Ρούλα Σκουρογιάννη

Γιατί οι Έλληνες στρέφονται στα ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα: Ταχύτητα, ποιότητα και κάλυψη από τον ΕΟΠΥΥ

Κάθε χρόνο, εκατομμύρια πολίτες στρέφονται στον ιδιωτικό τομέα για τις διαγνωστικές τους εξετάσεις και για πλήθος υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας. Η τάση αυτή ενισχύεται σταθερά την τελευταία δεκαετία, αφενός επειδή το κράτος δεν έχει ενισχύσει τη δημόσια ΠΦΥ όσο χρειάζεται, αλλά και επειδή οι ασθενείς αναζητούν άμεση εξυπηρέτηση, αξιοπιστία στα αποτελέσματα και σύγχρονο τεχνολογικό εξοπλισμό.

Κρίσιμος παράγοντας που εξηγεί αυτή τη μαζική στροφή είναι η κάλυψη των εξετάσεων από τον ΕΟΠΥΥ. Σήμερα, περίπου 10 εκατομμύρια ασφαλισμένοι έχουν τη δυνατότητα να προσέρχονται σε ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα, πληρώνοντας μόνο τη νόμιμη συμμετοχή. Με ένα έγκυρο παραπεμπτικό, μπορούν να απολαμβάνουν υψηλής ποιότητας υπηρεσίες στα πιο σύγχρονα μηχανήματα, με κόστος αντίστοιχο του δημοσίου.

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, 9 στους 10 πολίτες επιλέγουν τον ιδιωτικό τομέα για τις εξετάσεις τους, κάτι που συνδέεται άμεσα με την ευκολία εύρεσης ραντεβού και την εμπειρία εξυπηρέτησης, η οποία απέχει σημαντικά από αυτή των δημόσιων δομών.

Παρότι το ΕΣΥ παρουσιάζει σημάδια βελτίωσης, σε αρκετά σημεία δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τις επενδύσεις εκατομμυρίων που πραγματοποιεί ο ιδιωτικός τομέας σε εξοπλισμό αιχμής. Υπάρχουν εξετάσεις –ίσως όχι πολλές, αλλά υπάρχουν– που δεν γίνονται σε δημόσιες δομές.
Ο κ. Σωκράτης Γουρλής, μέλος της Διοίκησης του Ομίλου ΙΑΤΡΟΠΟΛΙΣ, τονίζει χαρακτηριστικά στο libre.gr:

«Οι ιδιωτικές μονάδες διάγνωσης επενδύουν κάθε χρόνο εκατομμύρια ευρώ σε νέα μηχανήματα που αποτυπώνουν με απόλυτη αξιοπιστία και ταχύτητα όλα τα ιατρικά δεδομένα. Οι επενδύσεις αυτές μεταφράζονται σε ταχύτερες εξετάσεις, μικρότερους χρόνους αναμονής και αποτελέσματα υψηλής ακρίβειας».

Η ταχύτητα εξυπηρέτησης καθορίζει την εμπειρία των ασθενών

Τα ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα προσφέρουν ολοκληρωμένες υπηρεσίες υγείας και μπορούν να καλύψουν το σύνολο των διαγνωστικών αναγκών, με βασικό πλεονέκτημα την ταχύτητα. Οι ασθενείς βρίσκουν εύκολα διαθέσιμο ραντεβού και λαμβάνουν τα αποτελέσματά τους σε σύντομο χρόνο, κάτι που μειώνει σημαντικά την αγωνία και επιταχύνει τη λήψη θεραπευτικών αποφάσεων.

Όπως επισημαίνει ο κ. Γουρλής: «Τα σύγχρονα μηχανήματα υψηλής ακρίβειας, όπως οι μαγνητικοί τομογράφοι 3 Tesla ή τα digital PET/CT, προσφέρουν μικρότερη διάρκεια εξέτασης και λιγότερη ταλαιπωρία. Παράλληλα, μειώνουν αισθητά την ακτινοβολία που λαμβάνει ο εξεταζόμενος, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό για όσους χρειάζονται συχνές εξετάσεις».

Η οικονομική διάσταση: Ποιοτικές υπηρεσίες με την κάλυψη του ΕΟΠΥΥ

Με δεδομένο ότι οι ασφαλισμένοι πληρώνουν μόνο τη συμμετοχή τους, η επιλογή ιδιωτικού κέντρου αποδεικνύεται συμφέρουσα και πρακτική. Ταυτόχρονα, οι ασθενείς απολαμβάνουν προσωπική φροντίδα και ανθρώπινη προσέγγιση, σε αντίθεση με τις συχνές ελλείψεις προσωπικού στα δημόσια νοσοκομεία.

