Ο Κοσματόπουλος διαμαρτυρήθηκε για τον χαρακτηρισμό που του αποδόθηκε ως «καθηγητής που υποστηρίζει το ιρανικό καθεστώς», επισημαίνοντας ότι πρόκειται για υπεραπλούστευση και ότι «δεν μου πέφτει λόγος για το ιρανικό καθεστώς».

Ο κ. Κοσματόπουλος τόνισε ότι είναι κατά του πολέμου και της γενοκτονίας, προσθέτοντας: «Πρέπει να ακούτε τους ανθρώπους που ζουν στην περιοχή. Ζούμε την κόλαση». Παράλληλα χαρακτήρισε τον χαρακτηρισμό «στόχευση» που πλήττει την προσωπική και επαγγελματική του αξιοπρέπεια.

Η συζήτηση επικεντρώθηκε και στην κατάσταση στον Λίβανο, με τον Ευαγγελάτο να αναφέρει πως «από τον Λίβανο φεύγουν τα drones που πάνε στην Κύπρο», κάτι που ο Κοσματόπουλος διέψευσε, σημειώνοντας: «Όχι όχι κύριε Ευαγγελάτο, δεν θα το πείτε κι αυτό».

Ο διάλογος κλιμακώθηκε, με τον δημοσιογράφο να επιμένει ότι ο καλεσμένος «δεν θα λέει ανακρίβειες» και τον καθηγητή να αντιτείνει ότι δεν πρόκειται για αυταρχισμό αλλά για «έλεγχο των επιχειρημάτων», ζητώντας στοιχεία.

Η ένταση κορυφώθηκε όταν συζητήθηκε η προέλευση των drones και οι συλλήψεις πρακτόρων της Mossad στη Σαουδική Αραβία, με τον Ευαγγελάτο να μιλά για θεωρίες συνωμοσίας, προκαλώντας την έντονη αντίδραση του Κοσματόπουλου: «Λέτε ότι είμαι συνωμοσιολόγος. Πάρτε το πίσω. Δεν έχετε κανένα κόστος στην Ελλάδα για αυτά που λέτε. Είστε ηθικός υπεύθυνος για την καταστροφή των χωρών της Μέσης Ανατολής… Είστε επικίνδυνος».

Η αντιπαράθεση έκλεισε με έντονη ανταλλαγή απόψεων γύρω από την ευθύνη της δημοσιογραφίας, την ακρίβεια των πληροφοριών και την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, με τον καθηγητή να επιμένει στην ανάγκη ελέγχου των ισχυρισμών και στην αποφυγή στοχοποίησης προσώπων.

Στον έντονο διάλογο που είχε στον αέρα της εκπομπής του Νίκου Ευαγγελάτου, με τον παρουσιαστή αναφέρθηκε ο καθηγητής στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο της Βηρυτού, Νικόλας Κοσματόπουλος.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι κατά τη διάρκεια της εκπομπής παρουσιάστηκε ως «Έλληνας καθηγητής που στηρίζει το ιρανικό καθεστώς», κάτι που –όπως σημείωσε– δεν έχει δηλώσει ποτέ. Όπως ανέφερε, ένας τέτοιος χαρακτηρισμός «απλουστεύει την κατάσταση και τον στοχοποιεί τόσο επαγγελματικά όσο και προσωπικά», χαρακτηρίζοντας την πρακτική αυτή επικίνδυνη.

Παράλληλα, ο καθηγητής διευκρίνισε ότι η θέση του είναι κατά του πολέμου, υποστηρίζοντας ότι «ο πόλεμος είναι παράνομος».

Στην ίδια ανάρτηση, ο Κοσματόπουλος επέκρινε τη στάση του παρουσιαστή, υποστηρίζοντας ότι αντί να αξιοποιήσει την παρουσία ενός ακαδημαϊκού που ζει και εργάζεται στη Βηρυτό και διδάσκει στο πανεπιστήμιο της περιοχής, επέλεξε –όπως ανέφερε– μια «καταμέτωπο επίθεση δολοφονίας χαρακτήρα».

Αναλυτικά η ανάρτηση:

Ευχαριστώ από καρδιάς για τα πάμπολλα μηνύματα συμπαράστασης και στήριξης μετά το σημερινό Ροντέο με τον Ευαγγελάτο.

Να πω ότι έχω πολλά και διάφορα συναισθήματα για αυτό που έγινε ειδικά την ώρα που ο Λίβανος δέχεται εισβολή από το γενοκτονικό κράτος και η κυβέρνηση σπρώχνει την χώρα στον εμφύλιο.

Θα προσπαθήσω μόνο να καταγράψω μερικά πράγματα εν βρασμώ.

Αυτός ο δημοσιογράφος έκανε μια σειρά από προσβλητικές ενέργειες τόσο απέναντι στο κοινό του, το λειτούργημα και στον καλεσμένο.

Καταρχάς με παρουσίασε ως “Έλληνας καθηγητής που στηρίζει το ιρανικό καθεστώς” – κάτι που ουδέποτε είπα. Αυτή η “ιδιότητα” επίσης απλουστεύει την κατάσταση και με στοχοποιεί τόσο επαγγελματικά όσο και φυσικά. Είναι επικίνδυνη πρακτική και πρέπει να καταδικαστεί.

Θέλησε προφανώς να φανατίσει το κοινό του και να με πετάξει στα λιοντάρια.

Δεν είπα ποτέ ότι είμαι υπέρμαχος του καθεστώτος γιατί δεν μου πεφτει λόγος. Αυτό που είπα είναι ότι είμαι εναντίον του πολέμου, ότι ο πόλεμος είναι παράνομος, ότι το Ιράν έχει δικαίωμα να αμυνθεί κι ότι το Ισραήλ πρέπει να ηττηθεί.

Ξαναλέω η στάση μου είναι ότι δεν μου πέφτει λόγος για το καθεστώς στο Ιράν αλλά σίγουρα δεν πέφτει σε εκείνον.

Αλλά πέρα από αυτό. Ο άνθρωπος αυτός νοιάζεται για τους απανταχού Έλληνες μας λέει. Πονάει η καρδούλα για την διασπορά και την ομογένεια.

Έτσι συμπεριφέρεται στον μοναδικό Έλληνα καθηγητή πολιτικής σε όλη την αραβόφωνη μέση ανατολή? Μήπως είναι ενδεικτικό ποιον τελικά υποστηρίζει?

Έπειτα, είναι δημοσιογράφος. Έχει μπροστά του έναν άνθρωπο που μιλάει ελληνικά (και αραβικά, και αγγλικά, και γαλλικά και γερμανικά και ισπανικά σορρυ) και ζει για χρόνια και διδάσκει στο κορυφαίο πανεπιστήμιο της μέσης ανατολής, με έρευνα κι πάμπολλα άρθρα κι ένα βιβλίο.

Αντί να ρωτήσει να “ξεστραβωθεί” κάνει καταμέτωπο επίθεση δολοφονίας χαρακτήρα.

Έχω μείνει σοκαρισμένος εδώ και ώρες. Ήξερα ότι δεν είναι “δημοσιογράφος” αλλά τέτοιο βαθμό εξαθλίωσης δεν περίμενα ούτε από τον Ευαγγελάτο.

Ο Ελληνας καθηγητής προχωρά σε μία βαθιά ανάλυση της κατάστασης αναδεικνύοντας παραμέτρους που τις περισσότερες φορές μένουν μακριά από τα φώτα του ελληνικού Τύπου. 

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Νίκος Γιαννόπουλος

–Η Χαμάς αποδέχτηκε να εκτελέσει το πρώτο μέρος του σχεδίου Τραμπ. Γιατί πιστεύεις ότι κατέληξε σ’ αυτήν την απόφαση;

Πρώτα απ’ όλα θα μου επιτρέψεις μερικές επισημάνσεις ήδη στη διατύπωση της ερώτησης. Καταρχάς, η Χαμάς δεν πήρε μόνη της την απόφαση. Διαβουλεύσεις έγιναν σε ολόκληρη την αντιστασιακή συμμαχία της Παλαιστίνης, μαζί δηλαδή με την Ισλαμική Τζιχάντ, το Λαϊκό Μέτωπο και το Δημοκρατικό Μέτωπο, αλλά και την παλαιστινιακή διασπορά και φυσικά τον λαό της Γάζας. Δευτερον, δεν πρόκειται ακριβώς για σχέδιο “Τραμπ”.

Εδώ και τουλάχιστον 22 μήνες, αν όχι από τις 10 Οκτώβρη 2023, η Αντίσταση είχε προτείνει κι αποδεχτεί πολλά από αυτά τα σημεία του σχεδίου όπως η ανταλλαγή αιχμαλώτων από τις δυο μεριές.  Η γενοκτονία θα μπορούσε να έχει αποτραπεί αν είχαν συμφωνήσει οι Ισραηλινοί στην πρόταση αλλά προφανώς το Ισραήλ είχε κι ακόμα έχει στόχο την καταστροφή της Γάζας και την εθνοκάθαρση της από τους ντόπιους πληθυσμούς της.

