Του Γρηγόρη Ζαρωτιάδη

Ενώ ο κόσμος αλλάζει με εκθετικά επιταχυνόμενους ρυθμούς, γνωσιολογικά, τεχνολογικά, γεωπολιτικά και γεωοικονομικά, εμείς ακόμη προσπαθούμε να απορροφήσουμε κοινοτικά κονδύλια ως συνήθως την ύστατη στιγμή και πρόχειρα, πέρα κι έξω από τον όποιο σχεδιασμό προηγήθηκε. Εμείς παραμένουμε άκριτο παρακολούθημα αλλότριων συμφερόντων που πιστεύουμε ότι θα μας εντάξουν κάτω από τις φτερούγες της προστασίας τους και θα μας δώσουν κάτι από τη λεία τους. Εμείς συνεχίζουμε να παραδίδουμε τον «αφρό» της εγχωρίως παραγόμενης υπεραξίας σε ντόπια και ξένα υπερσυγκεντρωμένα, αντικοινωνικά και άνομα οικονομικά συμφέροντα.

Έχει θέση η ελληνική οικονομία σε αυτήν τη ραγδαία εξελισσόμενη πραγματικότητα;

Πέρα από μια απάντηση στη βάση του επιθυμητού που προφανώς είναι καταφατική, αυτό που έχει σημασία είναι να δούμε το πως. Στο παρόν άρθρο, θέλω να αναδείξω πέντε βασικούς πυλώνες μιας τολμηρής, ριζοσπαστικής και ταυτόχρονα ρεαλιστικής στρατηγικής:

1.Κοινωνική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα ως αναγκαιότητα και συγκριτικό πλεονέκτημα. Το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον της χώρας μας, όσο κι αν ακουστεί παράδοξο, ενέχει χαρακτηριστικά που μπορούν να αποτελέσουν τη βάση ανάπτυξης υπηρεσιών και προϊόντων που (θα) συνάδουν με τις αρχές της ESG, δηλαδή της κοινωνικής, της περιβαλλοντικής και της εν γένει εταιρικής ευθύνης. Η αναπτυξιακή πολιτική πρέπει να επιμείνει αφενός στη θέσπιση ισχυρών κινήτρων και αφετέρου στην υιοθέτηση πρακτικών που δίνουν προβάδισμα στους παραγωγούς που ενσωματώνουν πιστοποιημένα αυτές τις αρχές στα προϊόντα τους, από τις προμήθειες του δημοσίου έως τη θέσπιση κανόνων στην εγχώρια αγορά.

2. Άρρηκτα συνδεδεμένος με τον προηγούμενο είναι ο δεύτερος πυλώνας της υποστήριξης της μικρής / μικρομεσαίας επιχειρηματικής δραστηριότητας. Όχι μόνο διότι αυτή η πολιτική αποσκοπεί στην κοινωνική ισορροπία, αλλά, κυρίως, γιατί μπορεί να αποτελέσει βασική επιλογή ενίσχυσης της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της ελληνικής παραγωγής. Το εγχώριο «επιχειρηματικό οικοσύστημα» χαρακτηρίζεται από μια ιδιαιτέρως μεγάλη ποικιλομορφία, η οποία, αν και δημιουργεί κοστολογικά μειονεκτήματα (δεδομένης και της έκτασης της χώρας), από την άλλη όμως μπορεί να αναδείξει εμπορεύματα σημαντικής εξειδίκευσης και ποιότητας (σε συνδυασμό με τα προαναφερόμενα περί ενσωμάτωσης των αρχών ESG). Το μέλλον των ελληνικών εξαγωγών από τον τουρισμό και τα αγροτικά προϊόντα έως τη βιομηχανική παραγωγή δεν είναι «το φθηνό» αλλά «το διαφορετικό και καλό».

3. Είναι πολύ σημαντικό να αναγνωρίσουμε και να επενδύσουμε τους τομείς αιχμής της ελληνικής οικονομίας στη σύγχρονη πραγματικότητα, το οποίο όμως, προσοχή, δεν πρέπει να οδηγήσει στην παγίδα της «μονοκαλλιέργειας». Οι τομείς αιχμής είναι χρήσιμοι ως κινητήριοι μοχλοί της ολικής, ισόρροπης, διακλαδικής παραγωγικής ανάπτυξης, προκειμένου αφενός να επιτυγχάνεται η αναγκαία στρατηγική αυτάρκεια της χώρας και αφετέρου να ενισχύεται η ανθεκτικότητα των εξαγωγών σε όποιες εξωγενείς κρίσεις. Έχοντας λοιπόν αυτήν την πολύ σημαντική σημείωση στο μυαλό μας, μπορούμε να αναφερθούμε στον τομέα των Logistics (συμπεριλαμβάνοντας προφανώς τη Ναυτιλία) του Τουρισμού, της Πρωτογενούς Παραγωγής, της Γαλάζιας και της Δημιουργικής Οικονομίας.

4. Ανάπτυξη ανταγωνιστικών και αποτελεσματικών δημόσιων παρεμβάσεων στους τομείς κλειδιά για την λειτουργία της οικονομίας και την επίτευξη των ανωτέρω: τραπεζικός οργανισμός αναπτυξιακού χαρακτήρα δημοσίου συμφέροντος, δημόσιες διαρθρωτικές επενδύσεις στην εκπαίδευση και την έρευνα, όπως και στις υποδομές ενέργειας και μεταφορών, έως και την ανάκτηση του δημόσιου ελέγχου υφισταμένων υποδομών όπως η ΠΑΘΕ, η Εγνατία Οδός και οι Σιδηρόδρομοι.

5. Οι δομικές γεωπολιτικές και γεωοικονομικές αλλαγές που εκτυλίσσονται προδιαγράφουν έναν σημαντικό ρόλο για την Ελληνική Οικονομία: αφενός η πολυπολικότητα στην κατανομή της οικονομικής και πολιτικής δύναμης διεθνώς, αφετέρου οι κλιματολογικές αλλαγές και οι προκύπτουσες νέες εμπορικές διαδρομές (βλέπε για παράδειγμα την εφικτότητα της ναυσιπλοΐας στη βόρεια θάλασσα), αλλά και η ανάδειξη της Αφρικής ως το «next big thing» των σύγχρονων νεοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, καταδεικνύει την προσαρμοσμένη αλλά παραμένουσα σημασία της Παρευξείνιας Ζώνης και της Μεσογείου. Σε αυτό το σκηνικό, η χώρα μπορεί να παίξει τον ρόλο που της αναλογεί, ως συνάρτηση των προαναφερόμενων χαρακτηριστικών της, αλλά και της ιστορικής της συνέχειας: τον ρόλο ενός παράγοντα παραγωγικής και εμπορικής συνεργασίας, της γεφύρωσης που θα αναδείξει τη δυναμική της ευρασιατικής οικονομικής ολοκλήρωσης, στην κατεύθυνση της κοινωνικής δικαιοσύνης και της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας.

Κλείνοντας θέλω να επισημάνω ότι το ζητούμενο δεν είναι η πλήρης αποδοχή των ανωτέρω. Αντιλαμβάνομαι ότι υπάρχουν διαφορετικές οπτικές και ότι η αποτελεσματικότητα του στρατηγικού σχεδιασμού περνά μέσα από την τολμηρή και αποτελεσματική συνδιαμόρφωση. Είναι όμως σημαντικό να συζητήσουμε για αυτά. Όσο εμείς συνεχίζουμε να μιλάμε μόνο για τα δώρα των μάγων της ΔΕΘ, κάποιοι άλλοι θα σχεδιάζουν για μας.

Στη συνέντευξή του στο  libre ο κ. Ζαρωτιάδης, ασκεί κριτική στο σύστημα εξουσίας τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι στην Ελλάδα «η ίδια η αστική δημοκρατία και το κράτος δικαίου αμφισβητούνται στην πράξη, με τις πολιτικές αλλά και τις ποινικές ευθύνες, ιδιαιτέρως των μεγαλόσχημων, να μένουν αναζητούμενες, ενώ η ελληνική Κυβέρνηση εξαντλεί την οποία δυναμική της στο να λειτουργεί ως ‘‘γραμματοκομιστής’’ αλλότριων, κρατικών και ιδιωτικών συμφερόντων».

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Κύριε καθηγητά ανακοινώνοντας την υποψηφιότητά σας δηλώσατε ότι η  Πανδημία και ο πόλεμος διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στους πολιτικούς ρυθμούς του πλανήτη και η κατάσταση συνεχίζει να είναι ρευστή και επικίνδυνη. Η ακροδεξιά δυναμώνει στην Ευρώπη και η πιθανότητα εκλογής του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ είναι ισχυρή. Τι να περιμένουμε στο μέλλον;

Βιώνουμε τη φάση που διαψεύδει παταγωδώς τις προ εικοσαετίας δοξασίες περί «τέλους της ιστορίας» και αναδεικνύει στην πλήρη έκτασή της την πολύπτυχη συστημική κρίση. Από τις χασματικές χωρικές και ταξικές ανισότητες και την αναντίκρυστη υπερσυσσώρευση του παρασιτικού χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου, έως την έξαρση των πολεμικών συγκρούσεων, τη διενέργεια γενοκτονικών εγκλημάτων και βεβαίως την ίδια την κλιματική και περιβαλλοντική κρίση. Όλα αυτά, γεννήματα ενός παρακμάζοντας κοινωνικοοικονομικού συστήματος, το οποίο όμως, για να είμαστε «δίκαιοι», πρόλαβε και μας έδωσε το εργαλείο για την προοδευτική υπέρβασή του: τη συνεχώς επιταχυνόμενη εξέλιξη της γνώσης και της τεχνολογίας.

Σε αυτήν την αλά Γκράμσι «εποχή των τεράτων», η κοινωνική οργή που συσσωρεύεται, δικαίως, κινδυνεύει να εκφραστεί μισαλλόδοξα σε φασίζουσες, ακροδεξιές εκδοχές. Η ανθρωπότητα έρχεται κοντά σε ένα ακόμη ιστορικό σταυροδρόμι: είτε θα προχωρήσει προοδευτικά, δημοκρατικά, σοσιαλιστικά αξιοποιώντας την κατεκτημένη γνώση προς όφελος της κοινωνίας και του περιβάλλοντος, είτε θα κατρακυλήσει σε σκοτεινές περιόδους. Οι Ευρωπαίοι Δημοκράτες και Σοσιαλιστές και πολλοί -ές άλλοι -ες είμαστε εδώ για να διασφαλίσουμε το πρώτο!

–Η προεκλογική συζήτηση στις ευρωεκλογές αφορά κυρίως ζητήματα εσωτερικής πολιτικής. Γιατί συμβαίνει αυτό; Ομφαλοσκοπούμε; Νομίζουμε ότι είμαστε στο κέντρο του κόσμου και τα δικά μας θέματα απασχολούν και τους άλλους;

Να πω αρχικά ότι η επαναφορά στον δημόσιο διάλογο των εσωτερικών ζητημάτων είναι αναπόφευκτη, ιδιαίτερα όταν αυτά είναι προκλητικά κι ιδιαιτέρως επικίνδυνα. Η Ελλάδα βρίσκεται στη χειρότερη στιγμή της μεταπολιτευτικής εξέλιξής της: η νεοφιλελεύθερη εμμονή οδήγησε στην πλήρη εμπορευματοποίηση της υγείας, με τον αρμόδιο υπουργό να εκχυδαΐζει κατά την προσφιλή του συνήθεια την πολιτική «θεσμοποιώντας» το φακελάκι εν είδει πωλούμενων απογευματινών χειρουργείων. Στους ιδιωτικοποιημένουςαυτοκινητόδρομους της χώρας πληρώνουμε για να πάμε και να έρθουμε από την Αθήνα στην Θεσσαλονίκη σχεδόν τόσο όσο κοστίζει η ετήσια χρήση των αυτοκινητόδρομων στην Αυστρία!

Το τραπεζικό ολιγοπώλιο καταδυναστεύει νοικοκυριά, εργαζομένους, αυτοαπασχολούμενους και μικρομεσαίους. Δημόσια έργα ανατίθενται σε ημετέρους χωρίς σχεδιασμό, χωρίς να προηγηθούν οι απαραίτητες μελέτες, με αποτέλεσμα οι κατασκευαστικές να εισπράττουν χωρίς καν να παραδίδουν! Η ίδια η αστική δημοκρατία και το κράτος δικαίου αμφισβητούνται στην πράξη, με τις πολιτικές αλλά και τις ποινικές ευθύνες, ιδιαιτέρως των μεγαλόσχημων, να μένουν αναζητούμενες, ενώ η ελληνική Κυβέρνηση εξαντλεί την οποία δυναμική της στο να λειτουργεί ως «γραμματοκομιστής» αλλότριων, κρατικών και ιδιωτικών συμφερόντων.

Δεν είναι δυνατόν σε μια τέτοια πραγματικότητα, με κάθε ευκαιρία πολιτικής διεργασίας και εκλογών, να μην συζητάμε για αυτά τα ανήκουστα που συμβαίνουν στην Ελλάδα, στο σπίτι μας.

Έχετε όμως δίκιο να απαιτείται να συνδεθούν αυτά τα ζητήματα εν προκειμένω με τα διακυβεύματα των Ευρωεκλογών. Κάτι το οποίο είναι απαραίτητο και συνάμα εύκολο να γίνει, καθώς η υπεράσπιση και ανάκτηση του δημοσίου και προφανώς αποτελεσματικού ελέγχου των κοινωνικών αγαθών και των υποδομών, η ριζική αντιμετώπιση της ολιγοπωλιακής αισχροκέρδειας, η αντιστροφή της προκλητικής ανισότητας και η υπεράσπιση της ειρήνης και των λαϊκών δικαίων σε όλη την ευρύτερη περιοχή μπορεί να επιτευχθεί και μέσα από τα ευρωπαϊκά και διεθνή φόρα.

Βέβαια, με αφορμή τη συγκεκριμένη ερώτησή σας, επιτρέψτε μου να αναφερθώ στην ευθύνη του λειτουργήματός σας. Αξιοποιώντας και τη μέχρι πρότινος ιδιότητά μου ως Κοσμήτορας μιας Σχολής που συμπεριλαμβάνει το Τμήμα Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ στο ΑΠΘ, όλοι -ες εσείς που τιμάτε με τον καθημερινό σας αγώνα τη δημοσιογραφία πρέπει να συνεχίζετε να παλεύετε απέναντι στην υποκρισία και την «επιφανειοκρατία» που οι λίγοι και ισχυροί προσπαθούν να επιβάλλουν. Η ελληνική κοινωνία ελπίζει σε εσάς!

-Θέλετε να μας πείτε τι είναι η Σοσιαλιστική Προοπτική, από την οποία προέρχεστε και ποια ή σχέση της με το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής με το οποίο είστε υποψήφιος ευρωβουλευτής;

Η Σοσιαλιστική Προοπτική είναι ένας ανεξάρτητος πολιτικός φορέας με την κατάλληλη θεσμική του υπόσταση σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από την ελληνική πολιτεία. Υπερασπίζεται το τρίπτυχο της κοινωνικής απελευθέρωσης, της λαϊκής κυριαρχίας και της εθνικής ανεξαρτησίας. Τα μέλη της με τίμησαν στο πρώτο συνέδριό της με την ευθύνη του Προέδρου. Ως γνήσιοι -ες σοσιαλιστές -ριες, κρίνοντας την κρισιμότητα των στιγμών για την Ελλάδα, την Ευρώπη και διεθνώς, συναποφασίσαμε την αποδοχή της πρότασης του Προέδρου του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος να συστρατευτώ σε αυτήν την προσπάθεια ως υποψήφιος ευρωβουλευτής. Προφανώς η συγκεκριμένη πρόταση από την πλευρά του ΠΑ.ΣΟ.Κ. και η δική μας αποδοχή σηματοδοτεί την ανάγκη διεύρυνσης και ταυτόχρονα ξεκάθαρου πολιτικού προσανατολισμού των δυνάμεων της προόδου, της δημοκρατίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης και της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας.

Επανερχόμενος στην γκραμσιανή ορολογία που προανέφερα, στην «εποχή των τεράτων» αντιλαμβάνομαι τον ρόλο μου, προεκλογικά και μετεκλογικά, ως ένας από τους δημοκράτες, σοσιαλιστές αγγέλοντες ή τέρατα της ανατροπής. Άγγελοντες για τους πολλούς και τις πολλές, τέρατα για τους απελπιστικά λίγους και προκλητικά ισχυρούς.

–Μπορεί το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής να κερδίσει τη δεύτερη θέση στις ευρωεκλογές. Να γίνει η εν δυνάμει αξιωματική αντιπολίτευση;

Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω λέγοντας ότι οι συνεχιζόμενες δημοσκοπήσεις είναι ένα χρήσιμο εργαλείο για τις / τους πολίτες και τα πολιτικά υποκείμενα. Βεβαίως το αποτέλεσμα της κάλπης είναι αυτό που μετρά και αυτό πάντα διαφοροποιείται, πολύ ή λίγο, από τις προβλέψεις των σχετικών ερευνών.

Το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα μπορεί να υπερδιπλασιάσει τα ποσοστά του σε σύγκριση με τις προηγούμενες ευρωεκλογές και να εκφράσει την ουσιαστική (αυτό έχει σημασία) και αξιωματική αντιπολίτευση απέναντι στην εκχυδαϊσμένη διακυβέρνηση του κου Μητσοτάκη. Πολύ περισσότερο του αναλογεί να εκφράσει την προοπτική μιας νέας προοδευτικής διακυβέρνησης στην Ελλάδα και να συνδιαμορφώσει την πολιτική αλλαγή στο ευρωπαϊκό επίπεδο.

Βεβαίως αυτό απαιτεί από την πλευρά μας να πείσουμε για τον ξεκάθαρο πολιτικό προσανατολισμό μας και να εκπέμψουμε το πολιτικό μήνυμα της τολμηρής ρήξης με το κακό κατεστημένο και της τεκμηριωμένης πρότασης για τη δημοκρατική, σοσιαλιστική αλλαγή. Το κάνουμε και θα το κάνουμε ακόμη πιο έντονο στον επόμενο ενάμιση μήνα προεκλογικού αγώνα.

–Προβλέπετε ότι μετά τις ευρωεκλογές θα υπάρξουν εξελίξεις στο χώρο της κεντροαριστεράς; Υπάρχει δυνατότητα συνεργασιών;

Υπάρχει η ιστορική και κοινωνική απαίτηση προοδευτικών συνεργασιών! Στην Ευρώπη και στην Ελλάδα. Στην κατεύθυνση της απαραίτητης γενναίας αναδιανομής του εισοδήματος, της εφαρμογής της τετραήμερης απασχόλησης με ταυτόχρονη αύξηση της αμοιβής της εργασίας. Για την ενίσχυση της μικρομεσαίας παραγωγής και των αυτοαπασχολουμένων. Για την ανάκτηση του δικαιώματος στις συλλογικές διαπραγματεύσεις και συμβάσεις. Για την προστασία αγροτών και καταναλωτών από τα εξάλλως κερδοσκοπούντα ολιγοπώλια και ολιγοψώνια. Προς ανάκτηση της δημοκρατικής λειτουργίας και του κράτους δικαίου. Προκειμένου να αποκτήσει η Ελλάδα και η Ευρώπη ανεξάρτητη φωνή διεθνώς, να ανταποκριθούμε στον ιστορικό μας ρόλο, υπερασπιστές της ειρήνης και των λαϊκών δικαίων, και στο «ξεχασμένο» ευρωπαϊκό κεκτημένο που η πάλη των λαών διαμόρφωσε από την Αναγέννηση και τον Διαφωτισμό ως σήμερα, με σύγχρονους όρους, με κοινωνικά και περιβαλλοντικά ισόρροπη χρήση της γνώσης που κατακτούμε.

Είμαι σίγουρος κ. Διαμαντόπουλε ότι οι εκλογές της 9ης Ιούνη θα δείξουν ότι είμαστε δυνατοί και δυνατές. Ακολούθως πρέπει να αποδείξουμε ότι είμαστε τολμηροί και ώριμοι! Γιατί η ιστορία δεν τελείωσε… επανέρχεται αδυσώπητη, συμπαρασύροντας όλες τις μυωπικές βεβαιότητες των απολογητών του συστήματος. Κι εμείς οφείλουμε, αντί να την υποστούμε, να τη διαμορφώσουμε!