Ο Αλέξανδρος Εξάρχου, Chairman & CEO του Ομίλου Aktor και CEO της Atlantic SEE LNG Trade, επεσήμανε πως ο Κάθετος Διάδρομος είναι πολύ σημαντικός για την απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο, ενώ υπογράμμισε την ανάγκη η Ευρώπη να είναι ισχυρή, ενεργειακά ανεξάρτητη και να διατηρεί ισορροπία ως προς την εξάρτησή της από διαφορετικές πηγές. Χαρακτήρισε, μάλιστα, την ισορροπία αυτή ως «γεωπολιτικής σημασίας», καθώς, όπως είπε, προσφέρει σταθερότητα και ασφάλεια. «Η ισορροπία μεταξύ της προμήθειας αμερικανικού LNG και του Κάθετου Διαδρόμου είναι το κλειδί για την ενεργειακή ασφάλεια, που συνδέεται και με την εθνική ασφάλεια», επεσήμανε.

Τόνισε επίσης ότι αποτελεί πρόβλημα το γεγονός πως «η ΕΕ δεν μιλά με μία φωνή». «Θα ήταν πιο ανταγωνιστική σε σχέση με τη Ρωσία και την Κίνα αν, πέρα από το ενιαίο νόμισμα, διέθετε και κοινή οικονομική και αμυντική πολιτική. Πρέπει να την πείσουμε να γίνει ένα κράτος», είπε χαρακτηριστικά. Παράλληλα, εξέφρασε την ανησυχία ότι από τον ερχόμενο χειμώνα ενδέχεται να υπάρξει έλλειψη LNG, κάτι που, όπως εκτίμησε, θα μπορούσε να πυροδοτήσει πληθωριστικές πιέσεις, όπως συνέβη και την περίοδο της πανδημίας. Πρότεινε ως λύση «μακροπρόθεσμες συμφωνίες» με τις ΗΠΑ και άλλους προμηθευτές, ενώ τόνισε ότι δεν πρέπει να χαθεί η ευκαιρία η Ελλάδα, λόγω της γεωπολιτικής της θέσης, να καταστεί πύλη εισόδου LNG μέσω των λιμανιών της.

Ο Joshua Volz, Ειδικός Απεσταλμένος για την Ενεργειακή Ολοκλήρωση του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ, τόνισε ότι απαραίτητες προϋποθέσεις για την ενεργειακή ασφάλεια και απεξάρτηση είναι οι κυβερνητικές πολιτικές, οι ιδιωτικές πρωτοβουλίες και τα έργα ΣΔΙΤ. «Οι ΗΠΑ απέδειξαν ότι είναι ένας ασφαλής ενεργειακός εταίρος, καθώς δεν εργαλειοποιούν την ενέργεια», επεσήμανε. «Πιστεύουμε πως υπάρχουν πολλές ευκαιρίες για συνεργασίες στην ΕΕ», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι «πρέπει να υπάρχει διαφοροποίηση ως προς τις πηγές ενέργειας, αλλά και συνέργειες». Για τους αρθρωτούς πυρηνικούς αντιδραστήρες (SMRs), είπε ότι «θα αλλάξουν τον κόσμο, όπως τον άλλαξε το ίντερνετ», ενώ προανήγγειλε νέες τεχνολογίες στον τομέα αυτό, οι οποίες, όπως ανέφερε, θα ανακοινωθούν στις 4 Ιουλίου.

Η Sanja Božinovska, Υπουργός Ενέργειας, Μεταλλείων και Ορυκτών Πόρων της Βόρειας Μακεδονίας, τόνισε ότι κανένα κράτος δεν μπορεί να τα καταφέρει μόνο του και ότι μαζί με την Ελλάδα και τη Σερβία, οι τρεις χώρες λειτουργούν ως διαμετακομιστικός κόμβος για την απεξάρτηση της ΕΕ από το ρωσικό αέριο. «Πρέπει να προετοιμάζουμε το μέλλον σε συνεργασία με τα άλλα κράτη», επεσήμανε, τονίζοντας την ανάγκη για διασυνδεσιμότητα μεταξύ των βαλκανικών χωρών, καθώς και για αξιοποίηση των ΑΠΕ και των μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων.

Ο Traicho Traikov, Υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας, τόνισε ότι σήμερα η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική λόγω της γεωπολιτικής συγκυρίας και ότι υπάρχουν πλέον οι προϋποθέσεις για αμοιβαία επωφελείς συμφωνίες. Ανέφερε επίσης ότι, παρότι στη γειτονική χώρα δεν έχει ακόμη σχηματιστεί νέα κυβέρνηση, δρομολογούνται υποδομές αποθήκευσης ενέργειας από ΑΠΕ, η ενίσχυση υδροηλεκτρικού εργοστασίου και νέες μονάδες στο πυρηνικό εργοστάσιο.

Τη συζήτηση συντόνισε ο Βασίλης Καζάς, Διευθύνων Σύμβουλος της Grant Thornton Ελλάδας.

Στη συζήτηση, που είχε ως θέμα τους ενεργειακούς διαδρόμους και τον ρόλο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, συμμετείχαν ο Έλληνας Υπουργός Περιβάλλοντος Ενέργειας, κ. Σταύρου Παπασταύρου, ο Υπουργός Ενέργειας της Ρουμανίας κ. Bogdan-Gruia Ivan, η Υφυπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας, κυρία Teodora Georgieva-Mileva και ο κ. Εξάρχου, υπό τον συντονισμό του δημοσιογράφου του Economist, κ. Alasdair Ross. 

«Το πρόβλημα της Ε.Ε. είναι ότι ξέρουμε να μιλάμε θεωρητικά και να περιγράφουμε λύσεις, αλλά πρέπει να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα της νέας πραγματικότητας, που είναι η Ουκρανία και το Ιράν. Εάν η Ε.Ε. δεν ξεκινήσει να συμπεριφέρεται ως ισχυρός εταίρος θα είναι πάντα πίσω στις εξελίξεις. Σήμερα, αντιμετωπίζουμε κάτι που μας βρίσκει παντελώς απροετοίμαστους και απροστάτευτους» επισήμανε ο κ. Εξάρχου. 