«Η επιλογή μιας ιδιωτικής μονάδας διάγνωσης κρίνεται πιο συμφέρουσα λόγω της ταχύτερης εξυπηρέτησης και της πιο ανθρώπινης προσέγγισης. Γι’ αυτό και η πολιτεία προχωρά σε συμβάσεις με τα ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα, αναγνωρίζοντας τα κενά του δημόσιου συστήματος», αναφέρει ο κ. Γουρλής.

Clawback: Το «βαρίδι» που απειλεί τη βιωσιμότητα των διαγνωστικών κέντρων

Παρά τη μεγάλη ζήτηση, ο κλάδος συνεχίζει να αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά εμπόδια λόγω του clawback, δηλαδή, των υποχρεωτικών επιστροφών όταν ξεπερνάται ο προϋπολογισμός του ΕΟΠΥΥ.

«Ο ΕΟΠΥΥ καταβάλλει περίπου 500 εκατομμύρια ευρώ για διαγνωστικές εξετάσεις. Οτιδήποτε επιπλέον το πληρώνουν οι ιδιωτικές επιχειρήσεις. Αυτό το στρεβλό σύστημα δεν βοηθά την ανάπτυξη. Χρειάζονται στοχευμένοι έλεγχοι για να περιοριστεί η πλασματική συνταγογράφηση και να προστατευθούν οι υγιείς επιχειρήσεις», εξηγεί, καταλήγοντας, ο κ. Γουρλής.

Των Σάββα  Γ.  Ρομπόλη, Βασίλειου  Γ.  Μπέτση*

Όμως μία τέτοια προοπτική μονομερούς λιτότητας στο εισόδημα, τις δημόσιες και κοινωνικές δαπάνες εκτός από τη περαιτέρω επιδείνωση που θα επιφέρει στο βιοτικό επίπεδο του πληθυσμού στην Γαλλία, εκτιμάται ότι θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να επιτύχει τους δημοσιονομικούς της στόχους. Κι΄ αυτό επειδή η συνολική προεδρική θητεία του Ε.Macron κληρονομεί σήμερα στην Γαλλία συνθήκες αποδυνάμωσης των κινητήριων δυνάμεων της διευρυμένης ανάπτυξης και δίκαιης αναδιανομής στην γαλλική οικονομία και κοινωνία.

Πράγματι σήμερα τα βασικά στοιχεία που χαρακτηρίζουν την γαλλική οικονομία είναι μεταξύ άλλων, η αναιμική ανάκαμψη, το χαμηλό επίπεδο ανταγωνιστικότητας διεθνώς εμπορεύσιμων προϊόντων, βιομηχανική συρρίκνωση, τεχνολογικο-ψηφιακή καθυστέρηση, επιδείνωση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών, διεύρυνση των ανισοτήτων, αύξηση του επιπέδου φτώχειας από 13,9% το 2015 σε 15,4% το 2023, προσεγγίζοντας, σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία της Γαλλίας (INSEE-7/7/2025), τον αριθμό των φτωχών (μηνιαίο εισόδημα κάτω των 1.288 ευρώ) στην Γαλλία σε 9,8 εκατ. άτομα.

Στο περιβάλλον αυτό αναπτύσσεται, μεταξύ άλλων, από κυβερνητικούς παράγοντες μία ρητορική κινδύνων για το έλλειμμα του γαλλικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης (22 δις ευρώ, 2025), υπονοώντας ότι η μη ψήφιση του Κρατικού Προϋπολογισμού του 2026 και η αναστολή μείωσης των συνταξιοδοτικών δαπανών θα συμβάλλει στην επιδείνωση των συνθηκών βιωσιμότητας του στο μέλλον.

Όμως, σύμφωνα με την επιστημονική έρευνα (Celine Mouzon, Alternatives Economiques, 24/9/2025), το έλλειμμα του γαλλικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης (ΣΚΑ) οφείλεται περισσότερο στην θεσμική υποχρηματοδότηση του (ανεπαρκή έσοδα) και λιγότερο στην αύξηση των συνταξιοδοτικών δαπανών λόγω, κατά βάση, της τιμαριθμοποίησης (πληθωρισμός) των συνταξιοδοτικών παροχών.

Πιο συγκεκριμένα, η θεσμική υποχρηματοδότηση του γαλλικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης προέρχεται από δύο κατηγορίες απαλλαγών καταβολής εισφορών στην κοινωνική ασφάλιση με σημαντικές επιπτώσεις στην χρηματοδότηση της.

