Κατά τη διάρκεια της συνάντησης οι δύο ηγέτες αντάλλαξαν απόψεις για ζητήματα διμερούς και ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ενίσχυση της συνεργασίας Καναδά- Ευρωπαϊκής Ένωσης σε τομείς κοινών προτεραιοτήτων όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, το διάστημα και η ενέργεια, καθώς και στο πλαίσιο της ελληνικής Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου κατά το πρώτο εξάμηνο του 2027.

Η απόφαση ελήφθη μετά από εβδομάδες εντατικών διαπραγματεύσεων και μια σύντομη παράταση της προθεσμίας για τους αμερικανικούς δασμούς. Στις 21 Αυγούστου, ο Κάρνεϊ ανακοίνωσε ότι οι Καναδοί διαπραγματευτές θα επέστρεφαν στην Οτάβα, υποστηρίζοντας ότι οι αλλαγές της τελευταίας στιγμής στη θέση των ΗΠΑ ήταν άδικες, αντιοικονομικές και έθεταν ερωτήματα σχετικά με την αξιοπιστία οποιασδήποτε συμφωνίας. Την επόμενη ημέρα, τέθηκαν σε ισχύ αμερικανικοί δασμοί 50% σε καναδικά προϊόντα αξίας περίπου 28 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Έκτοτε, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι ο Καναδάς θα απαντήσει δολάριο προς δολάριο και συντελεστή προς συντελεστή, επιβάλλοντας πρόσθετους δασμούς σε εισαγωγές από τις ΗΠΑ ύψους 27,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τις 8 Σεπτεμβρίου. Η Οτάβα ανακοίνωσε επίσης νέα και ενισχυμένη στήριξη ύψους 7,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τους πληγέντες εργαζόμενους και επιχειρήσεις.

Αβεβαιότητα για τη συνέχεια

Μια νέα έρευνα της Abacus Data διαπιστώνει ότι οι Καναδοί υποστηρίζουν σε μεγάλο βαθμό την απόφαση αποχώρησης από τις διαπραγματεύσεις και οι περισσότεροι εγκρίνουν τον τρόπο με τον οποίο ο πρωθυπουργός Κάρνεϊ και η ομοσπονδιακή κυβέρνηση χειρίστηκαν τις εμπορικές συνομιλίες. Αυτή η υποστήριξη ξεπερνά τα περιφερειακά και κομματικά όρια: ακόμη και η πλειοψηφία όσων ψήφισαν Συντηρητικούς το 2025 λένε ότι η αναστολή των συνομιλιών ήταν η σωστή απόφαση.

Αλλά οι Καναδοί είναι πολύ λιγότερο σίγουροι για το τι θα συμβεί στη συνέχεια. Λίγοι αναμένουν μια γρήγορη επίλυση, τέσσερις στους δέκα πιστεύουν ότι η διαμάχη είτε θα κλιμακωθεί είτε θα γίνει ένα διαρκές χαρακτηριστικό της σχέσης, και μόνο ένας στους έξι αναμένει ότι η τρέχουσα εμπορική συμφωνία της Βόρειας Αμερικής θα επιβιώσει τελικά σε μεγάλο βαθμό άθικτη.

Η έρευνα αποκαλύπτει επίσης κάτι σημαντικό σχετικά με το ευρύτερο περιβάλλον που διαμορφώνει τις καναδικές στάσεις απέναντι στη διαμάχη. Οι Καναδοί είναι ισόποσα διχασμένοι ως προς το εάν τα κέρδη των ΗΠΑ από τους καναδικούς πόρους θα πρέπει να θεωρούνται από μόνα τους πρόβλημα. Ταυτόχρονα, μια σαφής πλειοψηφία λέει ότι η εξαγωγή περισσότερων καναδικών πόρων στις Ηνωμένες Πολιτείες θα ήταν καλή για τον Καναδά, εάν κάτι τέτοιο δημιουργήσει θέσεις εργασίας και έσοδα εδώ.

Επτά στους δέκα λένε ότι ο Κάρνεϊ είχε δίκιο που ανέστειλε τις συνομιλίες

Όταν οι Καναδοί ερωτώνται ευθέως εάν η ομοσπονδιακή κυβέρνηση πήρε τη σωστή απόφαση να αναστείλει τις διαπραγματεύσεις αντί να αποδεχθεί τους όρους που προσέφεραν οι Ηνωμένες Πολιτείες, το 71% απαντά ότι ναι.

Μόνο το 17% πιστεύει ότι η καναδική κυβέρνηση πήρε λάθος απόφαση και θα έπρεπε να είχε αποδεχτεί τους όρους για να αποφύγει υψηλότερους δασμούς και μεγαλύτερη οικονομική αβεβαιότητα. Ένα άλλο 12% δεν είναι σίγουρο.

