαφησαμε με τίτλο «Φαίνεται ότι το μήνυμα δεν ελήφθη» που το υπέγραψαν εκατοντάδες στελέχη από όλη την Ελλάδα.

Τους επόμενους μήνες εξειδικεύσαμε  την πρόταση μας καταθέτοντας συγκεκριμένο πλαίσιο για τον οδικό χάρτη που μπορεί να οδηγήσει στην ανασύνθεση .

Διαπιστώνοντας την διάχυση του πολιτικού σχηματισμού εξ αιτίας των επιλογών της τότε ηγεσίας επιλέξαμε να αποχωρήσουμε από το οργανωτικό σκέλος του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ παραμένοντας στο ιδεολογικό και πολιτικό .(26/6/24) Ή επιλογή μας αυτή ήθελε να καταδείξει ότι δεν μας αφορούν θέσεις και ρόλοι ,ότι δεν επιθυμούμε να είμαστε μέρος του προβλήματος 

Προχωρήσαμε  στη συγγραφή και την έκδοση ενός βιβλίου το οποίο παρουσιάζεται στις έδρες των περιφερειών ανά την Ελλάδα με μεγάλη συμμετοχή μαζικών κοινωνικών φορέων αλλά και στελεχών από τα κόμματα του προοδευτικού χώρου 

Επιμένουμε ότι η μόνη διέξοδος για εναλλακτική προοδευτική διακυβέρνηση, απέναντι στον κ Μητσοτακη είναι η ανασύνθεση του ευρύτερου προοδευτικού και αριστερού χώρου. 

Για να είμαστε δίκαιοι πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι ο Πρόεδρος Φάμελος Σωκράτης έχει συμπεριλάβει στην εκφώνηση του, σχεδόν το σύνολο της πρότασης μας . Κάτι ανάλογο γίνεται από την πλευρά του Προέδρου  κ Χαρίτση  . 

Όμως πρέπει να γίνει σαφές ότι στην συγκεκριμένη περίοδο η όποια προσπάθεια ανασυγκρότησης του εσωτερικού των υφιστάμενων κομμάτων πρέπει να γίνεται ταυτόχρονα ,συμπεριληπτικα και παράλληλα με την ανάληψη ευρύτερων πολιτικών πρωτοβουλιών προς την κοινωνία 

Η ελληνική κοινωνία βρίσκεται σε φάση έντονης κινητικότητας , που έχει και πολιτικά χαρακτηριστικά .Οι προοδευτικοί -αριστεροί πολίτες αναζητούν την ελπίδα .ψάχνουν πολιτική έκφραση .

Τα κόμματα του προοδευτικού -αριστερού χώρου όμως, είναι καθηλωμένα σε χαμηλές δημοσκοπικές καταγραφές .Κατά συνέπεια κανένα κόμμα μόνο του δεν μπορεί να διαμορφώσει τους όρους εναλλακτικής κυβερνητικής διεξόδου .

Κάποιοι υποστηρίζουν ότι αυτό για το οποίο αδυνατούν τα κόμματα , θα το υλοποιήσουν τα κοινωνικά κινήματα . Όμως τα κινήματα είναι μονοθεματικά και ως εκ τούτου αδυνατούν να καταθέσουν συνολική πολιτική εναλλακτική πρόταση 

Κάποιοι  προτείνουν τα κόμματα  πρώτα να ανασυγκροτηθούν ,και μετά να αναλάβουν πρωτοβουλίες .Ετσι όμως θα φθάσουμε στις αρχές του καλοκαιριού .

Δεν υπάρχει χρόνος , γιατί θα έχουν επιδεινωθεί οι όροι .Κατά συνέπεια πρέπει να δράσουμε ταυτόχρονα σε δύο στόχους .

Ο πρώτος που έχει και τακτικά χαρακτηριστικά είναι η ανασυγκρότηση του κάθε χώρου .