Ο επικεφαλής του Ομίλου AKTOR σημείωσε ότι η ενέργεια είναι το πιο σημαντικό πράγμα για το μέλλον της Ε.Ε. και της οικονομίας της και υπογράμμισε η αδυναμία της Ε.Ε. να λάβει γρήγορα μέτρα, έχει ως αποτέλεσμα να βρίσκεται διαρκώς προ τετελεσμένων και αρνητικών εκπλήξεων. Και πρόσθεσε ότι η Ευρώπη έχει την τάση να χάνει χρόνο σε ατέρμονες συζητήσεις για προβλήματα, όπως οι πόλεμοι σε Ουκρανία και Ιράν, οι οποίοι αποτελούν ωστόσο μία πραγματικότητα, τονίζοντας ότι οφείλουμε πλέον να αποδεχθούμε ότι συμβαίνουν και ότι θα έχουν επίπτωση στις ζωές μας. 

Ο κ. Εξάρχου εξέφρασε την ανησυχία του ότι τον επόμενο χειμώνα, η Ευρώπη θα βρεθεί ενώπιον μίας ιδιαίτερα σκληρής πραγματικότητας, καθώς εκτίμησε ότι οι τιμές του φυσικού αερίου στο Ολλανδικό Χρηματιστήριο Ενέργειας (TTF) θα είναι ιδιαίτερα αυξημένες, προβλέποντας ότι στην καλύτερη περίπτωση θα κυμαίνονται σε περίπου €85 ευρώ ανά MWh από περίπου €53 σήμερα, την ώρα που στην Αμερική (Henry Hub) η ισοδύναμη συγκρίσιμη τιμή ανέρχεται σήμερα σε λιγότερο από €8,5. 

«Αυτό θα έχει τρομερή επίπτωση και θα πρέπει οι “27” της Ε.Ε. ή έστω η Ευρωζώνη να καθίσουν στο τραπέζι και να δουν πως θα αντιμετωπίσουν το πρόβλημα σήμερα» σημείωσε ο κ. Εξάρχου, υπογραμμίζοντας την αμφιθυμία της Ευρώπης στο ενεργειακό. «Στην Ευρώπη, όταν νομοθετούμε την απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου, το εννοούμε; Εάν το εννοούμε, έχουμε εξασφαλίσει ικανές ποσότητες από τις ΗΠΑ ώστε να περάσουμε τον επόμενο χειμώνα με κανονικές τιμές;» διερωτήθηκε. 

«Βλέπω ορισμένα κράτη – μέλη να είναι διστακτικά στην εφαρμογή της απόφασης απαγόρευσης του ρωσικού φυσικού αερίου και κάποια μάλιστα, όχι μόνο να μην επιτρέπουν την πρόοδο του Κάθετου Διαδρόμου, αλλά και να προσπαθούν να εξασφαλίσουν ότι άλλα κράτη – μέλη δεν θα υπογράψουν μακροχρόνιες συμβάσεις προμήθειας LNG με τις ΗΠΑ» σημείωσε. 

Ο κ. Εξάρχου έκανε και μία εκτίμηση της προόδου του Κάθετου Διαδρόμου. «Ο Κάθετος Διάδρομος εξαρτάται από τη λήψη αποφάσεων από πολλά κράτη και την Ε.Ε. Χρειάζεται ένα δεύτερο FSRU στην Ελλάδα, πολύ γρήγορα, ούτως να είναι έτοιμο έως το 2030 όταν θα ξεκινήσουν να υλοποιούνται οι μακροχρόνιες συμβάσεις LNG, αλλά και να βελτιωθεί ο υφιστάμενος αγωγός προς την Ουκρανία. Χρειάζονται γρήγορες αποφάσεις και αυτές είναι που θα προστατεύσουν την ισορροπία. Το κλειδί της άσκησης είναι οι μακροχρόνιες συμφωνίες» συμπλήρωσε. Επιπλέον, προειδοποίησε ότι τα πλήγματα που έχει υποστεί το Κατάρ από τον πόλεμο στον Περσικό, πιθανότατα θα το διαγράψουν ως πιθανό προμηθευτή LNG της Ευρώπης, ειδικά εάν ληφθούν υπόψη οι τεράστιες ενεργειακές ανάγκες της Κίνας. 

Και επισήμανε ότι το ενεργειακό περιβάλλον είναι πια εντελώς διαφορετικό σε σχέση με την εξασφάλιση σωστών τιμών και κατάλληλων ποσοτήτων LNG. «Τρεις μήνες πριν, η διαπραγμάτευση θα ήταν διαφορετική σε σχέση με μία διαπραγμάτευση που θα γινόταν σήμερα ή θα γίνει τα Χριστούγεννα. Κάποια έχασαν μία μεγάλη ευκαιρία να εξασφαλίσουν LNG σε προσιτές τιμές. Είναι σημαντικό να οριστικοποιηθούν οι μακροχρόνιες συμφωνίες, ώστε ο Κάθετος Διάδρομος να είναι χρηματοδοτήσιμος. Τα απαραίτητα κεφάλαια πρέπει να εξασφαλιστούν και ο χρόνος έχει κρίσιμη σημασία. Αυτή είναι η πρόκληση» κατέληξε. 

Νωρίτερα, την θεματική του συνεδρίου άνοιξε ο Πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα, κυρία Κίμπερλι Γκιλφόιλ, η οποία υπογράμμισε τη σημασία του Κάθετου Διαδρόμου και της διατλαντικής ενεργειακής συνεργασίας, υπογραμμίζοντας τον ρόλο της πρωτοβουλίας αυτής στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης. 

Ο υπουργός συμμετείχε σε πάνελ με τον Ρουμάνο ομόλογό του, Bogdan-Gruia Ivan και την αναπληρώτρια Υπουργό Ενέργειας της Βουλγαρίας, Teodora Georgieva-Mileva. Είχαν προηγηθεί, για το ίδιο θέμα, οι τοποθετήσεις των Αμερικανών Πρέσβεων στην Ελλάδα και στη Ρουμανία, κ.κ. Kimberly Guilfoyle και Darryl Nirenberg, καθώς και του CEO της AKTOR και της Atlantic SEE LNG Trade, κ. Αλέξανδρου Εξάρχου, που εκπροσώπησε τον ιδιωτικό τομέα.

