Ο μηχανισμός είναι απλός: οι δημιουργοί περιεχομένου ανεβάζουν προκλητικά ή ενοχλητικά βίντεο, ξέροντας πως οι θεατές θα αντιδράσουν έντονα. Ο αλγόριθμος «μετρά» αυτή την αντίδραση ως υψηλό engagement και το προβάλλει ακόμα περισσότερο, εκτοξεύοντας τη δημοφιλία του δημιουργού. Έτσι, όσο περισσότερα νεύρα προκαλείς, τόσο περισσότερα views κερδίζεις.

Η περίπτωση της Γουίντα Ζέσου, μιας δημιουργού περιεχομένου που πέρυσι πληρώθηκε 150.000 δολάρια για μία μόνο ανάρτηση, είναι χαρακτηριστική.

Στα βίντεό της, όπου παρουσιάζει τη ζωή ενός «πανέμορφου μοντέλου» στη Νέα Υόρκη, το κοινό εξοργίζεται — κι αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο. «Λαμβάνω πολλά οργισμένα σχόλια», δήλωσε στο BBC η ίδια, αποκαλύπτοντας πως η περσόνα που υποδύεται είναι σχεδιασμένη επίτηδες για να προκαλεί αντιδράσεις.

Οι ειδικοί, πάντως, κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Ο Δρ. Γουίλιαμ Μπρέιντι, ερευνητής της σχέσης ανθρώπινου εγκεφάλου και τεχνολογίας, εξηγεί πως αυτού του είδους το περιεχόμενο «παίζει με τα συναισθήματά μας», διεγείροντας τον θυμό και κρατώντας μας κολλημένους στην οθόνη.

Από την πλευρά της, η καθηγήτρια επικοινωνίας Άριελ Χέιζελ επισημαίνει πως «είναι εξαντλητικό να βιώνεις έντονα συναισθήματα όλη την ώρα», κάτι που οδηγεί πολλούς χρήστες να αποφεύγουν πλέον ακόμα και την ενημέρωση.

Η άνοδος του rage baiting συμπίπτει με την αύξηση των οικονομικών κινήτρων από τις ίδιες τις πλατφόρμες. Όσο περισσότερο engagement, τόσο περισσότερα έσοδα.

Όπως εξηγεί η podcaster Άντρια Τζόουνς, «ένα βίντεο με μια γάτα μπορεί να μας φτιάξει τη διάθεση, αλλά δεν θα σχολιάσουμε. Αντίθετα, ένα προσβλητικό βίντεο μάς εξοργίζει – και το σχόλιό μας θεωρείται “ποιοτικό engagement” από τον αλγόριθμο».

Το πρόβλημα, όπως λένε οι αναλυτές, δεν είναι μόνο η εκμετάλλευση του θυμού, αλλά και η νορμαλοποίηση της τοξικότητας στο διαδίκτυο.

«Οι αλγόριθμοι ενισχύουν την οργή», τονίζει ο Δρ. Μπρέιντι. «Αρκεί ένα μικρό ποσοστό ακραίων χρηστών για να δημιουργηθεί η ψευδαίσθηση πως η πλειοψηφία είναι θυμωμένη».

Σε βίντεο που ανήρτησαν ορισμένες από τις influencers, φαίνεται το σκάφος ξαφνικά να βυθίζεται ενώ οι ίδιες απολάμβαναν χορό και σαμπάνια.

Στα ίδια πλάνα φαίνονται οι καλλίγραμμες νεαρές να φορούν τα πορτοκαλί σωσίβια περιμένοντας τη διάσωσή τους με μια από αυτές να φωνάζει έντρομη «γα… τη ζωή μου».

Το απρόοπτο, πάντως, δεν φάνηκε να επηρεάζει τη διάθεση των influencers οι οποίες συνέχιζαν να χορεύουν και να γελάνε αφού είχαν διασωθεί από το σκάφος που βυθιζόταν.

Μια εξ αυτών, μάλιστα, πρόλαβε και πήρε μαζί της μια τεκίλα αξίας 330 δολαρίων την οποία απόλαυσε φωνάζοντας «το μωρό είναι ασφαλές».

Σύμφωνα με την αστυνομία η 37χρονη Aline Tamara Moreira de Amorim και η 27χρονη Beatriz Tavares da Silva Faria εντοπίστηκαν πνιγμένες μετά το ναυάγιο του σκάφους στο οποίο επέβαιναν στην περιοχή «Λαιμός του Διαβόλου».

«Κάποιοι από τους επιβαίνοντες του σκάφους δεν ήθελαν να βάλουν σωσίβιο γιατί τραβούσαν selfies. Είπαν, επίσης, ότι τα σωσίβια κρύβουν το μαύρισμά τους» δήλωσε ο αρχηγός της αστυνομίας στην πόλη Σάο Βινσέντε.

Όπως κατέθεσε ο χειριστής του σκάφους η τραγωδία συνέβη όταν ένα κύμα χτύπησε το σκάφος στις 29 Σεπτεμβρίου την ώρα που επέστρεφε στην ακτή. Κατά τον ίδιο στο σκάφος επέβιναν έξι influencers και ο ίδιος ενώ η χωρητικότητα του σκάφους ήταν για πέντε άτομα.

Η σορός της Beatriz εντοπίστηκε στη θάλασσα από λιμενικούς ενώ το πτώμα της Aline εντοπίστηκε μια εβδομάδα αργότερα σε παραλία όπου είχε ξεβραστεί.

Πηγή: protothema.gr

Οι influencers για τα οικονομικά είναι η νέα τάση στο διαδίκτυο, με απλές συμβουλές για ένα καλό κομπόδεμα, αφού οι άνθρωποι αυτοί παράγουν ψυχαγωγικό υλικό, χρησιμοποιούν το Ίντερνετ όπως κάθε influencer που σέβεται τον εαυτό του και δίνουν λύσεις αποταμίευσης και επενδύσεων σε απλά βήματα. Διαβεβαιώνουν, παράλληλα, ότι δεν βγάζουν λαγούς από καπέλα, δηλώνουν ότι δεν είναι επενδυτικοί ή νομικοί σύμβουλοι και συνιστούν σε όλους να μην λαμβάνουν επενδυτικές ή νομικές συμβουλές απλώς από έναν τύπο στο διαδίκτυο, αλλά να κάνουν μόνοι τους τη δική τους έρευνα, αφού, όπως λένε, η γνώση μπορεί να πάει κόντρα στο φόβο.