Και ο δεύτερος στόχος είναι οι όροι εκλογικής συμπόρευσης μέσω προγραμματικής  συμφωνίας 

Οι πυκνές κοινωνικές και πολιτικές διεργασίες καθώς και ο απρόβλεπτος χρόνος των εκλογών επιβάλουν τα προοδευτικά κόμματα να επανέλθουν  σε τροχιά ενεργού συμπεριληπτικου σχηματισμού  με εξωστρεφή δράση …

Οι δράσεις και οι παρεμβάσεις πρέπει να υπηρετήσουν την ανταπόκριση στους δύο στόχους καθιστώντας την κοινωνία ενεργή και συμμέτοχο.

 Και αυτό με τη σειρά του επιβάλλει μια πολιτική και οργανωτική διάταξη που θα δίνει τον τόνο και τον προσανατολισμό ενίσχυσης και «από τα κάτω» των διεργασιών του μόνομετώπου αντινεοφιλελευθερου  αγώνα .

Οι ηγετικές ομάδες των κομμάτων δείχνουν να μη κατανοούν προτεραιότητες  και ανάγκες της κοινωνικής αντιπολίτευσης. Προσδιορίζονται από τις  αντιλήψεις και τις επιδιώξεις μεγάλου μέρους του στελεχιακού του δυναμικού 

Το γεγονός  αυτό  προϋποθέτει άλλη διάταξη και προσανατολισμό για να βρεθούν επι τέλους σε διαλεκτική σχέση με τα προτάγματα του λαού !  

Μόνο έτσι θα καταστεί σαφές ότι το μήνυμα που έστειλαν οι εκλογές αλλά και οι λαϊκές κινητοποιήσεις έγινε κατανοητό από τα κόμματα 

Κοτσακάς και Τσιόκας παρουσιάζουν το βιβλίο τους με τίτλο “Ιστόρηση 50 χρόνων. Από τα κέντρα λήψης αποφάσεων ΠΑΣΟΚ-ΣΥΡΙΖΑ”. Η παρουσίαση θα λάβει χώρα την Παρασκευή 22 Νοεμβρίου στις 19:00 στο μέγαρο της ΕΣΗΕΑ και συγκεκριμένα στην αίθουσα “Γεώργιος Καραντζάς”.

Το βιβλίο παρουσιάζει τις διεργασίες στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ και αργότερα του ΣΥΡΙΖΑ τα τελευταία 50 χρόνια. Είναι μια κριτική θεώρηση των διεργασιών που εξελίχθηκαν στα εσωτερικά των κομμάτων με βάση τις κοινωνικές διεργασίες , αποκαλύπτει πτυχές που διαιρέσαν αλλά και συνέθεσαν τον προοδευτικό χώρο.

Αφήνει έντονα το αποτύπωμα της ανάγκης για τον προοδευτικό χώρο να διδαχθεί από τις διαιρέσεις του χθες και να ενισχυθούν διεργασίες μιας σύγχρονης συνάντησης στη βάση των σύγχρονων αναγκών της κοινωνίας και της παραγωγής. Στο πάνελ της παρουσίασης που θα συντονίσει ο δημοσιογράφος Αρης Ραβανός. Θα ανοίξουν τη συζήτηση οι Γιάννης Δραγασάκης, Λούκα Κατσέλη, Δημήτρης Ρέππας.

Το πολιτικό σκηνικό στη χώρα μας έχει αλλάξει. Υπάρχει πλέον η παραδοχή και από το σύνολο των δημοσιολογούντων ότι έχει επέλθει ρευστοποίηση. Από τη μεταπολίτευση και εντεύθεν είχαμε πάντα δυο μεγάλα κόμματα τα οποία εναλλασσόταν στη διακυβέρνηση. Η συνταγματική επιταγή που παρείχε τη δυνατότητα στους πολίτες να επιλέγουν την κυβέρνηση ,στις μέρες μας δεν λειτουργεί. Και αυτό εξωθεί τους πολίτες στην αποχή. Έχουμε ένα μεγάλο κόμμα που ασκεί τη διακυβέρνηση και αρκετά μικρομεσαία κόμματα. Τα κόμματα αυτά με όρους περιχαράκωσης αγωνίζονται και αγωνιούν για τη σειρά κατάταξης,ποιος δηλαδή θα είναι δεύτερος ,τρίτος ή τέταρτος .

