Η απόφαση εξειδικεύει τις διατάξεις του νόμου 5281/2026, με τίτλο «Ενεργή Μάχη», ο οποίος προωθήθηκε από το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, εισάγοντας ένα νέο, ολοκληρωμένο πλαίσιο για τον ετήσιο αντιπυρικό καθαρισμό οικοπέδων.

Το νέο θεσμικό πλαίσιο ενσωματώνει σημαντικές βελτιώσεις, ιδίως στα άρθρα 41 και 43 του νόμου, οι οποίες προέκυψαν μέσα από τη διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης. Στη διαμόρφωση των τελικών ρυθμίσεων συνέβαλε ουσιαστικά και η ΠΟΜΙΔΑ, τόσο με τη συμμετοχή της στη διαβούλευση όσο και με τις τεκμηριωμένες προτάσεις που υπέβαλε στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου. Πολλές από αυτές έγιναν αποδεκτές, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα αλλά και τη δικαιοσύνη του νέου πλαισίου.

Στόχος: Πρόληψη και όχι τιμωρία

Ο νέος νόμος και η εφαρμοστική ΚΥΑ συγκροτούν ένα συνεκτικό και πρακτικά εφαρμόσιμο σύστημα υποχρεώσεων για τους ιδιοκτήτες, επικαρπωτές, μισθωτές και χρήστες οικοπέδων. Κεντρικός στόχος δεν είναι η επιβολή κυρώσεων, αλλά η διευκόλυνση και η ενθάρρυνση της οικειοθελούς συμμόρφωσης των πολιτών.

Η φιλοσοφία του νέου πλαισίου εστιάζει στην ενίσχυση της πυροπροστασίας στον αστικό ιστό, μέσω του συστηματικού ετήσιου καθαρισμού των οικοπέδων, με σκοπό την πρόληψη εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών.

Τι περιλαμβάνει ο υποχρεωτικός καθαρισμός

Ο καθαρισμός των οικοπέδων αποτελεί κρίσιμο μέτρο πρόληψης πυρκαγιάς και περιλαμβάνει:

• κοπή και απομάκρυνση ξερών χόρτων, ζιζανίων και θάμνων,
• απομάκρυνση εύφλεκτων υλικών, απορριμμάτων και εγκαταλελειμμένων αντικειμένων,
• καθαρισμό από κλαδιά, φύλλα και λοιπή φυτική ύλη,
• αραίωση πυκνής ή ανεξέλεγκτης βλάστησης,
• διατήρηση του χώρου καθαρού καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου.

Η υποχρέωση αφορά:

• οικόπεδα εντός εγκεκριμένων σχεδίων πόλεως,
• ακίνητα εντός οικισμών,
• εκτάσεις που βρίσκονται σε απόσταση έως 100 μέτρων από τα όρια οικισμών,
• εκτός σχεδίου γήπεδα στα οποία υπάρχει κτίσμα,

υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία.

Από την υποχρέωση εξαιρούνται οι συντηρούμενοι και περιποιημένοι κήποι κατοικιών και πολυκατοικιών.

Ποιοι είναι υπόχρεοι

Υπόχρεοι για τον καθαρισμό είναι:

• οι ιδιοκτήτες των οικοπέδων,
• οι επικαρπωτές,
• οι μισθωτές ή λοιποί χρήστες,
• οι φορείς του Δημοσίου για τα ακίνητα που διαχειρίζονται ή κατέχουν.

Νέα ενιαία προθεσμία: Από 1 Απριλίου έως 15 Ιουνίου

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά την επιμήκυνση και ενοποίηση της προθεσμίας τόσο για τον καθαρισμό όσο και για την υποβολή της σχετικής δήλωσης.

Πλέον, οι υπόχρεοι έχουν στη διάθεσή τους 76 ημέρες, από την 1η Απριλίου έως και την 15η Ιουνίου κάθε έτους, για να:

1. ολοκληρώσουν τον καθαρισμό του οικοπέδου τους και
2. υποβάλουν τη σχετική δήλωση στην ηλεκτρονική πλατφόρμα entity[“software”,”akatharista.gov.gr”,”Ηλεκτρονική πλατφόρμα δηλώσεων καθαρισμού οικοπέδων”].

Η συγκεκριμένη ρύθμιση αποτέλεσε πρόταση της ΠΟΜΙΔΑ και προβλέπεται δυνατότητα περαιτέρω παράτασης, εφόσον κριθεί αναγκαίο.

Εφόσον η προθεσμία παρέλθει χωρίς την υποβολή δήλωσης, τεκμαίρεται ότι ο υπόχρεος συναινεί στον αυτεπάγγελτο καθαρισμό του ακινήτου του από τον οικείο δήμο.

Αυστηρότερα πρόστιμα για μη καθαρισμό

Το διοικητικό πρόστιμο για τη μη εκπλήρωση της υποχρέωσης καθαρισμού αυξάνεται σε 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, από 0,50 ευρώ που ίσχυε έως σήμερα.

• Ελάχιστο πρόστιμο: 200 ευρώ
• Ανώτατο πρόστιμο: 2.000 ευρώ

Επιπλέον, ο υπόχρεος θα επιβαρύνεται και με το πλήρες κόστος του αυτεπάγγελτου καθαρισμού από τον οικείο δήμο.

Σημαντικές εγγυήσεις υπέρ των πολιτών

Η νέα ΚΥΑ εισάγει ουσιαστικές δικλείδες προστασίας για τους πολίτες:

Προηγούμενη ενημέρωση πριν από την επιβολή προστίμου

Το πρόστιμο για μη καθαρισμό δεν επιβάλλεται αυτομάτως. Προϋπόθεση αποτελεί η προηγούμενη ενημέρωση του υπόχρεου από τον δήμο ή την αρμόδια Πυροσβεστική Υπηρεσία, ώστε να του δοθεί η δυνατότητα συμμόρφωσης.

Μείωση προστίμου κατά 50% σε περίπτωση συμμόρφωσης

Εάν ο υπόχρεος συμμορφωθεί εκ των υστέρων, καθαρίζοντας και συντηρώντας το οικόπεδο, και υποβάλει εμπρόθεσμα ένσταση, το επιβληθέν διοικητικό πρόστιμο μειώνεται κατά 50%.

Προσωπική κοινοποίηση των κυρώσεων

Η πράξη επιβολής προστίμου θα κοινοποιείται προσωπικά στον ενδιαφερόμενο και όχι απλώς με ανάρτηση στα γραφεία του δήμου ή της Πυροσβεστικής, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την ασφάλεια δικαίου.

Νέα, μειωμένα πρόστιμα για μη υποβολή δήλωσης

Σημαντικά μειώνονται τα πρόστιμα για τη μη υποβολή της δήλωσης καθαρισμού:

• 500 ευρώ, εφόσον δεν έχει πραγματοποιηθεί καθαρισμός,
• 100 ευρώ, εφόσον ο καθαρισμός έχει πραγματοποιηθεί αλλά δεν δηλώθηκε.

Υπενθυμίζεται ότι το προηγούμενο καθεστώς προέβλεπε ενιαίο πρόστιμο 1.000 ευρώ σε κάθε περίπτωση.

Ηπιότερες ποινικές κυρώσεις για ψευδή δήλωση

Σημαντική είναι και η αναμόρφωση των ποινικών κυρώσεων σε περίπτωση ψευδούς δήλωσης καθαρισμού.

Πλέον προβλέπονται:

• ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι (6) μηνών,
• χρηματική ποινή 5.000 ευρώ.

Το προηγούμενο καθεστώς προέβλεπε φυλάκιση έως δύο ετών και χρηματικές ποινές από 12.600 έως 54.000 ευρώ.

Αναστολή ποινικής δίωξης έως την εξέταση ένστασης

Με τη νέα ΚΥΑ προβλέπεται ότι:

• ποινική δίωξη για ψευδή δήλωση δεν ασκείται πριν από την παρέλευση της δεκαήμερης προθεσμίας υποβολής ένστασης,
• η εμπρόθεσμη υποβολή ένστασης αναστέλλει την ποινική διαδικασία έως την έκδοση οριστικής απορριπτικής απόφασης.

Η πρόβλεψη αυτή αποτρέπει την άσκοπη άσκηση ποινικών διώξεων και περιορίζει την ταλαιπωρία τόσο των πολιτών όσο και της Δικαιοσύνης.

Δυνατότητα φυσικής υποβολής δήλωσης

Για όσους αδυνατούν να χρησιμοποιήσουν την ηλεκτρονική πλατφόρμα, παρέχεται η δυνατότητα υποβολής της υπεύθυνης δήλωσης με φυσική παρουσία σε ΚΕΠ ή στην αρμόδια Πυροσβεστική Υπηρεσία.

Η δυνατότητα αυτή ισχύει στις εξής περιπτώσεις:

• γενικευμένης δυσλειτουργίας ή μη διαθεσιμότητας της πλατφόρμας,
• υπόχρεων ηλικίας άνω των 67 ετών,
• ατόμων με αναπηρία που διαθέτουν πιστοποίηση από το ΚΕΠΑ,
• περιπτώσεων ανωτέρας βίας, έκτακτης ανάγκης ή φυσικών καταστροφών.

Υποχρεώσεις των δήμων για τα υπολείμματα καθαρισμού

Οι δήμοι υποχρεούνται πλέον να ορίζουν συγκεκριμένους και κατάλληλους χώρους απόθεσης των υπολειμμάτων καθαρισμού, όπου θα μεταφέρονται τα προϊόντα κοπής και αποψίλωσης από τα συνεργεία. Στη συνέχεια, οι δημοτικές υπηρεσίες θα αναλαμβάνουν την αποκομιδή τους.

Η πρόβλεψη αυτή επιλύει ένα σημαντικό πρακτικό πρόβλημα που είχε ανακύψει κατά την εφαρμογή του προηγούμενου πλαισίου.

Καθοριστική η συμβολή της ΠΟΜΙΔΑ

Οι βελτιώσεις που ενσωματώθηκαν στο τελικό κείμενο του νόμου και της ΚΥΑ αποτελούν προϊόν ουσιαστικού διαλόγου μεταξύ της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου και των άμεσα ενδιαφερόμενων φορέων.

Ιδιαίτερη ήταν η συμβολή του τέως Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, κ. Γιάννη Κεφαλογιάννη, ο οποίος επέδειξε διάθεση συνεργασίας κατά τη νομοθετική διαδικασία.

Η ΠΟΜΙΔΑ, ως ο βασικός εκπρόσωπος των ιδιοκτητών ακινήτων της χώρας, συνέβαλε αποφασιστικά στη διαμόρφωση ενός πλαισίου πιο λειτουργικού, αναλογικού και αποτελεσματικού.

Κάλεσμα ενόψει της αντιπυρικής περιόδου 2026

Με την αντιπυρική περίοδο να ξεκινά την 1η Μαΐου και να ολοκληρώνεται στις 31 Οκτωβρίου 2026, η ΠΟΜΙΔΑ καλεί όλους τους υπόχρεους ιδιοκτήτες, χρήστες και διαχειριστές οικοπέδων και ακαλύπτων χώρων να προχωρήσουν άμεσα:

• στον απαιτούμενο καθαρισμό των ακινήτων τους,
• στη διατήρησή τους σε καθαρή κατάσταση καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου,
• και στην έγκαιρη υποβολή της σχετικής δήλωσης.

Η συμμόρφωση με τις νέες διατάξεις δεν αποτελεί μόνο νομική υποχρέωση, αλλά και πράξη κοινωνικής ευθύνης, που συμβάλλει ουσιαστικά στην προστασία της ανθρώπινης ζωής, της περιουσίας και του φυσικού περιβάλλοντος από τον κίνδυνο πυρκαγιάς.

Η ΚΥΑ εξειδικεύει τις διατάξεις του ν. 4662/2020 με τις κύριες αλλαγές που εισάγονται με το νόμο 5281/2026 (Α’ 28) και θέτει, όπως τονίζεται σε σχετική ανακοίνωση του υπουργείου, «σαφείς κανόνες για την πρόληψη πυρκαγιών, ενισχύοντας τον έλεγχο, τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων από τους αρμόδιους φορείς».

Όσον αφορά τον καθαρισμό των οικοπέδων και τις προθεσμίες, οι ιδιοκτήτες, νομείς, επικαρπωτές και μισθωτές ακινήτων υποχρεούνται να προβαίνουν σε καθαρισμό των οικοπέδων και εκτός σχεδίου με κτίσμα, καθώς και ακάλυπτων χώρων από την 1η Απριλίου έως τις 15 Ιουνίου κάθε έτους, καθώς και στη συντήρησή τους καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου (έως 31 Οκτωβρίου).

Οι υποχρεώσεις αφορούν ιδίως περιοχές εντός σχεδίου, εντός ορίων οικισμών, καθώς και εκτάσεις σε ακτίνα έως 100 μέτρων από αυτές, εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία.

Υποβολή δήλωσης καθαρισμού

Σχετικά με την δήλωση του καθαρισμού , όπως ορίζεται από την ΚΥΑ , μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, οι υπόχρεοι οφείλουν να υποβάλουν έως τις 15 Ιουνίου υπεύθυνη δήλωση στην ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα του υπουργείου https://akatharista.apps.gov.gr . Προβλέπεται επίσης, σύμφωνα με την ΚΥΑ, δυνατότητα υποβολής μέσω ΚΕΠ και Πυροσβεστικών Υπηρεσιών σε περιπτώσεις αντικειμενικής αδυναμίας.

Εργασίες καθαρισμού

Οι απαιτούμενες εργασίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:

-Απομάκρυνση ξηρής βλάστησης και φυτικών υπολειμμάτων

-Κλάδεμα δέντρων και αραίωση θάμνων

-Συλλογή και μεταφορά υλικών καθαρισμού

-Απομάκρυνση εύφλεκτων υλικών και απορριμμάτων

-Διατήρηση χαμηλού φορτίου καύσιμης ύλης καθ’ όλη την περίοδο υψηλού κινδύνου

Έλεγχοι και κυρώσεις

Όπως ορίζεται από την ΚΥΑ, οι Δήμοι αξιοποιούν το Εθνικό Μητρώο για την υποστήριξη των ελέγχων, ενώ το Πυροσβεστικό Σώμα διενεργεί ελέγχους αποκλειστικά κατόπιν καταγγελίας κατά την αντιπυρική περίοδο.

Σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης προβλέπονται κυρώσεις ως εξής:

Για μη υποβολή δήλωσης:

-500 ευρώ, εφόσον δεν έχει πραγματοποιηθεί ούτε καθαρισμός ούτε υποβολή δήλωσης

-100 ευρώ, εφόσον έχει πραγματοποιηθεί καθαρισμός αλλά δεν έχει υποβληθεί δήλωση

Για μη καθαρισμό οικοπέδου/ακάλυπτου χώρου σε 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό 200 ευρώ και ανώτατο όριο 2.000 ευρώ

Αυτεπάγγελτος καθαρισμός από τον δήμο με καταλογισμό δαπάνης

Ποινικές κυρώσεις σε περίπτωση ψευδούς δήλωσης (φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών και χρηματική ποινή 5.000 ευρώ)

Ενίσχυση πρόληψης και συντονισμού

Όπως τονίζεται στη σχετική ανακοίνωση, στόχος είναι η έγκαιρη προετοιμασία ενόψει της αντιπυρικής περιόδου και η ουσιαστική μείωση του κινδύνου εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών.

Σημειώνεται ότι το υπουργείο καλεί όλους τους πολίτες και τους αρμόδιους φορείς να συμβάλουν ενεργά στην εφαρμογή των μέτρων, επιδεικνύοντας υπευθυνότητα και συνεργασία για την προστασία της ανθρώπινης ζωής, της περιουσίας και του φυσικού περιβάλλοντος.

Ποιες οι αλλαγές που επέρχονται 

Όπως έγινε γνωστό από το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, με τα άρθρα 41, 43 και 44 του Νόμου 5182/2026 (Α’ 28) και την Κ.Υ.Α. το υφιστάμενο νομικό καθεστώς περί των καθαρισμών οικοπεδικών και λοιπών και ακάλυπτων χώρων και του Εθνικού Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών συμπληρώνεται και τροποποιείται.

Συνοπτικά, οι κύριες αλλαγές στο υπάρχον θεσμικό πλαίσιο που επέρχονται, σύμφωνα με ενημέρωση του υπουργείου, είναι οι παρακάτω:

1. Στους υπόχρεους προς υποβολή δήλωσης καθαρισμού στο Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών εντάσσονται και οι νομείς, που είχαν πριν την υποχρέωση καθαρισμού αλλά δεν υποχρεούνταν σε δήλωση αυτού,

2. Η καταληκτική ημερομηνία καθαρισμού και δήλωσής του στο Μητρώο ταυτίζονται εξαρχής ως η 15η Ιουνίου εκάστου έτους – δε διαφοροποιείται, όπως τονίζεται από την Πολιτική Προστασία, η υποχρέωση συντήρησης καθαρισμού καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου,

3. Εισάγονται εξαιρέσεις στο πεδίο εφαρμογής (εκτός των διαμορφωμένων κήπων που συνεχίζει να ισχύει εισάγεται εξαίρεση και για τις γεωργικές καλλιέργειες και βοσκήσιμες γαίες, τους χώρους με αδυναμία πρόσβασης κ.α.),

4. Εισάγεται πρόβλεψη για την προστασία της χλωρίδας και της βιοποικιλότητας και προστίθεται άρθρο που καθορίζει τη διαχείριση των προϊόντων καθαρισμού με την εφαρμογή του Κανονισμού Καθαριότητας των Δήμων και την υπόδειξη από αυτούς κατάλληλων σημείων απόθεσης,

5. Εισάγεται διαδικασία δήλωσης με φυσικό τρόπο στα Κ.Ε.Π. ή στις Πυροσβεστικές Υπηρεσίες, σε περίπτωση αποδεδειγμένης αδυναμίας χρήσης ηλεκτρονικών υπηρεσιών ή σε ευπαθείς ομάδες 

6. Εξειδικεύεται ο τρόπος ορισμού των ελεγκτικών κλιμακίων των Δήμων,

7. Οι κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση μη εκπλήρωσης των ανωτέρω υποχρεώσεων από τους υπόχρεους τροποποιούνται ως προς το ύψος του προστίμου και πλέον ορίζονται ως εξής:

α. το πρόστιμο που επιβάλλεται από τους αρμόδιους φορείς ελέγχου για τη μη υποβολή δήλωσης μειώνεται από 1000 ευρώ σε: – 500 ευρώ, εφόσον δεν έχει γίνει ούτε καθαρισμός ούτε υποβολή δήλωσης, – 100 ευρώ εφόσον έχει γίνει ο καθαρισμός αλλά δεν έχει υποβληθεί δήλωση,

β. το πρόστιμο για το μη καθαρισμό ενός οικοπεδικού /ακάλυπτου χώρου αυξάνεται από πενήντα λεπτά (0,50) του ευρώ σε ένα (1) ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ με ανώτατο όριο τις 2.000 ευρώ,

γ. Εφόσον υποβληθεί ένσταση το πρόστιμο για το μη καθαρισμό μπορεί να μειωθεί κατά 50%, εφόσον κατά τη διαδικασία της ένστασης ολοκληρωθούν οι ενέργειες καθαρισμού.

8. Οι κυρώσεις για την υποβολή ψευδούς δήλωσης μειώνονται από τουλάχιστον 2 χρόνια φυλάκισης σε τουλάχιστον 6 μήνες και χρηματική ποινή από το προηγούμενο εύρος 12.600 – 54.000 ευρώ σε 5.000 ευρώ.

Σημειώνεται ότι με την Κ.Υ.Α. καταργείται η Πυροσβεστική Διάταξη 20/2024.

Ο Δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, δήλωσε: «Ο “Δρομέας” του Κώστα Βαρώτσου είναι ένα εμβληματικό τοπόσημο για την πόλη. Κάθε δύο χρόνια περίπου προχωράμε στην πολύ εξειδικευμένη εργασία του καθαρισμού του με την Kärcher και τους ευχαριστούμε πάρα πολύ. Είναι μια σπουδαία προσπάθεια, γιατί διατηρούμε ένα σύμβολο. Διατηρούμε τα μνημεία της Αθήνας λαμπερά. Είναι η ιστορία και η μνήμη της πόλης».

Η Αντιδήμαρχος Καθαριότητας και Ανακύκλωσης, Ρωξάνη Μπέη, τόνισε: «Σήμερα προχωρήσαμε στον καθαρισμό ενός γλυπτού που κοσμεί το κέντρο της Αθήνας και απαιτεί πολύ λεπτό χειρισμό. Οι εργασίες στον “Δρομέα”, με τη βοήθεια της Kärcher διήρκησαν πάρα πολλές ώρες και εξελίχθηκαν σε τρεις διαφορετικές φάσεις. Όλη η διαδικασία είναι περιβαλλοντικά φιλική. Εργαζόμαστε για καθαρές γειτονιές και καθαρά μνημεία».

Ο καθαρισμός πραγματοποιήθηκε με σύγχρονο εξοπλισμό υψηλής ακρίβειας που παρείχε η Kärcher, ενώ ο Δήμος Αθηναίων συνέδραμε με παροχή νερού, ρεύματος, πρόσβασης και περίφραξης του χώρου για την ασφάλεια του κοινού και την προστασία του πρασίνου.

Αναλυτικά οι τρεις φάσεις:

• Απορρύπανση με ειδικό αλκαλικό διάλυμα (RM31)
• Ξέπλυμα με ζεστό νερό υπό πίεση (60°C)
• Τελικό ξέπλυμα με απιονισμένο νερό για αποφυγή λεκέδων από άλατα

Αρκετοί είναι εκείνοι που συμμορφώθηκαν με τους όρους της νέας εγκυκλίου ωστόσο υπάρχουν και ιδιοκτήτες, που καθαρίζουν αλλά αφήνουν υπολείμματα έξω από τα οικόπεδα τους ή τα πετούν σε ρέματα με αποτέλεσμα να εξακολουθούν να αποτελούν αιτία πυρκαγιάς.

Σε πολλές περιπτώσεις οι Δήμοι αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα με τον τεράστιο όγκο υλικού καθώς δεν προλαβαίνουν να καθαρίσουν και να το μεταφέρουν στους ειδικά διαμορφωμένους χώρους.

Οι πολίτες οφείλουν να δηλώσουν τον καθαρισμό των οικοπεδικών και ακάλυπτων χώρων στην ηλεκτρονική διεύθυνση akatharista.apps.gov.gr καθώς και στον ιστότοπο του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.

Σε περίπτωση ψευδούς δήλωσης τα πρόστιμα θα ξεκινούν από 1.000 ευρώ ενώ σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να αγγίξουν και τις 54.000 ευρώ.

Το Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών που αποτέλεσε ρύθμιση του νομοσχεδίου του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας στοχεύει στην καταγραφή των υποχρεώσεων των πολιτών κατά την αντιπυρική περίοδο και την τήρηση των μέτρων προληπτικής πυροπροστασίας.

Το σκεπτικό πίσω από την σύσταση του μητρώου ήταν να διενεργηθούν “έξυπνοι” έλεγχοι, καθώς και να συνειδητοποιήσουν οι πολίτες την ανάγκη και την υποχρεωτικότητα του καθαρισμού των οικοπέδων τους κάθε χρόνο ως μέτρο πρόληψης για την αντιπυρική περίοδο.

Για το λόγο αυτό δημιουργήθηκε από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης ειδική ψηφιακή πλατφόρμα με τον τίτλο “Ακαθάριστα Οικόπεδα” στην ηλεκτρονική διεύθυνση akatharista.apps.gov.gr. Παρότι η καταληκτική ημερομηνία δήλωσης καθαρισμού των οικοπέδων ήταν κατ’ εξαίρεση για τον πρώτο χρόνο λειτουργίας του μητρώου η 31η Μαΐου, το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας αποφάσισε την παράτασή της έως τις 30 Ιουνίου.

Την ίδια ώρα οι καθαρισμοί των οικοπεδικών και ακάλυπτων χώρων θα έπρεπε να έχουν ολοκληρωθεί έως τις 30 Απριλίου, ενώ η πλατφόρμα διατέθηκε στο κοινό αυτή την εβδομάδα, γεγονός που έχει φέρει τους ιδιοκτήτες των οικοπέδων αντιμέτωπους με πολλές δυσκολίες και καθυστερήσεις. Παράλληλα, οι ιδιοκτήτες αντιδρούν και στα τσουχτερά πρόστιμα που έχουν οριστεί σε περίπτωση μη συμμόρφωσης και τα οποία ανέρχονται σε 1.000 έως 54.000 ευρώ ενώ απειλούνται και με φυλάκιση δύο χρόνων.

Μέσω της πλατφόρμας οι πολίτες θα έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν αίτηση για τον καθαρισμό του οικοπέδου τους, καθώς και να προχωρήσουν σε καταγγελία για ακαθάριστα οικόπεδα. Παράλληλα, οι δήμοι μέσω της πλατφόρμας θα μπορούν να καταχωρούν τους ελέγχους που θα έχουν διενεργήσει καθώς και τα οικόπεδα που πρόκειται να ελεγχθούν απ’ αυτούς.

Σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 20/2024 Πυροσβεστική Διάταξη «Καθορισμός προληπτικών μέτρων πυροπροστασίας οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων που βρίσκονται σε περιοχές εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων, εντός ορίων οικισμών χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο, σε εκτάσεις που βρίσκονται εντός ακτίνας 100 μ. από τα όρια των ανωτέρω περιοχών, καθώς και σε εκτός σχεδίου γήπεδα με κτίσμα» η οποία εκδόθηκε στις αρχές Μαΐου, καθορίζεται η υποχρέωση των ιδιοκτητών, νομών, επικαρπωτών, μισθωτών ή υπομισθωτών οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων που βρίσκονται σε:

(α) περιοχές εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων,

(β) περιοχές εντός ορίων οικισμών χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο,

(γ) εκτάσεις που βρίσκονται εντός ακτίνας 100 μ. από τα όρια των ανωτέρω περ.(α) και (β), κατόπιν ενημέρωσης της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας και

(δ) εκτός σχεδίου γήπεδα με κτίσμα, για τις εκτάσεις που δεν υπάγονται στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας, σύμφωνα με τον δασικό χάρτη της περιοχής και κατόπιν ενημέρωσης της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας, για τον καθαρισμό των παραπάνω χώρων κατά το χρονικό διάστημα από την 1η μέχρι την 30η Απριλίου εκάστου έτους και τη συντήρησή τους καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, ήτοι από 1η Μαΐου έως 31 Οκτωβρίου, για την αποτροπή κινδύνου πρόκλησης πυρκαγιάς ή ταχείας επέκτασής της.

Από την υποχρέωση αυτή εξαιρούνται οι διαμορφωμένοι, συντηρημένοι κήποι ή φυτευμένες επιφάνειες ακάλυπτων χώρων κτιρίων, πολυκατοικιών, κ.α. των περιοχών και εκτάσεων που αναφέρονται παραπάνω.

Οι εικόνες από την κατάσταση στις Ακτές πριν και μετά την παρέμβαση του «Τυφώνα» είναι εντυπωσιακές. H ομάδα του “Typhoon Project” αποβιβάστηκε στην παραλία Παπά Νερό, στον Άγιο Ιωάννη,σε μια ξεχωριστή αποστολή καθαρισμού. Το μήκος της ακτής, 890 μέτρων, αλλά και ο όγκος των απορριμμάτων που βρέθηκαν σε αυτήν μαρτυρούν τόσο μέγεθος όσο και τις περιβαλλοντικές συνέπειες της πρόσφατης ακραίας κακοκαιρίας.

