Η νέα πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα έδωσε σαφές στίγμα της αμερικανικής πολιτικής για τον ρόλο της χώρας στην ενέργεια, τη σταθερότητα και τη διασυνδεσιμότητα στη νοτιοανατολική Ευρώπη -και το έκανε ξεκινώντας από όσα, σύμφωνα με την ίδια, αποτελούν κεντρικό πυλώνα της στρατηγικής του Ντόναλντ Τραμπ. Παράλληλα, έκανε λόγο για «ισχυρή διάθεση επενδύσεων» από αμερικανικές εταιρείες, ανέδειξε τη Βόρεια Ελλάδα ως ανερχόμενο τεχνολογικό κόμβο, σε μια εποχή όπου «όποιος ελέγχει την ενέργεια, θα ελέγχει και την ΤΝ», ενώ επαναβεβαίωσε τον σταθερό, αξιόπιστο χαρακτήρα της ελληνοαμερικανικής συμμαχίας.

Μίλησε, επίσης, για την ανάγκη να σταματήσει ο πόλεμος στην Ουκρανία, τη Γάζα και αλλού, εξαίροντας τους χειρισμούς του Προέδρου Τραμπ προς αυτή την κατεύθυνση. «Δεν μπορούμε ποτέ να το αφήσουμε να είναι φυσιολογικό (ο πόλεμος). Πρέπει να σταματήσει. Πρέπει να κάνουμε κάτι γι’ αυτό. Και γι’ αυτό πιστεύω ότι αυτό που κάνει ο Πρόεδρος Τραμπ είναι τόσο σημαντικό», υπογράμμισε.

«Η ενεργειακή ανεξαρτησία ισοδυναμεί με εθνική ασφάλεια»

«Νομίζω ότι με την Ελλάδα να έχει αυτή την ενεργειακή ανεξαρτησία και να είναι ο κόμβος εδώ, πραγματικά παρέχει περιφερειακή σταθερότητα, η οποία επηρεάζει τον κόσμο και τους γείτονες», σημείωσε.

«Η ενεργειακή ανεξαρτησία ισοδυναμεί με εθνική ασφάλεια -και το βλέπουμε ξεκάθαρα αυτό στην περίπτωση της Ουκρανίας και της Ρωσίας», είπε, επισημαίνοντας πως η ενεργειακή εξάρτηση υπήρξε κρίσιμος παράγοντας στην αποσταθεροποίηση της περιοχής. Αναφέρθηκε και στη δική της συμμετοχή στις πρόσφατες συνομιλίες ανάμεσα στον Πρόεδρο Ζελένσκι και τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη για τη συμφωνία παροχής αμερικανικού LNG προς την Ουκρανία, ώστε να μπορέσει η χώρα να αντέξει τον χειμώνα και να καθίσει με ισχύ στο τραπέζι των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων.

Υπογράμμισε, παράλληλα, το αυξανόμενο αμερικανικό ενδιαφέρον για τα ενεργειακά, τεχνολογικά και γεωστρατηγικά έργα στην περιοχή και ανέφερε ότι εντός του πρώτου τριμήνου του 2026 θα πραγματοποιηθεί στην Ουάσιγκτον νέα συνάντηση «3+1» (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ, ΗΠΑ), αφιερωμένη αποκλειστικά στην ενέργεια.

Υπάρχει ισχυρή διάθεση για επενδύσεις – Τεράστιες οι ευκαιρίες στην Ελλάδα

Από τις πρώτες κιόλας ώρες της επίσκεψής της στη Θεσσαλονίκη, η κ. Γκιλφόιλ είχε σειρά συναντήσεων με φορείς και επιχειρηματικούς εκπροσώπους, όπως το Ελληνοαμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο, εταιρείες της φαρμακοβιομηχανίας, της τεχνολογίας, αλλά και παραγωγικούς κλάδους της Βόρειας Ελλάδας. «Υπάρχει ισχυρή διάθεση για επενδύσεις στην Ελλάδα», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι οι αμερικανικές εταιρείες αναζητούν προβλεψιμότητα και σταθερότητα και ότι η ίδια εργάζεται ήδη προς αυτήν την κατεύθυνση. «Θέλουν να ξέρουν πού πηγαίνει η χώρα και πόσο φιλική είναι προς τις νέες επενδύσεις», σημείωσε, υπογραμμίζοντας πως «η Ελλάδα βρίσκεται σε μια στιγμή που υπάρχουν τεράστιες ευκαιρίες».

Προς επίρρωσιν αυτού, αναφέρθηκε στην ισχυρή παρουσία Αμερικανών αξιωματούχων στην πρόσφατη σύνοδο για την ενέργεια P-TEC (Partneship for Transatlantic Enegry Cooperation), στην Αθήνα, όπου υπεγράφησαν σημαντικές συμφωνίες για την εδραίωση της Ελλάδας ως στρατηγικού ενεργειακού κόμβου μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών. «Βλέποντας αυτές τις ευκαιρίες εδώ -επειδή πολλά από αυτά αφορούσαν τον Κάθετο Διάδρομο, τα διάφορα λιμάνια, προφανώς τη σημασία της Αλεξανδρούπολης με τον FSRU και την επαναεριοποίηση, καθώς και τις στρατιωτικές δυνατότητες και στη συνέχεια τη Θεσσαλονίκη- υπάρχει μια πραγματική επιθυμία για επενδύσεις στην Ελλάδα από αμερικανικές επιχειρήσεις -και σε αυτή την περιοχή που είναι τόσο στρατηγική».

«Όποιος ελέγχει την ενέργεια, θα ελέγχει και την ΤΝ» – Σε θέση ισχύος η Βόρεια Ελλάδα

Η κ. Γκιλφόιλ αναφέρθηκε, επίσης, στη δυναμική που παρουσιάζει η Βόρεια Ελλάδα ως τεχνολογικός κόμβος, αλλά και στην πρόσφατη υπογραφή της κοινής διακήρυξης μεταξύ της Ελλάδας και των Ηνωμένων Πολιτειών για την ενδυνάμωση της οικονομικής συνεργασίας των δύο χωρών, εστιάζοντας σε θέματα Τεχνητής Νοημοσύνης.

Αυτό αποτελεί σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της καινοτομίας καθώς, όπως είπε, «όποιος ελέγχει την ενέργεια, θα ελέγχει την ΤΝ. Και η Ελλάδα έχει όλες τις δυνατότητες να γίνει πρωταγωνίστρια».

«Νομίζω ότι δείχνει τη σημασία, επίσης, ως τεχνολογικού κόμβου, του βόρειου τμήματος της Ελλάδας και της Θεσσαλονίκης, και του μέλλοντος», πρόσθεσε.

«Σταθερός και αξιόπιστος σύμμαχος η Ελλάδα»

Η κ. Γκιλφόιλ στάθηκε ιδιαίτερα στη σχέση ΗΠΑ-Ελλάδας, την οποία χαρακτήρισε «ιστορικά σταθερή και αξιόπιστη». Για την ίδια, άλλωστε, η ενίσχυση αυτής της συμμαχίας αποτελεί στοιχείο της παρουσίας της στη χώρα.

«Η Ελλάδα υπήρξε επανειλημμένα σταθερός σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών, ένας έμπιστος σύμμαχος, ένας σύμμαχος στον οποίο μπορούμε να βασιστούμε κάθε φορά. Και η Ελλάδα μπορεί να μην είναι μια μεγάλη χώρα κατά κεφαλήν, αλλά είναι μια ισχυρή και περήφανη χώρα, που είναι ένας καλός γείτονας και ένας καλός σύμμαχος», σημείωσε και πρόσθεσε:

«Είναι υπέροχο να βλέπουμε αυτή τη σχέση να αναπτύσσεται. Και ειλικρινά, βλέπω πού πηγαίνει η σχέση και το ενδιαφέρον που έχουμε ως Αμερικανοί για την Ελλάδα και αυτήν την περιοχή, είτε έχουμε να κάνουμε με την Ανατολική Μεσόγειο, είτε με τη Νότια ή την Κεντρική Ευρώπη».

Η συνάντηση με τον μητροπολίτη Φιλόθεο και η επίσκεψη στον Άγιο Δημήτριο

Πέρα από τα ενεργειακά και οικονομικά ζητήματα, η κ. Γκιλφόιλ έκανε εκτενή αναφορά και στη συνάντηση που είχε με τον μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Φιλόθεο, εξαίροντας το έργο της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης στα θέματα ενδοοικογενειακής βίας και υπενθυμίζοντας τη δική της εμπειρία ως εισαγγελέα σε υποθέσεις κακοποίησης. «Μιλήσαμε για αυτά τα προγράμματα, για το πώς να βοηθήσουμε τις γυναίκες να ξεφύγουν από έναν κύκλο κακοποίησης, που είναι τόσο σωματικός όσο και ψυχολογικός, και πώς αυτό επηρεάζει τα παιδιά, για τις υπηρεσίες συμβουλευτικής. Του είπα, λοιπόν, για μερικά από τα πράγματα στα οποία συμμετείχα, όπως το Dress for Success, το Bottomless Closet, το οποίο βοηθά μια γυναίκα να επιστρέψει στην αγορά εργασίας για να φροντίσει τον εαυτό της και την οικογένειά της, ώστε να μην αισθάνεται εξαρτημένη από έναν κακοποιητικό σύντροφο», ανέφερε.

Με αφορμή τη συνάντηση με τον μητροπολίτη Θεσσαλονίκης, υπογράμμισε τη σημασία της θρησκευτικής ελευθερίας και ανεξαρτησίας, η οποία, όπως είπε, αποτελεί μέρος της πλατφόρμας και της ιδεολογίας του Προέδρου Τραμπ. «Κι εγώ συμμερίζομαι τις ίδιες αξίες, και νομίζω ότι ήταν απλώς ένας από τους πολλούς καταπληκτικούς λόγους για τους οποίους ήθελα και επέλεξα να έρθω στην Ελλάδα».

Ιδιαίτερα εντυπωσιασμένη δήλωσε η κ. Γκιλφόιλ από την επίσκεψή της στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, όπου ενημερώθηκε από την ξεναγό Ιωάννα Τρικούκη για την ιστορία του Ιερού Ναού και τα ιερά σεβάσματα που φυλάσσονται εντός του, ενώ κατέβηκε και στην κρύπτη του ναού. «Ούσα πολύ θρησκευόμενη, ήταν μια πραγματικά πολύ ξεχωριστή εμπειρία», σημείωσε.

«Παρακολουθούμε στενά το έργο του Μουσείου Ολοκαυτώματος και της Πλατείας Ελευθερίας»

Η πρέσβης των ΗΠΑ συναντήθηκε, κατά την επίσκεψή της στη Θεσσαλονίκη, και με τον πρόεδρο του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου και πρόεδρο της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης Δαυίδ Σαλτιέλ, από τον οποίο ενημερώθηκε για την πορεία των έργων της κατασκευής του Μουσείου Ολοκαυτώματος Ελλάδας και της μετατροπής της Πλατείας Ελευθερίας σε πάρκο μνήμης.

Όπως είπε, είχε συζητήσεις για το θέμα με τους αρμόδιους φορείς και έχει λάβει διαβεβαιώσεις ότι τα δύο έργα θα προχωρήσουν, ενώ δήλωσε αποφασισμένη να στηρίξει την υλοποίηση του Μουσείου Ολοκαυτώματος, ακόμη και συμβάλλοντας σε δράσεις συγκέντρωσης πόρων. «Το παρακολουθούμε στενά. Θα κάνω οτιδήποτε μπορώ για να βοηθήσω, και επίσης είπα πως, αν χρειαστούν βοήθεια με τη συγκέντρωση πόρων κ.λπ. για το Μουσείο Ολοκαυτώματος, θα το κάνω».

Για την πλατεία Ελευθερίας δήλωσε: «Ελπίζω και είμαι αισιόδοξη ότι θα προχωρήσει σε έγκαιρο χρονικό πλαίσιο».

«Η Θεσσαλονίκη κέρδισε ξεχωριστή θέση στην καρδιά μου»

«Είναι απολύτως όμορφη!». Με αυτή τη φράση η κ. Γκιλφόιλ δεν έκρυψε τη γοητεία που τής άσκησε η Θεσσαλονίκη σε αυτή την πρώτη επίσκεψή της στην πόλη. Όπως είπε, η Θεσσαλονίκη την κέρδισε με την αυθεντικότητα, τη θερμή φιλοξενία και την ιστορική της βαρύτητα: «Ανυπομονούσα να έρθω. Έχω ακούσει τόσα για τον πολιτισμό, την ιστορία, τους ανθρώπους -και η Θεσσαλονίκη δεν με απογοήτευσε καθόλου».

«Ακόμη και μόνο οδηγώντας στην πόλη, βλέπεις τις γειτονιές, τον παλμό. Αρκετοί από τους καλύτερους φίλους μου μού έλεγαν πάντα ότι η αγαπημένη τους πόλη στην Ελλάδα είναι η Θεσσαλονίκη», ανέφερε, περιγράφοντας την εμπειρία της σύντομης παραμονής της στην πόλη, την οποία σκοπεύει να επισκέπτεται συχνά.

Το νέο κεφάλαιο της ζωής της στην Ελλάδα

Η πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών μίλησε, επίσης, για τη σχέση της με τον Πρόεδρο Τραμπ -τον «καλό φίλο μου εδώ και πάνω από 20 χρόνια», όπως είπε- αλλά και όλα όσα διαμόρφωσαν την ίδια ως προσωπικότητα, πολλά από τα οποία έχει περιλάβει στο βιβλίο της «Κέρδισε κάθε μάχη», αλλά και για το νέο κεφάλαιο στη ζωή της στην Ελλάδα. «Διανύω ένα νέο κεφάλαιο τώρα, το οποίο είναι συναρπαστικό», σημείωσε, τονίζοντας ότι, χάρη στην αυτοπεποίθηση, τις αρχές που πήρε από τους γονείς της αλλά και τη στήριξη του γιου της, κατάφερε να ζήσει το «αμερικανικό όνειρο» και να γίνει η πρώτη γυναίκα πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα. Με πίστη, προσπάθεια και αφοσίωση, μπορούν όλοι να πετύχουν όσα οραματίζονται, κατέληξε.

Οι ενεργειακές συμφωνίες με τι ΗΠΑ, για παράδειγμα, είναι μία πολύ σημαντική κίνηση που τοποθετεί τη χώρα πρωταγωνιστικά στον χάρτη του “drilling”, και την καθιστά αιχμή του δόρατος στην αμερικανική και ευρωπαϊκή στρατηγική για απεξάρτηση από τους ρωσικούς υδρογονάνθρακες. Έχουν, ωστόσο, και παρενέργειες, καθώς, για παράδειγμα, δίπλα στον κινεζικής επιρροής Πειραιά δημιουργείται ένα γιγαντιαίο κέντρο εμπορικών, ενεργειακών, και, κυρίως, αμυντικών συμφερόντων των Ηνωμένων Πολιτειών. Η γειτνίαση της Cosco με την αμερικανική ομπρέλα στην Ελευσίνα δεν θα είναι εύκολη, και αρκετοί θεωρούν πώς σταδιακά η Ουάσιγκτον θα ζητήσει περισσότερα για την συρρίκνωση της κινεζικής δραστηριότητας στο μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας.

Γι’ αυτό και το μήνυμα Μητσοτάκη (από τη Σιγκαπούρη) ότι “οι συμφωνίες πρέπει να τηρούνται” (σαφής αναφορά στο καθεστώς που ισχύει σήμερα στον Πειραιά), είναι σε σωστή κατεύθυνση.

Η λεκτική -προς το παρόν- σινοαμερικανική αντιπαράθεση δια των πρεσβειών των δύο χωρών στην Αθήνα, και η συνακόλουθη ψύχρανση στις σχέσεις μας με το Πεκίνο, δεν πρέπει να υποτιμώνται. Στο κοντινό μέλλον ίσως δημιουργήσει μεγαλύτερα προβλήματα.

Ακόμα σοβαρότερη είναι η σύγκρουση με τη Ρωσία. Ο παραδοσιακός μας σύμμαχος έγινε σταδιακά αντίπαλος, λόγω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, τώρα μετατρέπεται σε εχθρό, εάν λάβει κανείς υπόψη του τις ευθείες απειλές της Μαρίας Ζαχάροβα με αφορμή την συνεργασία Αθήνας- Κιέβου για την συμπαραγωγή θαλασσίων drones.

Η εκπρόσωπος της ρωσικής διπλωματίας έκανε λόγο για «προκλητική, συγκρουσιακή πορεία απέναντι στη Ρωσία» και «ανοιχτά εχθρικές ενέργειες» εκ μέρους της Αθήνας και δήλωσε ότι «η Ρωσία θα απαντήσει με αποφασιστικότητα στην Ελλάδα», σημειώνοντας ότι η Ελλάδα ήταν από τις πρώτες χώρες που έστειλαν στην Ουκρανία όπλα και πυρομαχικά.

Διπλωματικές πηγές της ελληνικής κυβέρνησης απάντησαν ότι «απειλές κατά κυρίαρχων κρατών αυτοδικαίως απορρίπτονται» και ότι «η Ελλάδα στις διεθνείς της σχέσεις ενεργεί πάντοτε με γνώμονα την προσήλωση στο διεθνές δίκαιο και τον σεβασμό των κρατών». «Είναι δε αυτονόητο δικαίωμα – καταλήγει – κάθε κράτους να συνάπτει διακρατικές συμφωνίες»

Οι στρατηγικές σχέσεις και η οικονομική διπλωματία χρειάζονται χρόνο για να αποδώσουν, φτάνει, όμως, μία στιγμή για να πληγούν. Αυτό συμβαίνει με την Κίνα και τη Ρωσία. Ακούγεται λογικό η Ελλάδα να ενισχύει την ιστορική της ταύτιση με τις ΗΠΑ, ιδιαίτερα όταν με τις συμφωνίες στην ενέργεια οφελείται άμεσα (στην διαμετακόμιση), και πιθανώς στο όχι μακρινό μέλλον (παραγωγή).

Παραμένει, όμως, υπό εξέταση εάν αυτό σημαίνει όντως και ενίσχυση της εθνικής μας ασφάλειας.

Οι συσχετισμοί αλλάζουν, η αμερικανική στρατηγική μπορεί να μεταβληθεί μετά τον Τραμπ (από την πράσινη μετάβαση στο “drilling” δεν πέρασαν πολλά χρόνια), ακόμα και οι πόλεμοι τελειώνουν. Για παράδειγμα, μία συμφωνία εκεχειρίας (σχέδιο 28 σημείων) στο ουκρανικό, κατά το πρότυπο αυτής για τη Γάζα, θα δημιουργήσει νέα δεδομένα.

Ειδικότερα, είναι πολύ πιθανό να ακολουθήσει το μοντέλο της Κριμαίας, ήτοι την αποδοχή εις το διηνεκές της κατοχής εδαφών, κάτι που θα έχει την αμερικανική σφραγίδα και δεν προοιωνίζεται θετική έκβαση στην επίλυση του Κυπριακού.

Το ψευδοκράτος δεν θα είναι πιά η μοναδική γεωπολιτική νεοπλασία στην Ευρώπη, ως αποτέλεσμα εισβολής και μακροχρόνιας κατοχής, θα έχει δίπλα του τα παραδείγματα της ανατολικής Ουκρανίας και της Κριμαίας. Και αφού τα δεύτερα, όχι μόνο θα θεωρούνται αποδεκτά, αλλά θα έχουν και την υπογραφή του Ντόναλντ Τραμπ, δύσκολα θα εφαρμοστεί μία δίκαιη και βιώσιμη λύση (διζωνική- δικοινοτική) στο πρώτο.

Εν κατακλείδι, σωστές, ή έστω αναγκαίες, οι πρόσφατες επιλογές αναβάθμισης της συνεργασίας με τις ΗΠΑ, όμως μικροί ελέφαντες –που μεγαλώνουν γρήγορα– μπαίνουν στο γεωπολιτικό δωμάτιο. Για το σήμερα, φάνηκε πώς υπήρχε σχέδιο, για το αύριο που συννεφιάζει υπάρχει; Διότι, άλλο κόμβος, κι άλλο κόμπος…

«Θα συνδεθεί 1,5 χλμ στην εθνικό οδό Αθηνών – Κορίνθου με την περιφερειακή Αιγάλεω. Θα ακολουθήσουν οι τρεις κόμβοι, Σκαραμαγκά, Αιγάλεω και Ναυπηγείων όπου θα καταργηθεί ένα φανάρι διευκολύνοντας ακόμα περισσότερο την κυκλοφορία των οχημάτων», είπε ο υπουργός διευκρινίζοντας ότι με τη δημοσίευση της προκήρυξης θα ακολουθήσει η δημοπράτηση του έργου με χρόνο κατασκευής τους 36 μήνες.

Για τη διακοπή λειτουργίας του Mετρό Θεσσαλονίκης για περίπου ένα μήνα για την επέκταση προς την Καλαμαριά, ο κ. Δήμας ανέφερε ότι το πρώτο τρίμηνο του 2026 θα λειτουργήσουν πέντε σταθμοί.

«Στον έναν χρόνο λειτουργίας του μετρό η κίνηση των οχημάτων στο κέντρο της πόλης έχει μειωθεί κατά 15% σύμφωνα με στοιχεία του ΕΚΕΤΑ και του υπουργείου Μεταφορών», τόνισε ενδεικτικά ο κ. Δήμας εκτιμώντας ότι με την επέκταση του μετρό προς την Καλαμαριά θα μειωθεί ακόμα περισσότερο η κίνηση.

Για τον αυτοκινητόδρομο Πάτρα – Πύργος ο υπουργός Μεταφορών είπε ότι το αμέσως επόμενο διάστημα θα παραδοθούν στην κυκλοφορία τα τελευταία 10 χιλιόμετρα χλμ.

Αναφορικά με τον Ε65 σημείωσε ότι απομένουν 65χλμ τα οποία όταν παραδοθούν να ενώνουν την Καλαμπάκα με την Εγνατία, στον κόμβο των Γρεβενών. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, προβλέπεται να παραδοθεί το πρώτο εξάμηνο του 2026.