Η απώλεια του νηπίου έρχεται λίγες εβδομάδες μετά τον χαμό ενός παιδιού από ιλαρά στο παιδιατρικό νοσοκομείο Alder Hey στο Λίβερπουλ. Μόνο πέρυσι η Μεγάλη Βρετανία θρήνησε 11 παιδιά εξαιτίας της έξαρσης του κοκκύτη. Η αντιπαράθεση κατά των εμβολίων παραμένει μετά τον Covid-19 και επεκτείνεται.

Η μητέρα του παιδιού δεν είχε εμβολιαστεί κατά του κοκκύτη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Ο κοκκύτης, ή αλλιώς pertussis, είναι ιδιαίτερα μεταδοτική ασθένεια με ενοχλητικό κι έντονο βήχα, που πλήττει τους πνεύμονες και τους αεραγωγούς. Αν δεν γίνει έγκαιρη διάγνωση μπορεί να προκαλέσει πνευμονία, εγκεφαλίτιδα, σπασμούς, ακόμη και θάνατο. Βρέφη και νήπια κινδυνεύουν περισσότερο από τα συμπτώματα διότι είναι ακόμη το ανοσοποιητικό τους δεν έχει ισχυροποιηθεί.

Οι αρχές προειδοποιούν για το γεγονός ότι τα ποσοστά εμβολιασμού έχουν καταβαραθρωθεί πέφτοντας στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 15 ετών. Κι ενώ ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ζητεί να υπάρχει πλήρης εμβολιασμός από τις λεγόμενες παιδικές ασθένειες, όπως κοκκύτη, διφθερίτιδα, τέτανο, κ.ά. αυτό δεν συμβαίνει, απειλώντας τις ζωές πολλών άλλων παιδιών.

Βρετανικά μέσα ενημέρωσης κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου ότι αντί για 95% των εμβολιασμών για να χτιστεί τείχος ανοσίας είναι σε κάτω από 85% στο λεγόμενο τριπλούν εμβόλιο, ιλαράς – μαγουλάδων – ερυθράς κι ακόμη χειρότερα στο τετραπλούν εμβόλιο, πολιομυελίτιδας, κοκκύτη, τετάνου και διεφθερίτιδας.

Ο θάνατος του νηπίου έχει θέσει σε συναγερμό τις βρετανικές υγειονομικές αρχές, προκειμένου ν΄ αποφευχθούν νέες τραγωδίες.

Η χώρα των 10,9 εκατομμυρίων κατοίκων κατέγραψε 7.888 κρούσματα κοκκύτη από τις αρχές του έτους, σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας.

Την περασμένη εβδομάδα, οι υγειονομικές αρχές καταμέτρησαν 1.494 νέα κρούσματα, ήτοι η πιο ραγδαία αύξηση σε εβδομαδιαία βάση για φέτος.

Η διασπορά είναι η σημαντικότερη που καταγράφεται από το 1959, ημερομηνία κατά την οποία ξεκίνησαν οι εμβολιασμοί, σύμφωνα με τα επίσημα μητρώα.

Ο εμβολιασμός είναι υποχρεωτικός στην Τσεχία, όχι όμως οι αναμνηστικές δόσεις και ορισμένοι άνθρωποι αρνούνται να τις κάνουν.

Οι έφηβοι αποτελούν την πλέον πληγείσα ηλικιακή ομάδα, καθώς οι γονείς αγνοούν συχνά τις συστάσεις ενός αναμνηστικού εμβολίου στην ηλικία των 10 ή 11 ετών, υπογραμμίζει η Πάβλα Σβρτσίνοβα, υψηλόβαθμη αξιωματούχος στον τομέα Υγείας της Τσεχίας.

«Εκ του συνόλου (των 7.888 κρουσμάτων της νόσου), 5.808 άνθρωποι έχουν εμβολιαστεί», διευκρινίζει το Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας στον ιστότοπό του, όπου προσθέτει πως 183 ασθενείς χρειάστηκε να νοσηλευτούν.