«Σύμφωνα με την έρευνα των Financial Greeks, που διενεργήθηκε τον περασμένο Οκτώβριο από την Palmos Analysis για τον χρηματοοικονομικό αλφαβητισμό, σε δείγμα 1019 ατόμων σε όλη την Ελλάδα, έξι στους δέκα δεν μπορούν να έχουν κάποια κεφάλαια διαθέσιμα σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης ή δεν έχουν διατηρήσει περισσότερο από έναν μισθό. Μόνο δύο στους δέκα έχουν ένα αποθεματικό ανάγκης ίσο ή μεγαλύτερο από έξι μισθούς» λέει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο επιχειρηματίας, επενδυτής και Youtuber Χρήστος Τσούνης, ο οποίος ίδρυσε το 2021 τους Financial Greeks, μια κοινότητα influencers που μπορεί να μιλήσει ποιοτικά στον κόσμο για τα χρηματοοικονομικά.

Τι έδειξε η έρευνα

Η έρευνα έδειξε, άλλωστε, ότι μόνο το 7% του δείγματος έχει επενδύσεις, μόνο το 14% εξοικονομεί τακτικά το 10% του εισοδήματός του ή περισσότερο και μόνο το 3,3% αποταμιεύει και έχει ενεργές επενδύσεις ταυτόχρονα. Κατά τα άλλα, το 47% των Ελλήνων εξοικονομεί μόνο όταν μπορεί και το 22,4% δεν αποταμιεύει ή δεν έχει ενεργές επενδύσεις. Ο κ. Τσούνης από την πλευρά του, ο οποίος έχει βοηθήσει δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους να βάλουν σε τάξη τα οικονομικά τους, με 101.000 συνδρομητές στο κανάλι του, 1.300 βίντεο και 18 εκατομμύρια προβολές, επισημαίνει ότι στα θετικά της έρευνας συμπεριλαμβάνονται το ότι οι γυναίκες φαίνονται πιο πρόθυμες να ζητήσουν βοήθεια ώστε να αποταμιεύσουν και να επενδύσουν ενώ και οι νέοι έχουν μια μεγαλύτερη ευκολία στον τομέα αυτό σε σχέση με τους μεγαλύτερους καθώς αναζητούν τη σχετική πληροφόρηση.

Πέντε βήματα για οικονομική ευημερία

Σε ένα πλαίσιο γενικών συστάσεων, ο κ. Τσούνης ορίζει τα πέντε βήματα για την οικονομική ευημερία :

-τον σχεδιασμό ενός μηνιαίου προϋπολογισμού,
-τη δημιουργία ενός ταμείου έκτακτης ανάγκης,
-την τακτική αποταμίευση και την έγκαιρη πληρωμή των λογαριασμών,
-την διατήρηση ενός ισορροπημένου χαρτοφυλακίου επενδύσεων και
-τη λήψη συμβουλών από επαγγελματίες κατά τη λήψη οικονομικών αποφάσεων.

Το βήμα που κάνει τη διαφορά

Παρά τα παραπάνω, επισημαίνει πως «όσο και να αποταμιεύει κανείς χρήματα στη ζωή του δεν θα μπορέσει να είναι ποτέ ασφαλής» αφού θα πρέπει και να τα επενδύσει. «Αυτό είναι ένα μικρό βήμα αλλά κάνει όλη τη διαφορά του κόσμου. Οι επενδύσεις είναι κάτι πολύ απλό που μπορούν να κάνουν όλοι, μόλις αντιληφθούν ότι υπάρχει μια διαφορετική διαχείριση των οικονομικών τους στην οποία απλώς δεν είχαν εκτεθεί ως τώρα» λέει χαρακτηριστικά. Έτσι μπορεί οποιοσδήποτε στην ηλικία των 18 να ανοίξει έναν επενδυτικό λογαριασμό και να επιλέξει εκείνος τι θέλει να βάλει σε αυτόν. Ο ίδιος προτείνει απλά προϊόντα, που δεν χρειάζονται πολλή έρευνα και μπορεί να τα αγοράζει κανείς κάθε μήνα για είκοσι χρόνια ώστε να εξασφαλίσει το μέλλον του.

Η μικρή πράξη έχει μεγάλη αξία

Σημείο- κλειδί στην παραπάνω επένδυση είναι μια μικρή πράξη σε βάθος χρόνου καθώς, όπως αναφέρει, ακόμη και πενήντα ευρώ τον μήνα να αποταμιεύει κάποιος, σε έναν χρόνο θα έχει εξακόσια ευρώ και σε δέκα χρόνια έξι χιλιάδες. Ο παράγοντας, άλλωστε, που λειτουργεί πολλαπλασιαστικά στις επενδύσεις είναι ο ανατοκισμός, σε συνδυασμό με το μεγάλο χρονικό διάστημα.

Παρουσιάζοντας δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα έναρξης μιας επένδυσης, κυριολεκτικά με μηδενικό κεφάλαιο τονίζει, ότι τοποθετώντας κανείς σε έναν επενδυτικό λογαριασμό εκατό ευρώ κάθε μήνα για 40 χρόνια, σε ένα προϊόν με μέση απόδοση 10%, η επένδυση θα φτάσει τις 637.000 ευρώ και το κέρδος υπολογίζεται σε 589.000 ευρώ. Αντίστοιχα αν το ποσό που επενδύεται κάθε μήνα είναι διακόσια ευρώ, τότε στην ίδια περίοδο των 40 χρόνων, η επένδυση θα φτάσει το 1.275.365 ευρώ και το κέρδος το 1.179.365 ευρώ.

