Την ίδια μέρα ο Γρηγόρης Σκλήκας σε μία θυελλώδη σύσκεψη ενημέρωνε τους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας για τον σχεδιασμό των ΕΛΤΑ. Στις 4 Νοεμβρίου υπέβαλε την παραίτηση του.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του OPEN, το ασφαλιστήριο προβλέπει ότι, αν αποδειχθεί πως οι ασφαλισμένοι ζημίωσαν τα ΕΛΤΑ, η ασφαλιστική εταιρεία θα καλύψει το ποσό που θα τους καταλογιστεί.

Το ασφαλιστήριο καλύπτει τις τελευταίες 40 κρίσιμες ημέρες με τον Σκλήκα στην ηγεσία του οργανισμό και χρεώνεται στον προϋπολογισμό των ΕΛΤΑ για το 2025-2026.

Τόνισε ότι η παραίτηση δεν συνεπάγεται υπαναχώρηση. «Το σχέδιο αυτό είναι ένα σχέδιο που επέλεξε η διοίκηση των ΕΛΤΑ ως αναγκαίο για να συνεχίσουν να υπάρχουν τα ΕΛΤΑ».

Καταρχάς, τα γεγονότα:

1. Ο διευθύνων σύμβουλος των ΕΛΤΑ Γρηγόρης Σκλήκας φέρνει ένα σχέδιο εκσυγχρονισμού υπό την δαμόκλειο σπάθη της βιωσιμότητας του οργανισμού και αποφασίζει να κλείσει 204 καταστήματα. Η απόφαση αιφνιδιάζει την κυβέρνηση (αυτό έχει ειπωθεί), παρότι είχαν πραγματοποιηθεί σχετικές συσκέψεις(…).

2. Αντιμετωπίζει εξέγερση σχεδόν των 2/3 της κοινοβουλευτικής ομάδας της Ν.Δ, που ζητούν, μεταξύ άλλων, τον εξοβελισμό του, κι επιπλέον σφοδρές κοινωνικές αντιδράσεις. Αναγκάζεται να αναδιπλωθεί, επιτρέπει να κλείσει μόνο το 1/5 των καταστημάτων, και δίνει προθεσμία τριών μηνών για την καλύτερη ενημέρωση των βουλευτών της, της αντιπολίτευσης, και των τοπικών κοινωνιών.

3. Ο διευθύνων σύμβουλος εξαναγκάζεται σε παραίτηση, δηλώνει, δε, ότι εάν δεν εφαρμοστεί πλήρως το σχέδιό του, τα ΕΛΤΑ όχι μόνο δεν θα επιβιώσουν οικονομικά, αλλά δεν θα σταθεί δυνατό, σύντομα, να καταβληθούν ακόμα και μισθοί εργαζομένων! Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος εξαίρει το έργο του παραιτηθέντος τεχνοκράτη, και δηλώνει ότι, αφού γίνει η καμπάνια ενημέρωσης, το σχέδιό του θα εφαρμοστεί.

Η αλληλουχία δεν βγάζει νόημα. Εφόσον το σχέδιο Σκλήκα είναι αναγκαίο για να εξασφαλιστεί η οικονομική βιωσιμότητα του οργανισμού, και, στο τέλος της ημέρας, εφαρμοστεί εξ΄ ολοκλήρου (δηλαδή, κλείσουν τα καταστήματα), γιατί οδηγήθηκε σε παραίτηση ο μάνατζερ που το συνέλαβε, και εύλογα μπορεί να υποθέσει κανείς ότι είναι ο καλύτερος να το υλοποιήσει;

Εν τέλει, όμως, βγάζει (νόημα). Αφενός, “επικοινωνιακή αστοχία”, αφετέρου το είπε εύστοχα ο πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης: «Είμαι πολιτικός αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είμαι πάντα απέναντι από τους τεχνοκράτες. Αλλά τεχνοκράτης χωρίς και πολιτικό περίβλημα στις αποφάσεις που παίρνει ένας τεχνοκράτης είναι λάθος».

Ο Σκλήκας είναι, όπως προκύπτει, ένας τεχνοκράτης, χωρίς πολιτικό περίβλημα, ήτοι δεν κατάλαβε ότι δεν θα αναλάμβανε εκείνος το πολιτικό κόστος των αποφάσεών του. Οι γαλάζιοι βουλευτές, από την άλλη, κλήθηκαν να πληρώσουν (στις εκλογικές περιφέρειές τους) το πολιτικό κόστος του σχεδίου του τεχνοκράτη- και η κυβέρνηση συνολικά.

Άρα, αποπέμφθηκε ο τεχνοκράτης! Όμως, αφ΄ ης στιγμής η κυβέρνηση δηλώνει πώς θα εφαρμόσει το σχέδιο του τεχνοκράτη, χωρίς τον συγκεκριμένο τεχνοκράτη, αλλά με κάποιον άλλον, σε τι μπορεί να ελπίζει τελικά; Μήπως στο ότι οι βουλευτές της έκαναν το…κομμάτι τους ενώπιον των ψηφοφόρων τους, και εξανάγκασαν σε παραίτηση τον…κακό τεχνοκράτη;

Άρα στην επόμενη φάση που το σχέδιό του θα εφαρμοστεί (με ηπιότερες μεθόδους), θα έχουν κάτι να λένε στο εκλογικό τους ακροατήριο, και, κυρίως, θα έχουν τον χρόνο να σερβίρουν ως αναγκαίο, αυτό που τώρα θεώρησαν κακό.

Στέργει γαρ ουδείς άγγελον κακών επών, έλεγε ο Σοφοκλής στην Αντιγόνη. Εν προκειμένω, ο Σκλήκας ήταν ο αγγελιοφόρος- ταχυδρόμος κακών ειδήσεων. Οι ειδήσεις θα μείνουν ίδιες. Αυτός θα λείπει…

Νωρίτερα, ο κ. Σκλήκας, υπέβαλε την παραίτησή του μετά τις αντιδράσεις που προκάλεσε, ειδικά στο κυβερνητικό στρατόπεδο, το σχέδιο αναδιάρθρωσης του οργανισμού το οποίο προέβλεπε κλείσιμο 204 καταστημάτων ανά την επικράτεια.

«Θεωρήθηκε αδύνατον από τον ίδιο η πολιτική και συνολική διαχείριση μιας σημαντικής και αναγκαίας μεταρρύθμισης, η οποία είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη βιωσιμότητα και την ύπαρξη των ΕΛΤΑ», όπως είπε. «Η παραίτηση δεν σημαίνει ότι ακυρώνεται η προσφορά και του ιδίου και όλης της υπόλοιπης ομάδας που τρέχει τα ΕΛΤΑ. Σε καμία περίπτωση δεν θέλουμε να θεωρηθεί πως μεμιάς μια παρουσία ενός ανθρώπου ακυρώνεται, ο οποίος έκανε ό,τι καλύτερο μπορούσε ανεξάρτητα από το τι συνέβη μετά».

«Θα υλοποιηθούν οι αποφάσεις των ΕΛΤΑ»

Τόνισε ότι η παραίτηση δεν συνεπάγεται υπαναχώρηση. «Το σχέδιο αυτό είναι ένα σχέδιο που επέλεξε η διοίκηση των ΕΛΤΑ ως αναγκαίο για να συνεχίσουν να υπάρχουν τα ΕΛΤΑ», προσέθεσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος. «Το 2013 απελευθερώθηκε η αγορά η συγκεκριμένη, δηλαδή από τότε και μετά δεν είναι δυνατόν το κράτος να έρθει να χρηματοδοτήσει τη συγκεκριμένη ελλειμματική πολιτική. Αυτό δεν επιτρέπεται και από την ευρωπαϊκή νομοθεσία».

«Τα ΕΛΤΑ από το 2018 με απόφαση του ΣΥΡΙΖΑ έφυγαν από τη διαχείριση της κεντρικής κυβέρνησης και πήγαν στο Υπερταμείο. Άρα όλα αυτά είναι αποφάσεις των ΕΛΤΑ. Ναι, θα υλοποιηθούν όλες αυτές οι αποφάσεις των ΕΛΤΑ. Τι έκανε λάθος η διοίκηση των ΕΛΤΑ; Έβαλε το κάρο μπροστά από το άλογο. Δεν είναι δυνατόν χωρίς να κάνει διάλογο να ανακοινώνει σε μια νύχτα ότι κλείνει 204 καταστήματα».

«Έχουν κλείσει κάποια καταστήματα, δεν θα παρθεί πίσω αυτή η απόφαση. Εντός μηνών θα ολοκληρωθεί αυτή η αναγκαία μεταρρύθμιση. Κανένας σε κανένα σημείο της Ελλάδας δεν θα μείνει χωρίς εξυπηρέτηση και κανείς δεν θα μείνει χωρίς δουλειά. Τα ΕΛΤΑ δεν κλείνουν, αλλά εκσυγχρονίζονται».

Και κατέληξε λέγοντας:

«Θα εξηγηθεί στους βουλευτές και τους πολίτες ότι τα ΕΛΤΑ πάνε στο σπίτι των πολιτών, αλλά και ότι εκεί, όπου υπάρχει ανάγκη πρέπει κατόπιν διαλόγου με την κοινωνία να βρεθούν τα σημεία εξυπηρέτησης. Η τάση γέρνει προς την κατ’ οίκον παράδοση και εκεί θα πρέπει να κατευθυνθούν οι πόροι των ΕΛΤΑ. Το αντικείμενο της διαβούλευσης θα είναι τι μπορεί να γίνει τοπικά, όπου παρατηρηθεί κενό. «Στόχος είναι να μην ρίχνονται τα λεφτά των φορολογουμένων σε ένα βαρέλι δίχως πάτο».

Κυβερνητικά στελέχη, αλλά και ο διευθύνων σύμβουλος των ΕΛΤΑ Γρ. Σκλήκας, παραθέτουν, προς ενίσχυση του διλήμματος, στοιχεία για την συρρίκνωση των αντίστοιχων εθνικών ταχυδρομικών εταιρειών σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.

Τα στοιχεία είναι ακριβή, αποτελεί γεγονός αυτή η τάση, αν και δεν παρατίθενται πρόσθετα στοιχεία ως προς το τι είδους δραστηριότητες ανέπτυξαν και αναπτύσσουν αυτές ώστε να εξισορροπήσουν τις ζημίες και να αναζητήσουν έσοδα στη νέα επιχειρηματική και κοινωνική πραγματικότητα.

Τι συμβαίνει σε ευρωπαϊκές χώρες

Για παράδειγμα, η γερμανική Deutsche Post κλείνει τμήμα του δικτύου της σταδιακά τα τελευταία περίπου δέκα πέντε χρόνια και προσανατολίζεται στην αγορά των logistics/depots, στη Γαλλία, όπου συμβαίνει το ίδιο (και πάλι σε βάθος χρόνου), τα ταχυδρομεία μετατρέπονται σε “banques postales” και παρέχουν τραπεζικές υπηρεσίες, στην Ολλανδία η NL Post συγχωνεύεται με την Sandd και εκσυγχρονίζει πλήρως το δίκτυο ταχυμεταφορών, μειώνοντας σημαντικά τον χρόνο παράδοσης, ώστε να είναι ανταγωνιστική στις ιδιωτικές εταιρείες. Στην Πορτογαλία κλείνουν οι μη βιώσιμες μονάδες της CTT Correios, το δίκτυό της, από την άλλη, μετατρέπεται σταδιακά σε public limited company, στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου έκλεισαν καταστήματα της Royal Mail, από το 2010 έως σήμερα, η εταιρεία μπήκε στο Χρηματιστήριο και αντλεί κεφάλαια, αν και διογκώνεται το κίνημα (πολιτικά και κοινωνικά) για επανεθνικοποίηση.Και στην Ιταλία, ανάλογη πολιτική απόφαση προκάλεσε μεγάλες αντιδράσεις, ωστόσο, κι εκεί, έχει γίνει ιδιωτικοποίηση μετοχών (Restructuring λόγω deregulation).

Ο “ξαφνικός θάνατος” και οι ευθύνες Σκλήκα

Γενικά, σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες είναι ακριβές ότι συντελείται συρρίκνωση των δημοσίων ταχυδρομείων, ωστόσο αυτό συμβαίνει σε βάθος 15αετίας. Πουθενά δεν έχει σημειωθεί “ξαφνικός θάνατος”, δηλαδή, ανακοίνωση την Παρασκευή και κλείσιμο καταστημάτων τη Δευτέρα!

Επίσης, σχεδόν σε όλες τις χώρες (και σε αυτές με πολύ πιό αναπτυγμένο ….φιλελευθερισμό από τον δικό μας), οι δημόσιες εταιρείες έχουν φροντίσει να αναπτύξουν κάθε δυνατή σύγχρονη υπηρεσία, από δυναμικά courrier, μέχρι υπηρεσίες e-commerce, εισαγωγή στο Χρηματιστήριο και άλλα πολλά.

Ο κ. Σκλήκας, ο οποίος δέχθηκε σφοδρές επιθέσεις από τους βουλευτές της Ν.Δ, δεν έχει εξηγήσει ακόμα τι ακριβώς έχουν κάνει τα ΕΛΤΑ για να αποφύγουν, ή να περιορίσουν, αυτό που εμφανίζει ως “do or die”. Για παράδειγμα, τι ακριβώς συνέβη με τα 250 εκατ. της αύξησης μετοχικού κεφαλαίου πριν 2-3 χρόνια, ή γιατί τα ΕΛΤΑ-Courrier παραμένουν ακόμα έτη φωτός πίσω από τις δυναμικά αναπτυσσόμενες αντίστοιχες ιδιωτικές εταιρείες.

Και σε κάθε περίπτωση, μπορεί όντως τα ΕΛΤΑ να υπήχθησαν στο Υπερταμείο που ιδρύθηκε επί ΣΥΡΙΖΑ, κατόπιν απαίτησης των δανειστών, όμως στον ίδιο τον ιστότοπο του αναφέρει ρητά:

Τα Ελληνικά Ταχυδρομεία (ΕΛΤΑ), δραστηριοποιούνται στην παροχή ταχυδρομικών υπηρεσιών, προϊόντων φιλοτελισμού, χρηματοοικονομικές και τραπεζοασφαλιστικές υπηρεσίες και προϊόντων δικτύου λιανικής. Αποτελούν τον φορέα παροχής Καθολικής Υπηρεσίας για παροχή ταχυδρομικών υπηρεσιών με συγκεκριμένα κριτήρια ποιότητας και προσιτότητας για όλη την επικράτεια, διαθέσιμων σε κάθε πολίτη, ανεξάρτητα από το σημείο της Ελληνικής Επικράτειας στο οποίο βρίσκεται. Αποτέλεσμα αυτής της δέσμευσης, σε συνδυασμό με τη γεωγραφική μορφολογία του Ελλαδικού χώρου, είναι η διατήρηση και λειτουργία ενός εκτεταμένου ταχυδρομικού δικτύου, με ταχυδρομικά καταστήματα και πρακτορεία σε όλη την επικράτεια και η προσφορά υπηρεσιών σε όλο το εύρος του δικτύου.

Η δέσμευση του Υπερταμείου αίρεται με το κλείσιμο των καταστημάτων, χωρίς, μάλιστα, να ανακοινώνεται το σχέδιο εξυγίανσης, και ο νέος τρόπος λειτουργίας που θα καλύπτει την αποστολή των ΕΛΤΑ.

Η “βόμβα” του Δημογραφικού και κάποιες λύσεις

Η επίκληση της “επικοινωνιακής αστοχίας” αποτελεί γραμμή αμύνης για την κυβέρνηση, όμως, όπως δηλώνεται αρμοδίως, ενημέρωση υπήρχε, αφού είχαν προηγηθεί συσκέψεις με την διοίκηση των ΕΛΤΑ. Μπορεί, όντως, να μην είχε πλήρη γνώση η κυβέρνηση των λεπτομερειών- π.χ πόσα καταστήματα θα έκλειναν και που ακριβώς βρίσκεται καθένα απ΄ αυτά.

Όταν, όμως, ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει πλειστάκις επισημάνει, και μάλιστα σε δραματικούς τόνους, το οξύτατο πρόβλημα του δημογραφικού, και έχει ανακοινώσει μέτρα για να μην συρρικνωθεί ο πληθυσμός σε απομακρυσμένες περιοχές της επικράτειας, το κλείσιμο των καταστημάτων των ΕΛΤΑ κινείται αντίθετα. Όταν, δε, τα καταστήματα αυτά λειτουργούν, όχι μόνο ως ταχυδρομεία, αλλά και ως τραπεζικά υποκαταστήματα (που έχουν κλείσει προ πολλού), εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς ότι καθιστούν ακόμα πιό δύσκολη την καθημερινότητα των κατοίκων αυτών των περιοχών.

Υπάρχει λύση; Η απάντηση δεν είναι εύκολη. Εφόσον επικαλεστεί κανείς το κόστος λειτουργίας και τον κίνδυνο χρεοκοπίας του οργανισμού, τότε η συρρίκνωση ακούγεται ως αναγκαία. Από την διοίκηση των ΕΛΤΑ, από έναν διευθύνοντα σύμβουλο που έχει μπροστά του μόνο excel με αριθμούς, και αποφεύγει να εξηγήσει τι έκανε έως σήμερα για να μην φτάσει στη συρρίκνωση, δεν περιμένει κανείς πολλά. Οι αποφάσεις πρέπει να ληφθούν από την κυβέρνηση, κι αν η Κομισιόν απαγορεύει την οικονομική ενίσχυση του οργανισμού στην απελευθερωμένη αγορά των ταχυμεταφορών, πρέπει να σκεφτεί άλλες λύσεις.

Με γνώμονα, βασικά, να προσφέρονται οι υπηρεσίες σε κάθε Έλληνα, και σε κάθε σημείο της επικράτειας (όπως προβλέπει η αποστολή του οργανισμού), και, ταυτόχρονα, να αρθεί το κύμα φυγής των ανθρώπων. Μία ιδέα, για παράδειγμα, έρχεται από το μακρινό 2003 και είχε διατυπωθεί, τότε, από τον έμπειρο στα αυτοδιοικητικά Σταύρο Μπένο, που αν και προέρχεται από το ΠΑΣΟΚ είχε επιλεγεί από τον πρωθυπουργό για την εφαρμογή του σχεδίου οικονομικής ανάταξης της Βόρειας Εύβοιας, μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές και πλημμύρες. Ο κ. Μπένος είχε προτείνει να ιδρυθούν “πολυδύναμα ΚΕΠ” σε πολλές περιοχές της χώρας, ειδικά σε αυτές που βρίσκονται αρκετά μακριά από τα αστικά κέντρα, ώστε εκεί να μπορούν οι πολίτες να βρουν όλες τις υπηρεσίες που επιθυμούν.

Μπορεί το Gov να έχει μειώσει σημαντικά τις ανάγκες για τις υπηρεσίες που παρείχαν παλαιότερα τα ΚΕΠ, όμως, τέτοια κέντρα που θα λειτουργούν ως “σταθμοί εξυπηρέτησης” για ταχυδρομικές, τραπεζικές και άλλες υπηρεσίες διευκόλυνσης των ανθρώπων, θα μπορούσαν να είναι μία λύση. Η δε στελέχωσή τους μπορεί να γίνει και από υπαλλήλους των ΕΛΤΑ, και από νέες προσλήψεις.

Αυτό θα μπορούσε να είναι ένα πραγματικά εθνικό νέο σχέδιο που να αφορά πολλές περιοχές της επικράτειας, με αναβάθμιση των υφιστάμενων ΚΕΠ και στις αστικές περιοχές.