Σε μόλις 2 ημέρες δράσης, η ομάδα του «Τυφώνα» έχει καθαρίσει μέρος της παραλίας, απομακρύνοντας περισσότερα από 350 κιλά απορρίμματα, ανάμεσά τους πλαστικά αντικείμενα, όπως σακούλες, μπουκάλια νερού και αναψυκτικών, συσκευασίες καλλυντικών, δοχεία απορριπαντικών, καφάσια, συσκευασίες τροφίμων και πλαστικά ποτήρια και καπάκια, καθώς και οικοδομικά υλικά. Λόγω της έκτασης της ρύπανσης, εκτιμάται πως θα χρειαστούν περίπου 8 ημέρες δράσης για την απορρύπανση της συγκεκριμένης ακτής.

Ο «Τυφώνας» θα παραμείνει στις πληγείσες περιοχές συνδράμοντας την Πολιτεία για όσον χρόνο απαιτηθεί, καθώς ο καθαρισμός και η αποκατάσταση των ακτών εκτιμάται πως θα είναι έργο πολύμηνο. Μετά την ολοκλήρωση της παρέμβασης στην περιοχή του Πηλίου, θα εξακολουθήσει τη δραστηριότητά του στη Σκιάθο.

Ο «Τυφώνας» είναι το μοναδικό σκάφος στη Μεσόγειο που εστιάζει τη δράση του στον καθαρισμό ακτών. Στα τέσσερα χρόνια δυναμικής παρουσίας του στις ελληνικές ακτές, εργάζεται συστηματικά, αφοσιωμένος στην απορρύπανσή τους. Στελεχωμένος από πολυμελές πλήρωμα 35 ατόμων , ο «Τυφώνας» πλέει 365 μέρες τον χρόνο στις ελληνικές ακτές, «σαρώνοντας» την ακτογραμμή. Προτεραιότητα του προγράμματος αποτελούν οι ακτές που είναι απρόσιτες και κανένας άλλος δεν δύναται να καθαρίσει. Επιβλητικός και εντυπωσιακός στα μάτια όσων τον έχουν αντικρύσει, ο «Τυφώνας», χάρη στα πλωτά του μέσα και το επιδέξιο έμψυχο δυναμικό του, φτάνει σε απρόσιτες ακτές, απομακρύνοντας απορρίμματα χρόνων ή και δεκαετιών.

Από την έναρξη της δραστηριοποίησής του τον Ιούλιο του 2019 μέχρι σήμερα, ο «Τυφώνας» έχει ολοκληρώσει τον καθαρισμό της νησιωτικής ακτογραμμής και μέρους της ηπειρωτικής, ενώ τον Φεβρουάριο ξεκίνησε έναν κύκλο επαναληπτικών καθαρισμών σε όλη την Ελλάδα. Μέχρι σήμερα, η ομάδα του «Τυφώνα» έχει καλύψει σχεδόν 677 χιλιόμετρα ακτογραμμής, έχει καθαρίσει περισσότερες από 3.851 παραλίες και έχει απομακρύνει 566 τόνους απορριμμάτων.

Το έργο του «Τυφώνα» δεν σταματά στους καθαρισμούς. Η ομάδα του συλλέγει σε καθημερινή βάση δεδομένα για την παράκτια ρύπανση στη χώρα μας και πραγματοποιεί λεπτομερή ανάλυση του είδους και της ποσότητας των απορριμμάτων, προκειμένου να κατανοηθούν το είδος και η έκταση της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης των ακτών. Επίσης, αξιοποιώντας τις πολλές του δυνατότητες, ο «Τυφώνας» φιλοξενείερευνητικές ομάδες από ελληνικά πανεπιστήμια, υποστηρίζοντας έμπρακτα την επιστημονική τους έρευνα για τη θαλάσσια ρύπανση και την προστασία της περιβαλλοντικής μας κληρονομιάς.

Ο «Τυφώνας», καταλύτης στην προστασία των ακτών της χώρας, βρίσκεται πάντα σε ετοιμότητα να συμβάλλει με τον δικό του τρόπο σε ζητήματα μείζονος σημασίας για την περιβαλλοντική κληρονομιά της χώρας.