Το Ισραήλ ανακουφίζεται με την εν λόγω συμφωνία γιατί με την πολεμική προσπάθεια δεν κατάφερε να επιβάλλει τους όρους του

Τρίτον, το Ισραήλ επίσης αποδέχθηκε να συνομιλήσει με μια οργάνωση που μέχρι σήμερα ισχυριζόταν ότι την έχει εξαφανίσει στρατιωτικά. Προφανώς, το ότι η Χαμάς κάθεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων αποτελεί ήττα του Ισραήλ, τόσο στρατιωτικά όσο και διπλωματικά. Για αυτό άλλωστε το σημείο περί αφοπλισμού πρόκειται για όνειρο καλοκαιρνιής νυκτός. Με άλλα λόγια, η υλική βάση του σχεδίου αυτήν την στιγμή δεν είναι μόνο η παγκόσμια κατακραυγή και η επιθυμία του πλανήτη να σταματήσει η γενοκτονία, αλλά και η αποτυχία του Ισραήλ να πετύχει τους στρατιωτικούς του στόχους.

Το Ισραήλ, παρά την παντοδυναμία που ισχυρίζεται ότι έχει στο στρατιωτικό επίπεδο, δεν έχει καταφέρει να εξαφανίσει την Αντίσταση και να επιβάλλει τους δικούς του όρους, στρατιωτικούς και πολιτικούς στην Παλαιστίνη αλλα ούτε στον Λίβανο και την Υεμένη, ούτε καν στο Ιράκ και το Ιράν. Εχει ηττηθεί συμβολικά, διπλωματικά και πολιτικά στον υπόλοιπο πλανήτη. Μ’ αυτήν την έννοια η αντίσταση αποδέχτηκε αυτά που μπορούσε να αποδεχτεί αφήνοντας ανοικτά αυτά που θεωρεί κόκκινες γραμμές όπως τον ένοχο για εγκλήματα πολέμου Μπλερ και τον αφοπλισμό της. Έπαιξε ρόλο σ’ αυτό η παρουσία εγγυητριών δυνάμεων πέρα των ΗΠΑ, όπως το Κατάρ, η Τουρκία και η Αίγυπτος.

Ο ρόλος τους είναι να φροντίσουν να μην γίνει στην Γάζα αυτό που γίνεται στον Λίβανο όπου η εκεχειρία έχει μετατραπεί σε πράσινο φως στο ισραήλ να δολοφονεί κατά το δοκούν με αποτέλεσμα ήδη πάνω από 400 νεκρους.

–Υπάρχει μία αίσθηση ότι το Ισραήλ χαίρεται -πολύ περισσότερο από την άλλη πλευρά- την εν λόγω συμφωνία. Μπορείς να εξηγήσεις το γιατί;

Καταρχάς να πούμε ότι όντως όλο το Ισραήλ πήγε πόλεμο. Δεν τον στηρίζει μόνο η κυβέρνηση Νετανιάχου αλλά και η συντριπτική πλειοψηφία των Ισραηλινών. Η πλειοψηφία των Ισραηλινών συμφωνεί με τη γενοκτονία και την εθνοκάθαρση των Παλαιστίνιων από τη Γάζα και τη Δυτική Οχθη. Δεν θα έλεγα ότι το Ισραήλ χαίρεται.

Ανακουφίστηκε ίσως κι ελπίζει, ταιριάζουν καλύτερα. Το Ισραήλ ανακουφίζεται με την εν λόγω συμφωνία γιατί με την πολεμική προσπάθεια δεν κατάφερε να επιβάλλει τους όρους του. Οσο συνεχιζόταν ο πόλεμος, το Ισραήλ έχανε σε αξιοπιστία να επιβάλλει τους σκοπούς του στους Παλαιστίνιους και στον πλανήτη.

Εχανε τον πόλεμο παρόλο που φόρτωνε τα νεκροταφεία με χιλιάδες νεκρούς μεταξύ των οποίων παιδιά και γυναίκες. Το φαινόμενο αυτό στην ιστορία δεν είναι μοναδικό. Η Νότια Αφρική, πριν καταρρεύσει, φαινόταν ότι νικούσε παντού. Το ίδιο συνέβη και με τις ΗΠΑ στο Βιετνάμ. Οπως είπε τότε ένας οξυδερκής σχολιαστής, οι ΗΠΑ πήγαιναν από τη μία νίκη μέχρι την άλλη και μέχρι την τελική ήττα.

Το Ισραήλ έχει ηττηθεί στο επίπεδο της παγκόσμιας συνείδησης, η Παλαιστίνη είναι πια μία κοινή γραμματική μέσα από την οποία εκφράζονται όχι μόνο αντιαποικιακοί αγώνες στον Παγκόσμιο Νότο και άλλοι αγώνες σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης. Από τη Γαλλία της γενικής απεργίας μέχρι το Μαρόκο των διαδηλώσεων, την Τυνησία, την Ελλάδα, την Μαλαισία, τη Βραζιλία, τη Νότια Αφρική και αλλού. Η Παλαιστίνη αποτελεί πια όχημα της αδήριτης ανάγκη για αναμόρφωση των παγκοσμίων θεσμών μεταξύ των οποίων και του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και του βέτο αλλά και του διεθνούς δικαίου και των δικαστηρίων.

Η συμφωνία δεν μπορεί να εφαρμοστεί στο σύνολό της. Πολλά κομμάτια της είναι υπερβολικά… Υπάρχουν και άλλοι όροι που είναι εξωφρενικοί και αδιανόητοι

Το Ισραήλ ελπίζει ότι μπορει να μην σεβαστεί και να αθετήσει την συμφωνία. Οπως κάνει με την εκεχειρία με τον Λίβανο την οποία πρακτικά το Ισραήλ παραβιάζει όποτε θέλει. Μόλις προχτές είχαμε την δολοφονία ηλικιωμένου ζευγαριού στο Λίβανο από ένα drone του Ισραήλ μέσα στο αυτοκίνητο τους σε ένα πολυσύχναστο δρόμο. Οπως είπα ήδη, το Ισραήλ εχει δολοφονήσει πάνω από 400 στο Λίβανο μετά τη λεγόμενη συμφωνία. Και αυτό γιατί το Ισραήλ έχει εγκαταστήσει στο Λίβανο μία κυβέρνηση που βρίσκεται στο έλεος των Αμερικανών και του ΔΝΤ.

Η κυβέρνηση αυτή δεν αντιδρά σε καμία από τις παραβιάσεις του Ισραήλ παρά μόνο στο αίτημα των Αμερικανών και των Σαουδαράβων να αφοπλίσουν τη Χεζμπολάχ με αποτέλεσμα να έχει φτάσει η χώρα στα όρια του εμφυλίου πολέμου. Αυτό το μοντέλο της “εκεχιερία για τους άλλους – επίθεση για μας” θεωρεί το Ισραήλ ότι θα πετύχει και στη Γάζα. Θέλει να πετύχει με την ειρήνη ότι δεν πέτυχε με τον πόλεμο. Παρομοίως στον Λίβανο έφυγαν άρον-άρον από τον Νότιο Λίβανο. Η pax zionista εφαρμόζεται ως συνεχής πόλεμος. Καμία εντύπωση δεν θα μου κάνει αν από την επομένη της συμφωνίας για τη Γάζα, το Ισραήλ αρχίσει παραβιάσεις.

–Η συμφωνία, ακόμα και αν εφαρμοστεί στο σύνολό της, μπορεί να αποδειχθεί βιώσιμη;

Η συμφωνία δεν μπορεί να εφαρμοστεί στο σύνολό της. Πολλά κομμάτια της είναι υπερβολικά αφηρημένα όπως, ας πούμε, το road map για την ίδρυση του Παλαιστινιακού κράτους. Υπάρχουν και άλλοι όροι που είναι εξωφρενικοί και αδιανόητοι.

Δεν προβλέπεται αφοπλισμός για το μέρος που έχει διαπράξει γενοκτονία – σύμφωνα και με το διεθνές δικαστήριο – αλλά εκείνο που διέπραξε πράξεις αντίστασης απέναντι στην κατοχή οι οποίες είναι νομιμοποιημένες παρά τις όποιες επιχειρησιακές αστοχίες τους. Βρισκόμαστε έτσι και αλλιώς σ’ ένα νέο νομικό περιβάλλον το οποίο οι σημερινοί ισχυροί θεωρούν ότι θα δουλέυει πάντα υπέρ τους. Αυτό όμως μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ. Σίγουρα έχει μετατραπεί σε ένα “imperial boomerang” όπως το είχε περιγράψει ο Σεζαίρ όπου η αποικιακή επίθεση στο εξωτερικό τρέφει μιλιταρισμό, φασισμό και πόλεμο στο εσωτερικό.

Οι χώρες του Κόλπου έχουν μία στάση κριτική απέναντι στη γενοκτονία. Από την άλλη όμως οι χώρες του κόλπου είναι επί της ουσίας προτεκτοράτα

Ειναι αποικιακή απαίτηση να αφοπλιστεί η αντίσταση. Δεν υπάρχει κανένας λόγος γι’αυτό. Η αντίσταση είναι δικαιολογημένα οπλισμένη γιατί, εκτός των άλλων, φάνηκε τα τελευταία δύο χρόνια ότι το Ισραήλ σκοπεύει να εξαφανίσει τους Παλαιστίνιους.