Πρώτον, απαλλαγές από τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης και δεύτερον απαλλαγές από εισφορές. Η πρώτη κατηγορία αναφέρεται στο ποσοστό των εισφορών των εργοδοτών για τους χαμηλούς μισθούς (κατώτατο μισθό) που είναι 7% (2024). Η δεύτερη κατηγορία αναφέρεται στο μέτρο απαλλαγής από εισφορές, όπου όταν θεσπίστηκε το 1995 το Κράτος δεσμεύτηκε ότι θα αντισταθμίζει το προκαλούμενο έλλειμμα. Όμως από το 2018 ο Κρατικός Προϋπολογισμός έχει παραιτηθεί, ως ένα βαθμό, από αυτή την δέσμευση.

Το 2024, σύμφωνα με το Ελεγκτικό Συνέδριο της Γαλλίας, η αντιστάθμιση αυτή αντιστοιχούσε στο 1/3 του ελλείμματος των 15 δις ευρώ (2024) του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης. Κατά συνέπεια αναδεικνύεται με τον πιο εύληπτο τρόπο ότι η ανάληψη των δεσμεύσεων από μέρους του Κράτους θα αντιμετωπίσει σε σημαντικό βαθμό τόσο τη παρατηρούμενη υποχρηματοδότηση, όσο και την απειλή του κινδύνου της μη μακροπρόθεσμης οικονομικής βιωσιμότητας της κοινωνικής ασφάλισης στην Γαλλία.

• Τούτων δοθέντων και τηρουμένων των αναλογιών, παρατηρείται ότι και στην Ελλάδα, σύμφωνα με τη πρόσφατη (2024) Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (AWG, 2024) το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης(ΣΚΑ) είναι μακροπρόθεσμα βιώσιμο υπό τη προϋπόθεση της τήρησης των παραμετρικών συνιστωσών του κοινωνικο-ασφαλιστικού συστήματος της χώρας μας όπως ισχύουν σήμερα.

Η παρατήρηση αυτή σημαίνει ότι δεν θα μεταβληθεί η ασφαλιστική εισφορά του 20% για την κύρια σύνταξη και 6% για την επικουρική σύνταξη, οι συντελεστές αναπλήρωσης δεν θα αυξηθούν και θα διατηρηθεί το 50% αναπλήρωσης για 40 έτη εργασίας και οι συντάξιμες αποδοχές θα υπολογίζονται ως ο μέσος όρος όλου του εργασιακού βίου.

Στο θεσμικό αυτό πλαίσιο η συνταξιοδοτική δαπάνη ως ποσοστό του ΑΕΠ προβλέπεται ότι θα μειωθεί από 14,5% του ΑΕΠ το 2023 σε 12% του ΑΕΠ το 2070, θεωρώντας παράλληλα ότι το ΑΕΠ, κατά τη περίοδο 2023-2070 θα αυξάνεται με μέσο ετήσιο ρυθμό 1,1%. Όμως στις συνθήκες αυτές η μακροπρόθεσμη οικονομική βιωσιμότητα του ΣΚΑ στην Ελλάδα εξασφαλίζεται, με τη σταδιακή μείωση των συνταξιοδοτικών δαπανών και τη συρρίκνωση του επιπέδου των παροχών, σε βάρος της κοινωνικής αποτελεσματικότητας του κοινωνικο-ασφαλιστικού μας συστήματος.

Από την άποψη αυτή είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση για τη παρακολούθηση της βιωσιμότητας των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης των κρατών-μελών έχει θεσπίσει τον δείκτη της συνταξιοδοτικής δαπάνης ως ποσοστό του ΑΕΠ, ο οποίος για να θεωρείται ότι ένα κοινωνικο-ασφαλιστικό σύστημα στην Ευρώπη είναι μακροπρόθεσμα βιώσιμο δεν θα πρέπει να υπερβαίνει το όριο του 16,2% του ΑΕΠ.

Με άλλα λόγια αποτελεί ουσιαστικά ένα δείκτη όπως το 60% του δημόσιου χρέους ως προς το ΑΕΠ και το 3% του ετήσιου ελλείμματος ως προς το ΑΕΠ. Κατά συνέπεια η προοπτική του επιπέδου της συνταξιοδοτικής δαπάνης στην Ελλάδα στο 12% του ΑΕΠ το 2070, δηλαδή κάτω του 16,2% του ΑΕΠ, συνηγορεί στην δυνατότητα σταδιακής βελτίωσης του επιπέδου των συνταξιοδοτικών παροχών των νέων γενεών στην χώρα μας χωρίς να απειληθεί η μακροπρόθεσμη οικονομική βιωσιμότητα του κοινωνικο-ασφαλιστικού μας συστήματος.

*Ομότ. Καθηγητή  Παντείου  Πανεπιστημίου, Δρ.  Παντείου   Πανεπιστημίου