Σε ανακοίνωση, το σαουδαραβικό υπουργείο Εξωτερικών θεωρεί ότι η επίθεση αυτή αποτελεί «απειλή για τη σταθερότητα της περιοχής» και εκφράζει την «αλληλεγγύη» του, δηλώνοντας ότι «υποστηρίζει όλα τα μέτρα που λαμβάνονται για την προάσπιση της κυριαρχίας, της ασφάλειας και της εδαφικής ακεραιότητας» των Εμιράτων.

Μετά την επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος κοντά στον πυρηνικό σταθμό στο Μπαράκαχ των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας είχε τηλεφωνικές συνομιλίες με τους ομολόγους του των χωρών της περιοχής, συμπεριλαμβανομένου του Σαουδάραβα ομολόγου του, μετέδωσε το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων των Εμιράτων.

Ο στρατός των Εμιράτων έχει μαχητικά αεροσκάφη δυτικής κατασκευής και κάνει χρήση εκτεταμένων δικτύων επιτήρησης.

Οι επιθέσεις, συνεχίζει το δημοσίευμα, υποδηλώνουν ότι η χώρα είναι πλέον πιο πρόθυμη να χρησιμοποιήσει τη στρατιωτική της ισχύ για να προστατεύσει την οικονομική της δύναμη και την αυξανόμενη επιρροή της σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Οι στόχοι των κρυφών επιθέσεων ήταν στο εσωτερικό του Ιράν, αλλά και το διυλιστήριο πετρελαίου στο νησί Λαβάν στις 8 Απριλίου. Η επίθεση στο Λαβάν, εγκατάσταση με δυναμικότητα περίπου 55.000 βαρελιών την ημέρα, είχε χαρακτηριστεί από το Ιράν απλώς ως «εχθρική επίθεση».

Το Ιράν, πάντως, αντέδρασε αμέσως με επιθέσεις πυραύλων και drones εναντίον στόχων στα Εμιράτα.

Τα ΗΑΕ φέρονται να χρησιμοποίησαν μαχητικά αεροσκάφη δυτικής κατασκευής, πιθανόν Mirage 2000-9, αλλά δεν παραδεχτεί δημόσια τις επιχειρήσεις.

Επιπλέον, γνωστοποίησε πως από την αρχή των επιθέσεων από την Τεχεράνη, τα αμυντικά συστήματα της χώρας έχουν καταφέρει να αποκρούσουν συνολικά 551 βαλλιστικούς πυραύλους, 29 πυραύλους κρουζ και 2.263 drones.

Στο μεταξύ, βίντεο που κυκλοφορεί στα social media, δείχνει καπνούς κοντά στο αεροδρόμιο του Ντουμπάι.

🇦🇪BREAKING:

UAE claims Iran launched 2 drones and 3 Ballistic missiles today, adding that 3 people were injured.

Iran did not claim responsibility for the attack.

Large smoke seen near Dubai’s airport this morning.

Video taken by passenger on plane. pic.twitter.com/9bJ7MsrQu8— Suppressed News. (@SuppressedNws1) May 8, 2026

Η επίθεση αυτή άφησε τρία άτομα ελαφρά τραυματισμένα. Η κυβέρνηση του Ιράν δεν έχει εκδώσει καμία επίσημη δήλωση για το περιστατικό μέχρι στιγμής.

The UAE air defence systems engaged 2 ballistic missiles and 3 UAV’s.

The Ministry of Defence announced that on May 8, 2026, the UAE air defence systems engaged 2 ballistic missiles and 3 UAV’s launched from Iran, resulting in 3 moderate injuries.

Since the beginning of the… pic.twitter.com/wuEKN00SHg— وزارة الدفاع |MOD UAE (@modgovae) May 8, 2026

Το ημιεπίσημο ειδησεογραφικό πρακτορείο Fars μετέδωσε μαρτυρίες κατοίκων για πολλαπλές εκρήξεις, η ακριβής εστία των οποίων παραμένει μέχρι στιγμής αδιευκρίνιστη.

Το πρακτορείο Tasnim συνδέει ευθέως τα επεισόδια με ναυτικές επιχειρήσεις των Φρουρών της Επανάστασης κατά «μη εξουσιοδοτημένων» σκαφών.

Κατά τις ίδιες πηγές, πρόκειται για προειδοποιητικές βολές έναντι σκαφών που φέρονται να επιχείρησαν «μη εξουσιοδοτημένη διέλευση» από τα Στενά του Ορμούζ, χωρίς ωστόσο να υπάρχει επίσημη κυβερνητική επιβεβαίωση.

Στο επίκεντρο των αναφορών της κρατικής τηλεόρασης IRIB βρέθηκε η προβλήτα “Μπαχμάν” στο Κεσμ. η οποία έχει αποτελέσει στόχο αμερικανο-ισραηλινών πληγμάτων στο παρελθόν, αναφέροντας ότι και εκεί ακούστηκαν ισχυροί κρότοι.

Από την πλευρά του, το πρακτορείο Mehr επισημαίνει ότι οι έρευνες για τη φύση και την έκταση των επεισοδίων βρίσκονται σε εξέλιξη, ενώ ανταποκριτής του στην περιοχή κάνει λόγο για εμπλοκές στα χωρικά ύδατα της επαρχίας Σιρίκ.

Τα περιστατικά καταγράφονται σε μια περίοδο ακραίας κλιμάκωσης στα Στενά του Ορμούζ, με συχνές ναυτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ. Η Τεχεράνη έχει καταγγείλει πρόσφατα αμερικανικές απόπειρες παραβίασης της στρατηγικής υδάτινης οδού, κατηγορώντας παράλληλα τις δυνάμεις των ΗΠΑ για στοχοποίηση αλιευτικών σκαφών στην περιοχή.

Ο Τραμπ προειδοποίησε ότι το Ιράν «θα σβηστεί από προσώπου γης» (θα “τιναχτεί από το πρόσωπο της Γης”, όπως είπε χαρακτηριστικά), εάν τολμήσει να επιτεθεί σε αμερικανικά πλοία που συμμετέχουν στη νέα επιχείρηση «Project Freedom».

Πρόκειται για την επιχείρηση συνοδείας δεξαμενόπλοιων και εμπορικών πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ, τα οποία παραμένουν ουσιαστικά αποκλεισμένα από τις ιρανικές δυνάμεις.

Ο Τραμπ κατέστησε σαφές ότι οποιαδήποτε παρέμβαση σε αυτή την «ανθρωπιστική», όπως την αποκάλεσε, επιχείρηση θα αντιμετωπιστεί με τη μέγιστη δυνατή στρατιωτική ισχύ.

Εκτίμησε ακόμη ότι το Ιράν «έχει δείξει μεγαλύτερη ευελιξία στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις».

Από την άλλη πλευρά δεν παρέλειψε να εκθείασε την αμερικανική στρατιωτική περιουσία στην περιοχή του Περσικού, λέγοντας αφενός ότι η ενίσχυση της αμερικανικής παρουσίας συνεχίζεται.

Ακόμη είπε ότι «διαθέτουμε περισσότερα όπλα και πυρομαχικά, σε πολύ υψηλότερο επίπεδο από ό,τι στο παρελθόν, με τον καλύτερο εξοπλισμό και στρατιωτικές βάσεις σε όλο τον κόσμο και μπορούμε να τις χρησιμοποιήσουμε, και θα το κάνουμε αν χρειαστεί».

Τραμπ: Το Ιράν επιτέθηκε σε χώρες που δεν έχουν καμία σχέση με την «Επιχείρηση Ελευθερία»

Στα γεγονότα στα Στενά του Ορμούζ αναφέρθηκε με νέα ανάρτησή του στο Truth Social ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ.

«Το Ιράν έχει επιτεθεί σε χώρες που δεν έχουν καμία σχέση με την Επιχείρηση Ελευθερία συμπεριλαμβανομένου ενός νοτιοκορεατικού φορτηγού πλοίου. Ίσως ήρθε η ώρα η Νότια Κορέα να συμμετάσχει στην αποστολή!», ανέφερε ο Τραμπ.

Και συνέχισε: «Έχουμε καταρρίψει επτά μικρά σκάφη ή, όπως τους αρέσει να τα αποκαλούν, «γρήγορα» σκάφη. Είναι τα μόνα που τους έχουν απομείνει. Εκτός από το νοτιοκορεατικό πλοίο, μέχρι στιγμής δεν έχει σημειωθεί καμία ζημιά κατά τη διέλευση του στενού. Ο Υπουργός Πολέμου, Πιτ Χέγκσεθ και ο επικεφαλής του Γενικού Επιτελείου, Νταν Κέιν, θα δώσουν συνέντευξη Τύπου αύριο το πρωί. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτό το θέμα!».

Ισραήλ: Έκτακτο διευρυμένο υπουργικό συμβούλιο μετά τις επιθέσεις του Ιράν στον Κόλπο

Η ισραηλινή κυβέρνηση συγκαλεί τη Δευτέρα έκτακτη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου σε διευρυμένη σύνθεση, σύμφωνα με το Channel 12.

Η απόφαση έρχεται μετά τις νέες επιθέσεις που αποδίδονται στο Ιράν, με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να επιβεβαιώνουν πυραυλικά και drone πλήγματα, καθώς και πυρκαγιά στη βιομηχανική πετρελαϊκή ζώνη της Φουτζάιρα.