Το μείζον όμως ερώτημα αφορά την απάντηση στο αν θα επιδιωχθεί εναλλακτική διακυβέρνηση ή εάν η δεξιά και τα συστημικά κέντρα θα διατηρήσουν την επικυριαρχία τους, για άλλα τέσσερα χρόνια μετά τη λήξη της τρέχουσας θητείας. Κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο τα συστημικά κέντρα και η ΝΔ να επιλέξουν πρόωρη προσφυγή στις κάλπες σε στρατηγική 4+2+4 χρόνια.Καλούνται λοιπόν,το σύνολο των προοδευτικών δυνάμεων αλλά και οι μαζικές εκφράσεις της κοινωνίας, να τοποθετηθούν πάνω σ’ αυτό.

Ο τρόπος εκλογής των προέδρων και οι επιπτώσεις

Η εκλογή των προέδρων απευθείας από τη βάση εισήχθη στη χώρα μας με πρωτοβουλία του τ Πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου και υιοθετήθηκε και από τη Δεξιά και από τον ΣΥΡΙΖΑ. Στην πολιτική όμως δεν υπάρχουν μόνο καλές ή κακές επιλογές. Ειναι ζήτημα ισοζυγίου μεταξύ θετικών και αρνητικών το τι επιλέγει κανείς κάθε φορά .
Ας δούμε κάτι αρχήν τα θετικά.

– Προφανώς και ενεργοποιεί ευρύτερες κοινωνικές δυνάμεις. Αλλωστε η ψηφοφορία είναι κατ αρχήν θελκτική , πόσο μάλλον σε μια περίοδο κρίσης αξιών .Η κρίση έχει οδηγήσει τους πολίτες σε ιδιώτευση και σε απόρριψη της συλλογικής δράσης.
-το δεύτερο ,θετικό κατά μια έννοια στον εκλεγόμενο, είναι ότι παρέχει τη δυνατότητα να πέρνει αποφάσεις χωρίς τη βάσανο της συλλογικής επεξεργασίας .Ειναι όμως προφανές ότι αυτό οδηγεί σε αρχηγικό κόμμα.

Στα αρνητικά θα μπορούσε να καταγραφεί ότι η «αδιαμεσολάβητη» επαφή και επικοινωνία του εκλεγομενου, ρευστοποιεί κάθε έννοια συλλογικότητας , αποσαθρώνεται ο κομματικός ιστός και αποκόπτεται από την κοινωνική διεργασία.Πόσο μάλλον όταν το κομματικό μοντέλο που έχουμε είναι το το «Πυραμιδικό» για το οποίο θα αναφερθούμε παρακάτω .

Η δεύτερη επίπτωση αφορά στην έντονη εσωστρέφεια και τον προσανατολισμό των στελεχών για ρόλους και θέσεις. Γεγονός που βιώνουμε. Αυτό όμως αποπροσανατολίζει από την πιεστική ανάγκη για επεξεργασίες προτάσεων και περιεχομένων πολιτικής που θα ανταποκρίνονται στις κοινωνικές και παραγωγικές ανάγκες. Εδώ θα πρέπει να σημειώσουμε ότι αυτή η επιλογή που αξιοποιήθηκε στο μέγιστο βαθμό από τον τέως πρόεδρο κ Κασσελακη, έγινε σε προγενέστερο χρόνο. Ο σημερινός τρόπος εκλογής προέδρου έχει έντονα τα στοιχεία άνευ όρων εξουσιοδοτισμού. Και αυτό δεν ταιριάζει σε προοδευτικά , αριστερά, κόμματα που καλούνται να μετασχηματίζουν τις σύνθετες κοινωνικές ανάγκες σε πολιτική πρόταση.Εάν έτσι ή κάπως έτσι είναι τα πράγματα θα καταθέσουμε μια πρόταση που αφορά το ίδιο το μοντέλο του κόμματος .

