Η σημερινή πολιτική άνευ όρων προσέλκυσης εκθέτει την Ελλάδα σε κινδύνους τεχνολογικής εξάρτησης, ενεργειακής πίεσης, υδατικής ανεπάρκειας και γεωπολιτικού εκβιασμού.

Στην Ευρώπη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε με πλειοψηφία 471-68 υπέρ της τεχνολογικής κυριαρχίας, και πολλές χώρες αναπτύσσουν ήδη σχήματα κυρίαρχου υπολογιστικού νέφους. Η Ελλάδα, αναπτύσσοντας υποδομές χωρίς ρήτρες κυριαρχίας, κινδυνεύει να βρεθεί εκτεθειμένη.

Τι προτείνει η μελέτη

Η μελέτη προτείνει τη μεταστροφή του ρόλου της Ελλάδας: από «πρόθυμο οικοδεσπότη» σε ενεργό ρυθμιστή και στρατηγικό επενδυτή.

Στον πυρήνα των προτάσεων βρίσκονται πέντε άμεσες προτεραιότητες:

• Πρώτον, η εκπόνηση Εθνικού Σχεδίου Υπολογιστικής Ισχύος με τρία σενάρια ανάπτυξης για το 2030, σε σύνδεση με τον ενεργειακό, χωροταξικό και βιομηχανικό σχεδιασμό της χώρας.
• Δεύτερον, η θεσμοθέτηση Ρητρών Εθνικής Ωφέλειας, που περιλαμβάνουν Εθνικό Αποθεματικό Υπολογιστικής Ισχύος (10-15% της ισχύος κάθε κέντρου σε GPU-hours για πανεπιστήμια, έρευνα, δημόσιες υπηρεσίες και νεοφυείς επιχειρήσεις), αρχή προσθετικότητας ΑΠΕ κατά ζώνη με αναλογική αποθήκευση ενέργειας, και χωροταξικό μοντέλο ζωνών με δυνατότητα κήρυξης «Ψηφιακού Κορεσμού» στην Αττική και κίνητρα σε περιοχές Δίκαιης Μετάβασης.
• Τρίτον, η εισαγωγή Ρητρών Ψηφιακής Κυριαρχίας σε κάθε νέα αδειοδότηση — φορητότητα δεδομένων, ευρωπαϊκή δικαιοδοσία κρίσιμων δεδομένων, σχέδια γεωπολιτικής ανθεκτικότητας — σε ευθυγράμμιση με το πρόσφατο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τεχνολογική κυριαρχία.
• Τέταρτον, η θεσμοθέτηση Ρητρών Ενεργειακής Ευελιξίας για εγκαταστάσεις άνω των 50 MW, μετατρέποντας τα data centers από παθητικούς καταναλωτές σε ελεγχόμενα στοιχεία ευστάθειας του ενεργειακού συστήματος.
• Πέμπτον, η σύσταση Εθνικού Παρατηρητηρίου Πόρων και Υπολογιστικής Ισχύος με διαφάνεια σε πραγματικό χρόνο, υποχρεωτική δημοσιοποίηση κατανάλωσης και αυτοματοποιημένους μηχανισμούς συμμόρφωσης.

Το βασικό μήνυμα

Ένα σαφές και σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο δεν αποτρέπει τις επενδύσεις· τις αναδιαρθρώνει ποιοτικά. Ο στόχος δεν είναι η μεγιστοποίηση του αριθμού των data centers, αλλά η διαμόρφωση του είδους των επενδύσεων: λιγότερες, αλλά στρατηγικά ισχυρότερες, με μετρήσιμο όφελος για την κοινωνία, την οικονομία και την εθνική ψηφιακή αυτονομία. Η πλήρης μελέτη είναι διαθέσιμη στον ιστότοπο του Ινστιτούτου Αλέξη Τσίπρα.

Ο Αλέξης Τσίπρας με ανάρτησή του στο facebook, επισημαίνει ότι “αισχροκέρδεια δεν περίμενε βέβαια μόνο τους πολέμους καθώς το ίδιο συμβαίνει εδώ και καιρό και με την ενεργειακή μετάβαση” και προσθέτει: “Ο σχεδιασμός δεν αφορά την έκτακτη συγκυρία αλλά μια εναλλακτική στρατηγική για τη δίκαιη μετάβαση, που έχει επεξεργαστεί η ομάδα Ενέργειας του Ινστιτούτου. Με στόχο στόχο την ανατροπή της Ενεργειακής Ολιγαρχίας και την σταδιακή αντικατάστασή της από την Ενεργειακή Δημοκρατία”.

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ:

Μπροστά σε ένα νέο κύμα ακρίβειας στην ενέργεια, αυτή τη φορά με αιτία και αφορμή τον πόλεμο στο Ιράν, η κυβέρνηση εξήγγειλε για άλλη μια φορά ημίμετρα, θεσπίζοντας πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στα πρατήρια καυσίμων όχι όμως στα διυλιστήρια που θα μπορούν να ορίζουν τη τιμή εκκίνησης στην όλη αλυσίδα κατά βούληση.

Και όπως σε κάθε πληθωριστική κρίση, έτσι και τώρα τα δημόσια έσοδα θα αυξηθούν από τον σταθερά υψηλό ΦΠΑ. Ήδη η αύξηση εσόδων από τις αυξήσεις στα καύσιμα αγγίζει το 30%.
Και που αναμένεται να καταλήξουν ;

Είναι σχεδόν βέβαιο ότι για άλλη μια φορά μέρος αυτών των εσόδων θα διατεθεί σε επιδοτήσεις που θα πριμοδοτήσουν όμως κυρίως τους παραγωγούς ενέργειας και όχι τους καταναλωτές. Και έτσι ο νέος πόλεμος θα είναι ακόμα ένα πρόσχημα για ακόμα μεγαλύτερη αισχροκέρδεια και ενίσχυση των καρτέλ.

Αισχροκέρδεια που δεν περίμενε βέβαια μόνο τους πολέμους. Γιατί το ίδιο συμβαίνει εδώ και καιρό και με την ενεργειακή μετάβαση. Μια μετάβαση η οποία από ευκαιρία για πράσινη ενέργεια και απαγγίστρωση από τα καρτέλ, έγινε ακριβώς το αντίθετο, δημιούργησε μια Ενεργειακή Ολιγαρχία.
Όμως αυτό δεν είναι φυσικό φαινόμενο. Υπάρχει εναλλακτικός δρόμος και εναλλακτικός τρόπος. Αρκεί να υπάρχει η βούληση.

Σήμερα παρουσιάζουμε έναν σχεδιασμό που δεν αφορά την έκτακτη συγκυρία αλλά μια εναλλακτική στρατηγική για τη δίκαιη μετάβαση, που έχει επεξεργαστεί η ομάδα Ενέργειας του Ινστιτούτου. Με στόχο στόχο την ανατροπή της Ενεργειακής Ολιγαρχίας και την σταδιακή αντικατάστασή της από την Ενεργειακή Δημοκρατία.

Με εργαλείο τις Ενεργειακές Κοινότητες.

Και με τη συμμετοχή των πολιτών, των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και της αυτοδιοίκησης.
Που ως αποτέλεσμα θα έχει τη μείωση έως και 1100 ευρώ ετησίως του ενεργειακού κόστους των νοικοκυριών.

Αν θέλουμε μπορούμε να το κάνουμε διαφορετικά.
Εμείς έχουμε και τη γνώση και τη βούληση.
Θέλουμε, ξέρουμε, μπορούμε

Αυτό αναφέρει μεταξύ άλλων ο Αλέξης Τσίπρας στον πρόλογο του βιβλίου του “Ιθάκη” που προδημοσιεύεται στον ιστότοπο του ΙΑΤ.

Και καταλήγει: “Γι’ αυτό, τούτο το βιβλίο είναι πράξη ευθύνης απέναντι στο παρελθόν και διεκδίκησης για το δικαίωμα στο μέλλον”.

ΟΛΟΚΛΗΡΟΣ Ο ΠΡΟΛΟΓΟΣ:

“Υπάρχουν στιγμές στη ζωή που φτάνεις σ’ έναν κόμπο. Όχι έναν απλό δισταγμό ή μια δύσκολη απόφαση της καθημερινότητας, αλλά σε εκείνο το κρίσιμο σημείο όπου κάθε εσωτερική σου βεβαιότητα δοκιμάζεται. Στη μέχρι τώρα πολιτική μου διαδρομή, έχω βρεθεί πολλές φορές μπροστά σε τέτοιους κόμπους. Και κάθε φορά, το βάρος ήταν πολύ μεγαλύτερο από αυτό που θα άντεχε να σηκώσει ένας άνθρωπος μόνος του. Γιατί όταν οι αποφάσεις σου δεν επηρεάζουν απλώς τη δική σου ζωή, αλλά διαμορφώνουν τη μοίρα χιλιάδων ή και εκατομμυρίων ανθρώπων, η ευθύνη γίνεται σχεδόν υπαρξιακή. Δεν χωρούν βεβιασμένες κινήσεις αλλά ούτε και καθυστερήσεις. Δεν υπάρχει χώρος για απλουστεύσεις.

Όταν όλα σφίγγουν σαν μέγγενη γύρω σου, η λογική και το συναίσθημα μοιάζουν ανεπαρκή. Δεν αρκεί να υπολογίσεις τα δεδομένα ή να ακούσεις την καρδιά σου. Υπάρχει κάτι πιο θεμελιώδες που, κάθε φορά, καθορίζει την επιλογή: ένα ένστικτο, όχι ανεπεξέργαστο και αυθόρμητο, αλλά βαθιά διαμορφωμένο από την εμπειρία, σφυρηλατημένο από τα γεγονότα και το αίσθημα ευθύνης. Κάτι που λειτουργεί σχεδόν σιωπηλά, αλλά σε σπρώχνει προς μια κατεύθυνση που μέσα σου αναγνωρίζεις ως τη μόνη έντιμη και ορθή.

Κάθε κρίσιμη στιγμή συνοδεύεται από αυτή την εσωτερική παρόρμηση. Να μη δεχτείς τον κόμπο ως τελικό όριο. Να βρεις τον τρόπο, με ευθύνη, με σταθερότητα, με κόστος, να περάσεις απέναντι. Αυτή η δύναμη δεν προκύπτει από τη φιλοδοξία, αλλά από την ανάγκη να παραμείνεις πιστός σε μια αποστολή που υπερβαίνει το πρόσωπό σου. Να υπηρετήσεις όχι αυτό που σε συμφέρει, αλλά αυτό που θεωρείς σωστό.

Το βιβλίο αυτό γεννήθηκε από μια τέτοια ανάγκη. Όχι από την ανάγκη για προσωπική δικαίωση. Δεν γράφτηκε για να εξωραΐσει αποφάσεις, να ωραιοποιήσει γεγονότα ή να κατασκευάσει ένα αφήγημα βολικό για τον συγγραφέα του. Ο αναγνώστης, εξάλλου, γρήγορα θα συνειδητοποιήσει πως το βιβλίο γράφτηκε από την αίσθηση μιας εσωτερικής υποχρέωσης: την ανάγκη της μαρτυρίας. Να ειπωθούν τα γεγονότα όπως τα έζησα, να αποτυπωθούν οι συνθήκες, οι συγκρούσεις, τα διλήμματα και το κόστος.

Γιατί είχα τη βεβαιότητα από καιρό πως στην Ιστορία δεν οφείλουμε να παρουσιαστούμε δικαιωμένοι  της οφείλουμε, όμως, να μιλήσουμε. Με ευθύνη, με καθαρότητα και χωρίς φόβο. Αυτό προσπάθησα να κάνω με το βιβλίο αυτό.

Όταν το 2008 ανέλαβα την ηγεσία ενός μικρού κόμματος της Αριστεράς, σε ηλικία μόλις 34 ετών, πολλοί μιλούσαν για ένα «άλμα στο κενό». Εγώ το έβλεπα αλλιώς: ως μια προσωπική πρόκληση μεν, αλλά και πράξη αναγκαία, όχι μόνο για μένα προσωπικά, αλλά και για μια γενιά ανθρώπων που έψαχνε φωνή, που ένιωθε ότι ο διαμορφωμένος πολιτικός χάρτης δεν τη χωρούσε. Ήξερα ότι δεν υπήρχε δίχτυ ασφαλείας αν έπεφτα, ούτε πολιτικό ούτε προσωπικό. Υπήρχε όμως εκείνο το μείγμα πίστης, πείσματος και ευθύνης που σε σπρώχνει να προχωρήσεις κι ας λένε όλα γύρω σου να σταματήσεις.

Όταν ανέλαβα την ευθύνη της χώρας, το 2015, η πραγματικότητα ήταν αμείλικτη. Πολλοί με προέτρεπαν να αποφύγω την ευθύνη, να τη μεταθέσω σε άλλους για να παραλάβω εγώ ως ώριμο φρούτο μια χώρα απολύτως εξαντλημένη. Δεν δείλιασα. Ανέλαβα την ευθύνη, όταν η Ελλάδα βρισκόταν σε μια από τις πιο κρίσιμες καμπές της σύγχρονης Ιστορίας της. Οι αποφάσεις που έπρεπε να ληφθούν δεν είχαν απλώς πολιτικό κόστος· είχαν ηθικό βάρος, κοινωνική προέκταση, ιστορική διάσταση. Ένιωθα να κουβαλώ στις πλάτες μου τα φαντάσματα των αδικαίωτων αγώνων του χθες, αλλά και τις ελπίδες μιας ολόκληρης γενιάς που τόλμησε να πιστέψει ότι τα πράγματα μπορούσαν να αλλάξουν. Δεν ήταν απλώς η ευθύνη της διακυβέρνησης. Ήταν η ευθύνη απέναντι σε μια συλλογική ανάγκη για αλλαγή και αξιοπρέπεια.

Το 2019, δεν ήμουν ο ίδιος. Το σημαντικότερο, η Ελλάδα δεν ήταν πια ίδια. Η χώρα δεν έμοιαζε με την Ελλάδα της παράλυσης και του φόβου, εκείνη τη σκιά του εαυτού της που έσερνε ταπεινωμένη τα βήματά της χωρίς τέλος. Είχε ανακτήσει την οικονομική αυτονομία της, είχε επουλώσει, ώς έναν βαθμό, τις πληγές της, είχε σταθεί ξανά στα πόδια της. Όχι χωρίς απώλειες, όχι χωρίς λάθη, αλλά με το κεφάλι ψηλά. Είχα ζήσει εμπειρίες που με διαμόρφωσαν βαθιά. Ήξερα πια, βιωματικά, τι σημαίνει να κυβερνάς με κομμένη την ανάσα και σε συνθήκες τήξης: να σηκώνεις το βάρος και τις επιθέσεις, να αντέχεις την αμφισβήτηση, να προστατεύεις ό,τι μπορεί να σωθεί και να χτίζεις ό,τι δεν υπήρχε.

Η πολιτική, όταν δεν ασκείται ως ρόλος που κληρονομείς αλλά ως εσωτερική αποστολή, έχει τη δύναμη να σε μεταμορφώσει. Δεν είναι η διαχείριση της καθημερινότητας αλλά η τέχνη της υπέρβασής της. Η ικανότητα να διευρύνεις τα όρια του εφικτού μέχρι αυτό που χθες φάνταζε αδύνατο να γίνει πραγματικότητα. Αυτή η πολιτική είναι έφοδος στον ουρανό. Η πολιτική σε φθείρει, ναι, αλλά σου χαρίζει κάτι πολύτιμο. Τη σπάνια δυνατότητα να συνδεθείς αληθινά με την εποχή σου. Να αφήσεις πίσω σου μια ανεξίτηλη σφραγίδα, μια κληρονομιά που θα ξεπερνά τον χρόνο και το πρόσωπό σου. Να δεις την όμορφη χώρα σου να στέκεται όρθια και τον λαό της να έχει σηκωθεί λίγο ψηλότερα.

Έχουν γραφτεί πολλά για τα δραματικά γεγονότα εκείνης της περιόδου. Δημοσιογράφοι, αναλυτές, πολιτικοί αντίπαλοι, σύντροφοι και σύμμαχοι, ξένοι παρατηρητές, όλοι έχουν καταθέσει τη δική τους εκδοχή για την ελληνική κρίση που συγκλόνισε όχι μόνο τη χώρα μας, αλλά και ολόκληρη την Ευρώπη. Όλοι, εκτός από έναν: τον άνθρωπο που κλήθηκε να πάρει τις αποφάσεις.

Ήρθε η ώρα, λοιπόν, να ακουστεί και η δική μου φωνή. Η ώρα να ειπωθεί η αλήθεια όπως τη βίωσα. Η δική μου αλήθεια.