ΗΠΑ: Ανατινάξαμε 6 ιρανικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ

Ο αμερικανικός στρατός «ανατίναξε» έξι μικρά ιρανικά σκάφη στα Στενά του Ορμούζ τη Δευτέρα, αφότου το Ιράν εκτόξευσε «πολλαπλούς πυραύλους κρουζ, drones και μικρά σκάφη» εναντίον πλοίων του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού και εμπορικών πλοίων που «προστατεύονταν» από τον αμερικανικό στρατό, δήλωσε στους δημοσιογράφους ο επικεφαλής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM), ναύαρχος Μπράντλεϊ Κούπερ.

Τα ιρανικά σκάφη δέχθηκαν επίθεση από ελικόπτερα Apache και SH-60 Seahawk των ΗΠΑ, ανέφερε ο Αμερικανός ναύαρχος, που διοικεί τις αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή.

Δεν υπάρχει «συνοδεία» εμπορικών πλοίων από το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ στο στενό, εξήγησε ο Κούπερ. «Αν συνοδεύεις ένα πλοίο, παίζεις κατά κάποιον τρόπο ένας εναντίον ενός. Νομίζω ότι έχουμε μια πολύ καλύτερη αμυντική διάταξη σε αυτή τη διαδικασία, όπου διαθέτουμε πολλαπλά επίπεδα που περιλαμβάνουν πλοία, ελικόπτερα, αεροσκάφη, αερομεταφερόμενα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και ηλεκτρονικό πόλεμο», ο επικεφαλής της CENTCOM. Και συνέχισε: «Έχουμε ένα πολύ ευρύτερο αμυντικό πακέτο από ό,τι θα είχαμε αν απλώς συνοδεύαμε».

Συναγερμός για επιθέσεις στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

Η Δευτέρα (04/05) εξελίχθηκε σε μια ημέρα απόλυτου συναγερμού για τα Εμιράτα, καθώς η στρατιωτική σύγκρουση μεταφέρθηκε πάνω από τον εναέριο χώρο αστικών και ενεργειακών κέντρων, προκαλώντας νέα αναταραχή στις παγκόσμια αγορά πετρελαίου.

Το χρονικό των επιθέσεων και η Φουτζάιρα

Το Υπουργείο Άμυνας των ΗΑΕ επιβεβαίωσε τον εντοπισμό τεσσάρων «περιφερόμενων πυρομαχικών» (drones αυτοκτονίας) που προέρχονταν από το Ιράν. Αν και η επίσημη ανακοίνωση αναφέρει την επιτυχή αναχαίτιση των τριών εξ αυτών πάνω από τα χωρικά ύδατα και την πτώση του τέταρτου στη θάλασσα, οι πληροφορίες για τις επιπτώσεις στο έδαφος είναι ανησυχητικές.

Λίγο μετά την αναχαίτιση, έγινε γνωστό ότι μεγάλη πυρκαγιά ξέσπασε στις στρατηγικής σημασίας πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Φουτζάιρα. Η επίθεση αυτή θεωρείται καίριο πλήγμα, καθώς η Φουτζάιρα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς κόμβους παγκοσμίως, επιτρέποντας την παράκαμψη των Στενών του Ορμούζ.

Τριπλός συναγερμός στο Ντουμπάι

Στο Ντουμπάι, η ατμόσφαιρα είναι τεταμένη, καθώς οι κάτοικοι έζησαν μια πρωτόγνωρη κατάσταση πολιορκίας.

Μέσα σε λίγες ώρες, στάλθηκαν τρία διαδοχικά επείγοντα μηνύματα από το Υπουργείο Εσωτερικών (MOI) στα κινητά τηλέφωνα των πολιτών:

• 17:00 (τοπική ώρα): Το πρώτο μήνυμα προειδοποιούσε για «πιθανή πυραυλική απειλή» και καλούσε τον κόσμο να αναζητήσει καταφύγιο μακριά από παράθυρα και πόρτες.
• 19:00 και 19:20: Ακολούθησαν δύο ακόμη ειδοποιήσεις με το ίδιο περιεχόμενο, ενισχύοντας την αίσθηση του επικείμενου κινδύνου και αναγκάζοντας χιλιάδες ανθρώπους να παραμείνουν σε προστατευμένους χώρους.

Αντίκτυπος στις τιμές του πετρελαίου

Οι αγορές αντέδρασαν ακαριαία στις εξελίξεις. Η τιμή του αργού πετρελαίου τύπου Brent σημείωσε νέα άνοδο, σκαρφαλώνοντας πάνω από τα 113 δολάρια το βαρέλι. Η επίθεση στη Φουτζάιρα, σε συνδυασμό με τις συνεχιζόμενες εντάσεις στο Ομάν, εντείνει τους φόβους για παρατεταμένη διαταραχή στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα ενέργειας, ιδιαίτερα μετά την πρόσφατη έξοδο των ΗΑΕ από τον ΟΠΕΚ.

Η κυβέρνηση των ΗΑΕ καλεί το κοινό να παραμένει ψύχραιμο και να ενημερώνεται αποκλειστικά από τις επίσημες πηγές, ενώ οι αμυντικές δυνάμεις της χώρας παραμένουν σε κατάσταση μέγιστης ετοιμότητας για το ενδεχόμενο νέων κυμάτων επιθέσεων.

Ιράν: Δεν είχαμε κανένα σχέδιο να επιτεθούμε στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

Η κρατική τηλεόραση του Ιράν μετέδωσε τις δηλώσεις ενός υψηλόβαθμου Ιρανού στρατιωτικού αξιωματούχου, ο οποίος ανέφερε ότι η Τεχεράνη «δεν είχε κανένα σχέδιο να επιτεθεί στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα», χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

Ταυτόχρονα ο αρχηγός του ιρανικού στρατού, υποστράτηγος Αμίρ Χατάμι, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε απόπειρα αμερικανικών αεροπλανοφόρων να πλησιάσουν τα Στενά του Ορμούζ θα αντιμετωπιστεί με βία και υπογράμμισε ότι το Ιράν έχει αναπτύξει «πυραύλους κρουζ και μαχητικά drones».

«Τα αμερικανικά αεροπλανοφόρα, με την κάλυψη της σιγής ασυρμάτου φαντάστηκαν ότι μπορούσαν να πλησιάσουν τα Στενά του Ορμούζ, αλλά η απάντησή μας ήταν πυρ», ανέφερε σε ανάρτηση στο Χ ο Χατάμι.

Πρόσθεσε ότι «πύραυλοι κρουζ και μαχητικά drones πέταξαν στους ουρανούς» και χαρακτήρισε την περιφερειακή ασφάλεια ως μη διαπραγματεύσιμη προτεραιότητα του Ιράν.

Ο Χατάμι είπε επίσης ότι οι ιρανικές δυνάμεις διατηρούν στενή επιτήρηση στον Περσικό Κόλπο, προσθέτοντας: «Κάθε εκατοστό αυτών των υδάτων βρίσκεται εντός της εμβέλειας της θέλησής μας».

Ειδικότερα, το Γραφείο Τύπου της Φουτζέιρα αναφέρει ότι «ξέσπασε μεγάλη πυρκαγιά» σε βιομηχανική μονάδα πετρελαίου στο εμιράτο μετά από επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος από το Ιράν.

Ομάδες πολιτικής άμυνας αναπτύχθηκαν αμέσως για να θέσουν υπό έλεγχο την πυρκαγιά, ανέφερε σε ανακοίνωσή του το γραφείο Τύπου της Φουτζέιρα. Δεν υπήρξαν αναφορές για θύματα προς το παρόν.

First images out of Fujairah, United Arab Emirates, following an Iranian strike on their primary export hub. pic.twitter.com/3vnPvDiUAI

— OSINTdefender (@sentdefender) May 4, 2026

ΗΑΕ: “Αντιμετωπίζουμε πυραυλικές επιθέσεις και εισερχόμενα drones από το Ιράν”

Παράλληλα, σύμφωνα με το Al Jazeera, το Υπουργείο Άμυνας των ΗΑΕ αναφέρει ότι η αεράμυνά τους «αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή πυραυλικές επιθέσεις και εισερχόμενα drones από το Ιράν».

«Το Υπουργείο Άμυνας επιβεβαιώνει ότι οι ήχοι που ακούγονται σε διάφορα μέρη της χώρας είναι αποτέλεσμα των συστημάτων αεράμυνας των ΗΑΕ που αναχαιτίζουν βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους κρουζ και drones», ανέφερε σε ανακοίνωσή του στο X.

Νωρίτερα, το υπουργείο Άμυνας των ΗΑΕ αναφέρει ότι τέσσερις πύραυλοι εκτοξεύτηκαν από το Ιράν, τρεις εκ των οποίων αναχαιτίστηκαν και ένας έπεσε στη θάλασσα.

Η Εθνική Αρχή Διαχείρισης Κρίσεων Έκτακτης Ανάγκης και Καταστροφών των ΗΑΕ εξέδωσε προειδοποίηση νωρίτερα ότι τα συστήματα αεράμυνάς τους ανταποκρίνονται σε απειλή πυραύλων.

Δεν υπήρξε σχόλιο από το Ιράν προς το παρόν.

Η έξοδος των Εμιράτων —ενός εκ των τριών ισχυρότερων παραγωγών του γκρουπ— τα απελευθερώνει από τις αυστηρές ποσοστώσεις που επιβάλλει η de facto ηγέτιδα, Σαουδική Αραβία. Όπως επισημαίνει ο Χόρχε Λεόν της Rystad, τα ΗΑΕ διέθεταν, μαζί με το Ριάντ, τη μοναδική εφεδρική παραγωγική ικανότητα που επέτρεπε στον OPEC να παρεμβαίνει αποτελεσματικά στις αγορές και να διαχειρίζεται κρίσεις εφοδιασμού.

Προς κατακόρυφη αύξηση της παραγωγής

Το οικονομικό δέλεαρ για τα Εμιράτα είναι σαφές. Ενώ οι περιορισμοί του Οργανισμού τα καθήλωναν στα 3,2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, η πραγματική τους δυνατότητα αγγίζει τα 5 εκατομμύρια βαρέλια. Η απελευθέρωση αυτής της ποσότητας μεταφράζεται σε μια πρόσθετη προσφορά που ισοδυναμεί με το 1-2% της παγκόσμιας ζήτησης, στοιχείο που μπορεί να αλλάξει άρδην τα δεδομένα.

Το «αγκάθι» του Ορμούζ και οι κίνδυνοι για το μέλλον

Παρά το μέγεθος της απόφασης, οι άμεσες επιπτώσεις στις τιμές ενδέχεται να παραμείνουν περιορισμένες βραχυπρόθεσμα, καθώς η πολεμική σύρραξη με το Ιράν κρατά τα Στενά του Ορμούζ σε καθεστώς αποκλεισμού. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν:

• Μετά την επαναλειτουργία των Στενών: Οι παγκόσμιες προμήθειες θα είναι σημαντικά υψηλότερες, ασκώντας πτωτικές πιέσεις στις τιμές.
• Οικονομική ανθεκτικότητα: Τα ΗΑΕ διαθέτουν διαφοροποιημένη οικονομία και μπορούν να αντέξουν σε ένα περιβάλλον χαμηλών τιμών, σε αντίθεση με άλλα μέλη του Οργανισμού.
• Κίνδυνος διάλυσης: Ο David Oxley της Capital Economics τονίζει πως ο μεγαλύτερος φόβος είναι το ενδεχόμενο μιας αλυσιδωτής διάλυσης του OPEC ή ενός πολέμου τιμών μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ρωσίας, που θα εκτόξευε την αστάθεια στις αγορές.

Η αποχώρηση αυτή αναμένεται να συρρικνώσει το μερίδιο του OPEC στον έλεγχο της παγκόσμιας προσφοράς από το 30% στο 26%, γεγονός που σηματοδοτεί, σύμφωνα με τον Νταν Πίκερινγκ, μια ιστορική υποχώρηση της επιρροής του καρτέλ στην παγκόσμια οικονομία.

Σπύρος Σιδέρης

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η έξοδος μιας από τις ισχυρότερες παραγωγικές δυνάμεις του Κόλπου εγείρει κρίσιμα ερωτήματα: απειλείται η συνοχή του ΟΠΕΚ; Θα αλλάξει ο τρόπος διαμόρφωσης των τιμών του πετρελαίου; Και ποιον ρόλο διαδραμάτισαν οι Ηνωμένες Πολιτείες σε αυτή τη στρατηγική μετατόπιση του Άμπου Ντάμπι;

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η αποχώρηση των ΗΑΕ έχει πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα από προηγούμενες εξόδους χωρών όπως η Αγκόλα, το Εκουαδόρ ή η Ινδονησία. Ο λόγος είναι ότι τα Εμιράτα δεν αποτελούν έναν μικρό ή περιφερειακό παραγωγό, αλλά έναν από τους σημαντικότερους παίκτες εντός του οργανισμού, με μεγάλες επενδύσεις σε παραγωγική ικανότητα και σαφή φιλοδοξία να αυξήσουν το μερίδιό τους στην παγκόσμια αγορά.

• Η βασική αιτία της ρήξης φαίνεται να είναι το σύστημα ποσοστώσεων του ΟΠΕΚ+, το οποίο περιορίζει την παραγωγή κάθε χώρας ώστε να ελέγχεται η παγκόσμια προσφορά και να διατηρούνται οι τιμές σε επιθυμητά επίπεδα. Το Άμπου Ντάμπι θεωρούσε εδώ και χρόνια ότι οι ποσοστώσεις αυτές δεν αντανακλούν τις πραγματικές δυνατότητές του, ούτε επιτρέπουν την αξιοποίηση των τεράστιων επενδύσεων που έχει πραγματοποιήσει στον ενεργειακό τομέα.

Η αποχώρηση, επομένως, αντανακλά μια βαθύτερη μετατόπιση: από τη λογική της συλλογικής πειθαρχίας στη λογική της εθνικής μεγιστοποίησης του κέρδους. Τα ΗΑΕ επιδιώκουν μεγαλύτερη ευελιξία στην παραγωγή, στις εξαγωγές και στις διεθνείς ενεργειακές συνεργασίες, χωρίς να δεσμεύονται από αποφάσεις στις οποίες κυριαρχούν η Σαουδική Αραβία και η Ρωσία.

Το μεγάλο ερώτημα πλέον αφορά την ικανότητα του ΟΠΕΚ+ να συνεχίσει να ελέγχει αποτελεσματικά την αγορά. Μέχρι σήμερα, ο μηχανισμός βασιζόταν σε τρία βασικά εργαλεία: τις ποσοστώσεις παραγωγής, τις εθελοντικές περικοπές και την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα που μπορούσε να διοχετευθεί στην αγορά σε περιόδους κρίσης. Με την αποχώρηση των ΗΑΕ, ένα σημαντικό κομμάτι αυτής της ευέλικτης παραγωγικής ισχύος εξέρχεται από τον συλλογικό μηχανισμό.

• Βραχυπρόθεσμα, οι τιμές του πετρελαίου ενδέχεται να παραμείνουν υψηλές λόγω της γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή και της ανησυχίας για την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών. Ωστόσο, μεσοπρόθεσμα, εάν τα Εμιράτα αυξήσουν την παραγωγή τους ανεξάρτητα από τις αποφάσεις του ΟΠΕΚ+, τότε η παγκόσμια προσφορά θα αυξηθεί και οι τιμές ενδέχεται να δεχθούν καθοδικές πιέσεις.

Παράλληλα, όμως, η διάρρηξη της εικόνας συνοχής του οργανισμού μπορεί να προκαλέσει το αντίθετο αποτέλεσμα σε περιόδους κρίσης: μεγαλύτερη μεταβλητότητα και αύξηση του λεγόμενου risk premium, δηλαδή του επιπλέον κόστους που ενσωματώνουν οι αγορές όταν φοβούνται αποσταθεροποίηση.

Στο παρασκήνιο της απόφασης, πολλοί αναλυτές βλέπουν και την έμμεση επιρροή των Ηνωμένων Πολιτειών. Η Ουάσιγκτον εδώ και χρόνια επιδιώκει τη μείωση της επιρροής του ΟΠΕΚ+ στις παγκόσμιες τιμές ενέργειας, ιδιαίτερα μετά τη στενή συνεργασία Σαουδικής Αραβίας – Ρωσίας, που ενισχύθηκε από το 2016 και μετά.

• Η αμερικανική πλευρά θεωρεί ότι όσο πιο αδύναμος είναι ο συντονισμός του ΟΠΕΚ+, τόσο μεγαλύτερο περιθώριο αποκτούν οι ανεξάρτητοι παραγωγοί – κυρίως οι αμερικανικές εταιρείες σχιστολιθικού πετρελαίου – να επηρεάζουν την αγορά. Αν και η αμερικανική παραγωγή δεν αυξάνεται πλέον με τους εκρηκτικούς ρυθμούς της περιόδου 2014-2019, οι ΗΠΑ παραμένουν ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο και επιδιώκουν να αποτρέψουν κάθε μορφή μονοπωλιακού ελέγχου των τιμών από τον ΟΠΕΚ+.

Από την άλλη πλευρά, η Ρωσία αντιμετωπίζει την εξέλιξη με ιδιαίτερη ανησυχία. Μέσω του ΟΠΕΚ+, η Μόσχα είχε αποκτήσει όχι μόνο οικονομικό αλλά και γεωπολιτικό βάρος, συμμετέχοντας ουσιαστικά στη διαμόρφωση των διεθνών τιμών πετρελαίου. Η αποχώρηση των ΗΑΕ αποδυναμώνει το σχήμα, αλλά ενδέχεται ταυτόχρονα να ενισχύσει τον ρόλο της Ρωσίας ως αναντικατάστατου εταίρου της Σαουδικής Αραβίας.

• Πέρα από τις γεωπολιτικές διαστάσεις, η κίνηση των Εμιράτων αντικατοπτρίζει και μια ευρύτερη στρατηγική αγωνία των πετρελαιοπαραγωγών χωρών του Κόλπου. Καθώς η ενεργειακή μετάβαση και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας προχωρούν διεθνώς, οι χώρες αυτές αντιλαμβάνονται ότι το παράθυρο υψηλής ζήτησης για το πετρέλαιο ίσως να μην παραμείνει ανοιχτό για πάντα. Γι’ αυτό επιδιώκουν να αξιοποιήσουν όσο το δυνατόν περισσότερο τα αποθέματά τους τώρα, πριν αλλάξει οριστικά η παγκόσμια ενεργειακή αρχιτεκτονική.

Το εάν η αποχώρηση των ΗΑΕ θα οδηγήσει τελικά σε αποσύνθεση του ΟΠΕΚ+ ή σε μια νέα αναδιαμόρφωση της συμμαχίας παραμένει ανοιχτό. Το πιθανότερο σενάριο είναι ότι ο οργανισμός δεν θα καταρρεύσει άμεσα, όμως θα υποχρεωθεί να επαναπροσδιορίσει τους κανόνες λειτουργίας του, ίσως με μεγαλύτερη ευελιξία στις ποσοστώσεις και περισσότερο χώρο για τα εθνικά συμφέροντα των μελών του.

Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση του Άμπου Ντάμπι σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής απόλυτης πειθαρχίας στον πετρελαϊκό κόσμο και την αρχή μιας νέας φάσης, όπου η γεωπολιτική, ο ανταγωνισμός για μερίδια αγοράς και η ενεργειακή μετάβαση θα καθορίζουν ολοένα και περισσότερο τις ισορροπίες.

Τα ΗΑΕ, που συμμετείχαν στον ΟΠΕΚ από το 1967 μέσω του Εμιράτου του Άμπου Ντάμπι, αποτελούσαν έναν από τους βασικούς πυλώνες του οργανισμού, ιδίως λόγω της σημαντικής πλεονάζουσας παραγωγικής τους ικανότητας.

Τι λένε οι αναλυτές

Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Γκάρι Ρος, διευθύνων σύμβουλος της Black Gold Investors και βετεράνος αναλυτής του ΟΠΕΚ, η χώρα είχε ήδη απομακρυνθεί στην πράξη από τη λογική των ποσοστώσεων, ακολουθώντας εδώ και χρόνια πολιτική σχεδόν μέγιστης παραγωγής.

Κατά τον ίδιο, η Σαουδική Αραβία είχε ουσιαστικά αναλάβει τον ρόλο του βασικού ρυθμιστή εντός του ΟΠΕΚ, γεγονός που υπογραμμίζει τις εσωτερικές ανισορροπίες του οργανισμού.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Ατζάι Παρμάρ, αναλυτής της ICIS, τονίζει ότι οι διαφωνίες των ΗΑΕ με την πολιτική του ΟΠΕΚ δεν είναι πρόσφατες, αλλά αντανακλούν μια μακροχρόνια στρατηγική απόκλιση, η οποία πλέον οδηγείται στην οριστική ρήξη.

Αντίστοιχα, ο Χόρχε Λεόν, αναλυτής της Rystad Energy, επισημαίνει ότι μαζί με τη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ συγκαταλέγονται στις ελάχιστες χώρες με ουσιαστική πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα — στοιχείο-κλειδί για την επιρροή στις διεθνείς τιμές. Η αποχώρησή τους, σημειώνει, αποδυναμώνει δομικά τον οργανισμό και περιορίζει την ικανότητά του να λειτουργεί ως σταθεροποιητικός μηχανισμός.

Παρά τη βαρύτητα της εξέλιξης, οι άμεσες επιπτώσεις στις τιμές εκτιμάται ότι θα είναι περιορισμένες. Ο Μάικλ Μπράουν, ανώτερος στρατηγικός αναλυτής της Pepperstone, επισημαίνει ότι το βασικό πρόβλημα της αγοράς στην παρούσα φάση δεν είναι η παραγωγή, αλλά η μεταφορά πετρελαίου, λόγω των εντάσεων στα Στενά του Ορμούζ. Σε αυτό το πλαίσιο, η αποχώρηση των ΗΑΕ δεν αναμένεται να μεταβάλει ουσιαστικά τη βραχυπρόθεσμη εικόνα της αγοράς.

Ωστόσο, η μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη προοπτική είναι διαφορετική.

Ο Όλε Χάνσεν, επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων της Saxo Bank, εκτιμά ότι αν και η αγορά μπορεί βραχυπρόθεσμα να απορροφήσει επιπλέον παραγωγή, η εξέλιξη εγείρει ένα κρίσιμο ερώτημα: εάν και άλλοι παραγωγοί επιλέξουν να δώσουν προτεραιότητα στο μερίδιο αγοράς έναντι της πειθαρχίας ποσοστώσεων, τότε η συνοχή του ΟΠΕΚ θα τεθεί υπό σοβαρή αμφισβήτηση.

Από την πλευρά των αγορών, ο Γιαν φον Γκέριχ, επικεφαλής αναλυτής αγορών της Nordea, εκτιμά ότι η αύξηση της παραγωγής από τα ΗΑΕ θα ασκήσει πτωτικές πιέσεις στις τιμές του πετρελαίου, ιδίως μετά την αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή. Στο ίδιο πλαίσιο, η Μόνικα Μάλικ, επικεφαλής οικονομολόγος της Abu Dhabi Commercial Bank, υπογραμμίζει ότι η εξέλιξη μπορεί να αποδειχθεί θετική για την παγκόσμια οικονομία, καθώς ενισχύει την προσφορά και περιορίζει τις πληθωριστικές πιέσεις.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη χρονική συγκυρία της απόφασης. Ο Σεργκέι Βακουλένκο, αναλυτής του Carnegie Russia Eurasia Center, σημειώνει ότι η έξοδος πραγματοποιείται σε μια περίοδο υψηλών τιμών και πραγματικών ελλείψεων λόγω των περιορισμών στο Ορμούζ, γεγονός που περιορίζει το άμεσο κόστος για τα ΗΑΕ. Παράλληλα, εκτιμά ότι μετά την ομαλοποίηση της κατάστασης, η αυξημένη ζήτηση για αναπλήρωση αποθεμάτων θα δημιουργήσει ευνοϊκές συνθήκες για την επέκταση της παραγωγής τους εκτός των περιορισμών του ΟΠΕΚ+.

Γιατί αποχώρησαν τα ΗΑΕ

Στο επίκεντρο της απόφασης βρίσκεται η στρατηγική επιδίωξη των ΗΑΕ να αυξήσουν την παραγωγική τους ικανότητα στα 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως έως το 2027, στόχος που καθίσταται δυσχερής εντός του πλαισίου ποσοστώσεων του οργανισμού. Η αποχώρηση, συνεπώς, προσφέρει την αναγκαία ευελιξία για την υλοποίηση αυτής της πολιτικής, ενισχύοντας το μερίδιο αγοράς της χώρας σε ένα περιβάλλον αυξανόμενου ανταγωνισμού.

Υπάρχουν ακόμη δύο λόγοι που θα μπορούσαν να εξηγήσουν την αποχώρηση: Καταρχάς οι επιθέσεις και οι απειλές του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ επηρεάζουν άμεσα την εξαγωγική δυνατότητα των ΗΑΕ. Σε ένα περιβάλλον αυξημένου ρίσκου, η χώρα επιδιώκει μεγαλύτερη αυτονομία αποφάσεων.

Παράλληλα υπάρχει διαχρονική ένταση με τη Σαουδική Αραβία για ποσοστώσεις και στρατηγική αγοράς. Η αποχώρηση αντανακλά μια ευρύτερη μετατόπιση: από τη συλλογική διαχείριση τιμών προς τον ανταγωνισμό για μερίδιο αγοράς.

Χαμένοι και κερδισμένοι

Σε αυτό το νέο περιβάλλον, ο ρόλος του ΟΠΕΚ ως ρυθμιστή των τιμών τίθεται υπό αμφισβήτηση, ενώ η αγορά αναμένεται να καταστεί περισσότερο ευμετάβλητη, με ευρύτερες επιπτώσεις για την παγκόσμια οικονομία.

Ουσιαστικά το μεγάλο πλήγμα το έχει υποστεί ο ΟΠΕΚ, καθώς χάνει ένα από τα βασικά του εργαλεία επιρροής: τη συγκεντρωμένη πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα.

Αντίθετα ωφελημένοι ενδεχομένως είναι καταναλωτές και εισαγωγικές οικονομίες με πιθανές χαμηλότερες τιμές μακροπρόθεσμα.

Επίσης στους κερδισμένους θα είναι τα ΗΑΕ καθώς αναμένεται να έχουν αυξημένο μερίδιο αγοράς και μεγαλύτερα έσοδα.

Παράλληλα ΗΠΑ και δυτικές οικονομίες μπορούν να χαμογελάνε από την αποδυνάμωση ενός «καρτελικού» μηχανισμού τιμών όπως εξάλλου και οι ανταγωνιστές εκτός ΟΠΕΚ.

Πρόκειται για μια πολύ σημαντική επίσκεψη, καθώς το Κατάρ είναι μία χώρα που εμπλέκεται άμεσα σε όλες τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ακολουθεί την επίσκεψη στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στο Άμπου Ντάμπι, όπου και εκεί είχαμε σημαντικές επαφές του υπουργού με την πολιτική ηγεσία της χώρας για ζητήματα που αφορούν την ευρύτερη κατάσταση ασφάλειας και σταθερότητας στην περιοχή, την ενέργεια και όλα όσα συνδέονται με αυτά.