Τρεις Τσέχοι που νόσησαν απεβίωσαν φέτος: ένας άνδρας 62 ετών, μία γυναίκα 84 ετών και ένα νεογέννητο.

Η διασπορά που καταγράφεται τώρα διαψεύδει τις προβλέψεις των υγειονομικών αρχών που, τον περασμένο μήνα, εκτιμούσαν πως οι αριθμός των κρουσμάτων είχε κορυφωθεί.

Μια αύξηση του αριθμού κρουσμάτων κοκκύτη στην Ευρώπη καταγράφηκε από τα μέσα του 2023 και συνεχίζεται το 2024. Εκτός της Τσεχίας, θάνατοι έχουν καταγραφεί στην Ολλανδία, σύμφωνα με μια έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου των Ασθενειών (ECDC).

Ενώ η πανδημία Covid-19 έληξε επίσημα πέρυσι, τα κρούσματα κοκκύτη έχουν αυξηθεί σε όλη την Ευρώπη τους τελευταίους μήνες.

Η ρετρό λοίμωξη, βασικό στοιχείο των μυθιστορημάτων του Κάρολου Ντίκενς, είναι η πιο πρόσφατη πάθηση της βικτωριανής εποχής που επιστρέφει στη Δύση μετά την αύξηση της ιλαράς, της σύφιλης, της ουρικής αρθρίτιδας, της λέπρας και της ελονοσίας.

Τι αναφέρει ο ΕΟΔΥ

Διακρίνονται 3 στάδια της νόσου:

Το πρόδρομο ή καταρροϊκό που διαρκεί 1-2 εβδομάδες κατά τις οποίες ο ασθενής έχει καταρροϊκά φαινόμενα και άτυπο ερεθιστικό ξηρό βήχα αρχικά νυκτερινό.

Το παροξυσμικό που διαρκεί 1-6 εβδομάδες και ο βήχας γίνεται προοδευτικά εντονότερος, επέρχεται κατά παροξυσμούς και παίρνει σπασμωδικό (κοκκυτικό) χαρακτήρα. Οι παροξυσμοί του βήχα φθάνουν κατά μέσο όρο τους 15 το 24ωρο. Χαρακτηριστικά μετά από βαθιά εισπνοή επέρχονται κατά την ίδια εκπνοή πολλές βηχικές ώσεις, τις οποίες ακολουθεί βαθιά, ηχηρή, συριγμώδης εισπνοή (εισπνευστικός συριγμός). Ο παροξυσμός περιλαμβάνει επεισόδια βήχα που διαδέχονται το ένα το άλλο με αυξανόμενη ένταση που συχνά τελειώνουν με εμετό. Στην αιχμή των παροξυσμών του βήχα προκαλείται άπνοια που οδηγεί σε κυάνωση η οποία παρέρχεται μετά από εισπνευστικό συριγμό.

Το στάδιο της αποδρομής που διαρκεί 2-3 εβδομάδες και οι παροξυσμοί γίνονται ηπιότεροι και αραιότεροι και τελικά σταματούν. Ο πυρετός κατά τη διάρκεια της νόσου όταν υπάρχει είναι συνήθως ήπιος.

Σε ποιές χώρες είναι εντονότερο το φαινόμενο

Σύμφωνα με το POLITICO, στην Τσεχία —όπου υπάρχουν αναφορές για ελλείψεις εμβολίων κατά του κοκκύτη— οι αριθμοί των κρουσμάτων είναι στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 60 ετών, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC). Σημειώθηκαν επίσης απότομες αυξήσεις στη Δανία , το Βέλγιο, την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο τους τελευταίους μήνες.

«Το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης τα τελευταία δύο χρόνια οφείλεται στην επιστροφή στα προ του Covid επίπεδα», δήλωσε ο Paul Hunter, καθηγητής ιατρικής στο πανεπιστήμιο της East Anglia. Αυτό είναι εκτός από φέτος, είπε, «όπου οι μολύνσεις έχουν αυξηθεί δραματικά και βρίσκονται σε καλό δρόμο για να ξεπεράσουν κάθε ετήσιο σύνολο που έχουμε δει σε περισσότερες από τρεις δεκαετίες».