Γράφω αυτό το βιβλίο γιατί πιστεύω ότι η πολιτική είναι το πεδίο όπου το όραμα για έναν δίκαιο κόσμο δοκιμάζεται με την πραγματικότητα, νοηματοδοτώντας έτσι τα όρια και την ουσία των αγώνων μιας κοινωνίας για ένα καλύτερο αύριο. Γιατί πιστεύω πως αυτός ο κόσμος μπορεί να αλλάξει προς το καλύτερο. Κανένας αγώνας δεν είναι μάταιος, όπως ο κυνισμός των συντηρητικών μάς προτρέπει να πιστέψουμε. Αυτήν την εμπειρία προσπαθώ να αποτυπώσω σε τούτο το βιβλίο.

Γράφω για να καταθέσω την εμπειρία μιας χώρας και του λαού της, που, σε μια από τις πιο σκοτεινές στιγμές της σύγχρονης Ιστορίας του, τόλμησε να διεκδικήσει αξιοπρέπεια, παραβιάζοντας τους κανόνες, αυτούς τους κανόνες που είχαν επιβληθεί όχι για να προστατεύουν τους αδύναμους, αλλά για να διασφαλίζουν τη μονιμότητα της δύναμης των ισχυρών.

Γράφω για μια συλλογική προσπάθεια η οποία δεν δίστασε να αμφισβητήσει ένα κατεστημένο που θεωρούσε τον εαυτό του μόνιμο ιδιοκτήτη αυτής της χώρας. Ένα κατεστημένο που δεν είχε φανταστεί ποτέ ότι η εξουσία του μπορεί να είναι εφήμερη. Γράφω γιατί αυτή η συλλογική προσπάθεια, με όλα τα λάθη, τις υπερβολές, τις αντιφάσεις της, τόλμησε να προσπαθήσει να αλλάξει τη ροή της Ιστορίας.

Σε μια εποχή όπου η πολιτική είχε γίνει διαχείριση της παρακμής, εμείς επιχειρήσαμε να αρθρώσουμε μια διαφορετική αφήγηση. Δεν το πετύχαμε πάντα. Δεν ήταν όλες οι μάχες νικηφόρες. Αλλά κάθε μας βήμα συνοδευόταν από το όνειρο ενός καλύτερου, πιο δίκαιου κόσμου για τους πολλούς, για τους πιο αδύναμους. Γράφω γιατί θέλω να δείξω πως μπορεί να έκανα λάθη, αλλά ποτέ δεν μου έλειψε το θάρρος, ούτε όμως και άφησα τη χώρα μου μοιρολατρικά να τη σπρώξουν στον γκρεμό οι ίδιοι αυτοί που στη συνέχεια θα μας έδειχναν με το δάχτυλο ως υπεύθυνους της καταστροφής.

Γράφω γιατί θέλω να δείξω πως έθεσα τον εαυτό μου στην υπηρεσία της χώρας μου αλλά και στην υπόθεση της κοινωνικής δικαιοσύνης, επιδιώκοντας με όλη τη φλόγα της ψυχής μου, και με την τελευταία ικμάδα των δυνάμεών μου, μια καλύτερη μοίρα για αυτόν τον βασανισμένο λαό.

Η δική μου Ιθάκη δεν είναι απλώς μια αφήγηση του παρελθόντος, δεν είναι η αφήγηση του νόστου. Δεν γράφτηκε, μόνο, για να καταγραφούν τα γεγονότα, ως ένα είδος απολογισμού. Είναι, πρώτα απ’ όλα, μια προσπάθεια να κατανοήσουμε το παρόν: να δούμε πώς φτάσαμε ώς εδώ, μέσα από ποια διαδρομή, ποιες επιλογές, ποιες μικρές ή μεγάλες νίκες, ποιες ήττες. Και, ταυτόχρονα, αποτυπώνει την επιδίωξή μου να μιλήσω για το μέλλον, όχι με όρους αφηρημένης ευχής, αλλά να το περιγράψω όσο γίνεται πιο αναλυτικά και με την πίστη ότι η ιστορία δεν έχει τελειώσει.

Το βιβλίο αυτό είναι η μαρτυρία ενός ανθρώπου που έζησε από μέσα τη διακυβέρνηση σε καιρούς θύελλας· που κλήθηκε να διαπραγματευτεί με τους ισχυρούς της Ευρώπης· που πήρε αποφάσεις κρίσι μες, σκληρές, αμφιλεγόμενες, αποφάσεις που επηρέασαν τη ζωή εκατομμυρίων συμπολιτών μας. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό.

Τούτο το βιβλίο δεν είναι μόνο μια κατάθεση εμπειριών. Είναι και μια πρόταση. Είναι η προσπάθεια να μετατραπεί η γνώση που αποκτήθηκε μέσα στη φωτιά της κρίσης σε σκέψη, σε σχέδιο, σε όραμα για την Ελλάδα του αύριο. Μια Ελλάδα που δεν θα πορεύεται φοβισμένη ή παραιτημένη, αλλά θα τολμά να στοχάζεται, να διεκδικεί, να αλλάζει.

Μιλάμε συχνά για το αύριο ως κάτι μακρινό, αφηρημένο. Εδώ, θέλω να το δω αλλιώς: ως πεδίο ευθύνης. Να μιλήσουμε για το αύριο με όρους δικαιοσύνης, με κοινωνικό περιεχόμενο, με σαφείς προτεραιότητες. Ποια χώρα θέλουμε, ποια οικονομία, ποιο Κράτος Δικαίου, ποια εργασία, ποια παιδεία, ποια δημοκρατία; Δεν υπάρχουν ουδέτερες απαντήσεις σ’ αυτά. Υπάρχουν μόνο πολιτικές επιλογές. Και αυτό το βιβλίο είναι, με τον δικό του τρόπο, μια τέτοια επιλογή.

Γράφω επίσης γιατί θέλω να μιλήσω όχι μόνο σε όσους έχουν μνήμες από τα γεγονότα του χθες αλλά και στους νέους ανθρώπους, σε αυτούς και αυτές που δεν έζησαν όλα αυτά τα δύσκολα και συναρπαστικά συνάμα που μας καθόρισαν. Νέους ανθρώπους που δεν έχουν αναμνήσεις από τη μέρα που δολοφονήθηκαν ο Αλέξης Γρηγορόπουλος, ο Παύλος Φύσσας, που δεν ένιωσαν το σφίξιμο στην καρδιά όταν ανακοινώθηκε ότι η χώρα έμπαινε στο Μνημόνιο το 2010. Σήμερα αναζητούν τους δικούς τους δρόμους, πρώτα από όλα με την αγωνία να κατανοήσουν έναν κόσμο που μέρα με τη μέρα αλλάζει ριζικά.

Σήμερα είναι πολύ διαφορετικός. Δυστυχώς όχι καλύτερος. Η γνώση των πραγματικών γεγονότων της σύγχρονης Ιστορίας της χώρας μας είναι προϋπόθεση για την κατανόηση των δυσκολιών αλλά και των δυνατοτήτων που ανοίγονται μπροστά μας. Το θεμέλιο για να οικοδομήσουμε τους αγώνες του αύριο.

Γιατί η προσπάθεια για την κοινωνική αλλαγή δεν είναι θεωρία, ούτε ουτοπία, αλλά πράξη καθημερινών μικρών ή μεγαλύτερων ρήξεων και προωθητικών συμβιβασμών. Και η διακυβέρνηση δεν είναι δουλειά του «ταξικού εχθρού», ούτε σημαίνει εγκατάλειψη των ιδεών, αλλά πάλη για την υλοποίησή τους μέσα στις αντιξοότητες της πραγματικότητας.

Και ο ριζοσπαστισμός δεν είναι ψυχολογική κατάσταση, ούτε πόζα, αλλά η κατανόηση των προβλημάτων των πιο ευάλωτων και αδύναμων και κυρίως η προσπάθεια για την επίλυσή τους.

Τέλος, γράφω αυτό το βιβλίο γιατί νιώθω πως δεν έχω το δικαίωμα να αφήσω την Ιστορία στα χέρια εκείνων που πιστεύουν πως τους ανήκει, μόνο και μόνο επειδή σήμερα θεωρούνται οι νικητές. Η Ιστορία δεν είναι τρόπαιο, ούτε πεδίο ιδιοκτησίας. Είναι το κοινό μας έδαφος, χώρος μνήμης, ευθύνης και αλήθειας. Και αν δεν διεκδικήσεις την αλήθεια, αν δεν καταθέσεις τη δική σου μαρτυρία, τότε εγκαταλείπεις αμαχητί όχι μόνο το χθες αλλά κυρίως το σήμερα και το αύριο. Κι αυτό το αύριο της πατρίδας μας, αλλά και των συλλογικών μας αγώνων για μια δίκαιη κοινωνία δεν είμαι διατεθειμένος να το εγκαταλείψω, τουλάχιστον όχι αμαχητί.

Το μέλλον διαρκεί πολύ. Και η χώρα μας έχει ανάγκη τη μνήμη. Όχι ως μουσειακό κατάλοιπο, αλλά ως ζωντανό πολιτικό εργαλείο. Μνήμη των αγώνων, των θυσιών, των δύσκολων αποφάσεων, των νικών και των ηττών. Μνήμη των στιγμών που λυγίσαμε και εκείνων που σταθήκαμε όρθιοι. Μόνο με αυτή τη γνώση μπορούμε να χτίσουμε κάτι καλύτερο. Μαθαίνοντας από τα λάθη, όχι για να τα ξεχάσουμε, αλλά για να μην τα επαναλάβουμε. Και εμπνεόμενοι από τις στιγμές που τολμήσαμε να ονειρευτούμε και να διεκδικήσουμε.

Γι’ αυτό, τούτο το βιβλίο είναι πράξη ευθύνης απέναντι στο παρελθόν και διεκδίκησης για το δικαίωμα στο μέλλον”.

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΡΟΛΟΓΟ ΤΟΥ  ΒΙΒΛΙΟΥ ΤΟΥ ΑΛ.ΤΣΙΠΡΑ “ΙΘΑΚΗ” – ΕΚΔΟΣΕΙΣ GUTENBERG

Ράνια Τραγόμαλλου

Το νέο Συμβούλιο συγκροτείται από παλιούς συνοδοιπόρους του πρώην πρωθυπουργού —πρόσωπα με τα οποία συνεργάστηκε στενά την περίοδο των κυβερνήσεων ΣΥΡΙΖΑ— αλλά και νέα, άφθαρτα μέλη, που αντιπροσωπεύουν τη «γενιά της γνώσης και της καινοτομίας».

Ο συνδυασμός εμπειρίας και φρεσκάδας, σύμφωνα με πολιτικούς παρατηρητές, αποτυπώνει το νέο αφήγημα του Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος δείχνει έτοιμος να χαράξει τη δική του πορεία στο αύριο, όποια κι αν είναι αυτή. «Αν θέλουμε να αλλάξουμε την πατρίδα προς το καλύτερο, οφείλουμε πρώτα να τη γνωρίσουμε καλύτερα», σημείωσε ο ίδιος στο μήνυμά του, υπογραμμίζοντας τη σημασία της γνώσης και της επιστημονικής τεκμηρίωσης ως θεμέλιο κάθε κοινωνικής αλλαγής.

Οι παλαιοί και οι νέοι συνοδοιπόροι

Στην ομάδα συμμετέχουν προσωπικότητες που είχαν καίριες θέσεις στην κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, όπως οι Γιώργος Χουλιαράκης και Δημήτρης Λιάκος από το οικονομικό επιτελείο, ο Κώστας Γαβρόγλου από τον χώρο της Παιδείας και ο συνταγματολόγος Ακρίτας Καϊδατζής.

Παράλληλα, ισχυρό στίγμα ανανέωσης δίνουν νέα πρόσωπα, με διεθνείς σπουδές και εμπειρία αιχμής σε καινοτόμα επιστημονικά πεδία.  Για παράδειγμα, ο Σπύρος Κασάπης από την Θεσσαλονίκη, που  σπούδασε μηχανολόγος αεροναυπηγός   και μηχανολόγος ναυπηγός  και έλαβε τον διδακτορικό του τίτλο από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και της μη-επιβλεπόμενης μάθησης και συμμετέχει στις επιστημονικές ομάδες τριών αποστολών ηλιοφυσικής της NASA. 

Η Νατάσα Λοΐζου που είναι σύμβουλος και ερευνήτρια στη Διεθνή Ασφάλεια και στις Στρατηγικές Καινοτομίας.  Πτυχιούχος Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων.  Έχει τιμηθεί από την UNODA ως γυναίκα – ηγέτης στη Λατινική Αμερική για την πρόληψη της έμφυλης βίας και τον έλεγχο των όπλων. 

Ο Δρ. Παναγιώτης Νικολαΐδης είναι οικονομολόγος με ειδίκευση στα δημόσια οικονομικά και με μακρά εμπειρία στη διαμόρφωση οικονομικής πολιτικής σε χώρες της Ευρώπης και της Ασίας. Είναι κάτοχος διδακτορικού τίτλου στα οικονομικά της φορολογίας και συνεργάστηκε με τους Γκαμπριέλ Ζουκμάν και Τομά Πικετί σε ζητήματα οικονομικών ανισοτήτων, φοροδιαφυγής και φορολόγησης του μεγάλου πλούτου.

Ο Ευάγγελος Κανούλας  σπούδασε Εφαρμοσμένη Πληροφορική στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και συνέχισε τις μεταπτυχιακές και διδακτορικές του σπουδές στην Τεχνητή Νοημοσύνη στο Northeastern University της Βοστώνης, όπου ειδικεύτηκε στην Επεξεργασία Φυσικής Γλώσσας και την Ανάκτηση Πληροφορίας.

Η Γραμμάτη Πάντζιου, καθηγήτρια Αλγορίθμων στο Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και η Ηρα Ηλιάνα Παπαδοπούλου, Δρ. Επικοινωνίας και MME του Πανεπιστημίου Αθηνών  

Μαζί τους δεκάδες πανεπιστημιακοί, ερευνητές και νέοι επιστήμονες που υπηρετούν τη γνώση σε πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα εντός και εκτός Ελλάδας.

Συντονίστρια του Επιστημονικού Συμβουλίου αναλαμβάνει η Ευγενία Φωτονιάτα, χημικός μηχανικός και διδάκτωρ οικονομικής επιστήμης, ενώ αναπληρώτρια συντονίστρια ορίζεται η Δώρα Κοτσακά, διδάκτωρ πολιτικής επιστήμης με πολυετή εμπειρία σε think tank και φορείς έρευνας.

Δεξαμενή σκέψης για το αύριο

Το επόμενο διάστημα θα ξεδιπλωθεί μια σειρά θεματικών εκδηλώσεων και παρεμβάσεων, με στόχο να παραχθεί συγκεκριμένο έργο και προτάσεις για τις μεγάλες προκλήσεις: από την οικονομία και την ψηφιακή μετάβαση έως την κοινωνική δικαιοσύνη, την κλιματική κρίση και τη δημοκρατία.

Η πρωτοβουλία αυτή θεωρείται από πολλούς ως πρώτο βήμα για την επανατοποθέτηση του Αλέξη Τσίπρα στο δημόσιο διάλογο. Με ανθρώπους που εμπιστεύεται και που «κουβαλούν» τόσο την εμπειρία όσο και τη φρεσκάδα της νέας γενιάς, ο πρώην πρωθυπουργός δείχνει να προετοιμάζει τη δική του επιστροφή στο προσκήνιο, με αιχμή τη γνώση, την επιστήμη και τη σύνδεση με την κοινωνία.

Όπως χαρακτηριστικά είπε ο ίδιος: «Αυτό που μας ενώνει είναι η πεποίθηση πως αν θέλουμε να αλλάξουμε την πατρίδα προς το καλύτερο, οφείλουμε να τη γνωρίσουμε όσο γίνεται καλύτερα. Να κατανοήσουμε τα προβλήματα και τις αντιθέσεις της εποχής μας, να μελετήσουμε όλες τις πτυχές της κοινωνίας και της κίνησής της, και να ξεδιπλώσουμε έτσι το χάρτη ενός μέλλοντος, όχι μόνο, ούτε κυρίως, με την αισιοδοξία της βούλησης, αλλά και με την απαισιοδοξία της γνώσης».  

Το μήνυμα αυτό φαίνεται να συμπυκνώνει το πνεύμα της νέας προσπάθειας: μια επιστροφή στη σκέψη, στην ανάλυση και στην ουσία, με τη ματιά στραμμένη στις προκλήσεις του μέλλοντος.

Το Επιστημονικό Συμβούλιο του Ινστιτούτου Τσίπρα δείχνει να φιλοδοξεί αν λειτουργήσει  ως εργαστήριο ιδεών και προτάσεων για μια Ελλάδα που επιδιώκει να ξανασυναντήσει την προοδευτική της ταυτότητα — και ίσως, ταυτόχρονα, ως το πρώτο βήμα της επόμενης πολιτικής φάσης του ίδιου του πρώην πρωθυπουργού.

