Καθώς τρακτέρ και φορτηγά που είχαν αποκλείσει την οδό O’Connell αποχωρούσαν από την πρωτεύουσα, οι διαμαρτυρίες συνεχίζονταν σε άλλες περιοχές, με την αστυνομία να συγκρούεται με διαδηλωτές στα λιμάνια του Γκάλγουεϊ, όπου χρησιμοποιήθηκε μέχρι και στρατιωτικό όχημα για να γκρεμίσει ένα πρόχειρο οδόφραγμα.

Οι κινητοποιήσεις προκάλεσαν χάος, καθώς τα μπλόκα στο μοναδικό διυλιστήριο πετρελαίου της Ιρλανδίας και σε αρκετές κρίσιμες εγκαταστάσεις εμπόδισαν τα βυτιοφόρα να τροφοδοτήσουν τα πρατήρια καυσίμων, με αποτέλεσμα πάνω από το ένα τρίτο των αντλιών να ξεμείνουν από καύσιμα. Αργά κινούμενες πομπές οχημάτων προκάλεσαν επίσης κυκλοφοριακή συμφόρηση σε μεγάλους αυτοκινητοδρόμους.

Η αστυνομία ξεκίνησε επιχειρήσεις καταστολής το Σάββατο, χρησιμοποιώντας σπρέι πιπεριού για να απομακρύνει διαδηλωτές και δεσμεύτηκε να απομακρύνει όσους έθεταν σε κίνδυνο κρίσιμες υποδομές, αλλά και τη δημόσια ασφάλεια, καθώς οι ελλείψεις καυσίμων θα μπορούσαν να εμποδίσουν την ανταπόκριση των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης.

«Δεν αποτελούν νόμιμη μορφή διαμαρτυρίας», δήλωσε το Σάββατο ο αρχηγός της ιρλανδικής αστυνομίας, Τζάστιν Κέλι. «Δώσαμε στους διαδηλωτές σαφή προειδοποίηση ότι θα προχωρήσουμε σε επιβολή του νόμου, αλλά επέλεξαν να την αγνοήσουν και να συνεχίσουν να κρατούν τη χώρα “όμηρο”».

Ωστόσο, ένας αγρότης που έχει αναδειχθεί σε εκπρόσωπο της ομάδας στο Δουβλίνο δήλωσε οργισμένος ότι η ειρηνική τους διαμαρτυρία «δέχθηκε αιφνιδιαστική επίθεση» από μεγάλο αριθμό αστυνομικών κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Ο Κρίστοφερ Ντάφι είπε ότι η αστυνομία απείλησε να ρυμουλκήσει τα βαρέα οχήματά τους, αναγκάζοντάς τους έτσι να αποχωρήσουν.

«Αυτά τα οχήματα είναι πολύ ακριβά, με αυτόματα κιβώτια και τα πάντα, και αν τα σύρουν με σβηστό κινητήρα μπορεί να καταστραφούν», δήλωσε. «Δεν έχουμε επιλογή, πρέπει να τα μετακινήσουμε».

Οι διαμαρτυρίες ξεκίνησαν την Τρίτη και εντάθηκαν καθώς εξαπλώθηκαν μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, με τη συμμετοχή οδηγών φορτηγών, αγροτών, καθώς και επαγγελματιών ταξί και λεωφορείων, οι οποίοι ζητούν μέτρα, όπως πλαφόν στις τιμές ή φοροελαφρύνσεις, για να μειωθεί το κόστος των καυσίμων που, όπως λένε, απειλεί να τους οδηγήσει εκτός αγοράς.

Κυβερνητικοί αξιωματούχοι, που είχαν ήδη ανακοινώσει μέτρα για την ανακούφιση από τις αυξήσεις των τιμών δύο εβδομάδες νωρίτερα, εμφανίζονται απορημένοι για τη λογική των κινητοποιήσεων, καθώς η παγκόσμια αύξηση των τιμών οφείλεται στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή που έχει περιορίσει τις εξαγωγές πετρελαίου.