Η επιλογή που παρουσιάστηκε στους ερωτηθέντες αναγνώρισε ρητά ότι η αναστολή των διαπραγματεύσεων θα μπορούσε να σημαίνει υψηλότερους δασμούς και μεγαλύτερη οικονομική αβεβαιότητα. Ακόμα και με αυτή την αντιστάθμιση να έχει καταστεί σαφής, οι Καναδοί τάσσονται υπέρ της απόρριψης των όρων των ΗΠΑ με αναλογία άνω των τεσσάρων προς έναν.

Η υποστήριξη για την απόφαση είναι ευρεία σε όλη τη χώρα, αλλά δεν είναι ομοιόμορφη. Οι κάτοικοι του Κεμπέκ είναι πιο πιθανό να πουν ότι η κυβέρνηση πήρε τη σωστή απόφαση, με ποσοστό 79%. Η υποστήριξη βρίσκεται στο 70% στο Οντάριο, στο 68% στη Βρετανική Κολομβία και στο 66% τόσο στον Ατλαντικό Καναδά όσο και στο Σασκάτσουαν και τη Μανιτόμπα. Η Αλμπέρτα είναι η πιο αδύναμη περιοχή με 61%, αν και ακόμη και εκεί, όσοι λένε ότι ήταν η σωστή απόφαση υπερτερούν αριθμητικά εκείνων που λένε ότι ήταν λάθος σε αναλογία σχεδόν τρία προς ένα.

Πώς ψήφισαν οι διαφορετικές γενεές

Το γενεαλογικό μοτίβο είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά στην έρευνα. Η υποστήριξη για την αναστολή των συνομιλιών αυξάνεται σταθερά με την ηλικία: 56% μεταξύ των ατόμων ηλικίας 18 έως 29 ετών, 63% μεταξύ των ατόμων 30 έως 44 ετών, 70% μεταξύ των ατόμων 45 έως 59 ετών και ένα αξιοσημείωτο 85% μεταξύ των Καναδών 60 ετών και άνω. Οι νεότεροι Καναδοί δεν αντιτίθενται στην απόφαση, αλλά είναι αισθητά πιο αμφίθυμοι. Περισσότεροι από ένας στους τέσσερις από αυτούς (27%) πιστεύουν ότι η κυβέρνηση θα έπρεπε να είχε κάνει τη συμφωνία, περίπου τέσσερις φορές το ποσοστό μεταξύ των γηραιότερων Καναδών (7%).

Πολιτικά, η απόφαση τυγχάνει υποστήριξης από όλο το φάσμα. Σχεδόν εννέα στους δέκα ψηφοφόρους των Φιλελευθέρων το 2025 (87%) λένε ότι η κυβέρνηση έλαβε τη σωστή απόφαση, όπως και το 82% των ψηφοφόρων του Bloc Quebecois και το 78% των ψηφοφόρων του NDP. Πιο συγκεκριμένα, η πλειοψηφία όσων ψήφισαν Συντηρητικούς το 2025 (54%) υποστηρίζει επίσης την απόφαση, σε σύγκριση με το 31% που πιστεύει ότι η Οτάβα θα έπρεπε να είχε αποδεχτεί τους αμερικανικούς όρους. Στο βασικό ερώτημα, αν ο Καναδάς είχε δίκιο να αποχωρήσει, η κυβέρνηση έχει την υποστήριξη της πλειοψηφίας ακόμη και μεταξύ των ψηφοφόρων του κύριου κόμματος της αντιπολίτευσης.

JUST NOW: 71% of Canadians support Prime Minister Mark Carney’s decision to suspend U.S. trade talks, a new poll finds. pic.twitter.com/ywgWWQP0Ro

— WORLD NEWS (@_MAGA_NEWS_) August 29, 2026

Η Ουάσινγκτον προχώρησε στην επιβολή πρόσθετων δασμών 50% σε συγκεκριμένες κατηγορίες καναδικών προϊόντων, συνολικής αξίας περίπου 20 δισ. δολαρίων, ενώ η Οτάβα ανακοίνωσε ότι θα απαντήσει με αντίμετρα. Την ίδια στιγμή, οι δύο πλευρές επιχειρούν να αποδώσουν η μία στην άλλη την ευθύνη για το ναυάγιο των συνομιλιών και την αλλαγή των όρων στο τελευταίο στάδιο των διαπραγματεύσεων.

Η εξέλιξη σηματοδοτεί μια νέα σοβαρή επιδείνωση στις εμπορικές σχέσεις δύο χωρών με εξαιρετικά στενούς οικονομικούς δεσμούς. Η μεταξύ τους ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών προσεγγίζει το 1 τρισ. δολάρια, γεγονός που καθιστά οποιαδήποτε παρατεταμένη εμπορική αντιπαράθεση δυνητικά σημαντική για τις οικονομίες και τις επιχειρήσεις και στις δύο πλευρές των συνόρων.