“Αυτό που μας ενώνει είναι η πεποίθηση πως αν θέλουμε να αλλάξουμε την πατρίδα προς το καλύτερο, οφείλουμε να τη γνωρίσουμε όσο γίνεται καλύτερα”.

Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΤΣΙΠΡΑ:

“Έχω την τιμή και τη χαρά να ανακοινώσω σήμερα το Επιστημονικό Συμβούλιο του Ινστιτούτου για την Ειρήνη, τη Δικαιοσύνη και τη Βιώσιμη Ανάπτυξη.

Πρόκειται για μια εξαιρετική ομάδα από ανθρώπους της επιστήμης, με κορυφαία βιογραφικά και επιδόσεις, που κοσμούν την Ελλάδα της γνώσης. Ευαίσθητοι πολίτες, που δεν αντιλαμβάνονται την επιστήμη και τη γνώση ως προνόμιο κάποιων ελίτ, ούτε ως βιτρίνα κάποιας κομματικής ή εξουσιαστικής κατασκευής, αλλά ως απαραίτητο εργαλείο κοινωνικής προόδου και ως συμβολή στη βελτίωση της ζωής των πολλών.

Αυτό που μας ενώνει είναι η πεποίθηση πως αν θέλουμε να αλλάξουμε την πατρίδα προς το καλύτερο, οφείλουμε να τη γνωρίσουμε όσο γίνεται καλύτερα. Να κατανοήσουμε τα προβλήματα και τις αντιθέσεις της εποχής μας, να μελετήσουμε όλες τις πτυχές της κοινωνίας και της κίνησής της, και να ξεδιπλώσουμε έτσι το χάρτη ενός μέλλοντος, όχι μόνο, ούτε κυρίως, με την αισιοδοξία της βούλησης, αλλά και με την απαισιοδοξία της γνώσης. Και κάτι τέτοιο είναι αδύνατο χωρίς την αποφασιστική συμβολή φωτισμένων ανθρώπων της επιστήμης.

Ευχαριστώ όλες και όλους, που με ανιδιοτέλεια και διάθεση προσφοράς, αναλαμβάνουν τη δέσμευση να θέσουν τις γνώσεις, την εμπειρία, την κατάρτισή τους στην υπηρεσία της πατρίδας και της κοινωνίας μας. Η στάση τους αποτελεί αχτίδα φωτός σε μια σκοτεινή εποχή.

Αναλυτικά όλα τα μέλη του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Αλέξη Τσίπρα για την Ειρήνη, τη Δικαιοσύνη και τη Βιώσιμη Ανάπτυξη”.

ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ:

• ΧΑΡΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ: Καθηγητής Δημόσιας Ιστορίας, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο

• ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ ΑΛΜΠΑΝΗΣ: Ομότιμος Καθηγητής, Τμήμα Χημείας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, πρώην πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (2010-2014 και 2018-2022)

• ΜΑΡΙΖΕΤΑ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ: Δρ., διδάσκουσα Οικονομικής και Κοινωνικής Πολιτικής, ΕΚΠΑ

• ΙΣΙΔΩΡΑ ΒΑΣΙΛΗ: Πολιτική μηχανικός ΕΜΠ, ερευνήτρια

• ΝΙΚΟΣ ΒΑΦΕΑΣ: Καθηγητής Ιστορικής και Πολιτικής Κοινωνιολογίας, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης, Πανεπιστήμιο Κρήτης

• ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ ΒΟΓΛΗΣ: Καθηγητής Κοινωνικής Ιστορίας, Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

• ΚΩΣΤΑΣ ΓΑΒΡΟΓΛΟΥ: Ομότιμος Καθηγητής Ιστορίας της Επιστήμης, ΕΚΠΑ, Υπουργός  Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων (2016-2019)

• ΗΛΙΑΣ ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ: Καθηγητής Τοπικής Πολιτικής και Κράτους, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης, Πανεπιστήμιο Κρήτης

• ΜΑΡΙΑ ΓΚΑΣΟΥΚΑ:  Ομότιμη Καθηγήτρια Λαογραφίας και Φύλου, Πανεπιστήμιο Αιγαίου

• ΓΙΑΝΝΗΣ ΔΡΟΣΟΣ:  Ομότιμος Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, Νομική Σχολή Αθηνών, ΕΚΠΑ

• ΑΚΡΙΤΑΣ ΚΑΪΔΑΤΖΗΣ: Αναπληρωτής Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, Νομική Σχολή, Α.Π.Θ.

• ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΜΠΟΥΡΑΚΗΣ: Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς και Ευρωπαϊκού Δικαίου, Νομική Σχολή, Πανεπιστήμιο Εράσμους – Ρότερνταμ

• ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΝΟΥΛΑΣ: Καθηγητής Τεχνητής Νοημοσύνης, Πανεπιστήμιο Άμστερνταμ

• ΣΠΥΡΟΣ ΚΑΣΑΠΗΣ: Μεταδιδακτορικός Ερευνητής Αστροφυσικής, Πανεπιστήμιο Πρίνστον

• ΒΑΝΕΣΣΑ ΚΑΤΣΑΡΔΗ: Επίκουρη Καθηγήτρια Παράκτιας και Θαλάσσιας Μηχανικής, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

• ΣΠΥΡΟΣ ΚΙΝΤΖΙΟΣ: Καθηγητής Κυτταρικής Τεχνολογίας/Βιοαισθητήρων, Πρύτανης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών

• ΔΩΡΑ ΚΟΤΣΑΚΑ: Ερευνήτρια, Διδάκτορας Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Αθηνών

• ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΚΟΥΡΙΔΑΚΗ: Πολιτική Επιστήμονας

• ΦΡΑΓΚΙΣΚΟΣ ΚΟΥΤΕΝΤΑΚΗΣ: Επίκουρος Καθηγητής Δημόσιας Οικονομικής, Τμήμα Οικονομικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Κρήτης

• ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΩΣΤΑΚΗΣ: Καθηγητής Τεχνολογικής Διακυβέρνησης και Βιωσιμότητας, Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο του Τάλιν, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ

• ΖΩΡΖΕΤΤΑ ΛΑΛΗ: Νομικός, πρώην Διευθύντρια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

• ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΙΑΚΟΣ: Οικονομολόγος, πρώην Υφυπουργός στον Πρωθυπουργό (2016-2019)

• ΝΑΤΑΣΑ ΛΟΪΖΟΥ:  Σύμβουλος και ερευνήτρια στη Διεθνή Ασφάλεια και στις Στρατηγικές Καινοτομίας

• ΑΡΗΣ ΜΑΓΚΛΑΡΑΣ: Δρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, Αρχιτέκτονας Λογισμικού

• ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΜΑΚΡΗΣ:  Επίκουρος Καθηγητής Πολιτικής Θεωρίας, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης,   Δ.Π.Θ.

• ΘΩΜΑΣ ΜΑΛΟΥΤΑΣ: Ομότιμος Καθηγητής Ανθρώπινης Γεωγραφίας και Θεματικής Χαρτογραφίας, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Ομότιμος Διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών

• ΝΙΚΟΣ ΜΑΡΑΝΤΖΙΔΗΣ: Καθηγητής Πολιτικής και Κοινωνικών Ταυτοτήτων, Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών, ΠΑ.ΜΑΚ.

• ΘΕΜΗΣ ΜΟΥΜΟΥΛΙΔΗΣ: Σκηνοθέτης και Συγγραφέας

• ΠΑΝΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ:  Δρ. Οικονομολόγος

• ΓΡΑΜΜΑΤΗ ΠΑΝΤΖΙΟΥ: Καθηγήτρια Αλγορίθμων, Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Υπολογιστών, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής

• ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΙΔΗΣ: Δικηγόρος-Δημοσιογράφος

• ΗΡΑ ΗΛΙΑΝΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ: Δρ. Επικοινωνίας και MME του Πανεπιστημίου Αθηνών

• ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΕΤΡΑΚΟΣ:  Καθηγητής Οικονομικής ανάλυσης του χώρου, Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, πρώην Πρύτανης Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

• ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΕΙΩΝΗΣ: Καθηγητής Παρατηρησιακής Αστρονομίας και Κοσμολογίας, Τμήμα Φυσικής, Α.Π.Θ., πρώην Διευθυντής και Πρόεδρος του ΔΣ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (2017-2025)

• ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΛΟΥΜΠΙΔΗΣ: Καθηγητής Πληθυσμιακής Υγείας και Στατιστικής, στο Ινστιτούτο Κοινωνικής Έρευνας του UCL

• ΘΑΝΟΣ ΠΟΛΥΜΕΝΕΑΣ – ΛΙΟΝΤΗΡΗΣ: Επίκουρος Καθηγητής Μουσικής Τεχνολογίας, Τμήμα Μουσικών Σπουδών, ΕΚΠΑ

• ΑΡΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ: Καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας, Τμήμα Πολιτικών Επιστημών, Α.Π.Θ.