Ο πρωθυπουργός Μίχολ Μάρτιν χαρακτήρισε την κίνηση «παράλογη» και προειδοποίησε ότι η χώρα βρισκόταν στο χείλος του να απορρίψει δεξαμενόπλοια στα λιμάνια και να χάσει τον εφοδιασμό της σε πετρέλαιο.

Η κυβέρνηση αναμενόταν να εγκρίνει μέτρα για τη μείωση του κόστους της βενζίνης και του ντίζελ, αν και δεν ήταν σαφές αν αυτά θα επαρκούσαν για να σταματήσουν το κύμα διαμαρτυριών.

Μία παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να σαμποτάρει την αναβίωση της Ευρωζώνης και να ενισχύσει πληθωριστικές πιέσεις, με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) να παρακολουθεί προσεκτικά την κατάσταση.

Η εξάρτηση της Ευρώπης από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο της Μέσης Ανατολής καθιστά την ήπειρο ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις επιπτώσεις των ιρανικών εντάσεων, σημειώνει ο Carsten Brzeski της ING.

Οικονομολόγοι του Bloomberg Economics, Antonio Barroso και Simona Delle Chiaie, επισημαίνουν ότι μια βραχύβια σύγκρουση θα έχει περιορισμένο αντίκτυπο, ενώ ένας παρατεταμένος πόλεμος θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος ενέργειας και να ασκήσει πίεση στις κυβερνήσεις και στους πολίτες.

Παράλληλα, η κλιμάκωση συμπίπτει με σύγχυση γύρω από τους δασμούς των ΗΠΑ, μετά την απόρριψη αρχικών δασμών από το Ανώτατο Δικαστήριο, γεγονός που επιτείνει την αβεβαιότητα.

Ο Holger Schmieding της Berenberg εκτιμά ότι οι τιμές του Brent θα παραμείνουν κατά μέσο όρο στα 65-70 δολάρια/βαρέλι, παρά την πρόσφατη άνοδο πάνω από 80 δολάρια, και προβλέπει πιθανή βραχυπρόθεσμη αύξηση.

Η Κίνα και η Ρωσία, βασικοί υποστηρικτές του Ιράν, εξαρτώνται από το Στενό του Ορμούζ για το 20% της παγκόσμιας μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου, γεγονός που ασκεί πίεση στην Τεχεράνη να αποφύγει υπερβολικές εντάσεις.

Οι υπεύθυνοι νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ, όπως οι Gabriel Makhlouf, Martin Kocher και Pierre Wunsch, τονίζουν ότι είναι πρόωρο να προβλέψουν τις επιπτώσεις στον πληθωρισμό και τα επιτόκια, ενώ παρακολουθούν στενά τις τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, οι οποίες αυξήθηκαν περισσότερο από 60% λόγω της διακοπής παραγωγής LNG στο Κατάρ μετά από ιρανικές επιθέσεις.

Ο Francois Villeroy de Galhau και ο Γιάννης Στουρνάρας υπογραμμίζουν την ανάγκη για ψυχραιμία, δηλώνοντας ότι δεν πρέπει να ληφθούν βιαστικές αποφάσεις για αλλαγές στη νομισματική πολιτική, αλλά να παρακολουθείται προσεκτικά η κατάσταση.

Η έλλειψη αποθεμάτων στην Ευρώπη σημαίνει ότι η περιοχή θα χρειαστεί μεγάλες εισαγωγές LNG το καλοκαίρι για να αναπληρώσει τις δεξαμενές πριν τον επόμενο χειμώνα. Παρά τις ανησυχίες, οι επενδυτές βλέπουν την άνοδο των τιμών ενέργειας ως σοκ μεταβλητότητας, όχι μόνιμη κρίση στην προσφορά, σύμφωνα με τον Tobias Basse (NordLB) και τον Karim Chedid (BlackRock).

Σύμφωνα με την ΕΕΠΑΖ, η κατάσταση δεν έχει βελτιωθεί και πλέον επιβεβαιώνεται ο φόβος ότι αρτοποιεία, ζαχαροπλαστεία και πρατήρια απειλούνται με αφανισμό.