«Ένα βασικό συμπέρασμα που αναδείχθηκε μέχρι τώρα στη συζήτηση από τους αξιότιμους πρέσβεις των ΗΠΑ, αλλά και την προηγούμενη εβδομάδα στο Χιούστον, όπου είχα την τιμή να συμμετάσχω, είναι ότι η ενέργεια είναι ασφάλεια. Η ενέργεια είναι σταθερότητα. Θα μπορούσαμε μάλιστα να πούμε ότι η ενέργεια είναι ζωή. Χωρίς αξιόπιστη και προσιτή ενέργεια τίποτα δεν μπορεί να λειτουργήσει πραγματικά. Τα νοικοκυριά δεν μπορούν να ζήσουν με αξιοπρέπεια και ασφάλεια. Οι οικονομίες δεν μπορούν να αναπτυχθούν. Οι βιομηχανίες δεν μπορούν να γίνουν διεθνώς ανταγωνιστικές. Οι κοινωνίες δεν μπορούν να ευημερήσουν. Κατά συνέπεια, τα κράτη δεν μπορούν να παραμείνουν ανθεκτικά σε περιόδους κρίσης, όπως αυτές που βιώνουμε σήμερα», τόνισε ο κ. Παπασταύρου, επισημαίνοντας ότι αυτό που έμαθε η Ευρώπη τα τελευταία χρόνια «με τον δύσκολο τρόπο, είναι ότι ενέργεια δεν μπορεί να θεωρηθεί φθηνή αν δεν είναι ασφαλής».

«Γι’ αυτό, κάθε χώρα αλλά και συνολικά η περιοχή πρέπει να εστιάσει στη διαφοροποίηση πηγών, διαδρομών και τεχνολογιών. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι ασφαλής, αξιόπιστη και προσιτή ενέργεια, κάτι που δεν μπορεί να επιτευχθεί όταν εξαρτάται κανείς από χώρες που χρησιμοποιούν την ενέργεια ως μέσο πίεσης», υπογράμμισε, διευκρινίζοντας ότι «γι’ αυτό έργα όπως ο Κάθετος Διάδρομος έχουν τεράστια σημασία. Η Ελλάδα ακολουθεί μια ρεαλιστική ενεργειακή στρατηγική και έχει διαφοροποιήσει το ενεργειακό της μείγμα».

Ο κ. Παπασταύρου είπε ότι αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο συνεργαζόμαστε εντατικά με τις γειτονικές χώρες για την ενίσχυση του Κάθετου Διαδρόμου: «Ο Κάθετος Διάδρομος δεν είναι μόνο ένα δίκτυο αγωγών. Είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο. Είναι αρτηρία ανάπτυξης. Αρτηρία σταθερότητας. Αρτηρία ευημερίας. Αρτηρία ελευθερίας. Γιατί μετασχηματίζει την περιοχή, ενισχύει τη διασυνδεσιμότητα και δημιουργεί συνθήκες σταθερότητας που δεν επιτρέπουν επιστροφή στο παρελθόν», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Παπασταύρου, υποστηρίζοντας ότι θα πρέπει να προχωρήσουμε ακόμα περισσότερο, «να επεκτείνουμε τον Κάθετο Διάδρομο στα Δυτικά Βαλκάνια, συμπεριλαμβάνοντας τη Βόρεια Μακεδονία και τη Σερβία».

Και κατέληξε λέγοντας ότι πρόκειται για ένα έργο που αλλάζει τα δεδομένα: «Σε συνδυασμό με ασφαλή και προσιτή ενέργεια από τις ΗΠΑ, μπορεί να φέρει ειρήνη και ευημερία σε ολόκληρη την περιοχή. Και όπως είπα και στην αρχή, η ενέργεια είναι ζωή. Η ασφαλής ενέργεια είναι ισχύς».

Η υπό κατασκευή μονάδα, αποτέλεσμα επένδυσης ύψους 400 και πλέον εκατομμυρίων ευρώ από την ΔΕΗ και την ΔΕΠΑ Εμπορίας, αναμένεται να ενταχθεί στο ηλεκτρικό σύστημα της χώρας εντός του 2027 και για τη λειτουργία της θα δημιουργηθούν 80 μόνιμες θέσεις εργασίας.

«H επίσκεψη αυτή είναι και ιδιαίτερα σημαντική, καθώς έρχεται μία ημέρα μετά τις σημαντικές ανακοινώσεις οι οποίες έγιναν στην Ουάσιγκτον για την ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου, ενός πολύ φιλόδοξου έργου που βάζει την Ελλάδα στο κέντρο των γεωπολιτικών και γεω-ενεργειακών εξελίξεων μιας ευρύτερης περιοχής», τόνισε κατά τη διάρκεια της επίσκεψης ο Πρωθυπουργός.

«Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι αν κοιτάξει κανείς 6-7 χρόνια πίσω, ειδικά εδώ στην περιοχή της Αλεξανδρούπολης, μιλάμε για μία άλλη πόλη, για έναν άλλο Έβρο, για μία τελείως διαφορετική δυναμική. Και αυτό σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στην επιλογή της κυβέρνησης να προτάξει την ιδιαίτερη γεωγραφική θέση της Αλεξανδρούπολης στα ενεργειακά μας σχέδια. Kαι είναι νομίζω σαφές ότι δικαιωνόμαστε για τις επιλογές αυτές που έχουμε κάνει», προσέθεσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Ο Πρωθυπουργός ενημερώθηκε για την πορεία και το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του έργου από τον Αναπληρωτή Διευθύνοντα Σύμβουλο της ΔΕΗ Αλέξη Παϊζή, τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της ΔΕΠΑ Εμπορίας Κωνσταντίνο Ξιφαρά και τους Δημήτρη Κοπελούζο και Χρήστο Κοπελούζο του Ομίλου Κοπελούζου, που μέσω της Damco έχει αναλάβει την κατασκευή.

Κατά την περιήγηση στο εργοτάξιο επισημάνθηκε ο ρόλος που μπορεί να διαδραματίσει η νέα μονάδα στην κατεύθυνση ενίσχυσης του ρόλου της Ελλάδας ως περιφερειακού ενεργειακού κόμβου, καθώς αναμένεται να τροφοδοτεί αγορές της νοτιοανατολικής Ευρώπης, ενώ παράλληλα θα τονώσει την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας μας σε περίοδο γεωπολιτικής αβεβαιότητας, σε συνδυασμό με τις ΑΠΕ που έχουν αναπτυχθεί.

Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής, ο νέος θερμοηλεκτρικός σταθμός θα συνδέεται και με την πλωτή μονάδα αποθήκευσης και επαναεριοποίησης φυσικού αερίου (FSRU) ανοιχτά της Αλεξανδρούπολης, καθιστώντας την περιοχή «σταυροδρόμι» δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου.

Η δήλωση του Πρωθυπουργού:

«Νομίζω ότι δεν είναι υπερβολή να πει κανείς ότι στην Αλεξανδρούπολη πράγματι χτυπάει η ενεργειακή “καρδιά”, θα έλεγα όχι μόνο της Ελλάδος αλλά και όλης της Ανατολικής Ευρώπης.

Μετά τις πολύ σημαντικές επενδύσεις οι οποίες έχουν γίνει μέχρι στιγμής για την υποδοχή υγροποιημένου φυσικού αερίου, εδώ δρομολογείται μία υπερσύγχρονη μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο.

Μία μονάδα η οποία είναι απολύτως συμπληρωματική των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, βλέπουμε εδώ στο βάθος τις ανεμογεννήτριες οι οποίες λειτουργούν. Και είναι ακριβώς αυτός ο συνδυασμός Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και πολύ αποτελεσματικών μονάδων φυσικού αερίου που επιτρέπουν στη χώρα μας πια να προσδοκά ότι θα έχει χαμηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά να προσδοκά κιόλας να συνεχίσει, όπως το κάνει το τελευταίο διάστημα, να είναι εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας και όχι απλά εισαγωγέας.

Η μονάδα αυτή συνολικά θα έχει ισχύ παραπάνω από 800MW. Θα ενταχθεί στο σύστημα μέσα στον επόμενο χρόνο και μιλάμε για μία επένδυση η οποία ξεπερνά τα 400 εκατομμύρια ευρώ, ΔΕΗ μαζί με ΔΕΠΑ Εμπορίας, η οποία θα είναι έτοιμη μέσα στον επόμενο χρόνο.

Και, βέβαια, η επίσκεψη αυτή είναι και ιδιαίτερα σημαντική, καθώς έρχεται μία ημέρα μετά τις σημαντικές ανακοινώσεις οι οποίες έγιναν στην Ουάσιγκτον για την ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου, ενός πολύ φιλόδοξου έργου που βάζει την Ελλάδα στο κέντρο των γεωπολιτικών και γεω-ενεργειακών εξελίξεων μιας ευρύτερης περιοχής.

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι αν κοιτάξει κανείς 6-7 χρόνια πίσω, ειδικά εδώ στην περιοχή της Αλεξανδρούπολης, μιλάμε για μία άλλη πόλη, για έναν άλλο Έβρο, για μία τελείως διαφορετική δυναμική. Και αυτό σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στην επιλογή της κυβέρνησης να προτάξει την ιδιαίτερη γεωγραφική θέση της Αλεξανδρούπολης στα ενεργειακά μας σχέδια. Kαι είναι νομίζω σαφές ότι δικαιωνόμαστε για τις επιλογές αυτές που έχουμε κάνει».

Ο Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΗ Αλέξης Παΐζης σημείωσε από την πλευρά του: «Είναι μία “βαριά” βιομηχανική μονάδα, παρέχει ευελιξία κι είναι συμπληρωματική των ΑΠΕ. Θεωρούμε ότι είναι μία πολύ καλή επένδυση που προάγει και το εξαγωγικό προφίλ του ενεργειακού μείγματος στην Ελλάδα και θωρακίζει το δικό μας ελληνικό σύστημα».

Στήριξη της ελληνικής πολιτείας στην ελληνική καινοτομία – Νέο πρόγραμμα 2.000 επιδοτούμενων θέσεων της ΔΥΠΑ στην Ανατολική Μακεδονία-Θράκη

Νωρίτερα, ο Πρωθυπουργός επισκέφθηκε τις εγκαταστάσεις της εταιρείας Prisma Electronics, η οποία δραστηριοποιείται στον σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την παραγωγή προηγμένων ηλεκτρονικών συστημάτων για τομείς όπως η άμυνα, η αεροδιαστημική, η ναυτιλία, οι βιομηχανικές εφαρμογές και οι κρίσιμες υποδομές. 

Ο Πρωθυπουργός ξεναγήθηκε από τη διοίκηση της εταιρείας, τους Γιώργο, Ηλία και Χρήστο Γιορδαμλή, στους χώρους παραγωγής. Συνομίλησε με το προσωπικό και ενημερώθηκε για τις καινοτόμες λύσεις που προσφέρει η Prisma Electronics, η οποία συνεργάζεται με κορυφαίους διεθνείς φορείς, όπως ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος, η Airbus DS και το CERN.

Κατά τη διάρκεια της περιήγησης στους χώρους της Prisma ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε την ευκαιρία να ανακοινώσει ένα νέο πρόγραμμα επιχορήγησης επιχειρήσεων από τη ΔΥΠΑ για την πρόσληψη ανέργων σε θέσεις πλήρους απασχόλησης, που θα αφορά 2.000 ωφελούμενους στην περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Η επιχορήγηση θα ανέρχεται σε έως 875 ευρώ ανά μήνα. Το πρόγραμμα θα καλύπτει μισθολογικό και μη μισθολογικό κόστος, περιλαμβανομένων των δώρων και του επιδόματος άδειας.

Ολοκληρώνοντας την επίσκεψη, ο Πρωθυπουργός σημείωσε: «Είναι πράγματι μια ευχάριστη έκπληξη εδώ, στην ακριτική Αλεξανδρούπολη, να συναντά κανείς μια εταιρεία τόσο υψηλής τεχνολογίας και τεχνογνωσίας, όπως η Prisma Electronics. Θερμά συγχαρητήρια γι’ αυτά τα οποία έχετε πετύχει. 

Για εμάς η στήριξη της υψηλής τεχνολογίας και της καινοτομίας αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα. Και βέβαια, καθώς θα δαπανούνται ολοένα και περισσότεροι πόροι για την ευρωπαϊκή άμυνα, είναι πάρα πολύ σημαντικό να υπάρχει σημαντική ελληνική προστιθέμενη αξία στα εξοπλιστικά προγράμματα, τα οποία δρομολογούνται αυτή τη στιγμή από το Υπουργείο Άμυνας, κάτι το οποίο ήδη έχετε ξεκινήσει να κάνετε. Και να γνωρίζετε ότι θα υπάρχει διαρκής στήριξη από την ελληνική πολιτεία στην ελληνική καινοτομία.

Εδώ φέρνετε και δημιουργείτε πολλές καλοπληρωμένες δουλειές. Έχετε ήδη 150 εργαζόμενους υψηλών δεξιοτήτων, καλά αμειβόμενους. Θα έλεγα ότι είναι κατ’ εξοχήν εργαζόμενοι οι οποίοι ωφελήθηκαν και ωφελούνται και από τη φορολογική  πολιτική της κυβέρνησης.

Αλλά για εμάς η διαρκής δημιουργία νέων θέσεων εργασίας αποτελεί και αυτή κεντρική προτεραιότητα. Είμαι σήμερα στην ευχάριστη θέση να αναγγείλω ένα νέο πρόγραμμα της ΔΥΠΑ για την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη: 2.000 επιδοτούμενες θέσεις εργασίας. Το πρόγραμμα θα ξεκινήσει σε δύο εβδομάδες από τώρα. Το προηγούμενο είχε πάρα πολύ υψηλή απορρόφηση. Ίσως καταφέρετε και εσείς μέσα από αυτό το πρόγραμμα να προσελκύσετε κάποιους νέους εργαζόμενους.

Και βέβαια, το σημαντικό είναι να μπορεί η εταιρεία να επενδύει στους εργαζόμενους. Βλέπω ότι εδώ έχετε εργαζόμενους που είναι πολλά χρόνια μαζί σας και αυτό νομίζω ότι έχει μια ξεχωριστή αξία. Δεν υπάρχει επιτυχημένη εταιρεία χωρίς ευχαριστημένους εργαζόμενους, πόσω μάλλον για μια τόσο σημαντική και δύσκολη δουλειά, όπως αυτή την οποία επιτελούν οι εργαζόμενοί σας.

Οπότε θα ήθελα και από εδώ να μεταφέρω ότι το ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας, ειδικά αυτό το οποίο σχετίζεται και με την άμυνα ή με την προστασία των κρίσιμων υποδομών, με τη ναυτιλία μας, τυγχάνει της προσοχής και του αμέριστου ενδιαφέροντος της πολιτείας.

Σας εύχομαι πάντα επιτυχίες και με το καλό καινούργια καινοτόμα έργα, περισσότερους δορυφόρους, καινούργια συστήματα για την αμυντική μας βιομηχανία και να μεγαλώσετε, με περισσότερους εργαζόμενους και περισσότερες θέσεις εργασίας».

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Prisma Electronics, Χρήστος Γιορδαμλής, ανέφερε από την πλευρά του: «Είναι χαρά μας και τιμή μας να έχουμε σήμερα εδώ τον Πρωθυπουργό της χώρας, ώστε να δει ιδίοις όμμασι πώς ελληνικές εταιρείες παράγουν και καινοτομούν -στο εργοστάσιο της Prisma Electronics ηλεκτρονικά για την άμυνα, το διάστημα αλλά και τη ναυτιλία και πλήθος άλλων εφαρμογών- επιτρέποντας σε πολλές άλλες ελληνικές και ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να βρίσκουν αξιόπιστα προϊόντα για να κατακτήσουν τις διεθνείς αγορές».

Οι Υπουργοί Ενέργειας και οι εκπρόσωποι της Ελληνικής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας, της Ουγγαρίας, της Δημοκρατίας της Πολωνίας, της Ρουμανίας, της Σλοβακικής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, της Ουκρανίας, της Δημοκρατίας της Κροατίας, της Δημοκρατίας της Λιθουανίας, της Δημοκρατίας της Σερβίας, της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, εφεξής αναφερόμενοι ως οι «Συμμετέχοντες»,

Αναγνωρίζοντας τις στρατηγικές σχέσεις μεταξύ των Συμμετεχόντων και τη μακροχρόνια συνεργασία μεταξύ των Συμμετεχόντων στους τομείς της ενέργειας, του εμπορίου, της ασφάλειας και άλλους τομείς·

Αναγνωρίζοντας τη συνεχιζόμενη ισχυρή συνεργασία στο πλαίσιο της Συνεργασίας για τη Διατλαντική Ενεργειακή Συνεργασία (P-TEC) και της Πρωτοβουλίας των Τριών Θαλασσών (3SI)·

Αναγνωρίζοντας ότι η διαφοροποίηση των προμηθειών και των οδεύσεων φυσικού αερίου είναι ζωτικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και ότι οι προηγούμενες εξαρτήσεις από τον εφοδιασμό υπογράμμισαν τη σημασία ανθεκτικών και διαφοροποιημένων ενεργειακών πηγών, και ότι η συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες θα ενισχύσει την ενεργειακή ανθεκτικότητα της Ευρώπης και θα διασφαλίσει ασφαλή και αξιόπιστη πρόσβαση στο φυσικό αέριο·

Υπενθυμίζοντας τις απειλές για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης το 2006, το 2009, το 2014, το 2018 και από το 2022 και εξής·

Σημειώνοντας την ηγετική θέση των Ηνωμένων Πολιτειών στην ενεργειακή αφθονία, τους στόχους της ενισχυμένης περιφερειακής ολοκλήρωσης και της ενισχυμένης διατλαντικής ενεργειακής εμπορικής συνεργασίας·

Λαμβάνοντας υπόψη την αυξανόμενη σημασία των έργων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) σε χώρες όπως η Κροατία, η Ελλάδα, η Λιθουανία και η Πολωνία ως σημαντικών επενδύσεων που συμβάλλουν στην ενεργειακή ασφάλεια και την οικονομική ευημερία στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη·

Επαινώντας τις περιφερειακές προσπάθειες για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας μέσω της αύξησης της ρευστότητας των περιφερειακών αγορών φυσικού αερίου και μέσω της σύναψης εμπορικών συμβάσεων με προμηθευτές LNG των Ηνωμένων Πολιτειών· και

Αναγνωρίζοντας ότι η Ουκρανία διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη, η οποία θα πρέπει να ενταχθεί στις περιφερειακές αγορές φυσικού αερίου και σε εμπορικό κόμβο συναλλαγών, υποστηρίζοντας την οικονομική ανάκαμψη και ανασυγκρότηση της Ουκρανίας·