Η πρόταση μας

Η αριστερή διανόηση σ’ όλο τον κόσμο υποστηρίζει ότι το πυραμιδικό μοντέλο -κόμμα νέου τύπου όπως διαμορφώθηκε από τον Λένιν – ήταν ικανό για τον περασμένο αιώνα, που το παραγωγικό μοντέλο προϋπέθετε την ένταση εργασίας (Φορντικό μοντέλο).Σήμερα όμως το παραγωγικό μοντέλο επηρεάζεται καθοριστικά από την ένταση γνώσης και κεφαλαίου.
Ίσως είναι η ώρα να κάνουμε τις αναγκαίες επιλογές και υπερβάσεις .Προτείνουμε λοιπόν ένα μοντέλο δυο ομόκεντρων κύκλων .Στον πρώτο κύκλο εντάσσονται μέλη και στελέχη με πλήρη δικαιώματα και υποχρεώσεις.

Στον δεύτερο κύκλο εντάσσονται μέλη και στελέχη με λιγότερες υποχρεώσεις, συνεπώς και λιγότερα δικαιώματα. Για να γίνει κατανοητό ,αν πρόκειται να επιλέξουμε υποψήφιους για αξιώματα στο μαζικό χώρο πχ Αυτοδιοικητικά στελέχη ,βουλευτές κτλ αποφασίζουν και οι δύο κύκλοι σε ενιαία ψηφοφορία. Αν πρόκειται να εκλεγούν στελέχη για ρόλους στον εσωκομματικό χώρο (ΝΕ, ΚΕ κτλ ) αποφασίζουν μόνο τα μέλη του πρώτου κύκλου.Προφανώς η ένταξη του καθενός ,καθεμιάς στο πρώτο ή τον δεύτερο κύκλο αποτελεί προσωπική επιλογή και αλλάζει με δική του βούληση.

Είναι προφανές ότι και για την εκλογή προέδρου ψηφίζουν και οι δύο κύκλοι σε ενιαία μυστική καθολική ψηφοφορία με μοναδική προϋπόθεση την εγγραφή τους στα μητρώα τρεις μήνες πριν την εκλογική διαδικασία. Εχει σημασία η εκλογική βάση που συμμετέχει στις εκλογές οργάνων και προέδρου του κόμματος να έχει μονιμότερη σχέση με τον πολιτικό φορέα προκειμένου και να γνωρίζει το πλαίσιο αρχών αξιών του. Είναι αυτονόητο ότι καμία εκλογή προσώπων δεν πρέπει εξελίσσεται αν δεν έχει διατυπωθεί συλλογικά μέσα από συνέδριο, ο ιδεολογικός , πολιτικός και προγραμματικός προσανατολισμός. Καθώς και η υποχρέωση σταθερών συλλογικών διαδικασιών σύνθεσης που θα αποτελούν δέσμευση και πλαίσιο λειτουργίας για τον/την πρόεδρο που θα εκλέγεται.

Σύμφωνα με πληροφορίες, πρώτος εκλέγεται ο Γιάννης Μπενίσης και ακολουθούν ο Στέλιος Παππάς, ο Θόδωρος Καλογήρου, ο Δημήτρης Μάρδας, η Χριστίνα Αντωνοπούλου, ο Μανώλης Παναγιωτάκης, ο Σωτήρης Κοντονάσιος, ο Κώστας Αντωνιάδης, ο Φιλήμονας Ρούσσος, η Τόνια Δαμίγου, η Ζωή Χωματά, η Κατερίνα Παπαθεοδώρου, η Ελένη Σακισλή, η Έφη Ζήση και η Μαργαρίτα Μπουραντά.

Ας σημειωθεί ότι ο Αντώνης Κοτσακάς είχε εναντιωθεί στην εντολή του Στέφανου Κασσελάκη να διαγράψει από τον ΣΥΡΙΖΑ τους Πάνο Σκουρλέτη, Νίκο Φίλη και Δημήτρη Βίτσα.