Στα τελευταία 30 μήνες, περισσότερες από 3.000 επιχειρήσεις του κλάδου έχουν βάλει λουκέτο στην Ελλάδα. Ο ρυθμός νέων λουκέτων είναι τόσο υψηλός που θέτει υπαρξτικό κίνδυνο για τα παραδοσιακά αυτά καταστήματα, τα οποία αποτελούν βασικό κομμάτι της τοπικής αγοράς και της κοινωνικής ζωής.

Η ΕΕΠΑΖ προειδοποιεί ότι η ασφυξία που πλήττει τα φούρνους και τα ζαχαροπλαστεία συνεχίζεται, απειλώντας την επιβίωση του κλάδου.

Η Ένωση υπογραμμίζει «Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι θέσεις και προτάσεις της ΕΕΠΑΖ που απαξιώθηκαν όταν είχαν δημόσια παρουσιαστεί, υιοθετούνται σήμερα από τους τότε επικριτές τους. Κάλλιο αργά παρά ποτέ, αφού ο κοινός στόχος είναι η διάσωση των επιχειρήσεων του κλάδου».

Ποια είναι η πραγματικότητα που δεν έχει αλλάξει, σύμφωνα με την ΕΕΠΑΖ:

• Από την εποχή της πανδημίας και μετά, έχουν σημειωθεί πρωτοφανείς ανατιμήσεις από 100% έως και 400% σε βασικές πρώτες ύλες, εκ των οποίων τις περισσότερες τις έχουν απορροφήσει οι επιχειρήσεις και μικρό μέρος μόνο έχει περάσει στις τιμές των προϊόντων, καθώς οι άνθρωποι του κλάδου συμμερίζονται την έντονη οικονομική πίεση που βιώνουν οι συμπολίτες μας,
• Κατά το ίδιο διάστημα, το κόστος της ενέργειας έφτασε έως και να τετραπλασιαστεί (2022) και πλέον είναι σταθερά περίπου διπλάσιο σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα (2020),
• Ταυτόχρονα, την τελευταία πενταετία οι επιχειρήσεις έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με βροχή νέων υποχρεώσεων – «εμφυτευμάτων», που αφορούν είτε την ψηφιοποίηση των οικονομικών διαδικασιών είτε περιβαλλοντικά τέλη και κανονισμούς, μεταξύ άλλων.

Ενδεικτικά αναφέρονται:

• My DATA
• Διασύνδεση φορολογικών μηχανισμών με e-send
• Διασύνδεση συστημάτων POS με ταμειακά συστήματα (με πρόσθετο κόστος για αλλαγή συστημάτων)
• Κόστος για αγορά, διασύνδεση και συντήρηση λογισμικών, με τεχνικά προβλήματα και βαριά πρόστιμα 10.000-20.000€
• Ψηφιακή κάρτα εργασίας
• Ψηφιακά δελτία αποστολής
• Δημιουργία λογαριασμού IRIS
• Δημιουργία νέας πλατφόρμας για νέες αδειοδοτήσεις, με πρόσθετο κόστος για τα παλαιά καταστήματα ώστε να ανέβουν και αυτά στην πλατφόρμα
• Υποχρέωση ασφάλισης καταστημάτων και εξοπλισμού επ’ απειλή προστίμου της τάξης των 10.000€
• Υποχρέωση πιστοποίησης των εργαζομένων στην εστίαση, με κόστος παράβολου 50€ ανά εργαζόμενο

«Πέρα από τη συμμόρφωση προς αυτές τις υποχρεώσεις (και το κόστος προσαρμογής), ακόμα και η παρακολούθηση του σχετικού κανονιστικού πλαισίου είναι εξαιρετικά δύσκολη για τις επιχειρήσεις. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι μόνο για τη διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές δημοσιεύθηκαν 17 αποφάσεις και εγκύκλιοι. Συνολικά, δε, μόνο εντός του 2024 δημοσιεύθηκαν 1.476 αποφάσεις και 50 νόμοι».

«Προφανώς, δεν είναι τυχαίο ότι, σύμφωνα με το Global Index Complexity 2025 του TMS Group, η Ελλάδα καταλαμβάνει την αρνητική πρωτιά μεταξύ 79 χωρών, ως η χώρα με το χειρότερο ρυθμιστικό περιβάλλον για να διατηρεί κανείς επιχείρηση», σημειώνει η ΕΕΠΑΖ.

«Την ίδια ώρα, μάλιστα, παρά την παράταση έως 31 Δεκεμβρίου 2026 της υποχρέωσης εγγραφής και απογραφής στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Άσκησης Δραστηριοτήτων και Ελέγχων OpenBusiness, οι επιχειρήσεις που ανταποκρίθηκαν εγκαίρως και εγγράφηκαν στο Σύστημα εντός του 2025 όχι μόνο δεν έχουν βοηθηθεί για την ομαλή προσαρμογή τους στα νέα δεδομένα, αλλά έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με μπαράζ ελέγχων για μία υποχρέωση η οποία για την υπόλοιπη αγορά – τυπικά τουλάχιστον – δεν υφίσταται ακόμα!»

• Περισσότερες από 25 διαφορετικές υπηρεσίες πραγματοποιούν αλληλεπικαλυπτόμενους ελέγχους, συντηρώντας ένα δυσκίνητο και αντιλειτουργικό γραφειοκρατικό περιβάλλον για τη λειτουργία των επιχειρήσεων αλλά και μία συνεχή πηγή προστίμων υπέρ των δημοσίων εσόδων…
• Και φυσικά, παραμένει το τεράστιο πρόβλημα έλλειψης ικανοποιητικού αριθμού ποιοτικού προσωπικού, το οποίο δημιουργεί υψηλότατη και συχνότατη ανακύκλωση προσωπικού στα καταστήματα, αυξάνοντας επιπλέον το – ήδη επιβαρυμένο από τις συνεχείς αυξήσεις μισθών – εργατικό κόστος.

«Οι αντοχές επιχειρηματιών και εργαζομένων που υπηρετούν τον κλάδο, τελειώνουν», τονίζει η Ένωση, ωστόσο, επειδή διαχρονικά η ΕΕΠΑΖ δεν θέλει να είναι μέρος του προβλήματος, αλλά μέρος της λύσης, θέλει έστω και τώρα να εισακουστούν οι προτάσεις της, που στόχο έχουν το αρτοζαχαροπλαστείο να προστατευτεί για να μείνει ζωντανό:

1. Ανακήρυξη της αρτοποιίας-ζαχαροπλαστικής ως προστατευόμενου κλάδου, ώστε να αναδειχθεί και προστατευτεί το αρτοζαχαροπλαστείο ως επιχείρηση με πολιτισμική διάσταση και ειδική κοινωνική βαρύτητα για την Ελλάδα
2. Διαμόρφωση ενός νομοθετικού πλαισίου που θα λαμβάνει υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των επιχειρήσεων του κλάδου, θα είναι απλό, λειτουργικό και θα εξαλείφει την πολυνομία και την αλληλοεπικάλυψη αρμοδιοτήτων που δημιουργούν συνθήκες μη νομιμότητας
3. Γενναία ρύθμιση για τη στήριξη των επιχειρήσεων του κλάδου έναντι του υπέρογκου κόστους ενέργειας, που απειλεί τη βιωσιμότητά τους και πιέζει ανοδικά τις τιμές των αγαθών πρώτης ανάγκης
4. Καλύτερη συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές για τη διαμόρφωση και την εφαρμογή πολιτικών με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος και την κατάργηση ατελέσφορων μέτρων όπως το ειδικό τέλος για τα πλαστικά μιας χρήσης

«Το αρτοζαχαροπλαστείο πρέπει να προστατευτεί για να μείνει ζωντανό. Ελπίζουμε αυτήν τη φορά οι αρμόδιοι να μας ακούσουν, προτού η αγορά μας διαλυθεί εντελώς», καταλήγει με την ανακοίνωσή της η ΕΕΠΑΖ.