Δεν είναι τζόγος

Σε κάθε περίπτωση ο Χρήστος Τσούνης, ο οποίος μαζί με την συνιδρύτρια των Financial Greeks, Ιωάννα Φωτοπούλου, βραβεύτηκε με το βραβείο επιχειρηματικότητας Stelios Awards 2022 και συγκαταλέγεται στους σαράντα νέους επιχειρηματίες κάτω των 40 ετών που ξεχώρισαν το 2023 σύμφωνα με το περιοδικό Fortune Greece, διευκρινίζει ότι «δεν πρόκειται για τζόγο, όπως συμβαίνει με την περίπτωση των κρυπτονομισμάτων» και αναφέρει ότι παρά το «τραύμα του χρηματιστηρίου» που πριν από κάποια χρόνια άφησε αρνητικές εντυπώσεις σε πολλούς, η κατάσταση πλέον έχει βελτιωθεί ενώ μεγάλα χρηματιστήρια στην Ευρώπη και την Αμερική παρουσιάζουν πολύ μεγαλύτερη σταθερότητα. Όσο για τους πιθανούς κινδύνους από μια επένδυση σε κάποιον χρηματιστηριακό δείκτη θεωρεί πιο επικίνδυνη την πιθανή κατάρρευση ενός ασφαλιστικού συστήματος, αφού, όπως σημειώνει, «οι αγορές συνολικά και μακροπρόθεσμα πηγαίνουν προς τα πάνω».

Επιπλέον υπογραμμίζει ότι πέραν της αγοράς ενός προϊόντος που είναι μάλιστα αφορολόγητο, δεν χρειάζεται κάποιος να διαλέγει μετοχές (αφού κανείς δεν ξέρει να διαλέξει στοχευμένα τις καλύτερες), ούτε να ασχολείται καθόλου με οποιαδήποτε διαδικασία. «Το μόνο που απαιτείται είναι να φτιάξει κάποιος έναν λογαριασμό on line σε μια χρηματιστηριακή και να μεταφέρει αυτόματα ένα ποσό κάθε μήνα σε αυτόν. Είναι τόσο απλό όσο το να φτιάξει έναν λογαριασμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Από εκεί και πέρα δεν θα πρέπει να νιώθει τίποτε για τις επενδύσεις του. Θα πρέπει να ξέρει ότι είναι εκεί και θα δίνουν κάποια χρήματα πίσω, διαθέσιμα ανά πάσα στιγμή χωρίς ο ίδιος να ασχολείται» προσθέτει.

«Δεν μου φτάνουν»

Σε όσους λένε ότι δεν τους φτάνουν τα χρήματα για επενδύσεις, απαντά ότι μπορεί να πετύχουν αύξηση εισοδήματος, μέσω σχετικής διεκδίκησης από τον εργοδότη τους, μεταπήδησης από εταιρεία σε εταιρεία κάθε τρία με τέσσερα χρόνια ή μέσω δεύτερης εργασίας και συνιστά σε νέους και νέες να το κάνουν αυτό μέχρι την ηλικία των 30 με 35 ετών, όσο ακόμη έχουν ενέργεια και δεν έχουν οικογενειακές ή άλλες υποχρεώσεις.

Αναγνωρίζει, παράλληλα, ότι τα παγκόσμια οικονομικά δεδομένα έχουν αλλάξει και τονίζει ότι οι περισσότεροι δεν έχουν κάνει κάποιο λάθος εξαιτίας του οποίου βρέθηκαν σε δύσκολη οικονομική κατάσταση. Ωστόσο δίνει έμφαση στην αξία της εκπαίδευσης κάθε ανθρώπου στα νέα δεδομένα που διαμορφώνονται και υπενθυμίζει ότι η απραξία επιτρέπει στον πληθωρισμό να «τρώει» τα χρήματα που μπορεί να υπάρχουν στην τράπεζα, στον κουμπαρά ή στο σπίτι. Τα οφέλη, άλλωστε, από μια τέτοια κίνηση είναι πολλαπλά και για λόγους οικονομικής ασφάλειας αλλά και για την εξασφάλιση ενός συνταξιοδοτικού αποθέματος για το αύριο.

ΑΠΕ

*Επισυνάπτονται φωτογραφίες που παραχώρησε στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο κ. Τσούνης.
 

Ο έλεγχος, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση, πραγματοποιήθηκε από τις 27 Οκτωβρίου 2023 έως και 30 Νοεμβρίου 2023 και συμμετείχαν 22 αρμόδιες αρχές των κρατών μελών της Ένωσης. Ο συντονισμός των ελέγχων έγινε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω του Δικτύου συνεργασίας των αρμόδιων εθνικών αρχών των κρατών μελών για την επιβολή της καταναλωτικής νομοθεσίας (Consumer Protection Cooperation Network).

Οι έλεγχοι αφορούν συνολικά σε 576 «influencers» από όλη την Ευρώπη ενώ οι 20 εξ αυτών προέρχονται από τη χώρα μας. Το αμέσως προσεχές διάστημα θα λάβουν επιστολή από το υπουργείο Ανάπτυξης με την οποία θα ενημερώνονται επισταμένως και θα καλούνται να προβούν άμεσα στις απαραίτητες διορθωτικές κινήσεις ώστε οι δραστηριότητές τους να είναι προσαρμοσμένες σε όσα προβλέπει η ευρωπαϊκή καταναλωτική νομοθεσία.

Ειδικότερα, στην επιστολή που θα λάβουν οι 20 Έλληνες «influencers» από το υπουργείο Ανάπτυξης:

• επισημαίνονται η νομοθεσία της Ε.Ε. καθώς και το δίκαιο για την προστασία του καταναλωτή στην Ελλάδα που ισχύουν στις περιπτώσεις των εμπορικών επικοινωνιών όλων των «influencers»

• υπογραμμίζονται τα σημεία στις αναρτήσεις των «influencers», όπου χρήζουν βελτίωσης, ιδίως όσον αφορά τις περιπτώσεις γνωστοποίησης (disclosure) της εμπορικής επικοινωνίας με σκοπό την προώθηση προϊόντων/υπηρεσιών, ώστε να συμβάλλουν με αυτό τον τρόπο στην διαμόρφωση μιας σωστής εμπορικής επικοινωνίας με το καταναλωτικό κοινό, που θα διέπεται από διαφάνεια και
• προτείνονται συστάσεις για την χρήση της κατάλληλης επισήμανσης, με δεδομένο ότι η εμπορική επικοινωνία για την προώθηση ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας θα πρέπει να προβάλλεται με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι άμεσα ξεκάθαρο στο καταναλωτικό κοινό ότι πρόκειται για διαφημιστική ενέργεια.
• Στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει οι «influencers» να χρησιμοποιούν τα hashtag #διαφήμιση ή #advertisement ή #advertising, καθώς τα ειδικά εργαλεία γνωστοποίησης που διατίθενται από τις ίδιες τις πλατφόρμες: «συνεργασία επί πληρωμή», «συνεργασία επί αμοιβή», «paid partnership», ώστε να διασφαλίζεται ότι το καταναλωτικό κοινό γνωρίζει ότι η επικοινωνία για την προώθηση ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας έχει διαφημιστικό περιεχόμενο.

Τα αποτελέσματα των ελέγχων στους Έλληνες «influencers»

Από τον έλεγχο στους Έλληνες «influencers», διαπιστώθηκε, μεταξύ άλλων, ότι ενώ το 100% ασκεί εμπορική δραστηριότητα, μόνο το 25% – και όχι πάντα με απόλυτα ξεκάθαρο τρόπο – γνωστοποιεί στον καταναλωτή ότι το περιεχόμενο των αναρτήσεων έχει εμπορικό σκοπό (π.χ. περιλαμβάνει διαφημίσεις).

Σε ποσοστό 50% δεν παρέχουν σαφή ενημέρωση στον καταναλωτή σχετικά με την εμπορική τους ταυτότητα, ενώ από αυτούς που διατηρούν δικές τους ιστοσελίδες πώλησης το 50% δηλώνει ότι είναι εγγεγραμμένοι στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ).

Έρευνα για παραβάσεις

Όλα τα στοιχεία των ελέγχων που πραγματοποιήθηκαν θα διαβιβαστούν και στις αρμόδιες υπηρεσίες της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων για εντοπισμό πιθανών φορολογικών παραβάσεων.

Για τις περιπτώσεις εκείνες των «influencers» που έχουν τις δικές τους ιστοσελίδες πώλησης και συνάπτουν συμβάσεις από απόσταση με τους καταναλωτές και για τις οποίες έχουν διαπιστωθεί παραβάσεις θα επιβληθούν οι διοικητικές κυρώσεις που προβλέπονται από την καταναλωτική νομοθεσία.

Οι έρευνες στην Ευρώπη

Από το 97% των ελεγχόμενων «influencers» των οποίων το περιεχόμενο των αναρτήσεων είναι εμπορικό, μόνο το 20% γνωστοποιεί με ξεκάθαρες φράσεις στον καταναλωτή ότι πρόκειται για ανακοινώσεις διαφημιστικού ή εμπορικού χαρακτήρα.

-To 78% των «influencers» ασκούν εμπορική δραστηριότητα, ωστόσο μόνο το 36% αυτών είναι εγγεγραμμένοι σε εμπορικό μητρώο στη χώρα τους, στο βαθμό που αυτό προβλέπεται από την εθνική νομοθεσία του κράτους μέλους.

-Σε ποσοστό 30% οι «influencers» δεν παρέχουν πλήρη στοιχεία σχετικά με την εταιρεία τους, όπως εμπορική επωνυμία, γεωγραφική διεύθυνση, διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, ή και αριθμό εγγραφής.

-Σε ποσοστό 38% δεν χρησιμοποιούν στις αναρτήσεις τους τα ειδικά εργαλεία γνωστοποίησης που διατίθενται από τις πλατφόρμες, όπως την ένδειξη «paid partnership (συνεργασία επί πληρωμή)» στο Instagram.

Αντιθέτως, επιλέγουν διαφορετική διατύπωση, όπως «collaboration (συνεργασία)» (16%), «partnership» (15%) ή λοιπές, γενικές ευχαριστίες προς τις εταιρείες (brands) με τις οποίες συνεργάζονταν (11%).

-Το 40% των «influencers» διατηρεί ορατή τη γνωστοποίηση του εμπορικού χαρακτήρα καθ’ όλη τη διάρκεια της εμπορικής επικοινωνίας. -Το 34% των «influencers» παραθέτει τις γνωστοποιήσεις με τρόπο ώστε να είναι άμεσα εμφανείς, χωρίς να χρειάζονται επιπρόσθετα βήματα από τον καταναλωτή, όπως κάποιο κλικ στην ένδειξη «read more (διαβάστε περισσότερα)» ή μετάβαση στο κάτω μέρος της σελίδας.

-Το 40% των «influencers» προβάλλει και προωθεί δικά τους προϊόντα και υπηρεσίες.

Ωστόσο το 60% αυτών δεν παρέχουν ξεκάθαρη και με σαφήνεια ενημέρωση ότι πρόκειται για εμπορική δραστηριότητα και προβολή των δικών τους προϊόντων.

Ως αποτέλεσμα του EU Sweep 2023, από τους 576 «influencers» που ελέγχθηκαν σε 1η φάση, για τους 358 «influencers» προβλέπεται περαιτέρω έρευνα από τις αρμόδιες αρχές για την επιβολή της καταναλωτικής νομοθεσίας σε εθνικό επίπεδο.

Οι «influencers» και οι καταναλωτές μπορούν να ενημερώνονται από τον ιστότοπο/βιβλιοθήκη πληροφοριών (Influencer Legal Hub) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο οποίος περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, μια σειρά από εκπαιδευτικά βίντεο και πληροφορίες από διάφορες πηγές που παρουσιάζουν τις νομικές υποχρεώσεις, τις θεμιτές εμπορικές πρακτικές και τα ισχύοντα Ευρωπαϊκά πρότυπα για την προστασία των καταναλωτών.

Περισσότερες πληροφορίες στους συνδέσμους που ακολουθούν: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_24_708 https://commission.europa.eu/live-work-travel-eu/consumer-rights-and-complaints/enforcement-consumer-protection/sweeps_en

Γεωργία Κριεμπάρδη

«Κλειδί» για τους ελεγκτές της ΑΑΔΕ είναι οι αναρτήσεις και τα stories και η συνολική ζωή που προβάλλεται. Στην πράξη, οι ελεγκτές της εφορίας τοποθετούν στον αλγόριθμο μια σειρά από στοιχεία της ελεγχόμενης εταιρείας και όταν διασταυρωθούν, εντοπίζουν αν η επιχείρηση φοροδιαφεύγει.

Αυτά τα στοιχεία είναι κυρίως οι παραγγελιοληψίες, τα έσοδα, τα παραστατικά που έχουν κοπεί, ακόμα και οι κινήσεις των τραπεζικών λογαριασμών.

Ο «χρυσός» γάμος

Ο γάμος της Ελίζαμπεθ Ελέτσι με τον Νεκτάριο Λεμονίδη απασχόλησε τις τηλεοπτικές ψυχαγωγικές εκπομπές και τα site, τα social media πήραν φωτιά από αναρτήσεις των νεόνυμφων αλλά και των καλεσμένων και η ΑΑΔΕ τους  «τσάκωσε». Αξιοποιώντας πληροφορίες που εντόπισαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, διαπίστωσαν πάρτι φοροδιαφυγής στον γάμο.

Η Ελίζαμπεθ Ελέτσι υποστήριξε πως δεν πλήρωσε τίποτα στον γάμο γιατί «ήταν όλα ανταποδοτικά από τις γνωριμίες που έχω». Έκανε λόγο για «συνεργασίες» με άτομα που «θα φαίνονταν και αυτοί μέσα στον γάμο». Η φοροδιαφυγή διαπιστώθηκε αφού η υπερπροβολή του γάμο ενεργοποίησε το ειδικό λογισμικό και την ομάδα ελεγκτών της ΑΑΔΕ, που σκανάρει τα social media. Με τη βοήθεια του ειδικού αλγορίθμου, οι ελεγκτές άρχισαν να εντοπίζουν έναν έναν τους συντελεστές του γάμου και της δεξίωσης.

Έτσι, έβαλαν στο μικροσκόπιο και βρήκαν στη βάση δεδομένων της ΑΑΔΕ τα παρακάτω:

• Ο γνωστός τραγουδιστής, που τραγούδησε στο party του γάμου, δεν διαβίβασε μέσω του myDATA τιμολόγιο για τη συγκεκριμένη εμφάνιση. Επιπλέον, βρέθηκε, τα προηγούμενα χρόνια να δηλώνει εισοδήματα της τάξης των 10.000 ευρώ, όταν, στην προσωπική του σελίδα στο facebook, υπάρχει πλήθος εμφανίσεών του σε νυχτερινά κέντρα σε όλη την Ελλάδα.
• Το πρόσωπο που ανέλαβε το σχεδιασμό του γάμου (wedding planner) δε συμμετέχει φορολογικά σε κάποια επιχείρηση, ούτε έχει κάνει έναρξη δραστηριότητας μέσω ατομικής επιχείρησης. Ουσιαστικά, λειτουργεί επαγγελματικά μέσω της επιχείρησης συγγενικού προσώπου. Το εν λόγω πρόσωπο δεν δηλώνει καθόλου έσοδα, ούτε από μισθωτές υπηρεσίες. Το συγγενικό πρόσωπο δήλωσε ακαθάριστα έσοδα 20.000 για το 2022.
• Η εταιρεία νυφικών δεν φαίνεται να έχει εκδώσει παραστατικό για τα ρούχα, που έφτιαξε. Για το διάστημα που έγινε ο γάμος, προκύπτει έκδοση δέκα αποδείξεων, μέσου ποσού 300 ευρώ, αξία που γενικά απέχει μακράν και από αυτή μιας ημερήσιας ενοικίασης.
• Το κτήμα, που έγινε ο γάμος, έχει εκδώσει ένα παραστατικό ύψους 3.000 ευρώ την ημερομηνία τέλεσης του γάμου. Από το 2019, που έκανε έναρξη η επιχείρηση, έχει συσσωρεύσει ζημιές άνω των 200.000€ (κάθε της χρήση είναι ζημιογόνος). Εμφανίζεται να ενοικιάζει ακίνητο, με ετήσιο μίσθωμα που ξεπερνά τις 55.000 ευρώ.
• Η ατομική επιχείρηση παρασκευής της γαμήλιας τούρτας φαίνεται να εξέδωσε ένα παραστατικό 1.000€, που, λόγω ημερομηνίας έκδοσης, είναι ενδεχόμενο να σχετίζεται με τον γάμο.
• Η επιχείρηση, που παρείχε τα σερβίτσια της δεξίωσης, δεν έχει ταμειακή, ούτε διαβιβάζει στοιχεία μέσω myDΑΤΑ.
• Το κομμωτήριο, που επιμελήθηκε το χτένισμα της νύφης, δεν έχει φορολογικό μηχανισμό. Από το MyDATΑ, προκύπτουν μόνο κάποια τιμολόγια προς επιχειρήσεις, άρα και σε αυτή την περίπτωση δεν υπάρχουν ενδείξεις τιμολόγησης των υπηρεσιών, που παρασχέθηκαν στην νύφη.
• Η ατομική επιχείρηση που ανέλαβε το μακιγιάζ της νύφης δεν φαίνεται να έχει εκδώσει παραστατικό για τις υπηρεσίες της.
• Από το ανθοπωλείο έχει εκδοθεί ένα παραστατικό 490€ που ίσως σχετίζεται με το γάμο, λόγω ημερομηνίας.
• Tο κοσμηματοπωλείο, από το οποίο αγοράστηκε το γαμήλιο δαχτυλίδι, δεν διαβιβάζει στοιχεία πώλησης, ούτε μέσω eSend, αλλά ούτε και μέσω myDΑΤΑ. Συνεπώς, δεν εντοπίστηκε παραστατικό για το δαχτυλίδι, το οποίο φέρεται να ήταν μεγάλης αξίας.
• Η ατομική επιχείρηση που ανέλαβε τη φωτογράφηση δεν χρησιμοποιεί ταμειακή και από το myDΑΤΑ δεν προκύπτει διαβίβαση παραστατικού παροχής υπηρεσιών για τις υπηρεσίες φωτογράφισης, που πρόσφερε στον γάμο.
• Ο DJ του γάμου έχει κάνει διακοπή της ατομικής του επιχείρησης από το 2011 και δεν συμμετέχει σε κάποια εταιρεία.
• Το πρόσωπο, που διακόσμησε με μπαλόνια τον χώρο της γαμήλιας δεξίωσης, εμφανίζεται ως υπεύθυνο επιχείρησης, η οποία λειτουργεί υπό άγνωστο φορολογικό καθεστώς.
• Η ατομική επιχείρηση δημοσίων σχέσεων που ανέλαβε την προβολή του γάμου δεν προέκυψε να διαβίβασε παραστατικό προς το ζευγάρι για τις υπηρεσίες της.

Οι «χρυσές» αναρτήσεις

Στο στόχαστρο της ΑΑΔΕ βρίσκονται οι «πληρωμένες» αναρτήσεις των celebrities και των influencers, καθώς εκτιμάται ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι συναλλαγές γίνονται… κάτω από το τραπέζι. Οι «ράμπο» της ΑΑΔΕ με τους εξονυχιστικούς ελέγχους έχουν «ξεγυμνώσει» ήδη κάποιους.

• Στην περίπτωση γνωστής influencer αλλά και τηλεπαρουσιαστή που έπεσαν στα δίχτυα της εφορίας, εντοπίστηκαν σημαντικές αποκλίσεις, με τον αλγόριθμο να χτυπά «καμπανάκι» στους ελεγκτές. Αξιοποιώντας τις έμμεσες τεχνικές ελέγχου, η εφορία εντόπισε «κενά» στις δηλώσεις και στα εισοδήματα τους από πωλήσεις προϊόντων που προωθούσαν μέσα από τα social media και την τηλεόραση.

Στη συνέχεια δόθηκε εντολή ελέγχου σε εφοριακούς και με φυσική παρουσία. Ζήτησαν επίσης τη συνδρομή των courier (εταιρείες με τις οποίες συνεργάζονται πια), ώστε να λάβουν λεπτομέρειες των παραγγελιών για τα πακέτα που έστελναν τόσο η influencer όσο και η εταιρεία του τηλεπαρουσιαστή και έκαναν αντιπαραβολή με τις αποδείξεις που είχαν κόψει οι επιχειρήσεις τους. Αυτό που διαπιστώθηκε είναι πως οι παραγγελίες που είχαν σταλεί προς τους διαδικτυακούς πελάτες ήταν περισσότερες από τα παραστατικά που είχαν κοπεί.

• Συγκεκριμένα, η γνωστή influencer – μοντέλο πιάστηκε στα δίχτυα του ειδικού αλγορίθμου της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων καθώς για δύο ελεγχόμενα φορολογικά έτη διαπιστώθηκε αποκρυβείσα φορολογητέα ύλη σχεδόν 350.000 ευρώ από τη μη έκδοση φορολογικών στοιχείων, για την οποία η ελεγχόμενη επιχείρηση υπέβαλε οικειοθελώς δηλώσεις, τόσο στη φορολογία εισοδήματος, όσο και στον ΦΠΑ.

Μετά από αυτό, το συνολικό ύψος φόρων και προστίμων για τις δυο ελεγχόμενες χρήσεις έφτασε στα 270.000 ευρώ.

Από την άλλη, ο τηλεπαρουσιαστής, ο οποίος ταυτόχρονα διαθέτει και εταιρεία τηλε-πωλήσεων, μετά από καταγγελίες καταναλωτών, μπήκε στο στόχαστρο της ΑΑΔΕ, με τους ελεγκτές να ζητούν στοιχεία των παραδόσεων από την εταιρεία ταχυμεταφορών, με την οποία συνεργαζόταν η επιχείρηση. Κι έτσι βρήκαν ότι για τέσσερις χρήσεις, δεν είχαν δηλωθεί 12.000 αποδείξεις, συνολικής αξίας 400.000 ευρώ. Βρήκαν ακόμα ότι ο συγκεκριμένος παρουσιαστής δεν εμφανιζόταν τυπικά ως μέτοχος της εταιρείας, αλλά είχε βάλει μπροστά τη μητέρα του.

To κασέ και η… ανταπόδοση

Η νέα τάση ακούγεται… κομμουνιστική αλλά στην πραγματικότητα είναι η μέκα του καπιταλισμού. Δίνεις κάτι, παίρνεις κάτι. Η πολιτική της διαδικτυακής διαφήμισης μέσω των influencers έχει κατακτήσει τον χώρο. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η διαφήμιση σε καταστήματα εστίασης και καταλύματα, όπου η φιλοξενία είναι ανταποδοτική, χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση μεν, αλλά με δωρεάν διαφήμιση μέσω posts και stories στις σελίδες των influencers. Υπάρχουν οι κατ’ επάγγελμα influencers και εκείνοι που είναι γνωστοί και εξργυρώνουν αυτή την αναγνωρισιμότητά τους.

Χαρακτηριστικό πρόσφατο παράδειγμα αυτής της κατηγορίας είναι ο Justin Bieber ο οποίος το 2021 διαφήμισε χωρίς να του ζητηθεί τη χώρα μας, απλώς επισκέπτοντάς την και ανεβάζοντας φωτογραφίες, με την αξία των αναρτήσεών του να υπολογίζεται στα 10 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Mega, οι αμοιβές των influencers για μια ανάρτηση εξαρτάται από τον αριθμό των ακολούθων τους και μπορεί να φτάσει μέχρι και τις 10.000 ευρώ!

Ακολουθεί αναλυτικός κατάλογος:

• Followers έως 100.000, 400 ευρώ ανά post
• Followers από 100.000 – 500.000, 1.000 έως 5.000 ευρώ ανά post
• Followers από 500.000 – 1.000.000, 5.000 έως 10.000 ανά post
• Followers πάνω από 1.000.000, 10.000 και πάνω ευρώ ανά post

Οι «καμπάνες»

Για τις κυρώσεις που μπορούν να επισύρουν τα παραπάνω μιλά στο libre ο νομικός Νίκος Τριανταφυλλάκης.

«Όπως προβλέπεται στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ΚΦΔ), εάν διαπιστωθεί από την ΑΑΔΕ κάποια φορολογική παράβαση, οι κυρώσεις για τον φοροδιαφεύγοντα είναι καταρχήν διοικητικής φύσης (πρόστιμα). Ως προς τις πλέον συνήθεις φορολογικές παραβάσεις, επισημαίνονται ενδεικτικά τα εξής:

Στην περίπτωση μη έκδοσης παραστατικού πώλησης, επιβάλλεται πρόστιμο 50%  επί του φόρου που θα προέκυπτε από το μη εκδοθέν παραστατικό (απόδειξη ή τιμολόγιο), ενώ βαρύτερα πρόστιμα προβλέπονται σε περιπτώσεις υπότροπων φοροφυγάδων (άρ. 58Α παρ. 1 ΚΦΔ). Στην περίπτωση δε άσκησης οικονομικής δραστηριότητας χωρίς να έχει υποβληθεί δήλωση έναρξης εργασιών, παρά την ύπαρξη σχετικής υποχρέωσης, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με ποσοστό 50 % επί του ποσού του ΦΠΑ που θα έπρεπε να είχε αποδοθεί για όλη τη διάρκεια λειτουργίας της οικονομικής δραστηριότητας.

Στις περιπτώσεις, ωστόσο, που οι φορολογικές παραβάσεις είναι αυξημένης βαρύτητας, τότε μπορούν να επισύρουν μέχρι και ποινικές κυρώσεις. Κατά τον ΚΦΔ (άρθρο 66),  φοροδιαφυγή διαπράττει όποιος με πρόθεση, προκειμένου να αποφύγει την πληρωμή φόρου (εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ ή ειδικού φόρου ακινήτων), αποκρύπτει φορολογητέα εισοδήματα από οποιαδήποτε πηγή ή περιουσιακά στοιχεία, ιδίως παραλείποντας να υποβάλει δήλωση ή υποβάλλοντας ανακριβή δήλωση ή καταχωρίζοντας εικονικές δαπάνες. Επιπλέον, φοροδιαφυγή διαπράττει όποιος με πρόθεση να αποφύγει την πληρωμή του ΦΠΑ, των παρακρατούμενων και επιρριπτόμενων φόρων, τελών κ.λπ.. δεν αποδίδει τους φόρους αυτούς ή τους αποδίδει ή συμψηφίζει ή εκπίπτει ανακριβώς, κ.λπ..

Σχετικά με τα πλαίσια ποινής στις ανωτέρω παραβάσεις, εφόσον προκύπτει πρόθεση (δόλος) του φορολογούμενου, προβλέπεται φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών: α) αν ο φόρος που αναλογεί στα φορολογητέα εισοδήματα ή στα περιουσιακά στοιχεία που έχουν αποκρυβεί υπερβαίνει τις 100.000 ευρώ ανά φορολογικό έτος και ανά είδος φόρου, και β) αν το προς απόδοση ποσό του κύριου φόρου, τέλους ή εισφοράς που δεν αποδόθηκε ή αποδόθηκε ανακριβώς κ.λπ., υπερβαίνει ανά φορολογικό έτος (i) τις 50.000 ευρώ εφόσον αφορά ΦΠΑ ή (ii) τις 100.000 ευρώ ανά είδος φόρου σε κάθε άλλη περίπτωση. Αν, δε, το ποσό του φόρου υπερβαίνει τις 100.000 ευρώ στην περίπτωση του ΦΠΑ ή τις 150.000 ευρώ στις λοιπές περιπτώσεις επιβάλλεται κάθειρξη».

Συγκεκριμένα, κάνοντας λόγο για «διαχρονικό πρόβλημα που είναι η φοροδιαφυγή στη χώρα μας» ο κ. Τσάπαλος αναφέρθηκε στο νέο σχέδιο πάταξης, το οποίος βασίζεται στην ψηφιοποίηση της ΑΑΔΕ.

«Αυτή τη στιγμή κατ’ εκτίμηση, η φοροδιαφυγή τον χρόνο κυμαίνεται μεταξύ 8 και 10 δισεκατομμυρίων ευρώ. Είναι περίπου οι δαπάνες μας για υγεία και παιδεία μαζί κάθε χρόνο», σημείωσε μιλώντας στην ΕΡΤ.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην επέκταση των pos σε επιπλέον επαγγέλματα και προανήγγειλε την ενίσχυση των ελέγχων σε influencers.

«Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας θα επεκτείνουν τα pos σε επιπλέον επαγγέλματα και ταυτόχρονα θα ενταθούν οι έλεγχοι σε influencers και όλους όσοι ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα στα κοινωνικά δίκτυα. Ήδη έχουν υπάρξει τέτοιες περιπτώσεις και ήδη έχουν επιβληθεί πρόστιμα», σημείωσε ο κ. Τσάπαλος.

Αναφορικά με το MyData δήλωσε ότι θα επεκταθεί και θα γίνει πιο αυστηρό. «Αν δεν μεταφέρεις δεδομένα ως επιχείρηση στην πλατφόρμα θα υπάρξουν και κυρώσεις πιο αυστηρές από αυτές που υπάρχουν σήμερα» είπε και πρόσθεσε ότι στο υπουργείο θα προχωρήσουν στην περαιτέρω ηλεκτρονική τιμολόγηση, στο ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής και θα δώσουν έμφαση σε όσους ελεύθερους επαγγελματίες δηλώνουν εισοδήματα κάτω από 10.000 ευρώ.

«Στη χώρα μας περίπου 6 στους 10 ελεύθερους επαγγελματίες δηλώνουν εισοδήματα κάτω από 10.000 ευρώ. Τα δηλωθέντα είναι γύρω στα 4 4,5 δισ. συνολικά, ενώ τα χρήματα τα οποία δαπανούν ξεπερνούν τα 40 δισ. ευρώ. Αυτό είναι πάρα πολύ οξύμωρο και πρέπει να εστιάσουμε σε αυτό. Ήδη η ΑΑΔΕ έχει προχωρήσει στους αναγκαίους ελέγχους οι οποίοι και θα ολοκληρωθούν το επόμενο διάστημα», είπε χαρακτηεριστικά.

Καταληκτικά, ο κ. Τσάπαλος τόνισε ότι «σήμερα λήγει η καταληκτική ημερομηνία προκειμένου όσοι θέλουν να επωφεληθούν από την αναβίωση των 120 δόσεων ή να ενταχθούν στις ρυθμίσεις των 72 δόσεων για χρέη ή για χρέη ενεργειακής κρίσης. Δεν πρόκειται να δοθεί άλλη παράταση ούτε από τη φορολογική αρχή ούτε από τα ασφαλιστικά ταμεία».

Η Φινλανδή πρωθυπουργός Σάνα Μάριν ζήτησε σήμερα συγγνώμη για μια φωτογραφία από ιδιωτικό πάρτι που είχε κάνει στην επίσημη κατοικία της τον Ιούλιο, έπειτα από τον σάλο που προκλήθηκε για ένα πάρτι της την περασμένη εβδομάδα.

Χθες, Δευτέρα, τεστ για ναρκωτικά στο οποίο υποβλήθηκε η πρωθυπουργός, μία από τους πιο νέους ηγέτες στον κόσμο, βγήκε αρνητικό. Το έκανε για να κατευνάσει τις ανησυχίες έπειτα από τη δημοσιοποίηση την περασμένη εβδομάδα πλάνων βίντεο που τη δείχνουν να τραγουδά και να χορεύει με Φινλανδούς celibrity σε ένα άλλο πάρτι.

Αυτή την εβδομάδα, μια άλλη φωτογραφία άρχισε να κυκλοφορεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που δείχνει δύο γνωστές γυναίκες ινφλουένσερς να φιλιούνται, καλύπτοντας τα γυμνά στήθη τους με την ένδειξη «Φινλανδία» («Finland») από την επίσημη κατοικία της πρωθυπουργού στο Ελσίνκι.

«Κατά τη γνώμη μου, η φωτογραφία δεν είναι αρμόζουσα. Ζητώ συγγνώμη γι΄αυτήν. Τέτοιες φωτογραφίες δεν θα έπρεπε να είχαν τραβηχθεί, αλλά κατά τα άλλα τίποτα το υπερβολικό δεν συνέβη στη συνάθροιση» δήλωσε η Μάριν στους δημοσιογράφους, επιβεβαιώνοντας πως η φωτογραφία ήταν από την κατοικία της.

Η 36χρονη Μάριν, που δεν έχει κρύψει ότι απολαμβάνει τον ελεύθερο χρόνο της, είπε πως η φωτογραφία ελήφθη στη διάρκεια ενός ιδιωτικού πάρτι με φίλους της έπειτα από ένα μουσικό φεστιβάλ τον Ιούλιο.

«Κάναμε σάουνα, κολυμπήσαμε και περάσαμε χρόνο μαζί» είπε, μιλώντας για το πάρτι στην κατοικία της.

Οι Φινλανδοί έχουν διχαστεί σχετικά με τη συμπεριφορά της πρωθυπουργού, με ορισμένους να εκφράζουν υποστήριξη για τη νεαρή πρωθυπουργό που συνδυάζει την ιδιωτική ζωή με την υψηλού επιπέδου καριέρα της, ενώ άλλοι εγείρουν ερωτήματα για το αν η κρίση της θα μπορούσε να επηρεαστεί από τις δραστηριότητες στη διάρκεια του ελεύθερου χρόνου της.

Η Μάριν, που ηγείται του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος και έγινε η νεότερη στον κόσμο επικεφαλής κυβέρνησης τον Δεκέμβριο του 2019, συμφώνησε την Παρασκευή να υποβληθεί σε τεστ ναρκωτικών, λέγοντας ότι δεν πήρε ποτέ ναρκωτικά και ότι δεν είδε κανέναν να το κάνει στο πάρτι όπου συμμετείχε.

Η Μάριν δήλωσε στο Reuters τον Ιανουάριο πως εκείνη και οι νεαρές συνάδελφοί της υπουργοί έχουν στοχοποιηθεί με ρητορική υπέρμετρου μίσους λόγω του φύλου και της εμφάνισής τους.

Για να διαφημίζουν τα προϊόντα αμείβονται, ενίοτε αδρά. Για να έχετε μια εικόνα, σύμφωνα με μελέτη της διαφημιστικής εταιρείας Izea,  η μέση τιμή της χορηγίας για μια φωτογραφία στο Instagram έχει αυξηθεί από 121 ευρώ το 2014, στα 1.490 το 2019 στο εξωτερικό.

Το οικονομικό επιτελείο έχει διαπιστώσει ότι σε αυτές τις περιπτώσεις διαφημίσεων υπάρχει σημαντική διακίνηση «μαύρου» χρήματος και φοροδιαφυγής, οπότε εντός του επόμενου χρονικού διαστήματος αναμένεται να πυκνώσουν οι έλεγχοι στους Έλληνες influencers. Άλλωστε το να τους βρεις δεν είναι και τόσο δύσκολο. Αρκεί μια αναζήτηση στο Instagram…