Οι Παλαιστίνιοι έχουν δίκιο όταν λένε ότι το Ισραήλ είναι ένα γενοκτονικό κράτος από το 1947 ήδη. Εχουν δίκιο όταν λένε ότι το Ισραήλ δεν μπορεί να υπάρξει ούτε μία μέρα χωρίς τις ΗΠΑ και την Δυση. Εχουν δίκιο όταν λένε ότι με τα όπλα τους εφαρμόζουν το διεθνές δίκαιο κόντρα σ’ένα γενοκτονικό απαρτχάιντ.

Ακόμα λοιπόν και αν τους επιβληθεί μία συμφωνία από τα πάνω, όπως έγινε και με τη συμφωνία του Οσλο, δεν θα προχωρήσει. Το Οσλο ήταν μία φενάκη, μία παγίδα που οδήγησε την παλαιστινιακή αρχή σε ένα είδος κατοχής εναντίον των ίδιων των Παλαιστινίων. Η παρούσα συμφωνία θα καταρρεύσει εφόσον θελήσει να επιβάλλει την υποταγή των Παλαιστίνιων στους δυνάστες τους.

–Πώς κρίνεις τη μέχρι τώρα στάση των αραβικών χωρών και ιδιαίτερα αυτών του κόλπου;

H στάση των ηγεσιών των αραβικών χωρών (Σαουδική Αραβία, Αιγυπτος, Εμιρατα, Κατάρ κυρίως) δεν είναι απαραίτητα ομοιόμορφη. Μέχρι και πριν από λίγα χρόνια υπήρχαν σοβαρές εντάσεις μεταξύ τους αλλά και σοβαρές διαφωνίες για τη στάση τους απέναντι στο Ισραήλ.

Τα Εμιράτα και το Μπαχρέιν έχουν υπογράψει συνθήκες κανονικοποίησης του Ισραήλ έχοντας ανοίξει πρεσβείες είτε διπλωματικά γραφεία. Είναι διαφορετική η στάση της Σαουδικής Αραβίας η οποία δεν έχει προχωρήσει ακόμα σ’ αυτό το βήμα αλλά είναι γνωστό ότι υπάρχουν συνομιλίες και συμφωνίες, κάτω από το τραπέζι. Το Κατάρ κρατούσε μέχρι τώρα μία πιο ουδέτερη στάση, είχε φιλοξενήσει τη Χαμάς στα εδάφη του και ήταν λιγότερο έτοιμο γι’ αυτό το βήμα προς την κανονικοποίηση του σιωνισμού στην περιοχή. Η Αίγυπτος έχει υπογράψει συμφωνία ειρήνης με το Ισραήλ από το 1978. Ετσι, το Ισραήλ οχύρωσε το νότιο συνορο του και εισέβαλλε στο Λίβανο προκαλώντας ανείπωτη καταστροφή. Μια ειρήνη μπορεί να φέρει μεγαλύτερο πόλεμο λοιπόν.

Σίγουρα πιστεύω ότι το Ισραήλ δεν θα θεωρήσει τον εαυτό του μέρος της συμφωνίας, θα θεωρήσει αντίθετα ότι μπορεί να την ερμηνεύσει κατά το δοκούν

Οι χώρες του Κόλπου έχουν μία στάση κριτική απέναντι στη γενοκτονία. Ξέρουν πολύ καλά ότι οι πληθυσμοί τους “βράζουν”, είναι εξαγριωμένοι μ’ αυτό που θεωρούν ως προδοσία απέναντι στους παλαιστίνιους.

Από την άλλη όμως οι χώρες του κόλπου είναι επί της ουσίας προτεκτοράτα. Η Σαουδική Αραβία είναι μία οικογενειοκρατία, της οικογένειας των Σαουδ που πήρε την εξουσία με τη βοήθεια των Αμερικανών και την κράτησε με τη βοήθεια των Αγγλων και των Γάλλων. Ξέρει καλά ότι οποιοδήποτε “γλίστρημα” από τη γραμμή που έχουν επιβάλλει οι Αμερικανοί, θα επιφέρει είτε βασιλικά πραξικοπήματα, είτε πορτοκαλί επαναστάσεις.

Οι αρχουσες τάξεις τους ειναι στην ουσία κομπραδόρικες που κυβερνούν απομυζώντας τον πλούτο των κοινωνιών τους. Εχουν κάθε συμφέρον να θέλουν τη συνέχιση του status quo και την καταπίεση των κοινωνιών τους.

Το Ισραήλ τους το υπόσχεται αυτό. Και οι ΗΠΑ. Η αντίσταση αντιθέτως ενέχει τον κίνδυνο του να βρει μιμηξτες στις κοινωνίες τους και να ξεσηκωθούν εναντίον τους. Τέλος υπάρχουν κι άλλοι Αραβες. Οι Λιβανέζοι, οι υεμεντίτες, οι Ιρακινοί αλλά και οι αλγερινοί και οι Τυνήσιοι, οι Μαροκινοί που εξεγείρονται. Τίποτε δεν έχει τελειώσει. Η ιστορία συνεχίζεται.

–Τι θα συμβεί αν, για οποιονδήποτε λόγο, οι όροι της συμφωνίας, δεν τηρηθούν;

Προφήτης υπήρξε μόνο ένας. Αλλωστε δεν εχουμε ακόμα μία τελική συμφωνία, παρά ένα προσχέδιο. Κάποια σημεία δεν έχουν ακόμα αποφασιστεί, κάποια θα αποφασιστούν εν καιρώ.

Σίγουρα πιστεύω ότι το Ισραήλ δεν θα θεωρήσει τον εαυτό του μέρος της συμφωνίας, θα θεωρήσει αντίθετα ότι μπορεί να την ερμηνεύσει κατά το δοκούν. Ισως παγώσει το μέτωπο της Γάζας προς το παρόν και να αφοσιωθεί σε άλλα μέτωπα, όπως αυτό της Δυτικής Οχθης όπου γίνεται επέκταση επικοισμών και εθνοκάθαρση.

Το Ισραήλ είχε κι ακόμα έχει στόχο την καταστροφή της Γάζας και την εθνοκάθαρση της από τους ντόπιους πληθυσμούς της

Υπάρχουν πάντα “υποψήφια” μέτωπα όπως ο Λίβανος, το Ιράν και η Υεμένη. Το Ισραήλ όμως έχει πολλά προβλήματα στο στρατό του με απώλειες και αυτοκτονίες μαζί με μαζικές διαφωνίες στρατιωτών να υπηρετήσουν.

Στο μακροπρόθεσμο του πράγματος, δεν πρόκειται να υπάρξει καμία συμφωνία όσο δεν δικαιώνονται τα δίκαια αιτήματα που παλαιστινιακού λαού (αυτοδιάθεση, ανεξαρτησία, κατάργηση του απαρτχάιντ). Η αντίσταση έχει αποδείξει ότι παρά την αδιανότητη συσπείρωση της Δύσης πίσω από το Ισραήλ μπορεί να κρατηθεί όρθια και να πετύχει συμβολικές και ουσιαστικές νίκες απέναντι στον κατακτητή.

Γεωργία Κριεμπάρδη

Η κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Ιράν και Ισραήλ βρίσκει τον πλανήτη μουδιασμένο, μετά βεβαιότητας προ ραγδαίων εξελίξεων σε όλα τα επίπεδα: γεωπολιτικό, οικονομικό, ανθρωπιστικό.

Η ”προειδοποιητική” επίθεση του Ιράν στο Ισραήλ φέρνει την αντίδρασή του, με τα αποτελέσματα να τρομάζουν. Το Ιράν εξαπέλυσε επίθεση με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους, κατά δήλωσή του προς στρατιωτικούς στόχους στο έδαφος του Ισραήλ, σε συντονισμό και με πυραυλικές επιθέσεις από συμμαχικά κινήματα (Χεζμπολάχ). Η επίθεση αυτή ήρθε ως απάντηση της επίθεσης ισραηλινών μαχητικών αεροσκαφών σε διπλωματικό κτίριο του Ισραήλ στη Δαμασκό, που είχε και ως αποτέλεσμα τον θάνατο υψηλόβαθμων στελεχών των Φρουρών της Επανάστασης.

• Το Ιράν δήλωσε ότι πέτυχε τους στόχους του απολύτως και ότι η επίθεσή του ολοκληρώθηκε. Εκτόξευσε περισσότερα από 300 drones και πυραύλους εναντίον του Ισραήλ, το 99% των οποίων καταρρίφθηκαν, ανέφερε ο ισραηλινός στρατός. Συνολικά, περίπου 170 μη επανδρωμένα αεροσκάφη, περισσότεροι από 30 πύραυλοι κρουζ και περισσότεροι από 120 βαλλιστικοί πύραυλοι εκτοξεύθηκαν στο Ισραήλ από το Ιράν κατά τη διάρκεια της νύχτας του Σαββάτου, δήλωσε ο στρατός.

Το Ισραήλ, μετά και το Πολεμικό Υπουργικό Συνέδριο που έκανε στις 15/4, αποφάσισε να οργανώσει απάντηση. Ο Αμερικανός πρόεδρος κάλεσε την Τεχεράνη να μην επιτεθεί, τονίζοντας ότι σε αντίθετη περίπτωση οι ΗΠΑ θα βοηθήσουν στην υπεράσπιση του Ισραήλ. Όπως μετέδωσε, μετά το Συμβούλιο, η Haaretz, «το πολεμικό υπουργικό συμβούλιο του Ισραήλ συνεδρίασε τη Δευτέρα για αρκετές ώρες, όπου συζήτησε τις επιλογές για αντίποινα στην επίθεση του Ιράν. Το Ισραήλ ελπίζει να λάβει την υποστήριξη των ΗΠΑ σε οποιαδήποτε ενέργεια λάβει κατά της Τεχεράνης». 

• Το Ιράν δεν επιθυμεί αύξηση των εντάσεων αλλά θα απαντήσει άμεσα και πιο σθεναρά από ό,τι προηγουμένως, αν το Ισραήλ προχωρήσει σε αντίποινα, δήλωσε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Χοσεΐν Αμιραμπντολαχιάν στον Βρετανό ομόλογό του, σύμφωνα με ιρανικά κρατικά ΜΜΕ.

Σύμφωνα με το Channel 12 TV News, συζητήθηκαν πολλές επιλογές στο Πολεμικό Συμβούλιο του Ισραήλ, με την καθεμία από αυτές να έχει ένα «επώδυνο» αντίκτυπο εναντίον του Ιράν. H Wall Street Journal –επικαλούμενη Αμερικανούς και δυτικούς αξιωματούχους– ανέφερε πως το Ισραήλ εξετάζει να απαντήσει άμεσα στην επίθεση του Ιράν.

• «Η ελληνική Κυβέρνηση καταδικάζει απερίφραστα τις επιθέσεις του Ιράν προς το Ισραήλ, που συνιστούν σοβαρή επιδείνωση της ήδη επιβαρυμένης κατάστασης στην περιοχή. Τέτοιες ενέργειες θέτουν σε μεγάλο κίνδυνο την περιφερειακή και διεθνή ασφάλεια. Είναι απολύτως αναγκαίο να αποφευχθεί οποιαδήποτε περαιτέρω διάχυση των εχθροπραξιών», ανέφερε η ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών της Ελλάδας, η οποία και ως πιστό μέλος του ΝΑΤΟ στήριξε πρώτη απ’ όλους το Ισραήλ.

Το Ιράν δε διαθέτει πυρηνικά όπλα, σε αντίθεση με το Ισραήλ, όμως έχει αυξήσει την ποσότητα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει. «Η περιοχή όπως και ο πλανήτης ολόκληρος, τελεί σε αναμονή των νέων Ισραηλινών κινήσεων. Είναι σαφές ότι στη “σκάλα της κλιμάκωσης”  ανεβαίνει η περιοχή σε συγχρονισμό με τον εξελισσόμενο, σπονδυλωτό παγκόσμιο πόλεμο» σχολιάζει στο libre o  δικηγόρος, διδάκτορας Δημοσίου Δικαίου και Πολιτικής Επιστήμης του ΑΠΘ και μεταδιδακτορικός ερευνητής, Θέμης Τζήμας.

Και συνεχίζει: «Εντός αυτού του πλαισίου, το Ισραήλ βρίσκεται σε στρατηγικό αδιέξοδο. Δεν μπορεί να καταβάλει την παλαιστινιακή αντίσταση. Δεν μπορεί να αποτρέψει τις επιθέσεις της Χεζμπολάχ. Δεν μπορεί να ξανά εγκαταστήσει τους εποίκους στο Βορρά. Οι γραμμές ανεφοδιασμού του απειλούνται. Οι όμηροι, όσοι δεν έχουν δολοφονηθεί από το ίδιο παραμένουν άφαντοι. Και πλέον δείχνει να περνά σε θέση άμυνας ως προς το Ιράν. Η λογική λύση θα ήταν μια γρήγορη διπλωματική διέξοδος. Ο τυχοδιωκτισμός, ο εκφασισμός και η φύση του ως αποικιακού σχεδίου, το ωθούν σε ακόμα μεγαλύτερη κλιμάκωση. Υπό άλλες συνθήκες, μεγαλύτερες δυνάμεις θα παρενέβαιναν καταλυτικώς. Σήμερα δεν είναι βέβαιο κατά πόσο κάτι τέτοιο μπορεί να συμβεί και μέχρι πότε».

«Είναι πάρα πολύ δύσκολο να προβλέψει κανείς τι μπορεί να γίνει. Μπορεί να γίνουν τα πάντα, από ξαφνική συρρίκνωση όλων των πολεμικών δραστηριοτήτων μέχρι Γ’ παγκόσμιο πόλεμο. Είναι τόσο πλατύ το εύρος των πιθανοτήτων και των σεναρίων και φυσικά τίποτα από όλα αυτά δεν μπορεί να συμβεί χωρίς την γενικότερη ανάφλεξη στην περιοχή η οποία έχει προκληθεί από την συνεχόμενη γενοκτονία στη Γάζα» σχολιάζει στο libre ο Νικόλας Κοσματόπουλος, ανθρωπολόγος και επίκουρος καθηγητής Πολιτικών Επιστημών και Δημόσιας Διοίκησης στο Αμερικάνικο Πανεπιστήμιο στη Βηρυτό.