Υποστηρίζοντας την κοινή αίσθηση επείγοντος για την επαναβιομηχάνιση της μεταποιητικής ικανότητας μέσω στρατηγικής πολιτικής, διάθεσης κεφαλαίων και μείωσης των κινδύνων της εφοδιαστικής αλυσίδας, ιδίως για τη διευκόλυνση της ανάπτυξης και επέκτασης των ενεργειακών συστημάτων και υποδομών ως μέσο προώθησης της αμοιβαίας ευημερίας, της οικονομικής ανθεκτικότητας και της εθνικής ασφάλειας·

ΚΑΤΕΛΗΞΑΝ ΣΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ:

Οι Συμμετέχοντες επιδιώκουν να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα των αγορών φυσικού αερίου, αξιοποιώντας πλήρως τις υφιστάμενες υποδομές, ενώ προβαίνουν σε προσθήκες, εφόσον απαιτείται, προκειμένου να αυξηθούν οι παραδόσεις και να δημιουργηθούν οικονομίες κλίμακας ώστε να ικανοποιηθούν οι στρατηγικές ενεργειακές προτεραιότητες.

Οι Συμμετέχοντες επιδιώκουν να συνεχίσουν τη συνεργασία τους για την προώθηση διαφανούς και μη διακριτικής πρόσβασης στις υποδομές φυσικού αερίου στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη, με σκοπό την ενίσχυση της ασφάλειας του εφοδιασμού φυσικού αερίου για τους Υπογράφοντες.

Οι Συμμετέχοντες προτίθενται να εργαστούν για την αύξηση της διαφάνειας της αγοράς φυσικού αερίου, την εναρμόνιση των χρηματιστηρίων φυσικού αερίου, την προώθηση αποδοτικών και οικονομικά συμφερουσών ρυθμιστικών πλαισίων τιμολόγησης και τον μετριασμό ή, όπου είναι δυνατόν, την εξάλειψη κανονισμών που θα παρεμποδίσουν τις εισαγωγές φυσικού αερίου, την κατασκευή νέων υποδομών φυσικού αερίου και τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα του εμπορίου φυσικού αερίου.

Οι Συμμετέχοντες δεσμεύονται να κινητοποιήσουν χρηματοδότηση από τον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, συμπεριλαμβανομένων οργανισμών εξαγωγικών πιστώσεων και πολυμερών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, για την επίτευξη του εθνικού και περιφερειακού ενεργειακού στόχου της διασφάλισης ασφαλούς και οικονομικά προσιτού εφοδιασμού φυσικού αερίου σε ολόκληρη την κεντρική και ανατολική Ευρώπη.

Οι Συμμετέχοντες εκφράζουν την πρόθεσή τους και την επιθυμία τους να διαβουλεύονται τακτικά για την εφαρμογή των αρχών συνεργασίας που επιβεβαιώνονται στην παρούσα Κοινή Δήλωση.

Οι Συμμετέχοντες είναι ενωμένοι στη δέσμευσή τους να ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια και τη διαφοροποίηση της Ευρώπης, να διασφαλίσουν έναν σταθερό και ανθεκτικό ενεργειακό εφοδιασμό απαλλαγμένο από χειραγώγηση ή εξαναγκασμό και να καλλιεργήσουν αμοιβαία επωφελείς ευκαιρίες για αμερικανικές και ευρωπαϊκές εταιρείες.

«Η Ελλάδα έβαλε τα θεμέλια για τον Κάθετο Διάδρομο» δήλωσε ο Έλληνας υπουργός και πρόσθεσε: «Κάναμε τη γεωγραφία μας, γεωπολιτική δύναμη. Μετατρέψαμε τη διεθνή μας αξιοπιστία και σταθερότητα σε πόλο έλξης επενδύσεων και συνεργασιών.

Όπως σημείωσε, «με τη Chevron, με την ExxonMobil, με τον Κάθετο Διάδρομο, η Ελλάδα δυναμώνει. Και αυτό για τον Έλληνα πολίτη σημαίνει περισσότερες επενδύσεις, περισσότερες θέσεις εργασίας, περισσότερα χρήματα για την ελληνική οικονομία.

Σημαίνει όμως και κάτι ακόμα. Μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, μεγαλύτερη περηφάνεια για την Πατρίδα μας, που δεν ακολουθεί τις εξελίξεις, αλλά τις διαμορφώνει».

Στην τοποθέτησή του, στο πάνελ με τίτλο «Greece as Europe’s Energy Gateway: Maritime Power & Transatlantic Security», ο κ. Εξάρχου ανέπτυξε τις θέσεις του για την ενεργειακή θωράκιση της Ευρώπης, επισημαίνοντας την ανάγκη άμεσης αναβάθμισης των υποδομών μεταφοράς από τον Νότο στον Βορρά.

Στη συζήτηση, την οποία συντόνισε ο κ. Morten Lοvstad (Vice President Business Development, DNV Maritime), συμμετείχαν επίσης οι κ.κ. Joshua Huck, επιτετραμμένος στην πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών στην Αθήνα,ο  Δρ. Νικόλας Π. Τσάκος, Founder & CEO της TEN LTD και ο Φραγκίσκος Κανελλάκης, Executive Director των Alpha Bulkers, Pantheon Tankers και Alpha Gas και

Αναγκαιότητα το LNG

Ο επικεφαλής του ομίλου AKTOR και της Atlantic έθεσε το πλαίσιο της ευρωπαϊκής απάντησης στις παγκόσμιες προκλήσεις, τονίζοντας πως «μόνο εάν τοποθετηθούμε στρατηγικά στην παγκόσμια αγορά LNG, μπορούμε να βελτιώσουμε τη χρηματοοικονομική μας θέση και την επιρροή μας έναντι της Κίνας, των ΗΠΑ και της Ρωσίας. Είναι ώρα η Ευρώπη να σταματήσει να επενδύει σε χρονοβόρες, υπερβολικά δαπανηρές ιδέες και να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα: το LNG αποτελεί αναγκαιότητα για τις επόμενες δύο δεκαετίες τουλάχιστον».

Η σύναψη μακροπρόθεσμων συμφωνιών προμήθειας LNG αποτελεί πλέον τη μοναδική βιώσιμη λύση.

Με τα δεδομένα της αγοράς να έχουν μεταβληθεί άρδην μετά την απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου και τους πρόσφατους αυστηρούς περιορισμούς στο αζέρικο αέριο, ο κ. Εξάρχου επεσήμανε ότι η σύναψη μακροπρόθεσμων συμφωνιών προμήθειας LNG αποτελεί πλέον τη μοναδική βιώσιμη λύση.

Στην κατεύθυνση αυτή, ο όμιλος AKTOR συμμετέχει με ποσοστό 60% στην ATLANTIC SEE LNG TRADE (40% κατέχει η ΔΕΠΑ Εμπορίας), με στόχο την εμπορία αμερικάνικου LNG στις χώρες του Κάθετου Διαδρόμου (Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία, Ρουμανία, Βουλγαρία, Μολδαβία και Ουκρανία).

Οι υποδομές και το κόστος του LNG

Παράλληλα, ο κ. Εξάρχου αναφέρθηκε στο ζήτημα αναβάθμισης των υποδομών, εξηγώντας πως ενώ η ζήτηση στον Κάθετο Διάδρομο αναμένεται να αγγίξει τα 15 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) ετησίως από το 2027, οπότε το ρωσικό φυσικό αέριο δεν θα είναι πλέον διαθέσιμο, η υφιστάμενη δυνατότητα μεταφοράς από τον Νότο προς τον Βορρά περιορίζεται στα 2 bcm.

Ο όμιλος AKTOR προκρίνει την άμεση αναβάθμιση του υφιστάμενου αγωγού, έργο που θα μπορούσε να ολοκληρωθεί έως τις αρχές του 2028, υπό την προϋπόθεση σύναψης μακροπρόθεσμων συμφωνιών για την προμήθεια LNG.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η αδυναμία εξασφάλισης ποσοτήτων

Αναφερόμενος σε ερώτημα σχετικά με το κόστος του LNG, ο Αλέξανδρος Εξάρχου αποσαφήνισε ότι αυτό δεν είναι ακριβότερο από άλλες πηγές LNG (πχ Κατάρ, Αυστραλία). Τόνισε δε, πως η σύγκριση με το χαμηλό κόστος του ρωσικού αερίου μέσω αγωγών στερείται νοήματος, καθώς αυτή η επιλογή δεν θα υφίσταται πλέον για την Ευρώπη.

«Το πραγματικό διακύβευμα μετά το 2027 δεν θα είναι η τιμή, αλλά η διαθεσιμότητα. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η αδυναμία εξασφάλισης ποσοτήτων. Οι μακροπρόθεσμες συμφωνίες είναι το κλειδί για τη διασφάλιση της ενεργειακής τροφοδοσίας και τη σταθερότητα των τιμών», σημείωσε ο κ. Εξάρχου.

Ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε τον Κάθετο Διάδρομο «ένα πολυσύνθετο, απαιτητικό εγχείρημα χωρίς ιστορικό προηγούμενο, με στρατηγική σημασία για τη σταθερότητα στην περιοχή». Όπως ανέφερε, «δεν έχει υπάρξει κοινό προϊόν που μπαίνει στην Ελλάδα και φτάνει στην Ουκρανία», επισημαίνοντας ότι στο εγχείρημα παρεμβαίνουν πέντε ρυθμιστικές αρχές και «το προϊόν πρέπει να γίνει ελκυστικό» – που σημαίνει ότι η συνεργασία είναι απαραίτητη.

Αναφερόμενος στο κόστος, τόνισε ότι «ο Κάθετος Διάδρομος αντιστρέφει κάτι που ίσχυε για δεκαετίες», σημειώνοντας ότι το κόστος έπεσε από το 9,90 στο 7,50 – «δεν έπεσε μόνο του, ήθελε συζήτηση και μία έννοια συνεργασίας».

Όπως είπε, «οι πάντες στην περίπτωση αυτή βλέπουν το “δάσος” και το προϊόν είναι ανταγωνιστικό», παραδεχόμενος ωστόσο ότι «δεν έχουμε καταφέρει να έχουμε την ίδια ανταγωνιστικότητα στην τιμή του route 2 και route 3».

Ο υπουργός αναγνώρισε ότι «υπάρχει παιδική ασθένεια», υπογραμμίζοντας ότι «είναι απαιτητικό έργο και χρειάζεται επιμονή», σε ένα περιβάλλον όπου «ο κανονισμός από την πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο είναι πια επίσημος στην ΕΕ». Όπως μετέφερε, «η επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου μπορεί να έχει πιο μεγάλη σημασία από ό,τι το ΝΑΤΟ, εκτιμούν οι άνθρωποι από τη διοίκηση Τραμπ», διαβεβαιώνοντας ότι «για την Ευρώπη και τις ΗΠΑ η επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου είναι πρώτη προτεραιότητα».

Για την Ελλάδα, τόνισε ότι «είναι κάτι ευρύτερο, είναι εθνικής σημασίας, είναι κάτι το στρατηγικό, η χώρα γίνεται πύλη εισόδου». Όπως είπε, «χρειάζεσαι αξιόπιστους εταίρους – από το 2027 δεν θα έχουμε ρωσικό φυσικό αέριο», όπως αποφάσισε η ΕΕ, άρα «πρέπει κάπως να το αντικαταστήσουμε», σημειώνοντας ότι «η συνεργασία στο ενεργειακό είναι μια γέφυρα συνεργασίας για ΗΠΑ και Ευρώπη». «Τώρα η Ελλάδα είναι μέρος της αλυσίδας», πρόσθεσε.

Ερωτηθείς για τις συμβάσεις με τη Chevron, δήλωσε ότι «ο τομέας των υδρογονανθράκων είναι σημαντικός», σημειώνοντας ότι «το Ελεγκτικό Συνέδριο ενέκρινε τις τέσσερις συμβάσεις», απομένει «το στάδιο της υπογραφής τις επόμενες δύο εβδομάδες» και στη συνέχεια «πάνε στη Βουλή». Όπως ανέφερε, «σε λιγότερο από 11 μήνες θα έχουμε καταλήξει», ενώ, «το φθινόπωρο του 2026 ξεκινούν οι έρευνες». 

Πρόσθεσε ότι παρά τον θόρυβο με το MoU της τουρκικής κυβέρνησης με τη Λιβύη, αυτό «σεβόταν απόλυτα τη μέση γραμμή», επισημαίνοντας πως «αν η γεώτρηση στο οικόπεδο 2 στο Ιόνιο είναι επιτυχής, η επένδυση θα είναι 2 δισ. ευρώ». Όπως είπε, «το κρίσιμο για τη Chevron δεν είναι οι φωνές αντιδράσεων», αλλά αν τα κοιτάσματα τους δίνουν προσδοκία κέρδους – και αυτό ισχύει.

Για το καλώδιο GSI και τις ενστάσεις της Κύπρου, σημείωσε ότι «υπήρχαν αμφίσημα μηνύματα το δεύτερο μισό του 2025», προσθέτοντας όμως πως «υπάρχει ομόθυμη απόφαση από τις κυβερνήσεις Ελλάδας και Κύπρου να προχωρήσουμε». Υπογράμμισε ότι «οι διασυνδέσεις παίζουν πλέον πρωταγωνιστικό ρόλο», τονίζοντας ότι «η μεγάλη εικόνα μας δείχνει μεγαλύτερη διασύνδεση και αυτό είναι θετικό».

Τέλος, αναφερόμενος στο κόστος του αγροτικού ρεύματος, δήλωσε ότι «είμαστε κοντά σε διευθέτηση για το υψηλό ενεργειακό κόστος της αγοράς», διευκρινίζοντας ότι «θέλουμε να προχωρήσουμε, αλλά πάντα σε συμμόρφωση με το κοινοτικό πλαίσιο».

Του Μιχάλη Χριστοδουλίδη*

Πίσω από την εικόνα της εμπορικής αποτυχίας κρύβεται ένα πλέγμα πολιτικών επιλογών και ευρωπαϊκών ρυθμιστικών αδιεξόδων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ διακηρύσσει την ανάγκη ενεργειακής ασφάλειας και διαφοροποίησης πηγών, αδυνατεί να διαμορφώσει ένα συνεκτικό και λειτουργικό πλαίσιο για διασυνοριακά έργα φυσικού αερίου. Το αποτέλεσμα είναι ένα περιβάλλον υψηλού ρίσκου, που αποθαρρύνει τους traders και ευνοεί πιο ώριμες και φθηνότερες διαδρομές.

Δεν είναι τυχαίο ότι η Ουκρανία επιλέγει να καλύψει τις ανάγκες της μέσω Πολωνίας και χωρών της Βαλτικής, αγνοώντας τον Κάθετο Διάδρομο.

Αντίστοιχα, Βουλγαρία και Ρουμανία στρέφονται στον TAP, αποφεύγοντας τη διαδρομή που περιλαμβάνει το FSRU Αλεξανδρούπολης, παρά τη γεωπολιτική στήριξη που αυτό απολαμβάνει σε επίπεδο δηλώσεων. Η αγορά, για ακόμη μία φορά, ψηφίζει με όρους κόστους και προβλεψιμότητας – όχι με βάση τις πολιτικές εξαγγελίες.

Τα υψηλά τέλη διέλευσης, σε συνδυασμό με την έλλειψη ουσιαστικών κινήτρων, μετατρέπουν τον Κάθετο Διάδρομο σε ένα έργο πολιτικού συμβολισμού, χωρίς πραγματικό οικονομικό αντίκρισμα. Οι κυβερνήσεις της περιοχής προβάλλουν τη σημασία του σε επίπεδο στρατηγικής, όμως αποφεύγουν να συγκρουστούν με τις ευρωπαϊκές αγκυλώσεις ή να αναλάβουν το πολιτικό κόστος μιας αναθεώρησης των όρων.

Η επαναλαμβανόμενη αποτυχία των δημοπρασιών δείχνει ότι ο Κάθετος Διάδρομος δεν «υπονομεύεται» από την αγορά· απλώς εγκαταλείπεται από αυτήν. Και όσο οι Βρυξέλλες επιμένουν σε ένα διάτρητο ρυθμιστικό μοντέλο και οι εθνικές κυβερνήσεις περιορίζονται σε επικοινωνιακή διαχείριση, το έργο κινδυνεύει να μείνει στην ιστορία ως ένα ακόμη παράδειγμα ενεργειακής πολιτικής χωρίς εμπορική βάση.

Ο λεγόμενος «ενεργειακός διάδρομος του μέλλοντος» μοιάζει πλέον περισσότερο με προαναγγελθέν ενεργειακό μαρασμό – αποτέλεσμα πολιτικών αποφάσεων που δεν άντεξαν την κρίση της πραγματικής αγοράς.

*Διπλ Μηχανολόγος Μηχανικός ΑΠΘ, Ενεργειακός Αναλυτής

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ, υπεβλήθη μια προσφορά για μεταφορά 48 μεγαβατωρών μέσω της Ρεβυθούσας ενώ δεν υπήρξε ενδιαφέρον για τις άλλες δύο οδεύσεις μέσω του πλωτού σταθμού Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου Αλεξανδρούπολης και του αγωγού ΤΑΡ.

Πηγές του ΥΠΕΝ απέδιδαν το χαμηλό ενδιαφέρον αφενός στη διεθνή γεωπολιτική αναστάτωση και την αβεβαιότητα που αυτή συνεπάγεται αλλά και την αμφίσημη στάση της ΕΕ η οποία έχει αποφασίσει την διακοπή εφοδιασμού με ρωσικό φυσικό αέριο χωρίς όμως να έχουν λυθεί οι ρυθμιστικές εκκρεμότητες για την ανάδειξη νέων οδών εφοδιασμού.

Ο κάθετος διάδρομος, υπενθυμίζεται, περιλαμβάνει το σύστημα αγωγών από την Ελλάδα προς τα Βαλκάνια μέχρι και την Ουκρανία. Υπενθυμίζεται επίσης ότι δεν εκδηλώθηκε ενδιαφέρον ούτε στις δημοπρασίες που έγιναν τον προηγούμενο μήνα (Δεκέμβριο), ωστόσο οι ίδιες πηγές του ΥΠΕΝ εξέφραζαν αισιοδοξία για τις επόμενες διαγωνιστικές διαδικασίες.

Σημειώνεται επίσης ότι δεν εκδηλώθηκε ενδιαφέρον ούτε στις δημοπρασίες που έγιναν τον προηγούμενο μήνα (Δεκέμβριο), ωστόσο οι ίδιες πηγές του ΥΠΕΝ εξέφραζαν αισιοδοξία για τις επόμενες διαγωνιστικές διαδικασίες.