Για να το θέσουμε σε προοπτική – το 2023, καταγράφηκαν συνολικά 853 κρούσματα στην Αγγλία. Μόνο τον Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους, υπήρχαν 913 κρούσματα, σύμφωνα με την Υπηρεσία Ασφάλειας Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου (UKHSA).

Το τρέχον ευρωπαϊκό hotspot είναι η Κροατία, η οποία ανέφερε 6.261 κρούσματα τους πρώτους δυόμισι μήνες του τρέχοντος έτους.

Μια έκθεση από το British Medical Journal αναφέρει ότι μέρος του λόγου για την εξάπλωση είναι η πτώση των ποσοστών εμβολιασμού.

Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, τα μωρά λαμβάνουν τις δύο πρώτες δόσεις του συνδυασμένου εμβολίου κοκκύτη, διφθερίτιδας και τετάνου μεταξύ δύο και 12 μηνών, με μια άλλη δόση μέχρι την ηλικία των 2 ετών και μια τελική δόση μεταξύ 3 και 7.

Τι είναι το Covid hangover και πώς σχετίζεται

Ο ευρωπαϊκός οργανισμός ασθενειών είπε επίσης ότι ο Covid μπορεί να ευθύνεται για την άνοδο αυτών των παροξυσμικών φαινομένων βήχα.

«Η τρέχουσα αύξηση συνδέεται δυνητικά με χαμηλότερη κυκλοφορία κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19, σε συνδυασμό με τη μη βέλτιστη πρόσληψη εμβολιασμού σε ορισμένες ομάδες κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19», έγραψε σε μια έκθεση του Μαρτίου .

Το να εμβολιαστούν οι άνθρωποι είναι το κλειδί για την αναχαίτιση της επιδημίας, αλλά αυτό γίνεται πιο εύκολο να το πεις παρά να το κάνεις.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, πέντε περιφερειακές υπηρεσίες υγείας ανέφεραν ότι η πανδημία επηρέασε δυσμενώς τα ποσοστά εμβολιασμού, πέρα ​​από τη μακροπρόθεσμη μείωση.

“Είδαμε πολλή παραπληροφόρηση από το λόμπι κατά της παραβατικότητας σε όλη την πανδημία και νομίζω ότι υπήρχε μεγάλη ανησυχία από μερικούς από εμάς ότι αυτή η παραπληροφόρηση θα μεταδιδόταν σε δισταγμό γύρω από τη συνήθη ανοσοποίηση”, δήλωσε ο Michael Head, ανώτερος ερευνητής στο παγκόσμιο υγείας στο Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον, είπε στο POLITICO.

Ο Head επεσήμανε επίσης την επιδημία ιλαράς στην Ευρώπη, η οποία επίσης έχει αποδοθεί σε μεγάλο βαθμό στη μείωση των επιπέδων ανοσοποίησης.

Η επιμονή

Ο εμμένων βήχας έπειτα από λοίμωξη του αναπνευστικού είναι ένα σύνηθες φαινόμενο, το οποίο ήδη από πέρυσι εμφανίζεται εξαιρετικά συχνά πιθανόν ως αποτέλεσμα και της μεγάλης έξαρσης των εποχικών λοιμώξεων. Ειδικά, δε, στις μικρές ηλικίες, όπως σημειώνουν οι παιδίατροι, η μία λοίμωξη διαδέχεται την άλλη, με αποτέλεσμα τα συμπτώματα στην ουσία ποτέ να μην υποχωρούν.

«Πάντοτε στις ιώσεις του αναπνευστικού συστήματος υπήρχε βήχας ως εμμένον σύμπτωμα», σημειώνει στην «Κ» ο καθηγητής Πνευμονολογίας στο ΕΚΠΑ, γιατρός στο νοσοκομείο «Αττικόν» και πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, Στέλιος Λουκίδης. Οπως σημειώνει ο ίδιος, στις περισσότερες περιπτώσεις ο βήχας οφείλεται στο ανώτερο αναπνευστικό σύστημα και στην οπισθορρινική καταρροή λόγω κρυολογήματος ή συναχιού, η οποία ερεθίζει τον λαιμό. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο βήχας είναι συνήθως πιο έντονος το βράδυ και υπάρχει και η αίσθηση του γαργαλητού στον λαιμό.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία από το ECDC, οι ηλικιακές ομάδες που προσβάλλονται περισσότερο είναι τα παιδιά, οι νεαροί έφηβοι, καθώς και τα βρέφη που δεν έχουν ολοκληρώσει τον εμβολιασμό τους.

Στην Ελλάδα από τις αρχές του έτους 2024 έχουν καταγραφεί 34 κρούσματα κοκκύτη, ενώ κατά το έτος 2023 είχαν δηλωθεί 9 κρούσματα. Ανάμεσα στα κρούσματα συμπεριλαμβάνονται 17 παιδιά και έφηβοι, εκ των οποίων 6 αφορούν σε βρέφη ηλικίας κάτω του έτους ενώ ένα νεογνό κατέληξε.

Ο κοκκύτης είναι μια ενδημική νόσος παγκοσμίως με εξάρσεις της νόσου κάθε τρία έως πέντε χρόνια, ακόμη και σε περιοχές με υψηλή εμβολιαστική κάλυψη. Τα βρέφη διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσου και θανάτου και σχεδόν όλοι οι θάνατοι στις χώρες της Ευρώπης, έχουν καταγραφεί σε βρέφη κάτω των τριών μηνών.

Η προστασία των βρεφών από σοβαρή νόσηση και θάνατο από κοκκύτη, αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους των προγραμμάτων εμβολιασμού. Ο έγκαιρος εμβολιασμός, από τον 2ο μήνα ζωής σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών (ΕΠΕ), και η ολοκλήρωση του εμβολιασμού με όλες τις απαιτούμενες δόσεις εμβολίων των παιδιών και των ενηλίκων σύμφωνα με το ΕΠΕ αποτελεί βασικό μέτρο πρόληψης του κοκκύτη.

Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δίδεται στον εμβολιασμό όλων των εγκύων (σε κάθε κύηση και κατά προτίμηση από την 27η έως την 36η εβδομάδα κύησης) καθώς και των λεχωΐδων που δεν εμβολιάστηκαν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Επίσης συστήνεται ο έγκαιρος εμβολιασμός όλων των μελών της οικογένειας που έρχονται σε επαφή με νεογνά και βρέφη (τουλάχιστον δύο εβδομάδες πριν την επαφή) ανεξάρτητα από προηγούμενη νόσηση ή εμβολιασμό.

Είναι επιβεβλημένη η εγρήγορση των επαγγελματιών υγείας (ιδιαίτερα παιδιάτρων, νεογνολόγων, μαιευτήρων-γυναικολόγων, γενικών ιατρών, παθολόγων, πνευμονολόγων), η αυξημένη κλινική υποψία (ιδιαίτερα σε ενήλικες με επίμονο παροξυσμικό βήχα, ακόμα και χωρίς άλλα συμπτώματα), η εργαστηριακή επιβεβαίωση της διάγνωσης του κοκκύτη όπως και η έγκαιρη έναρξη της κατάλληλης θεραπευτικής αγωγής. Υπενθυμίζεται ότι όλα τα άτομα που ήρθαν σε επαφή με κρούσμα κοκκύτη χρήζουν αντιμικροβιακής αγωγής ανεξάρτητα από προηγούμενη νόσηση ή εμβολιασμό.

Ο ΕΟΔΥ ως αρμόδιος φορέας για την επιδημιολογική επιτήρηση του κοκκύτη και την προστασία της Δημόσιας Υγείας, καταγράφει συστηματικά τα κρούσματα της νόσου και επισημαίνει την ανάγκη συμμόρφωσης με τις συστάσεις της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών, όπως αυτές περιλαμβάνονται στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών.