«Το σπίτι παραμένει ο πιο επικίνδυνος τόπος» για τις γυναίκες, καθώς το 60% εξ όσων μετατράπηκαν σε θύματα δολοφονήθηκαν από «τον σύντροφό τους ή άλλα μέλη της οικογένειάς τους», τονίζουν σε έκθεσή τους το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τον Έλεγχο των Ναρκωτικών και την Πρόληψη του Εγκλήματος (ONUDC στα γαλλικά, UNODC στα αγγλικά) και η υπηρεσία ΟΗΕ Γυναίκες.

Διαπράττονται 140 δολοφονίες γυναικών ή κοριτσιών κάθε μέρα, ή μια κάθε 10 λεπτά

Το φαινόμενο «ξεπερνά τα σύνορα, πλήττει όλες τις κοινωνικές κατηγορίες και τις ηλικιακές ομάδες», με την Καραϊβική, της κεντρική Αμερική και την Αφρική να είναι οι περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο σε παγκόσμια κλίμακα, μπροστά από την Ασία.

Στην αμερικανική ήπειρο και στην Ευρώπη, οι γυναικοκτονίες διαπράττονται στην πλειονότητά τους από τον σύντροφο. Στον υπόλοιπο κόσμο, οι δράστες είναι συχνά συγγενείς πρώτου βαθμού.

Πολλά από τα θύματα κατήγγειλαν πριν από τον θάνατό τους ότι υπέστησαν σωματική, σεξουαλική ή ψυχολογική βία, σύμφωνα με τα δεδομένα που είναι διαθέσιμα για κάποιες χώρες, ανάμεσά τους τη Γαλλία. Που «υποδεικνύει ότι πολλοί φόνοι θα μπορούσαν είχαν αποφευχθεί», για παράδειγμα με την επιβολή «περιοριστικών μέτρων από δικαστήρια».

Σε περιοχές όπου είναι εφικτό να διαπιστωθεί κάποια τάση, ο δείκτης των γυναικοκτονιών παραμένει στάσιμος, ή υποχωρεί πολύ ελαφρά από το 2010, κάτι που δείχνει ότι αυτή η μορφή βίας «είναι ριζωμένη στις πρακτικές και στους κανόνες» κι είναι δύσκολο να εξαλειφθεί, επισημαίνει το ONUDC, που αναλύει αριθμούς συγκεντρωμένους σε 107 χώρες.

Παρά τις προσπάθειες που καταβάλλονται σε αρκετές χώρες, «οι γυναικοκτονίες διατηρούνται σε επίπεδο που προκαλεί συναγερμό», σύμφωνα με τους συγγραφείς της έκθεσης αυτές. Αλλά δεν είναι «πεπρωμένο» αυτό, τονίζει η διευθύντρια της υπηρεσίας ΟΗΕ Γυναίκες, η Σίμα Μπαχούς, καλώντας τις χώρες να κάνουν πολύ πιο αυστηρό το νομοθετικό οπλοστάσιό τους και να βελτιώσουν τη συγκέντρωση δεδομένων.

Οι μητέρες των θυμάτων, με τα μάτια υγρά και τις φωνές σπασμένες από συγκίνηση, τόνισαν την ανάγκη για δράση.

Η Κατερίνα Κώτη, μητέρα της Ντόρας Ζαχαριά, δήλωσε: «Η Ντόρα μου ήταν το ενδέκατο θύμα γυναικοκτονίας το 2021. Η Δώρα, που δολοφονήθηκε πρόσφατα, είναι το ενδέκατο θύμα του 2024. Τρία χρόνια μετά, τίποτα δεν έχει αλλάξει. Χρωστάμε σε αυτά τα κορίτσια να κάνουμε κάτι. Δεν θέλω αυτή η ημέρα να συνδέεται μόνο με θλίψη, γιατί στις 17 Νοεμβρίου η Ντόρα μου είχε γενέθλια».

Η Αλεξάνδρα Μάκου, μητέρα της Γαρυφαλλιάς Ψαράκου, που δολοφονήθηκε στη Φολέγανδρο, πρόσθεσε: «Η κόρη μου δεν είναι θύμα, είναι ηρωίδα. Είμαστε ενωμένες για να περάσουμε ένα μήνυμα που αφορά όλη την κοινωνία. Η βία πρέπει να σταματήσει. Η Γαρυφαλλιά δεν ζει πια γιατί κάποιος της αφαίρεσε τη ζωή».

Η Ρόζα Φωτιάδου, μητέρα της Σοφίας Σαββίδου, επισήμανε τη σημασία της δικαιοσύνης: «Η κόρη μου δεν γνώριζε τον δολοφόνο της. Αυτό δείχνει πόσο μισογύνικη είναι η κοινωνία μας. Η ατιμωρησία ενθαρρύνει αυτά τα εγκλήματα».

Στην εκδήλωση παρευρέθηκε και η Μελίνα Κακουλίδου, μητέρα του Άλκη Καμπανού, που έπεσε θύμα τυφλής οπαδικής βίας. Με λόγια γεμάτα συγκίνηση, τόνισε: «Είμαι εδώ για να τιμήσω αυτά τα αδικοχαμένα νιάτα. Οφείλουμε να μην ξεχάσουμε και να επαναφέρουμε στη μνήμη μας το μήνυμα ενάντια στη βία».

Μήνυμα ευαισθητοποίησης και δράσης

Ο διοργανωτής της εκδήλωσης, Βασίλης Ρόκος, επιστήθιος φίλος της Ντόρας Ζαχαριά, μίλησε για την ανάγκη πρόληψης και ευαισθητοποίησης: «Η Δώρα έχασε τη ζωή της με βίαιο τρόπο, επειδή ζήτησε να χωρίσει. Πρέπει να ενθαρρύνουμε τις γυναίκες που ζουν σε τοξικές ή κακοποιητικές σχέσεις να μιλούν. Είμαστε όλοι θεατές σε φρικιαστικές καταστάσεις που πρέπει να σταματήσουν».

Η εκδήλωση αποτέλεσε όχι μόνο ένα φόρο τιμής στα θύματα αλλά και μια υπενθύμιση ότι η κοινωνία πρέπει να αγωνιστεί για την εξάλειψη της βίας και την προστασία των δικαιωμάτων των γυναικών.