Σπύρος Σιδέρης

Η ορκωμοσία του την Παρασκευή σηματοδοτεί την επιστροφή του στο προσκήνιο προκαλώντας ήδη έντονο παρασκήνιο στην Ουάσιγκτον, καθώς αρκετοί βλέπουν πίσω από την επιλογή Τραμπ μια προσπάθεια να βρεθεί ένας πραγματικός “δαμαστής” των αγορών σε μια περίοδο που η αμερικανική οικονομία δείχνει ξανά σημάδια πίεσης και οι διεθνείς αγορές μοιάζουν να κινούνται πάνω σε τεντωμένο σχοινί.

Ο Τραμπ όχι μόνο στήριξε δημόσια τον Γουόρς, αλλά έφτασε να τον χαρακτηρίσει «έναν από τους σπουδαιότερους επικεφαλής της FED». Και αυτό μόνο τυχαίο δεν θεωρείται. Ο 55χρονος οικονομολόγος και επενδυτής διαθέτει βαθιές διασυνδέσεις τόσο στη Wall Street όσο και στους κύκλους των μεγάλων Ρεπουμπλικανών δωρητών, ενώ θεωρείται πρόσωπο με εξαιρετική επιρροή στο παρασκήνιο της αμερικανικής οικονομικής ελίτ.

Η σχέση του με το περιβάλλον Τραμπ δεν είναι καινούργια. Ο Γουόρς είναι παντρεμένος με την Τζέιν Λόντερ, κόρη του δισεκατομμυριούχου Ρον Λόντερ, στενού φίλου και συμμάχου του Αμερικανού προέδρου.

Στην Ουάσιγκτον αρκετοί θεωρούν ότι αυτή η σχέση έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην επιλογή του, καθώς ο Λόντερ συγκαταλέγεται στα πρόσωπα με τη μεγαλύτερη επιρροή στο παρασκήνιο του Ρεπουμπλικανικού στρατοπέδου. Μάλιστα, αμερικανικά δημοσιεύματα έχουν συνδέσει τον Λόντερ ακόμη και με την παλαιότερη εμμονή του Τραμπ για τη Γροιλανδία, υποστηρίζοντας πως ήταν από τους ανθρώπους που πρώτοι έβαλαν την ιδέα στο τραπέζι.

• Ωστόσο, ο Γουόρς δεν είναι απλώς ένας “άνθρωπος του Τραμπ”. Και ακριβώς αυτό είναι που προκαλεί αμηχανία σε Δημοκρατικούς αλλά και σε οικονομικούς κύκλους που φοβούνται πολιτικές παρεμβάσεις στη FED. Παρά τη στενή πολιτική σχέση, ο νέος επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας διαθέτει βαρύ βιογραφικό, σπουδές στο Stanford και στο Harvard, αλλά κυρίως εμπειρία σε στιγμές απόλυτου οικονομικού πανικού.

Το όνομά του έγινε γνωστό διεθνώς την περίοδο της κατάρρευσης της Lehman Brothers και της μεγάλης οικονομικής κρίσης του 2008. Τότε, σε ηλικία μόλις 35 ετών, ήταν το νεότερο μέλος του διοικητικού συμβουλίου της FED, έχοντας τοποθετηθεί εκεί από τον Τζορτζ Μπους τον νεότερο.

Παρά το νεαρό της ηλικίας του, εξελίχθηκε γρήγορα στον άνθρωπο-κλειδί ανάμεσα στον τότε επικεφαλής της FED, Μπεν Μπερνάνκι, και τους ισχυρούς παράγοντες της Wall Street. Σε μια εποχή όπου το αμερικανικό τραπεζικό σύστημα έμοιαζε να καταρρέει, ο Γουόρς είχε αναλάβει να καθησυχάζει αγορές και επενδυτές, συμμετέχοντας ενεργά στις επιχειρήσεις διάσωσης κολοσσών όπως η Goldman Sachs και η Morgan Stanley.

• Εκείνη η περίοδος δημιούργησε γύρω του τον μύθο του ανθρώπου που “μιλά τη γλώσσα των αγορών”. Και ίσως ακριβώς αυτό χρειάζεται σήμερα ο Τραμπ. Με τον πληθωρισμό να επιμένει, τις τιμές ενέργειας να πιέζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις και τις γεωπολιτικές εντάσεις να απειλούν την παγκόσμια οικονομία, ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται να αναζητά έναν άνθρωπο που θα μπορέσει να κρατήσει όρθιο το σύστημα χωρίς να “παγώσει” την ανάπτυξη.

Το μεγάλο ζητούμενο είναι φυσικά τα επιτόκια. Ο Τραμπ πιέζει εδώ και καιρό για μείωση του κόστους δανεισμού ώστε να τονωθεί η αγορά και να ενισχυθεί η αμερικανική οικονομία ενόψει των πολιτικών εξελίξεων στις ΗΠΑ. Δεν είναι άλλωστε μυστικό ότι είχε συγκρουστεί ανοιχτά με τον Τζερόμ Πάουελ, τον οποίο χαρακτήριζε «αργό» και «πεισματάρη», κατηγορώντας τον ότι καθυστερεί τις μειώσεις επιτοκίων.

Ο Γουόρς εμφανίζεται πιο ευέλικτος. Ωστόσο, αρκετοί οικονομικοί αναλυτές βλέπουν αντιφάσεις στις θέσεις του. Όταν οι Δημοκρατικοί βρίσκονταν στην εξουσία, εμφανιζόταν υπέρ της αυστηρής νομισματικής πολιτικής για την αντιμετώπιση του πληθωρισμού. Τώρα, με τους Ρεπουμπλικανούς να επιστρέφουν στον Λευκό Οίκο, εμφανίζεται πιο θετικός στις μειώσεις επιτοκίων, γεγονός που έχει ήδη προκαλέσει έντονες συζητήσεις στα οικονομικά επιτελεία και στις αγορές.

• Οι Financial Times σημειώνουν μάλιστα ότι η μεγαλύτερη πρόκληση για τον Γουόρς θα είναι να αποδείξει ότι δεν θα λειτουργήσει ως πολιτικό εργαλείο του Τραμπ, ειδικά σε μια περίοδο όπου η ανεξαρτησία της FED θεωρείται κρίσιμη για τη σταθερότητα της αμερικανικής οικονομίας.

Παράλληλα, ο ίδιος προσπαθεί να εμφανιστεί ως “ρεαλιστής τεχνοκράτης”. Στις τελευταίες του παρεμβάσεις υποστήριξε ότι η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να δώσει νέα ώθηση στην αμερικανική οικονομία και στην αγορά εργασίας, κάτι που –όπως πιστεύει– θα μπορούσε να επιτρέψει σταδιακές μειώσεις επιτοκίων χωρίς νέα έκρηξη του πληθωρισμού.

• Στο παρασκήνιο, πάντως, πολλοί στην Ουάσιγκτον θεωρούν ότι ο Τραμπ επέλεξε τον Γουόρς επειδή αναζητά έναν άνθρωπο που γνωρίζει πώς λειτουργεί το σύστημα σε περιόδους κρίσης. Κάποιον που να μπορεί να καθησυχάζει τις αγορές, να επικοινωνεί με τους μεγάλους επενδυτές και ταυτόχρονα να υπηρετεί την πολιτική ατζέντα του Λευκού Οίκου χωρίς να προκαλεί πανικό στις αγορές.

Το μεγάλο ερώτημα είναι αν ο Κέβιν Γουόρς θα αποδειχθεί τελικά ο “μάγος” που αναζητά ο Τραμπ για να αποτρέψει μια νέα οικονομική καταιγίδα ή αν θα βρεθεί παγιδευμένος ανάμεσα στις απαιτήσεις των αγορών, την ενεργειακή αβεβαιότητα και τις πιέσεις του Αμερικανού προέδρου. Το αν θα καταφέρει να ισορροπήσει ανάμεσα στον Λευκό Οίκο, τις αγορές και τη FED, είναι πλέον ένα στοίχημα που παρακολουθεί με αγωνία ολόκληρος ο πλανήτης.