• ΧΑΡΗΣ ΤΖΗΜΗΤΡΑΣ:  Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Διεθνών Σχέσεων, Διευθυντής του Κυπριακού Κέντρου του Ερευνητικού Ινστιτούτου του Όσλο για την Ειρήνη.

• ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΤΣΙΡΙΓΩΤΗ: Αντιστράτηγος ε.α. της Ελληνικής Αστυνομίας

• ΕΥΓΕΝΙΑ ΦΩΤΟΝΙΑΤΑ: Δρ. Οικονομικής Επιστήμης του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών

• ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΟΥΛΙΑΡΑΚΗΣ: Δρ. Οικονομολόγος, Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών (2015-2019)

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΤΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΤΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΤΟΥ ΙΑΤ

Νίκος Γιαννόπουλος

Η ατάκα βρήκε σύμφωνους τους περισσότερους από τους θεατές. Λογικά το ερώτημα ήταν από αυτά που βρισκόταν στο μυαλό πολλών στην αίθουσα, απλά δεν είχαν όλοι το θάρρος να τη διατυπώσουν φωναχτά. “Αν όχι τώρα, πότε” λοιπόν;

Ειρήσθω εν παρόδω, ο κύριος που είχε την έμπνευση δεν είναι κάποιος τυχαίος. Οι μυημένοι στα ενός του ΣΥΡΙΖΑ τον αναγνώρισαν σχεδόν αμέσως. Ηταν ο Ηλίας Γρηγόρης, στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ από την Πάτρα, παλαιόθεν στο χώρο της ανανεωτικής Αριστεράς. Πρόσωπο που γνωρίζει καλά ο Αλέξης Τσίπρας.

Ο πρώην Πρωθυπουργός ήξερε ότι είχε όλα τα βλέμματα στραμμένα πάνω του. Χωρίς αμφιβολία οι ομιλητές στην εκδήλωσή του διαθέτουν τρομερό κύρος και παγκόσμια ακτινοβολία (Μπέρνι Σάντερς, Γιολάντα Ντίαθ κτλ), όμως οι πάντες περίμεναν να ακούσουν εκείνο. Το είπε και ο παρουσιαστής της εκδήλωσης Αιμίλιος Χειλάκης: “Ξέρουμε για ποιον ήρθατε εδώ απόψε”.

Στο κοινό πήρε θέση, όπως αναμενόταν άλλωστε, το μισό Υπουργικό Συμβούλιο της κυβέρνησης Τσίπρα: Σωκράτης Φάμελλος (πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ), Αλέξης Χαρίτσης (επικεφαλής Νέας Αριστεράς), Γιάννης Δραγασάκης, Αλέκος Φλαμπουράρης, Κώστας Γαβρόγλου, Εφη Αχτσιόγλου, Ολγα Γεροβασίλη, Χρήστος Σπίρτζης, Γιώργος Βασιλειάδης και άλλοι. Εννοείται ότι τον παρακολούθησαν οι εξ απορρήτων, πολύ στενοί συνεργάτες του, Βαγγέλης Καλπαδάκης και Μιχάλης Καλογήρου.

Γιάννης Ραγκούσης, Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου, Παναγιώτης Κουρουμπλής, Οζγκιούρ Φερχάτ, Αθηνά Λινού, Ελενα Ακρίτα, Γιάννης Μπαλάφας, Γρηγόρης Θεοδωράκης, Θανάσης Θεοχαρόπουλος ήταν επίσης παρόντες. Οπως και προσωπικότητες σαν τον πρώην πρόεδρο της ΑΔΑΕ Χρήστο Ράμμο και τον πρώην πρόεδρο του Ελεγκτικού Συνεδρίου (και πρώην υπηρεσιακό Πρωθυπουργό) Ιωάννη Σαρμά.

Μα πάνω απ’ όλους βρέθηκαν ανώνυμοι προοδευτικοί πολίτες που αναζητούν μία πολιτική διέξοδο στο αδιέξοδο στο οποίο έχει περιέλθει η κεντροαριστερή αντιπολίτευση.

Ο Τσίπρας μίλησε σαφώς, ανοιχτά. Οταν τόνισε ότι “χρειαζόμαστε λοιπόν ένα τέτοιο νέο όραμα και ένα τέτοιο νέο κίνημα.Μια ηθική, κοινωνική και πολιτική πρωτοβουλία που θα διατρέχει όλα τα προοδευτικά κόμματα, θα αγγίζει όσους έχουν γυρίσει τη πλάτη στο πολιτικό σύστημα, θα απαντά στην ακροδεξιά δημαγωγία και θα δίνει κίνητρο στους πολίτες να σηκωθούν από τον καναπέ” κατάλαβαν άπαντες ότι έδωσε, με τον τρόπο του, το σύνθημα για το ξεκίνημα μίας νέας προσπάθειας που θα επιχειρήσει να δώσει την απάντηση στη δεξιά ηγεμονία (στην Ελλάδα και την Ευρώπη).

Το περιεχόμενο που θα έχει αυτή η νέα προσπάθεια προς το παρόν παραμένει άγνωστο. Ο πρώην Πρωθυπουργός πάντως φρόντισε να κάνει μία ενδελεχή ανάλυση της παγκόσμιας κατάστασης, να στηλιτεύσει την άνοδο της ακροδεξίας σε ΗΠΑ και Ευρώπη και να ασκήσει ιδιαίτερα σκληρή κριτική στην κυβέρνηση χωρίς μάλιστα να αναφέρει ούτε μία φορά το όνομα του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ηταν σαν να εκμυστηρευόταν σε αυτούς που τον άκουγαν ότι γνωρίζει πολύ καλά το πεδίο στο οποίο θα κινηθεί αλλά και τα δεδομένα που υπάρχουν.

Ο Τσίπρας παρακολούθησε όλο το πρόγραμμα του μίνι συνεδρίου διάρκειας έξι ωρών. Από τη μία πλευρά είχε δίπλα του τον πρώην Πρωθυπουργό της Βόρειας Μακεδονίας και προσωπικό του φίλο Ζόραν Ζάεφ με τον οποίο τον συνδέει η εμβληματική Συμφωνία των Πρεσπών του 2018. Από την άλλη καθόταν η σύντροφός του Μπέτυ Μπαζιάνα.

Βράβευσε μαζί με τον Ζάεφ τους σκηνοθέτες του εξαιρετικού ντοκιμαντέρ για την κατάσταση στην Παλαιστίνη “No other land”, τον Ισραηλινό Γιουβάλ Αμπραχαμ και τον Παλαιστίνιο Μπασέλ Αντρά και άκουσε όλες τις ομιλίες από τις οποίες ξεχώρισε αυτή του γερουσιαστή Μπέρνι Σάντερς, του 84χρονου Αμερικανού ριζοσπάστη που παρά το προχωρημένο της ηλικίας του δεν το βάζει κάτω.

Ο Σάντερς, με μία σπάνια διαύγεια και μ’ ένα δυναμισμό πολύ νεαρότερου άνδρα, μίλησε ξεκάθαρα για όλα. Για τις ανισότητες που συνεχώς μεγαλώνουν στις ΗΠΑ και τον κόσμο, την τεχνητή νοημοσύνη και το πως οι ολιγάρχες επιχειρούν να την εκμεταλλετούν απλά για να αβγατίσουν τα κέρδη τους, τη γενοκτονία στη Γάζα χαρακτηρίζοντας μάλιστα εγκληματία πολέμου τον Μπενιαμίν Νετανιάχου και την ανάγκη να ορίσει η προοδευτική πλευρά, επιτέλους, την ατζέντα.

Για την ακρίβεια, τμήματά της τα όρισε ο ίδιος μιλώντας για εργασιακό ωράριο 32 ωρών την εβδομάδα και την απολύτως λογική προσδοκία η τεχνολογία να προσφέρει καλύτερη και πιο ποιοτική ζωή στο σύνολο των ανθρώπων του πλανήτη. Πόσοι προοδευτικοί πολιτικοί μπορούν να μιλήσουν μ’ αυτήν την τόλμη σήμερα όταν τα πάντα τα επισκιάζει η βαριά σκιά της ακροδεξιάς ανόδου;

Από κομμάτια της ομιλίας Σάντερς (ο οποίος απάντησε στις ερωτήσεις των παρουσιαστών) “πιάστηκε” και ο Αλέξης Τσίπρας όταν έκανε λόγο για ισχυρούς που απλά αυξάνουν τα πλούτη του σε βάρος των πολλών και όταν ανέδειξε την τεράστια διαφορά που υπάρχει στην Ελλάδα μεταξύ της φορολογίας στη μισθωτή εργασία και στη φορολογία των μερισμάτων.

Μετά το τέλος της εκδήλωσης, τα χαμόγελα δεν έλειψαν. Οπως και τα πολλά πηγαδάκια που πάντα συνηθίζονται σ’ αυτές τις περιπτώσεις. Ενα κοινό συμπέρασμα ήταν ότι ο Αλέξης Τσίπρας έδωσε ένα ξεκάθαρο μήνυμα επανάκαμψης ορίζοντας σε αχνές γραμμές και το ιδεολογικό πλαίσιο της προσπάθειας. Ο Νέος Πατριωτισμός είναι πια εδώ.

Η Διεθνής Διάσκεψη θα έχει τρεις θεματικές ενότητες και θα ολοκληρωθεί με την παρέμβαση του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στις 8.15 το βράδυ.

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, ο Αλέξης Τσίπρας στην ομιλία του αναμένεται να καταγράφει τις αιτίες και το σχέδιο που φέρνουν στο προσκήνιο την Ακροδεξιά, θα κάνει εκτενείς αναφορές στο έργο του Μ.Σαντέλ, του Τ.Κόπσταϊν και του Μπ.Σάντερς και θα αναλύει τον καπιταλισμό της εποχής μας, τον οποίο και χαρακτηρίζει ως αυταρχικό και νεοφιλελεύθερο, με βασικά χαρακτηριστικά την ακραία περιστολή δημοκρατικών δικαιωμάτων και την εκτίναξη των ανισοτήτων.

Στην ομιλία του θα περιγράφει το σχέδιο της Αριστεράς και των προοδευτικών δυνάμεων απέναντι στη συντήρηση και την Ακροδεξιά.

Θα μιλήσει για την ανάγκη συντονισμού σε παγκόσμιο επίπεδο των προοδευτικών κινημάτων, προσωπικοτήτων και κομμάτων σε ένα σχέδιο αντιμετώπισης της Ακροδεξιάς, ανάκτησης της δημοκρατίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης.

Θα αναφερθεί επίσης στην ανάγκη ενός νέου οράματος που θα εμπνέει και θα κινητοποιεί. Ειδικότερα θα μιλήσει για ένα νέο εθνικό σχέδιο ανάταξης και ανασυγκρότησης με ορίζοντα πενταετίας, με στόχο την ανάπτυξη, την ανθεκτικότητα, την ασφάλεια, τη δικαιοσύνη και τη δημοκρατία, καθώς και ενός νέου κινήματος για τη δικαιοσύνης, την αλληλεγγύη και την υπεράσπιση της δημοκρατίας.

Οι θεματικές της Διεθνούς Διάσκεψης

Η πρώτη θεματική καλείται να δώσει απαντήσεις στην κρίση της Δημοκρατίας. Τρεις πανεπιστημιακοί διεθνούς φήμης θα κληθούν να δώσουν τις δικές τους απαντήσεις πάνω στο ζήτημα.

Ο Μάικλ Σαντέλ καθηγητής πολιτικής φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, όπου έχει γίνει ιδιαίτερα γνωστός για το μάθημά του περί «Δικαιοσύνης», το οποίο διδάσκει εδώ και δύο δεκαετίες με συζητητική μορφή και τεράστια απήχηση (το έχουν παρακολουθήσει πάνω από 15.000 φοιτητές, ενώ ο κύκλος μαθημάτων του 2005 προσφέρεται διαδικτυακά).

Ο Μάρσαλ Γκανζ, που είναι Αναπληρωτής Καθηγητής στην Ηγεσία, Οργάνωση και την Κοινωνία των Πολιτών του Harvard Kennedy School of Government.

Εισήχθη στην οργάνωση του Αμερικανικού κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα, εργάστηκε στο προσωπικό των United Farm Workers για 16 χρόνια, έγινε εκπαιδευτής και οργανωτής για πολιτικές εκστρατείες, συνδικάτα και μη κερδοσκοπικές ομάδες και επέστρεψε στο Harvard όπου απέκτησε το διδακτορικό του στη κοινωνιολογία (2000).

Είναι αυτός που ανέλαβε την επιτυχή οργάνωση βάσης και την εκπαίδευση για την νικηφόρα προεδρική εκστρατεία του Μπαράκ Ομπάμα το 2008. Eίναι ο ιδρυτής του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Leading Change Network.

Ο Τζέφ Κόπσταιν, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο University of California, στο Irvine.

Η έρευνά του επικεντρώνεται στην εθνοτική βία, στα πρότυπα ψήφου των μειονοτικών ομάδων, τον αντισημιτισμό και τις αντιφιλελεύθερες τάσεις στην κοινωνία των πολιτών.

Σημαντική είναι και η παρουσία του 22χρονου Σουηδού φοιτητή, Λέο Γκέρντεν, του ανθρώπου που τα έβαλε με τον Τραμπ. Ο Γκέρντεν ανήκει στους ξένους φοιτητές του Χάρβαρντ οι οποίοι βρίσκονται υπό διωγμό μετά τις εξαγγελίες του Αμερικανού Προέδρου για τη λειτουργία των πανεπιστημίων της χώρας.

Το δικό μου μήνυμα μέσω βίντε θα στείλει μια εμβληματική προσωπικότητα της Βραζιλίας, ο Ουμπέρτο Κόστα. Ακολούθησε το επάγγελμα της Ιατρικής και ασχολήθηκε από μικρή ηλικία με τον τομέα της δημόσιας υγείας.  Διετέλεσε Δήμαρχος, Αντιπρόσωπος της Πολιτείας, Αντιπρόσωπος στο Κογκρέσο και Γερουσιαστής της Πολιτείας του Pernambuco, οι νομοθετικές πρωτοβουλίες και τα νομοθετήματά του παρουσιάζουν το δημόσιο χαρακτήρα της υγείας από την πρωτοβάθμια φροντίδα έως πιο σύνθετες ειδικότητες.

Έχει εκλεγεί δύο φορές γερουσιαστής για την πολιτεία του Pernambuco και τώρα βρίσκεται στη δεύτερη του θητεία.

Από τη θεματική αυτή δεν θα μπορούσαν να λείπουν εκπρόσωποι από τη γειτονιά μας. O Γκάρο Παιλάν είναι πολιτικός από την Τουρκία και ένας από τους κορυφαίους ακτιβιστές για τη δημοκρατία στη χώρα. Ήταν ένας από τους λίγους Αρμένιους που εκλέχτηκαν στο Μεγάλη Εθνική Συνέλευση της Τουρκίας και υπηρέτησε για δύο διαδοχικές θητείες το 2015-2018 και το 2018-2023, εκπροσωπώντας την Κωνσταντινούπολη και το Ντιγιαρμπακίρ.

Είναι ιδρυτικό μέλος του Λαϊκού Δημοκρατικού Κόμματος (HDP) και από το 2016 ήταν ο πρώτος Αρμένιος στην ιστορία της Δημοκρατίας της Τουρκίας που συζήτησε δημόσια την Αρμενική απέλαση του 1915 από το βήμα του τουρκικού κοινοβουλίου.

Είναι γνωστός για την ακτιβιστική του δράση υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων των μειονοτήτων στην Τουρκία και έχει λάβει αρκετά βραβεία, όπως το Grand Vermeil Medal και έχει προταθεί δύο φορές για το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης.

Δεύτερη συμμετοχή από την Τουρκία είναι της Ναζλί Ακιούζ:  Πρόεδρος Επιτροπής ΕΕ και Εξωτερικών Σχέσεων, Mέλος Συμβουλίου Μητροπολιτικού Δήμου Κων/πολης, ακαδημαϊκός, πολιτική επιστήμων, κατέχει PhD στις Πολιτικές Επιστήμες και τις Διεθνείς Σχέσεις από το Πανεπιστήμιο Bahcesehir.

Ο διάδοχος του Ζόραν Ζάεφ στη θέση του Προέδρου στο κόμμα των Σοσιαλδημοκρατών της Βόρειας Μακεδονίας αποτελεί επίσης ξεχωριστή περίπτωση. Ο Βένκο Φιλίπτσε είναι νευροχειρουργός με παγκόσμια φήμη για την αριστεία και εντυπωσιακό ιστορικό 20 ετών επαγγελματικής εμπειρίας στον τομέα της νευροχειρουργικής, με περισσότερες από 4.000 νευροχειρουργικές επεμβάσεις (κρανιοσπονδυλικές) και περισσότερες από 200 ενδοαγγειακές επεμβάσεις.

Έχει μεγάλη εμπειρία στη χειρουργική αντιμετώπιση επεμβατικών και ανοικτών χειρουργικών επεμβάσεων για τη θεραπεία όγκων, διαταραχών της σπονδυλικής στήλης, επιληψίας, υδροκεφαλίας και άλλων νευρολογικών παθήσεων. Διατέλεσε με μεγάλη επιτυχία υπουργός Υγείας στην κυβέρνηση Ζάεφ.

Τελευταία παρουσία στη θεματική είναι αυτή της Χριστίνας Κουλούρη. Είναι Καθηγήτρια Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας, Πρύτανις του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών. Έχει δημοσιεύσει βιβλία και άρθρα σχετικά με τη διδασκαλία της ιστορίας, τη συγκρότηση της ελληνικής εθνικής ταυτότητας και ιστορικής μνήμης, τη δημόσια ιστορία καθώς και την ιστορία του αθλητισμού και των Ολυμπιακών Αγώνων.

Έχει επιμεληθεί την έκδοση στα αγγλικά έξι τόμων βοηθητικού εκπαιδευτικού υλικού για τη διδασκαλία της ιστορίας σε όλες τις βαλκανικές χώρες, που έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά και σε άλλες δέκα γλώσσες.

Η δεύτερη θεματική

Η δεύτερη θεματική της Διάσκεψης έχει τίτλο «Δημοκρατία και Ψηφιακός Μετασχηματισμός», θέμα εξαιρετικά ενδιαφέρον αν για παράδειγμα αναλογιστεί κανείς την επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης και την ψηφιακή επανάσταση. Στην εν λόγω θεματική κυριαρχούν δύο καθηγήτριες της διασποράς οι οποίες θα μιλήσουν μέσω διαδικτύου.

Η Έμιλι Ταβουλαρέας είναι η Διευθύνουσα Σύμβουλος του Georgetown Initiative on Tech & Society — μια προσπάθεια ολόκληρου του πανεπιστημίου για τη δημιουργία νέων προσεγγίσεων για διεπιστημονική συνεργασία, έρευνα και εκπαίδευση.

Η Ελισάβετ Λινού, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Δημόσιας Διοίκησης (Public Policy and Management), με την επώνυμη έδρα Emma Bloobmerg και διευθύντρια του εργαστηρίου «The People Lab» στο Kennedy School του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ.

Τρίτος ομιλητής, ο Χρήστος Πόριος. Είναι μηχανικός λογισμικού και ιδρυτής της Schema Labs, ενός οργανισμού που φτιάχνει τεχνολογίες για την ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών, όπως το OpenCouncil.gr.

Σπούδασε πληροφορική στο Imperial College London και Public Policy στο Harvard Kennedy School. Έχει εργαστεί σε εταιρίες όπως η Google και η Palantir.

Προτελευταίος ομιλητής θα είναι ο Κωνσταντίνος Κακαβούλης, δικηγόρος  με εξειδίκευση στο δίκαιο νέων τεχνολογιών. Είναι απόφοιτος της Νομικής Σχολής Αθηνών και κάτοχος Μεταπτυχιακού Τίτλου στο Δημόσιο Διεθνές Δίκαιο & τα Ανθρώπινα Δικαιώματα από το Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης (Ολλανδία).

Ο κύκλος των ομιλητών της εν λόγω θεματικής ολοκληρώνεται με την παρουσία του Κωνσταντίνου Γαβρόγλου, υπουργού Παιδείας κατά την περίοδο της διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ.

Τρίτη θεματική

Στην τρίτη θεματική “Χτίζοντας ένα κίνημα για Δημοκρατία και Κοινωνική Δικαιοσύνη στις δύο πλευρές του Ατλαντικού” δεσπόζει η παρουσία του Μπέρνι Σάντερς.

Ο Αμερικανός πολιτικός που συνεχίζεται να μάχεται για μια διαφορετική Αμερική, υποψήφιος Πρόεδρος στο παρελθόν, θα μιλήσει μέσω Διαδικτύου.

Η Γιολάντα Ντίαζ, υπουργός Εργασίας στην κυβέρνηση των Σοσιαλιστών στην Ισπανία και αναπληρώτρια πρωθυπουργός. Προέρχεται από τους Podemos, των οποίων ο κύκλος έκλεισε μάλλον άδοξα, η ίδια ωστόσο δεν το έβαλε κάτω. Το 2023, προχώρησε στην ίδρυση της πολιτικής πλατφόρμας Sumar, επιδιώκοντας να ενώσει τον κατακερματισμένο προοδευτικό χώρο.

Η πρωτοβουλία της βρήκε απήχηση και στις εθνικές εκλογές του 2023, το Sumar εξελίχθηκε σε κρίσιμο κυβερνητικό εταίρο. Το 2024 ίδρυσε το κόμμα Movimiento Sumar, παραιτούμενη από την ηγεσία της συμμαχίας. Αποτελεί ζωντανό παράδειγμα για το πως μπορεί να ανασυνταχθεί ένας κατακερματισμένος προοδευτικός χώρος.

Ο Φρανσουά Ρουφέν, εκ των συνιδρυτών του Νέου Λαϊκού Μετώπου στη Γαλλία, ο οποίος θα μιλήσει διαδικτυακά στη Διάσκεψη. Ακτιβιστής, σκηνοθέτης, δημοσιογράφος, συγγραφέας και πολιτικός, ο Ρουφέν κατάφερε να κυριαρχήσει στην εκλογική περιφέρεια της Πικαρδίας, όπου κι εκλέγεται, έχοντας την υποστήριξη Σοσιαλιστών, Κομμουνιστών, Πράσινων, αλλά και του κόμματος του Μελανσόν.

Θα μιλήσει διαδικτυακά η συμπρόεδρος του Die Linke, Ινές Σβέρντνερ η οποία είναι δημοσιογράφος και έχει διατελέσει αρχισυντάκτρια της γερμανόφωνης έκδοσης του σοσιαλιστικού περιοδικού Jacobin από το 2019 έως το 2023.

Ο πρώην πρωθυπουργός της χώρας Ενρίκο Λέττα θα μιλήσει διαδικτυακά, ενώ η νυν γραμματέας, Έλι Σλάιν θα έχει φυσική παρουσία στη Διάσκεψη.

Η τελευταία είναι η πρώτη γυναίκα και ανοιχτά LGBTQ+ ηγέτιδα του κόμματος. Το 2020 εξελέγη αντιπρόεδρος της περιφέρειας Εμίλια-Ρομάνια, με αρμοδιότητες στην κοινωνική ισότητα και την περιβαλλοντική πολιτική και το 2022 εξελέγη βουλευτής με το PD ως ανεξάρτητη υποψήφια. Ένα χρόνο μετά (2023) εξελέγη γραμματέας του Δημοκρατικού Κόμματος, με 53,75% των ψήφων.

Βράβευση

Η 2η Διάσκεψη περιλαμβάνει και την Απονομή του Βραβείου Ειρήνης των Πρεσπών από  τον Αλέξη Τσίπρα και τον Zoran Zaev στους σκηνοθέτες του Ντοκιμαντέρ No Other Land, Γιουβέλ Αμπραάμ και Μπασέλ Άντρα.

Ο πρώτος είναι Ισραηλινός δημοσιογράφος, σκηνοθέτης και μεταφραστής από τα Αραβικά στα Εβραϊκά. Έγινε γνωστός διεθνώς όταν ήταν συν-σκηνοθέτης της ταινίας «No Other Land» (2024), ενός βραβευμένου με Όσκαρ ντοκιμαντέρ για τις Ισραηλινές Δυνάμεις Άμυνας και τη βία των εποίκων στη Δυτική Όχθη, και έδωσε έναν λόγο υπέρ της ισότητας στο 74ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου.

Ο δεύτερος είναι Παλαιστίνιος σκηνοθέτης, δικηγόρος και δημοσιογράφος. Έχει καταγράψει τις προσπάθειες των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων (IDF) να εκδιώξουν τους Παλαιστίνιους χωρικούς από τη Δυτική Όχθη που έχει καταληφθεί και τη βία που διαπράττουν οι Ισραηλινοί εποικιστές.