«Ο λόγος για όλα αυτά που συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή είναι η γενοκτονία στη Γάζα, που είναι το τελευταίο επεισόδιο μίας μακρόχρονης, μακραίωνης σχεδόν, κατάστασης στη Μέση Ανατολή, όπου το Ισραήλ έχει επιβληθεί στους ντόπιους μουσουλμάνους χριστιανούς και εβραίους με αποτέλεσμα να δημιουργούνται εντάσεις και πόλεμοι στην περιοχή από το 1930 έως και σήμερα. Αυτό πρέπει να ειπωθεί, πρέπει να ξεκαθαριστεί, για να καταλάβουμε ότι το σημερινό είναι ακόμα ένα επεισόδιο μιας πολύ μακράς διαδικασίας αντιπαράθεσης και δεν θα τελειώσει εύκολα, αν δε σταματήσει η ρίζα του κακού που είναι η εποικιστική επικράτεια του απαρτχάιντ και η κλοπή της γης και της ζωής στην Παλαιστίνη» τονίζει.

Η Ευρώπη και γενικότερα η Δύση σε όλα αυτά έχουν παίξει ισχυρό ρόλο.

«Έχουν επιδείξει τη χειρότερη στάση, πέρα το γεγονός ότι είναι φυσικά οι ίδιοι υπεύθυνοι για όλα αυτά, με την έννοια ότι ήταν ιδέα των ευρωπαίων, ειδικά των βρετανών, να φτιάξουν ένα κράτος για τους ευρωπαίους εποίκους στο Ισραήλ. Μετέπειτα η Ευρώπη υποστήριξε αυτό το κράτος και σήμερα στηρίζει με όλα τα μέσα, κλείνοντας τα μάτια σε αυτό που συμβαίνει στην περιοχή και δη τη γενοκτονία, την καταστροφή της ζωής και της φύσης στην Παλαιστίνη. Έτσι και η στάση των ΗΠΑ τώρα αναμένεται να μείνει ίδια. Δύσκολα μπορεί να πει κανείς ότι θα αλλάξει η αμέριστη εμπιστοσύνη από τις ΗΠΑ στο Ισραήλ κι αυτό φυσικά του δίνει αμέριστο θράσος να συνεχίσει να κάνει αυτά που κάνει, αφού έχει την εμπιστοσύνη τους, διπλωματική ασυλία, στρατιωτική στήριξη, οικονομική βοήθεια κ.α.» εξηγεί ο καθηγητής.

Όσο για τις επιπτώσεις αυτής της διένεξης, είναι πολλές και ποικίλες.

«Οι επιπτώσεις είναι τεράστιες, και γεωπολιτικές, ανθρωπιστικές και οικονομικές. Μπορεί να δούμε ένα τεράστιο κύμα προσφύγων από όλη την περιοχή, ειδικά αν το Ιράν χτυπηθεί, θα συζητάμε για μία πραγματικά τερατώδη καταστροφή, με κύματα προσφύγων που δεν έχουν ξαναδεί τα μάτια μας, προς όλες κατευθύνσεις. Θα δούμε μια γενικότερη στρατιωτικοποίηση της περιοχής σε βαθμό παγκόσμιου πολέμου. Και με αυτούς που ανοίγουν  το στόμα τους στην Ελλάδα και δεν ξέρουν τι λένε, βλ. Μειμαράκη, θα έχουμε επιπτώσεις και ως χώρα και φυσικά δε θα πληρώσουν αυτοί. Η χώρα έχει ήδη συμμετάσχει σε αυτή την κούρσα στρατιωτικοποίησης  της περιοχής δίνοντας γη και ύδωρ στο Ισραήλ και εκπαιδεύοντας πιλότους στη βάση της Καλαμάτας και αλλού. Τέλος μπορεί να έχουμε και οικονομικές επιπτώσεις, γιατί όλα αυτά τα ζητήματα απαιτούν πάρα πολύ χρήμα και πάρα πολλά έξοδα. Ήδη μιλάμε για μια αφαίμαξη της οικονομίας του Ισραήλ και πάρα πολλά χρήματα φεύγουν επίσης από τους Αμερικανούς και την Ευρώπη για τον στρατιωτικό εξοπλισμό, κι αυτά τα χρήματα κόβονται από αλλού (υγεία, παιδεία, κοινωνικές παροχές)».