Το αιφνίδιο ναυάγιο των συνομιλιών αναδεικνύει, παράλληλα, πόσο εύθραυστη παραμένει η προσπάθεια εξομάλυνσης των εμπορικών σχέσεων. Οι πολιτικές πιέσεις, οι αποκλίνουσες απαιτήσεις των δύο κυβερνήσεων και οι διαφωνίες της τελευταίας στιγμής αποδείχθηκαν αρκετές για να ανατρέψουν έναν συμβιβασμό που μέχρι πριν από λίγες ημέρες θεωρούνταν ιδιαίτερα πιθανός.

Η Οτάβα έχει ήδη προαναγγείλει αντίποινα, τα οποία αναμένεται να τεθούν σε ισχύ από τις 8 Σεπτεμβρίου και να στοχεύσουν, μεταξύ άλλων, αμερικανικά προϊόντα χάλυβα και γαλακτοκομικά. Έτσι, η εμπορική διαμάχη μεταξύ των δύο γειτονικών χωρών εισέρχεται σε νέα φάση, με τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης να παραμένει ανοιχτός.

Το παρασκήνιο του ναυαγίου

Το παρασκήνιο της αιφνίδιας κατάρρευσης των διαπραγματεύσεων αποκαλύπτει το Politico, το οποίο, επικαλούμενο περισσότερους από δέκα εν ενεργεία και πρώην Αμερικανούς και Καναδούς αξιωματούχους, λομπίστες και εκπροσώπους επιχειρηματικών οργανώσεων, περιγράφει μια διαδικασία που οδηγήθηκε σε αδιέξοδο κυριολεκτικά στις τελευταίες ώρες.

Οι δύο πλευρές είχαν περάσει περισσότερο από μία εβδομάδα σε εντατικές συνομιλίες και είχαν καταφέρει να διαμορφώσουν σε μεγάλο βαθμό το βασικό πλαίσιο μιας συμφωνίας. Κλαδικοί φορείς και άλλοι ενδιαφερόμενοι είχαν ήδη ενημερωθεί για την πρόοδο των διαπραγματεύσεων, δημιουργώντας την εντύπωση ότι η οριστική συμφωνία ήταν πλέον θέμα χρόνου.

Το απόγευμα της Παρασκευής, ωστόσο, ο Εμπορικός Αντιπρόσωπος των ΗΠΑ, Τζέιμισον Γκριρ, προσήλθε στη συνάντηση με Καναδούς αξιωματούχους εμφανώς προβληματισμένος. Μέσα σε λίγες ώρες, το σκηνικό είχε αλλάξει και οι διαπραγματεύσεις οδηγήθηκαν σε κατάρρευση.

Η συμφωνία θα μπορούσε να σηματοδοτήσει το τέλος μιας περιόδου άνω του ενός έτους κατά την οποία οι διπλωματικές και οικονομικές σχέσεις Ουάσιγκτον και Οτάβας παρέμεναν ιδιαίτερα τεταμένες. Μέχρι εκείνη τη στιγμή, όλα έδειχναν ότι οι δύο κυβερνήσεις βρίσκονταν κοντά σε έναν συμβιβασμό.

Η μάχη για τις ευθύνες

Μετά το ναυάγιο ξεκίνησε σχεδόν αμέσως η προσπάθεια κάθε πλευράς να αποδώσει την ευθύνη στην άλλη.

Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η καναδική πλευρά επανέφερε νέες απαιτήσεις στο τελικό στάδιο των συνομιλιών, μεταξύ άλλων σε σχέση με τους δασμούς στα βαρέα φορτηγά.

Από την πλευρά τους, οι Καναδοί στρέφουν την προσοχή στις εσωτερικές διαφωνίες της κυβέρνησης Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι η έλλειψη ξεκάθαρου συντονισμού μεταξύ διαφορετικών αξιωματούχων της αμερικανικής κυβέρνησης επηρέασε καθοριστικά την πορεία των διαπραγματεύσεων.

Το αποτέλεσμα ήταν η μετάβαση, μέσα σε ελάχιστο χρόνο, από μια σχεδόν ολοκληρωμένη εμπορική συμφωνία σε μια νέα αντιπαράθεση μεταξύ των δύο χωρών.

Από τις διαπραγματεύσεις στους δασμούς

Η κατάρρευση των συνομιλιών ακολουθήθηκε άμεσα από νέα εμπορικά μέτρα. Δασμοί ύψους 50% σε καναδικά προϊόντα συνολικής αξίας περίπου 20 δισ. δολαρίων τέθηκαν σε ισχύ το Σάββατο, ενώ η κυβέρνηση του Μαρκ Κάρνεϊ έχει ήδη δεσμευθεί να προχωρήσει σε αντίστοιχα αντίμετρα.

Η εξέλιξη είναι ιδιαίτερα σημαντική για δύο οικονομίες που συνδέονται στενά μέσω αλυσίδων εφοδιασμού και εμπορικών ροών. Παράλληλα, η νέα ένταση ενδέχεται να επηρεάσει και το Μεξικό, το οποίο διατηρεί ισχυρούς εμπορικούς δεσμούς τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με τον Καναδά.

Η συγκυρία είναι επιπλέον πολιτικά ευαίσθητη για την κυβέρνηση Τραμπ. Η επιβολή νέων δασμών μπορεί να αυξήσει το κόστος των εισαγωγών και να εντείνει τις οικονομικές πιέσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ, σε μια περίοδο κατά την οποία πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.

Όπως ανέφερε πρώην αξιωματούχος του Γραφείου του Εμπορικού Αντιπροσώπου των ΗΠΑ, υπό αυτές τις συνθήκες το πολιτικό κόστος μιας συμφωνίας μπορεί να αποδειχθεί τόσο υψηλό, ώστε να είναι ευκολότερο για μια κυβέρνηση να εγκαταλείψει τις διαπραγματεύσεις παρά να προχωρήσει σε παραχωρήσεις.

Ανάλογες πιέσεις αντιμετώπιζε και ο Καναδός πρωθυπουργός. Ο Κάρνεϊ θα δυσκολευόταν να παρουσιάσει ως πολιτική επιτυχία μια συμφωνία που θα περιλάμβανε παραχωρήσεις στις αμερικανικές απαιτήσεις, ιδιαίτερα απέναντι σε μια καναδική κοινή γνώμη που εμφανίζεται ιδιαίτερα ενοχλημένη από θέσεις της Ουάσιγκτον οι οποίες θεωρούνται ότι αγγίζουν ζητήματα εθνικής κυριαρχίας.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται θέματα που αφορούν τον πολιτισμό, αλλά και τη δυνατότητα του Καναδά να διατηρεί την ελευθερία σύναψης εμπορικών συμφωνιών με άλλες χώρες.

Έτσι, οι οικονομικές διαφορές συνδυάστηκαν με σημαντικές πολιτικές πιέσεις, καθιστώντας πολύ δυσκολότερη την επίτευξη ενός συμβιβασμού, ακόμη και όταν σε τεχνικό επίπεδο οι δύο πλευρές είχαν πλησιάσει σημαντικά.

Στο επίκεντρο οι διαφωνίες Γκριρ – Λάτνικ

Παράλληλα με την αντιπαράθεση μεταξύ Ουάσιγκτον και Οτάβας, οι διαπραγματεύσεις ανέδειξαν και πιθανές εσωτερικές τριβές στην αμερικανική κυβέρνηση, με επίκεντρο τις αρμοδιότητες του Τζέιμισον Γκριρ και του υπουργού Εμπορίου Χάουαρντ Λάτνικ.

Ο Λευκός Οίκος επιμένει ότι οι δύο αξιωματούχοι βρίσκονταν σε πλήρη συνεννόηση. Ωστόσο, σύμφωνα με δύο πρόσωπα που είχαν γνώση των συνομιλιών, ο Λάτνικ φέρεται να θεωρούσε ότι το πλαίσιο συμφωνίας που είχε διαμορφώσει η ομάδα του Γκριρ παρουσιάστηκε στο υπουργείο του χωρίς προηγούμενη επαρκή συνεννόηση, παρότι περιείχε ζητήματα που εμπίπτουν στη δική του αρμοδιότητα.

Ο Γκριρ είχε αναλάβει τις διαπραγματεύσεις με βασικό στόχο την αποτροπή της επιβολής των νέων αμερικανικών δασμών 50% που είχε ανακοινώσει ο Τραμπ έναν μήνα νωρίτερα. Η αρχική προθεσμία για την επίτευξη συμφωνίας ήταν οι 30 ημέρες.

Οι δασμοί επρόκειτο να τεθούν σε ισχύ τα μεσάνυχτα της 19ης Αυγούστου. Ο Αμερικανός πρόεδρος, ωστόσο, αποφάσισε να παρατείνει την προθεσμία κατά τρεις ημέρες και την Τρίτη ανακοίνωσε μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ότι η καθυστέρηση οφειλόταν στο γεγονός πως, υπό την προϋπόθεση της ολοκλήρωσης των εγγράφων, ΗΠΑ και Καναδάς είχαν καταλήξει σε συμφωνία.

Η αισιοδοξία του Τραμπ, όμως, δεν αντανακλούσε πλήρως την πραγματική κατάσταση των συνομιλιών. Παρέμεναν ανοιχτά ορισμένα από τα πιο δύσκολα ζητήματα, μεταξύ των οποίων οι αμερικανικοί δασμοί στα αυτοκίνητα, τον χάλυβα και το αλουμίνιο.

Οι συγκεκριμένοι τομείς υπάγονταν στην αρμοδιότητα του Λάτνικ, γεγονός που του έδινε σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της τελικής συμφωνίας.

Οι επαφές Λάτνικ – Κάρνεϊ

Ο Λάτνικ, ο οποίος έχει υιοθετήσει ιδιαίτερα σκληρή στάση απέναντι στον Καναδά και στις θέσεις της Οτάβα, είχε απευθείας επικοινωνία με τον Κάρνεϊ αρκετές φορές κατά την τελευταία εβδομάδα των διαπραγματεύσεων.

Σύμφωνα με τρία πρόσωπα με γνώση της διαδικασίας, οι δύο άνδρες αντάλλαξαν μηνύματα και είχαν τηλεφωνικές συνομιλίες, ενώ μία από τις πηγές ανέφερε ότι επικοινώνησαν ακόμη και την Παρασκευή, την ημέρα κατά την οποία οι διαπραγματεύσεις κατέρρευσαν.

Πρόσωπο που γνώριζε τις συνομιλίες εκτίμησε στο Politico ότι η συγκεκριμένη κατάσταση ενδέχεται να εξηγεί, τουλάχιστον εν μέρει, γιατί οι δύο πλευρές κατέληξαν να αλληλοκατηγορούνται ότι άλλαξαν τους όρους της συμφωνίας στο τελευταίο στάδιο.

Κάρνεϊ: «Δεν μπορεί να ειπωθεί το ίδιο για την αμερικανική κυβέρνηση»
Ο Μαρκ Κάρνεϊ υιοθέτησε ουσιαστικά αυτή την εκδοχή, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η απουσία ενιαίας γραμμής στην αμερικανική πλευρά συνέβαλε στην απόφασή του να αποχωρήσει από τις διαπραγματεύσεις.

Σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε το Σάββατο στην Οτάβα, ο Καναδός πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η καναδική διαπραγματευτική ομάδα παρέμεινε ενωμένη καθ’ όλη τη διάρκεια των συνομιλιών, προσθέτοντας ότι δεν θα μπορούσε να υποστηρίξει το ίδιο για την αμερικανική κυβέρνηση. Η Ουάσιγκτον, ωστόσο, απορρίπτει κατηγορηματικά αυτή την ερμηνεία.

Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου υποστήριξε ότι δεν υπήρχε ουσιαστική διάσταση μεταξύ Γκριρ και Λάτνικ και χαρακτήρισε την αντίθετη εκδοχή ως αντιπερισπασμό της καναδικής πλευράς. Όπως ανέφερε, δεν υπήρξε περίπτωση ο Λάτνικ να κινηθεί αυτόνομα και να οδηγήσει μόνος του τις διαπραγματεύσεις σε αποτυχία.

Το υπουργείο Εμπορίου των ΗΠΑ δεν σχολίασε τις σχετικές πληροφορίες του Politico, ενώ το Γραφείο του Εμπορικού Αντιπροσώπου επίσης απέφυγε να τοποθετηθεί.

Ωστόσο, ακόμη και υποστηρικτές της αμερικανικής κυβέρνησης αναγνωρίζουν ότι, παρά το γεγονός πως ο Γκριρ είχε την ευθύνη των συνομιλιών, αρκετές από τις καναδικές απαιτήσεις αφορούσαν τομείς που εποπτεύει ο Λάτνικ. Ως εκ τούτου, το υπουργείο Εμπορίου είχε αναπόφευκτα σημαντικό λόγο στην τελική διαμόρφωση οποιασδήποτε συμφωνίας.

Οι διαφωνίες αυτές, άλλωστε, δεν εμφανίστηκαν για πρώτη φορά. Σε προηγούμενα στάδια των διαπραγματεύσεων είχαν ήδη προκύψει αντιθέσεις σχετικά με τους δασμούς στα μέταλλα, με τον Λάτνικ να αντιδρά σε ευρύτερες παραχωρήσεις προς την καναδική πλευρά.

Το ναυάγιο της τελευταίας στιγμής δείχνει έτσι ότι, πίσω από την αντιπαράθεση ΗΠΑ και Καναδά, δεν υπήρχαν μόνο οι διαφορές μεταξύ των δύο κυβερνήσεων, αλλά και σύνθετες πολιτικές και θεσμικές ισορροπίες στο εσωτερικό της ίδιας της κυβέρνησης Τραμπ.

Ο Καναδάς «δεν μπορεί να δεχθεί» αυτό που πρότειναν οι Ηνωμένες Πολιτείες για να συναφθεί μια εμπορική συμφωνία, πρόσθεσε.

«Τις επόμενες ημέρες θα δώσουμε στη δημοσιότητα λεπτομέρειες γι’ αυτά τα νέα δασμολογικά μέτρα, μέτρα τα οποία θα τεθούν σε ισχύ την Τρίτη μετά την Ημέρα της Εργασίας», δήλωσε ο Μαρκ Κάρνεϊ. Στις ΗΠΑ και τον Καναδά, η Ημέρα της Εργασίας γιορτάζεται την πρώτη Δευτέρα του Σεπτεμβρίου.

Η συνάντηση διεξήχθη σε κλίμα έντασης, με τις σχέσεις ΗΠΑ – Καναδά να παραμένουν τεταμένες από την πρώτη ημέρα της επιστροφής του Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Κεντρικό αγκάθι παραμένουν οι δασμοί και το εμπορικό ισοζύγιο, θέματα που ο Τραμπ έχει μετατρέψει σε προσωπική σταυροφορία.

Ο Καναδάς είναι η μοναδική χώρα της G7 που δεν έχει καταλήξει σε νέα εμπορική συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Τραμπ έχει επιβάλει δασμούς 35% σε όλα τα εισαγόμενα καναδικά προϊόντα, πλήττοντας σοβαρά τη βιομηχανία και τις εξαγωγές της Οτάβα.

Σε ερώτηση δημοσιογράφου για το ενδεχόμενο μείωσης των δασμών, ο Τραμπ απέφυγε να απαντήσει ευθέως, δηλώνοντας: «Θα τα πούμε αργότερα αυτά, θα μιλήσουμε σίγουρα για δασμούς». Ωστόσο, επιχείρησε να διατηρήσει μια πιο συναινετική στάση:
«Γεωγραφικά είμαστε κοντά με τον Καναδά. Θέλουμε συνεργασία στο εμπόριο. Εμείς δίνουμε τα πάντα στον Καναδά… Θα κάνουμε υποχωρήσεις, ειδικά στον χάλυβα, αλλά πρέπει να πληρωθούν δασμοί».

Ο Καναδός πρωθυπουργός, εμφανώς πιο διπλωματικός, απάντησε ότι «ο Καναδάς είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εμπορικός σύμμαχος των ΗΠΑ» και υπογράμμισε την πρόθεση της χώρας του «να βρεθεί μια καλή συμφωνία και για τις δύο πλευρές».

Από τα εμπορικά στα εσωτερικά και στη Μέση Ανατολή

Όπως συνηθίζει, ο Τραμπ εκμεταλλεύτηκε τη συνέντευξη για να αγγίξει και άλλα, άσχετα θέματα. Με χιούμορ, τρολάρισε για άλλη μια φορά την ιδέα προσάρτησης του Καναδά στις ΗΠΑ, ενώ στη συνέχεια επιτέθηκε στον Τζο Μπάιντεν, χαρακτηρίζοντάς τον «τον χειρότερο πρόεδρο που είχαμε ποτέ».

Κατηγόρησε τους Δημοκρατικούς το κυβερνητικό shutdown, λέγοντας ότι «είναι σαν επίθεση καμικάζι, δεν έχουν τίποτα να χάσουν, έχασαν τις εκλογές». Παράλληλα, επιτέθηκε και σε δημάρχους πόλεων των ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντας τον δήμαρχο του Σικάγο «απαίσιο», ενώ υποστήριξε ότι «η Ουάσιγκτον είναι πλέον ένα ασφαλές μέρος, όπου μπορείς να βγεις για φαγητό με την οικογένειά σου χωρίς φόβο».

Οι αναφορές σε Πούτιν και τη Μέση Ανατολή

Στο ζήτημα της Μέσης Ανατολής, ο Τραμπ δήλωσε αισιόδοξος ότι «η ειρήνη είναι κοντά», σημειώνοντας πως «μια ομάδα βρίσκεται ήδη στο Κάιρο και θα σταλεί και δεύτερη».

Ωστόσο, δεν έκρυψε την απογοήτευσή του για τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, λέγοντας πως «η κατάσταση εκεί είναι πιο δύσκολη κι από τη Μέση Ανατολή». Εξέφρασε επίσης προβληματισμό για τον «τρελό αριθμό» των 8.000 στρατιωτών που σκοτώθηκαν την προηγούμενη εβδομάδα. Η συνάντηση των δύο ηγετών έκλεισε χωρίς κοινή δήλωση, γεγονός που αντικατοπτρίζει το ψυχρό κλίμα στις σχέσεις Ουάσιγκτον-Οτάβα, αλλά και την πρόθεση του Τραμπ να συνεχίσει την επιθετική εμπορική του πολιτική, ακόμα και απέναντι σε στενούς συμμάχους των ΗΠΑ.

Η δήλωσή του έρχεται σε μια περίοδο αυξημένων εντάσεων με τις ΗΠΑ μετά τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ, αν και ο Κάρνεϊ έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο συμμετοχής στο σχεδιαζόμενο από τον Αμερικανό πρόεδρο σύστημα πυραυλικής άμυνας.

Μία ημέρα αργότερα, ο υπουργός Άμυνας του Καναδά, Ντέιβιντ ΜακΓκίντι, τόνισε ότι η χώρα του επιθυμεί να ενισχύσει γρήγορα τις αμυντικές της δυνατότητες λόγω των αυξανόμενων παγκόσμιων απειλών, που συνιστούν ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία και η αυξανόμενη επιθετικότητα της Κίνας. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στην προστασία της κυριαρχίας του Καναδά στην Αρκτική.

Η άμυνα αποτέλεσε κεντρικό σημείο και στην Εναρκτήρια Ομιλία του Θρόνου.

Η ομιλία περιλάμβανε δεσμεύσεις για «ανασυγκρότηση, επανεξοπλισμό και επανεπένδυση» στις ένοπλες δυνάμεις και αναφορά στην πρόθεση του Καναδά να ενισχύσει τις σχέσεις του με τους Ευρωπαίους συμμάχους και να συμμετάσχει στο ReArm Europe.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε προτείνει τη δωρεάν συμμετοχή του Καναδά στο αμερικανικό αντιπυραυλικό σύστημα «Golden Dome», υπό την προϋπόθεση ότι η χώρα θα δεχθεί να γίνει η 51η πολιτεία των Ηνωμένων Πολιτειών. Η πρόταση αυτή προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις και απαντήθηκε από τον Καναδό πρωθυπουργό με ένα ξεκάθαρο μήνυμα κυριαρχίας.

«Το Κοινοβούλιό μας λειτουργεί βάσει κανόνων και παραδόσεων. Σε αυτές τις αξίες εδράζεται η αθηναϊκή μας Δημοκρατία. Ναι, εμείς είμαστε η Αθήνα, αυτοί είναι η Ρώμη. Και θα νικήσουμε. Βρισκόμαστε στη Χρυσή Εποχή της Αθήνας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Μαρκ Κάρνεϊ, ενισχύοντας το αφήγημα του κοινοβουλευτικού σεβασμού και της εθνικής ανεξαρτησίας.

Σε τηλεοπτική του εμφάνιση στην εκπομπή «Εξουσία και Πολιτική» του CBC, ο Καναδός ηγέτης τόνισε πως η χώρα πρέπει να προχωρήσει σε στενότερη αμυντική συνεργασία με ευρωπαϊκούς εταίρους. Όπως σημείωσε, ο στόχος είναι η σταδιακή απεξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες σε ό,τι αφορά την προμήθεια όπλων και πυρομαχικών.

Το αφήγημα της εθνικής αυτονομίας ενίσχυσε και η ιστορική παρέμβαση του βασιλιά Καρόλου, ο οποίος απηύθυνε ομιλία από τον θρόνο — την πρώτη από μονάρχη εν ενεργεία από το 1977 — σηματοδοτώντας την αποφασιστικότητα του Καναδά να διατηρήσει τον κυρίαρχο ρόλο του στη διεθνή σκακιέρα.

Την ίδια στιγμή, ο Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε τις προτάσεις του με οικονομικούς όρους. «Είπα στον Καναδά, που θέλει διακαώς να ενταχθεί στο θαυμαστό μας σύστημα του Χρυσού Θόλου, ότι θα του κοστίσει 61 δισ. δολάρια αν παραμείνει ξεχωριστό κράτος, αλλά απολύτως τίποτα αν γίνει η αγαπημένη μας 51η πολιτεία», δήλωσε με το γνωστό του ύφος.

Παρ’ όλα αυτά, ο Κάρνεϊ δεν απέκλεισε την πιθανότητα επενδυτικής συμμετοχής στο φιλόδοξο πρόγραμμα αντιπυραυλικής άμυνας που οραματίζεται ο Τραμπ — ένα πρότζεκτ συνολικού κόστους 175 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με στόχο την προστασία των ΗΠΑ από ενδεχόμενες απειλές εκ μέρους της Κίνας και της Ρωσίας.

Πριν από τη συνάντηση, ο Κάρνεϊ είχε δηλώσει πως ο βασικός στόχος του τετ α τετ είναι να επιχειρηθεί «επαναφορά» της σχέσης ανάμεσα στις δύο χώρες, η οποία έχει πληγεί από την πολιτική των αμερικανικών δασμών και τα αλλεπάλληλα υπονοούμενα Τραμπ για προσάρτηση.

Κατά την κοινή τους εμφάνιση μπροστά στους δημοσιογράφους, ο Αμερικανός πρόεδρος συνεχάρη τον Καναδό πρωθυπουργό για τη νίκη του στις εκλογές, χαρακτηρίζοντάς την «μία από τις μεγαλύτερες επιστροφές στην ιστορία της πολιτικής», ενώ δεν δίστασε να προσθέσει με χιούμορ: «Ίσως και μεγαλύτερη από τη δική μου». 

Από την πλευρά του, ο Κάρνεϊ ευχαρίστησε τον πρόεδρο για τη «φιλοξενία του», υπογραμμίζοντας πως εξελέγη «για να μεταμορφώσει τον Καναδά». 

• Η ατμόσφαιρα όμως έγινε πιο αμήχανη όταν τέθηκε το ζήτημα των δηλώσεων Τραμπ για πιθανή μετατροπή του Καναδά σε 51η πολιτεία των ΗΠΑ. 

Ο Κάρνεϊ, εμφανώς ενοχλημένος από την αναφορά του Τραμπ στον Καναδά ως «ευκαιρία ακινήτων», απάντησε κοφτά: «Κάποια μέρη δεν είναι ποτέ προς πώληση». Και πρόσθεσε με έμφαση: «Δεν είναι προς πώληση και δεν θα είναι ποτέ». 

Ο Τραμπ υποβάθμισε τη σημασία της δήλωσης του Κάρνεϊ, τονίζοντας πως αυτή δεν θα επηρεάσει τις σημερινές συνομιλίες τους. Στη συνέχεια, με το γνώριμο υπαινικτικό του ύφος, πρόσθεσε: «Μόνο ο χρόνος θα δείξει» και «ποτέ μη λες ποτέ». «Θα δούμε με τον καιρό τι θα συμβεί».

Ο Αμερικανός πρόεδρος επανήλθε στο θέμα της «πολιτειακής ένταξης», λέγοντας ότι εξακολουθεί να στηρίζει την ιδέα, και υποστήριξε πως κάτι τέτοιο θα σήμαινε «δωρεάν στρατιωτική κάλυψη και τεράστια μείωση φόρων για τους Καναδούς». Δεν παρέλειψε να κάνει και μια προσωπική αναφορά, σημειώνοντας ότι μέλη της οικογένειας της μητέρας του ζούσαν στον Καναδά και χαρακτηρίζοντας τη χώρα «πολύ ξεχωριστό μέρος».

«Πρόθεσή μου ήταν πάντα να θέσω αυτά τα ζητήματα άμεσα», τόνισε ο Καναδός πρωθυπουργός, υπογραμμίζοντας ότι επιδιώκει να συζητήσει τόσο τα επείγοντα θέματα των δασμών όσο και τη μακροπρόθεσμη στρατηγική συνεργασία των δύο χωρών.

Σε ερώτηση δημοσιογράφου αν κατά την πρόσφατη τηλεφωνική επικοινωνία τους ο Τραμπ υπαινίχθηκε ότι ο Καναδάς θα μπορούσε να γίνει η 51η πολιτεία των ΗΠΑ — σχόλιο που ο Αμερικανός πρόεδρος έχει κάνει επανειλημμένα δημοσίως — ο Κάρνεϊ απάντησε κατηγορηματικά: «Όχι, δεν το είπε».

Αναφορικά με τη στάση της κυβέρνησης Τραμπ έναντι του Καναδά, ο Καναδός πρωθυπουργός δήλωσε με νόημα: «Πρέπει πάντα να διακρίνουμε την επιθυμία από την πραγματικότητα», προσθέτοντας με έμφαση: «Το ενδεχόμενο να γίνει ο Καναδάς πολιτεία των Ηνωμένων Πολιτειών δεν πρόκειται να συμβεί ποτέ. Ποτέ».

Ο Κάρνεϊ παραδέχτηκε ότι η συνάντησή του με τον Τραμπ δεν πρόκειται να είναι εύκολη. «Δεν προσποιούμαι ότι οι συζητήσεις θα είναι εύκολες… Θα παλέψω για την καλύτερη δυνατή συμφωνία για τον Καναδά», δήλωσε.

Ο νέος πρωθυπουργός δήλωσε ότι δεν πρόκειται να επισκεφθεί την Ουάσινγκτον αν δεν υπάρξει σαφής δέσμευση για έναν διάλογο που θα αναγνωρίζει πλήρως την καναδική κυριαρχία. Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε έντονα φορτισμένο κλίμα, μετά τις επαναλαμβανόμενες δηλώσεις του Τραμπ περί μετατροπής του Καναδά σε «51η Πολιτεία» των ΗΠΑ — ρητορική που έχει πυροδοτήσει αντιδράσεις και αγανάκτηση στον καναδικό λαό.

Ο Κάρνεϊ, ο οποίος ήταν επικεφαλής του Φιλελεύθερου Κόμματος που κατήγαγε ιστορική νίκη στις πρόωρες εκλογές της Δευτέρας, διαμήνυσε ότι «ένα τέτοιο σενάριο δεν πρόκειται ποτέ, μα ποτέ να συμβεί.»

Μάλιστα, αναφερθείς σε παρόμοια ρητορική του Τραμπ απέναντι και σε άλλες χώρες, ο Κάρνεϊ σημείωσε ότι «ειλικρινά, δεν νομίζω ότι θα συμβεί ποτέ με καμία άλλη χώρα… είτε πρόκειται για τον Παναμά, είτε για τη Γροιλανδία, είτε για οπουδήποτε αλλού».

Ωστόσο, ο Καναδός πρωθυπουργός τόνισε πως υπάρχει «δυνατότητα win-win» για τη χώρα του, αν μπορέσει να εξασφαλίσει μια συμφωνία με τις ΗΠΑ και ταυτόχρονα να ενισχύσει τις εμπορικές σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο.