Την ίδια στιγμή, η συζήτηση ανοίγει και στο πολιτικό πεδίο. Σε ένα σκηνικό έντονης ρευστότητας, ο Θωμάς Μαλούτας τοποθετείται για τα υπό διαμόρφωση εγχειρήματα της Μαρίας Καρυστιανού και του Αλέξη Τσίπρα, εξετάζοντας αν και πώς μπορούν να απαντήσουν σε βαθύτερα κοινωνικά αιτήματα ή αν κινδυνεύουν να αναπαράγουν την ήδη υπάρχουσα κατακερματισμένη πραγματικότητα. Με άξονα το στεγαστικό, η συνέντευξη φωτίζει τη σύνδεση κοινωνικής κρίσης και πολιτικής αναδιάταξης, θέτοντας το ερώτημα όχι μόνο ποιος εκπροσωπεί ποιον, αλλά και με ποιο σχέδιο για το μέλλον.

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Με την κυβέρνηση να υλοποιεί ένα πακέτο 2,6 δισ. ευρώ για τη διετία 2025-2026 (συμπεριλαμβανομένου του “Σπίτι μου ΙΙ” και των φοροαπαλλαγών για κενά ακίνητα), θεωρείτε ότι αυτά τα κίνητρα αρκούν για να αναχαιτίσουν την εκρηκτική άνοδο των ενοικίων στην Αθήνα ή απλώς επιδοτούν τη ζήτηση χωρίς να λύνουν το πρόβλημα της έλλειψης προσφοράς;

Τα τελευταία χρόνια, το ζήτημα της στέγασης έχει έρθει στο κοινωνικό και πολιτικό προσκήνιο στην Ελλάδα, ενώ για πολλές δεκαετίες έμοιαζε θέμα που λυνόταν από μόνο του. Τα παραδοσιακά συστήματα της αυτοστέγασης και της αντιπαροχής έκαναν ιδιωτική / οικογενειακή υπόθεση την πρόσβαση στην κατοικία και όχι κοινωνικό πρόβλημα που έπρεπε να λύνεται με τη βοήθεια της πολιτείας. Σήμερα, η πρόσβαση στην κατοικία για πολλούς/ές είναι πολύ δύσκολη και δεν λύνεται χωρίς μέτρα πολιτικής. Η οξύτητα του προβλήματος είναι τέτοια που ακόμη και η σημερινή κυβέρνηση, που θέλει να ρυθμίζει την αγορά όσο λιγότερο γίνεται, αναγκάζεται να ακολουθεί πολιτικές για τη στέγη ώστε να αντιμετωπίσει το πρόβλημα.

Οι πολιτικές που αναπτύσσει η κυβέρνηση για τη στέγαση δεν φαίνεται να έχουν σημαντικό αποτέλεσμα, παρά τη σημαντική επένδυση, όπως αναφέρατε. Οι τιμές και τα νοίκια εξακολουθούν να ανεβαίνουν με ταχείς ρυθμούς, πολύ μεγαλύτερους από το χαμηλό ρυθμό αύξησης των εισοδημάτων. Οι λόγοι της αναποτελεσματικότητας των σχετικών πολιτικών είναι πολλαπλοί.

Τα σημερινά μέτρα (για τη στεγαστική κρίση) δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Είναι μέτρα στη λογική της αγοράς, ενώ χρειάζονται και μέτρα που υπερβαίνουν τη λογική της

Βασικός παράγων είναι ότι στρέφονται κυρίως στην τόνωση της ζήτησης, μέσω επιδομάτων, που γρήγορα τα εξουδετερώνει η αγορά αναπροσαρμόζοντας τις τιμές στο νέο επίπεδο της ζήτησης, εφόσον δεν υπάρχουν συνοδευτικές ρυθμίσεις. Εξίσου βασικός παράγων είναι ότι η παραγωγή νέων κατοικιών δεν απευθύνεται σήμερα στις ανάγκες εκείνων που τις χρειάζονται περισσότερο. Απευθύνεται σχεδόν εξολοκλήρου στη ζήτηση υψηλών και μεσαίων στρωμάτων και σε ξένους επενδυτές. Αυτό δεν καθιστά πιο προσιτές τις παλαιότερες κατοικίες, των οποίων οι τιμές επίσης ανεβαίνουν, κάτι που προκύπτει και από τα προγράμματα Σπίτι μου Ι & ΙΙ που αύξησαν την αγοραστική δύναμη της ζήτησης για παλαιότερες κατοικίες. Παράλληλα, σχεδόν το σύνολο της στεγαστικής ενίσχυσης αφορά την πρόσβαση στην ιδιοκατοίκηση και όχι στην ενοικίαση, που αφορά περισσότερο τις πιο ευάλωτες κοινωνικές κατηγορίες.

Τα σημερινά μέτρα δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Είναι μέτρα στη λογική της αγοράς, ενώ χρειάζονται και μέτρα που υπερβαίνουν τη λογική της. Χρειάζεται, κυρίως, η παραγωγή (ή ανακαίνιση) αποθέματος κατοικιών με ικανοποιητικές προδιαγραφές που θα μπορούν να στεγάσουν εκείνες/ους που δεν έχουν πρόσβαση σε αυτές με τους όρους της αγοράς.

–Έχουν ληφθεί, όμως και κάποια άλλα μέτρα, όπως είναι η απαγόρευση νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων στα τρία κεντρικά δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας για το 2025-2026 και η αύξηση του ορίου επένδυσης για τη Golden Visa στην Αθήνα (έχει εκτοξευθεί στα 800.000 ευρώ). Μπορούν αυτά το μέτρα να λύσουν ένα μέρος του στεγαστικού προβλήματος στην πρωτεύουσα ή τελικά αποτελούν μια πρόσκαιρη λύση που δεν αντιμετωπίζουν τη ρίζα της ακρίβειας;

Δυστυχώς τα μέτρα αυτά είναι καθυστερημένα, περιορισμένα και δεν βασίζονται σε πλήρη καταγραφή του προβλήματος. Είναι μέτρα σπασμωδικά, διαισθητικά και όχι τεκμηριωμένα και χωρίς αποτίμηση. Σπασμωδικά και αποσπασματικά, γιατί δεν προλαμβάνουν το πρόβλημα, αλλά προσπαθούν κάπως να περιορίσουν τις επιπτώσεις του, αφού αυτές έχουν αναπτυχθεί. Διαισθητικά, γιατί δεν βασίζονται σε τεκμηριωμένες μελέτες: Γιατί τα τρία κεντρικά διαμερίσματα της Αθήνας και όχι περιοχές πιο λεπτομερώς καθορισμένες με βάση το πρόβλημα; Πώς αξιολογήθηκαν οι εναλλακτικές μικρότερες ή μεγαλύτερες αυξήσεις του ορίου για τη Golden Visa ή και η κατάργησή της; Χωρίς αποτίμηση, γιατί δεν προβλέπεται κάποιος μηχανισμός που θα αξιολογήσει τα αποτελέσματα αυτής της πολιτικής μέσα σε ένα συγκεκριμένο χρονικά διάστημα.

Αντιπρόταση που θα μπορούσε να εφαρμοστεί αύριο και να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά το πρόβλημα, δεν υπάρχει. Και δεν θα μπορούσε να υπάρχει στις παρούσες συνθήκες

Συνεπώς, τα μέτρα για να αντιμετωπίσουν τις αρνητικές επιπτώσεις της βραχυχρόνιας μίσθωσης και της Golden Visa είναι πρόσκαιρα και σπασμωδικά. Τα δύο αυτά φαινόμενα / διαδικασίες αποτέλεσαν και αποτελούν επιταχυντές για το στεγαστικό πρόβλημα στην Αθήνα. Η ρίζα του προβλήματος είναι πέρα από τους επιταχυντές, κάτι που σημαίνει ότι χρειάζονται πιο ολοκληρωμένες λύσεις για να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα ουσιαστικά και όχι πυροσβεστικά. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι ανάλογα μέτρα δεν λύνουν το πρόβλημα, αλλά τουλάχιστον το περιορίζουν, όταν οι πολιτικές αντιμετώπισης της βραχυχρόνιας μίσθωσης αναπτύσσεται με πιο τεκμηριωμένο και ολοκληρωμένο τρόπο, όπως στο Βερολίνο, τη Βαρκελώνη, το Παρίσι και τη Λισαβόνα.

Το στεγαστικό ζήτημα χρειάζεται πολιτική βούληση (όχι γενική και αόριστη, αλλά επικεντρωμένη σε μια ρεαλιστική επίλυση για όσους/ες δεν έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης σε προσιτή και αξιοπρεπή κατοικία με τους όρους της αγοράς) και πραγματική τεκμηρίωση ώστε να αναπτυχθούν εύστοχες και αποτελεσματικές πολιτικές που θα μπορούν να το αντιμετωπίσουν ουσιαστικά. Η τεκμηρίωση είναι συχνά πρόσχημα για να μην γίνεται τίποτα. Στις συγκεκριμένες συνθήκες, η τεκμηρίωση πρέπει να αναπτύσσεται παράλληλα με τις πολιτικές και συνεχώς να τις ανακατευθύνει.

–Κύριε Μαλούτα, υπάρχει αντιπρόταση; Υπάρχει επί της ουσίας λύση στο τεράστιο αυτό πρόβλημα που λειτουργεί ως προπομπός άλλων μεγαλύτερων προβλημάτων;

Αντιπρόταση που θα μπορούσε να εφαρμοστεί αύριο και να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά το πρόβλημα, δεν υπάρχει. Και δεν θα μπορούσε να υπάρχει μέσα σε συνθήκες που η τεκμηρίωση πάνω στην οποία θα μπορούσε να δομηθεί δεν είναι επαρκής και ολοκληρωμένη. Υπάρχουν δουλειές προς αυτή την κατεύθυνση, οι οποίες προσπαθούν να περιγράψουν το πρόβλημα και να δώσουν κάποιες κατευθύνσεις για μια αποτελεσματική στεγαστική πολιτική. Σκέπτομαι τη δουλειά που κάναμε με τη Δήμητρα Σιατίτσα πριν από λίγους μήνες για το ΕΛΙΑΜΕΠ (https://www.eliamep.gr/wp-content/uploads/2025/09/Policy-briefs-special-edition-Leventis-8-EL-final.pdf), την πιο πρόσφατη δουλειά της ΔιαΝΕΟσις (https://www.dianeosis.org/2026/01/i-stegasi-stin-ellada/), δουλειές που βασίζονται σε δεδομένα της Τράπεζας της Ελλάδος κ.ά. Χρειάζονται όμως περισσότερα, όπως ένα μητρώο δημόσιων κτηρίων και εκτάσεων (με το μέγεθος, τη χρήση, την κατάσταση, τη χωροθέτηση κ.λπ.), ένα μητρώο κενών κατοικιών (με το ιδιοκτησιακό καθεστώς και όλα τα προηγούμενα) και πολλά άλλα που αφορούν διαθέσιμους και δυνητικά προσβάσιμους πόρους, ανάγκες κ.λπ.

Όσον αφορά την επιλογή των συνεργασιών για τα παραδοσιακά κόμματα εξουσίας, το ερώτημα είναι διαφορετικό για το καθένα. Τεχνικά οι συμμαχίες και συμμαχικές κυβερνήσεις είναι προτιμότερες από τις αυτοδύναμες κομματικές εξουσίες λόγω και των αμοιβαίων ελέγχων που θεωρητικά μπορούν να φέρουν

Στο άμεσο μέλλον προσπαθούμε με μια ομάδα ειδικών σε αυτό το θέμα να φτιάξουμε ένα πρόπλασμα για την πολιτική στο στεγαστικό. Η δυσκολία αφορά την έλλειψη αρκετών δεδομένων που θα μπορούσαν να ποσοτικοποιήσουν με ακρίβεια τις ενέργειες που κανείς μπορεί να υλοποιήσει, αλλά και την αδυναμία να δώσει κανείς λύσεις στο στεγαστικό χωρίς να εμπλακεί με άλλα ζητήματα. Για παράδειγμα, είναι δύσκολο να λύσει κανείς μακροπρόθεσμα το πρόβλημα ενός νοικοκυριού να στεγαστεί, αν δεν το συνδυάσει παράλληλα και με τις συνθήκες που βρίσκονται τα ενήλικα μέλη του σε σχέση με την απασχόληση. Με αυτή την έννοια, το στεγαστικό δεν είναι προπομπός, αλλά ένα οξυμένο κομμάτι, σε αυτή τη συγκυρία, του μεγαλύτερου κοινωνικού προβλήματος.

–Να μιλήσουμε και τα πολιτικά, καθώς είστε και μέλος του επιστημονικού συμβουλίου του Ινστιτούτου Τσίπρα. Με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν ρευστότητα μετά και την πιθανή εμφάνιση δύο νέων κομμάτων από τον κ. Τσίπρα και την κα Καρυστιανού, πιστεύετε ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια “μετα-μεταπολιτευτική” φάση όπου τα παραδοσιακά κόμματα εξουσίας θα αναγκαστούν σε συνεργασίες που μέχρι πρότινος θεωρούνταν αδιανόητες;

Να πω, πρώτα απ’ όλα, ότι είμαι μέλος στο επιστημονικό συμβούλιο του Ινστιτούτου Τσίπρα με στόχο και προοπτική, σε αυτή τη φάση, να επεξεργαστούμε με μια ομάδα συνεργατών/τριών ρεαλιστικές λύσεις για το στεγαστικό. Το επιστημονικό συμβούλιο δεν έχει κάποιο πολιτική αρμοδιότητα. Συνεπώς, οι απαντήσεις μου σε αυτού του είδους ερωτήσεων είναι προσωπικές και δεν πρέπει να θεωρηθεί ότι αντανακλούν κάτι περισσότερο. 

Στη «μετα-μεταπολιτευτική» φάση νομίζω ότι έχουμε μπει αρκετά χρόνια πριν, με τη γενική και πολιτική ρευστότητα που έφερε η κρίση. Σήμερα, η ρευστότητα στο πολιτικό (και ευρύτερο) σκηνικό προέρχεται, κυρίως, από τις αυξημένες ανισότητες, δυσκολίες και τις περιορισμένες προοπτικές για τους πολλούς/ές στο εσωτερικό και τις απρόβλεπτες, για τους περισσότερους/ες από εμάς, μεγάλες αλλαγές σε παγκόσμιο επίπεδο και τον αμήχανο τρόπο με τον οποίο αυτές αντιμετωπίζονται.

Η ρευστότητα στο χώρο τα ευρείας Αριστεράς είναι δεδομένη. Όποιος/α φέρει στο προσκήνιο μια πειστική πολιτική πρόταση θα αρχίσει την αναδιάταξή του και, ενδεχομένως, θα έχει και τον πρώτο λόγο

Όσον αφορά την επιλογή των συνεργασιών για τα παραδοσιακά κόμματα εξουσίας, το ερώτημα είναι διαφορετικό για το καθένα. Για τη ΝΔ η πιθανή συνεργασία δείχνει κυρίως προς τα δεξιά (την άκρα δεξιά), μέρος της οποίας έχει στο εσωτερικό της. Μια τέτοια συνεργασία θα την απομακρύνει ακόμη περισσότερο από το κέντρο, αναγκαζόμενη να ξεχάσει και όσα ψήγματα της έχουν απομείνει από μια φιλελεύθερη πολιτική ατζέντα. Για το ΠΑΣΟΚ δεν είναι δεδομένο ότι έχει, ή θα ξαναέχει, την παραδοσιακή του θέση στον προοδευτικό χώρο την οποία διεκδικεί. Οι πιθανές συνεργασίες στο χώρο της ευρείας Αριστεράς μοιάζουν πιο ρευστές. Οι περισσότερες δυνάμεις αυτού του χώρου χρειάζεται να αποσαφηνίσουν ποιους/ες προσπαθούν να εκπροσωπήσουν –ένα διεθνές πρόβλημα αυτού του χώρου, τουλάχιστον στο Δυτικό κόσμο–  και, ανάλογα με αυτή την αποσαφήνιση, θα μπορούσαν να χτίσουν σταθερές πολιτικές συμμαχίες.

Τεχνικά οι συμμαχίες και συμμαχικές κυβερνήσεις είναι προτιμότερες από τις αυτοδύναμες κομματικές εξουσίες, λόγω και των αμοιβαίων ελέγχων που θεωρητικά μπορούν να φέρουν. Στην πραγματικότητα, βέβαια, όλα μπορούν να στραβώσουν όταν δεν υπάρχουν στοιχειώδεις δημοκρατικές διαδικασίες μέσα στα κόμματα και όταν οι συνεργασίες δεν βασίζονται σε σαφείς κανόνες. Πέρα από αυτά, πάντως, το ζήτημα των συνεργασιών είναι πολύ διαφορετικό ανάλογα με την πλευρά του πολιτικού τόξου, γιατί το πρωτεύον είναι το κοινωνικό και πολιτικό περιεχόμενο κάθε συνεργασίας.

–Οι πληροφορίες θέλουν τον Αλέξη Τσίπρα να προχωρά στην ίδρυση ενός νέου πολιτικού φορέα εντός του 2026, πέρα από τα στενά όρια του σημερινού ΣΥΡΙΖΑ. Σε ένα κατακερματισμένο πολιτικό σκηνικό, ποιο είναι το “κενό” που φιλοδοξεί να καλύψει ο πολιτικός σχηματισμός του κ. Τσίπρα και πώς θα επηρεάσει τις ισορροπίες με το ΠΑΣΟΚ;

Στο χώρο της ευρείας Αριστεράς υπάρχει η παγιωμένη πολυδιάσπαση με βασικούς άξονες τη ρευστότητα –κυρίως στο Δυτικό κόσμο– των κοινωνικών κατηγοριών που αυτός ο χώρος εκπροσωπεί και, παράλληλα, την κατοχύρωση της αναπαραγωγής των πολιτικών οντοτήτων που έχουν αναπτυχθεί σε κάθε σύστημα. Αφήνοντας στην άκρη το δεύτερο ζήτημα, το βασικό διακύβευμα είναι ο εντοπισμός της κοινωνικής βάσης στην οποία πρέπει να απευθύνεται ένας φορέας αυτού του πολιτικού χώρου και η λειτουργική σύνδεση μαζί του, δηλαδή η πειστική του αφήγηση ότι την εκπροσωπεί, διεκδικεί αποτελεσματικά αυτά που χρειάζεται και την εμπνέει για μια πορεία προς ένα κοινωνικά δίκαιο μέλλον για όλες/ους.

Για ορισμένους φορείς αυτού του πολιτικού χώρου η εκπροσώπηση είναι παραδοσιακά δεδομένη. Για τους περισσότερους είναι ζητούμενο (εμπρόθετα ή όχι) η σχετική επιλογή που θα δώσει ταυτότητα και στο φορέα που εκπροσωπεί τη συγκεκριμένη κοινωνική οντότητα. Με ρεαλιστικούς όρους, από τη δική μου ματιά, χρειάζεται ο προσδιορισμός των κοινωνικών κατηγοριών-στρωμάτων-τάξεων που θα επέλεγαν πολιτικές που μειώνουν τις κοινωνικές ανισότητες, εναντιώνονται στις διακρίσεις, θωρακίζουν τη βιωσιμότητα και αναβαθμίζουν τις συνθήκες διαβίωσης για όλες/ους, δίνουν προοπτικές για ένα καλύτερο και βιώσιμο μέλλον στις νέες γενιές, θεμελιώνοντας ένα συλλογικό τρόπο συμβίωσης και αλληλεγγύης.

Η μετακίνησή της (Μαρία Καρυστιανού) στο πολιτικό σκηνικό, κατά πάσα πιθανότητα, θα της αφαιρέσει την καθολική αποδοχή που απέκτησε λόγω της πολύ άσχημης συγκυρίας που βρέθηκε η ζωή της

Το ΠΑΣΟΚ κινήθηκε προς αυτή την κατεύθυνση πριν από αρκετές δεκαετίες. Στην πορεία κινήθηκε προς την αντίθετη κατεύθυνση ακολουθώντας πολλά άλλα σοσιαλιστικά κόμματα. Σήμερα μοιάζει επικεντρωμένο στην αναβίωσή του, έχοντας όμως ένα αμφίσημο παρελθόν και με ένα στελεχικό δυναμικό που δεν βλέπει προς την ίδια κατεύθυνση.

Από το χώρο της Αριστεράς θα μπορούσε να προκύψει μια πρωτοβουλία προς αυτή την κατεύθυνση. Για ορισμένους/ες θα μπορούσε να είναι συνέχεια και της κυβερνητικής του κληρονομιάς μέσα στην κρίση. Όσο μεγαλύτερη η επιτυχία μιας τέτοιας πρωτοβουλίας, τόσο περισσότερο ενωτική θα μπορούσε να είναι σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο.

Η ρευστότητα στο χώρο τα ευρείας Αριστεράς είναι δεδομένη. Όποιος/α φέρει στο προσκήνιο μια πειστική πολιτική πρόταση θα αρχίσει την αναδιάταξή του και, ενδεχομένως, θα έχει και τον πρώτο λόγο. Τίποτα, πάντως, δεν είναι δεδομένο.

–Η Μαρία Καρυστιανού έχει δηλώσει ότι το κόμμα που βρίσκεται υπό ίδρυση δεν θα έχει παραδοσιακό “δεξιό ή αριστερό” πρόσημο, αλλά θα επικεντρώνεται στην απόδοση δικαιοσύνης και τη θεσμική θωράκιση. Μπορεί ένα μονοθεματικό κόμμα – με αφετηρία την τραγωδία των Τεμπών – να εξελιχθεί σε μια βιώσιμη πολιτική δύναμη με προτάσεις για τη διακυβέρνηση της χώρας;

Δεν έχω παρακολουθήσει με προσοχή τις κινήσεις της Μαρίας Καρυστιανού. Η μετακίνησή της στο πολιτικό σκηνικό, κατά πάσα πιθανότητα, θα της αφαιρέσει την καθολική αποδοχή που απέκτησε λόγω της πολύ άσχημης συγκυρίας που βρέθηκε η ζωή της. Αυτή είναι προσωπική της επιλογή και σε κανέναν δεν πέφτει λόγος.

Η προσπάθεια ενός νέου κόμματος να παρακάμψει το παραδοσιακό πολιτικό πρόσημο ‘Αριστερά-Δεξιά’ προβάλλεται ως βήμα που αφήνει πίσω το (κακό) παρελθόν και ταιριάζει με το μέλλον. Είναι μια προσπάθεια να αντλήσει εκλογείς από όλους τους πολιτικούς χώρους, αποφεύγοντας να δώσει –όσο γίνεται– το πολιτικό στίγμα του.

Από τον χώρο της Αριστεράς θα μπορούσε να προκύψει μια πρωτοβουλία. Για ορισμένους/ες θα μπορούσε να είναι συνέχεια και της κυβερνητικής κληρονομιάς του Αλέξη Τσίπρας μέσα στην κρίση

Δεν είναι κάτι νέο, όπως και η συλλήβδην και ταυτόχρονα επιλεκτική απόρριψη προσώπων επειδή έχουν αναμειχθεί στην πολιτική στο παρελθόν, κάτι που έμμεσα δείχνει το πολιτικό του στίγμα. Επιπλέον, οι αμφιβολίες για το τι θα έπρεπε να προβλέπει ο νόμος για τις αμβλώσεις και οι αναρτήσεις για τα ελληνοτουρκικά που αναφέρονται σε ‘εθνική προδοσία’ είναι ανησυχητικές και μοιάζουν να απευθύνονται σε ένα ακροδεξιό ακροατήριο.

Ένα κόμμα/κίνημα που ξεκίνησε μονοθεματικά από ένα συγκλονιστικό συμβάν θα μπορούσε, ίσως, να εξελιχθεί σε μια βιώσιμη πολιτική δύναμη. Εξαρτάται όμως από το όραμα κοινωνίας στο οποίο παραπέμπει, από τις πολιτικές προτάσεις που βάζει στο τραπέζι και από το ανθρώπινο δυναμικό που θα το ενσαρκώσει. Σε λίγο καιρό θα ξέρουμε περισσότερα, αλλά φοβάμαι ότι η πολιτική του ταυτότητα που διαφαίνεται –έστω και αν προσπαθεί να την αποφύγει– θα προδιαγράψει και την πορεία του.

Σε ένα δεκαήμερο, το πρόγραμμα της Golden Visa, ακριβαίνει καθώς το όριο για την απόκτηση ακινήτου σε πολλές περιοχές της Αττικής, της Θεσσαλονίκης και ορισμένων τουριστικών νησιών, πάει στις 800.000 ευρώ, καθιστώντας εν πολλοίς ασύμφορη την αγορά ακινήτου.

Το «παιχνίδι» της μεταβατικής περιόδου κινήθηκε και κινείται σε δύο μέτωπα: όσοι είχαν ή διαθέτουν ακόμα, έτοιμα προς αξιοποίηση, ακίνητα χαμηλότερης αξίας από το σημερινό όριο των 250.000 ευρώ, προσπαθούν να πουλήσουν υψηλότερα μέσω κυρίως μεσιτικών γραφείων, σε ενδιαφερόμενους Κινέζους, Τούρκους, Ισραηλινούς, Αμερικανούς και άλλους. Πρόκειται κυρίως για ελεύθερους επαγγελματίες που μένουν στην Ελλάδα ή έχουν αποκτήσει άδεια διαμονής μέσω Golden Visa και ασχολούνται με την αναζήτηση σχεδόν έτοιμων ακινήτων για να τα μεταπουλήσουν σε τρίτους που θέλουν τη «χρυσή βίζα».

Η δεύτερη περίπτωση αφορά μισοτελειωμένα ακίνητα ή άλλα που χρειάζονται εργασίες και ανακαίνιση, και οι ιδιοκτήτες ψάχνουν κατασκευαστικές εταιρείες να τα αποπερατώσουν και στη συνέχεια οι ίδιες να τα διαθέσουν μέσω Golden Visa. Εδώ οι διαδικασίες είναι περισσότερο σύνθετες και κοστοβόρες, καθώς ναι μεν ο ιδιοκτήτης θέλει να πουλήσει πάνω από το όριο των 250.000 ευρώ, αλλά οι κατασκευαστές αποφεύγουν τα συγκεκριμένα ακίνητα λόγω των επιβαρύνσεων που προκύπτουν πέρα από την αγορά (εργασίες αποπεράτωσης, προμήθεια του ξένου μεσίτη με τον οποίο συνεργάζονται (στην περίπτωση της Κίνας φτάνει το 20%), ΦΠΑ, άλλοι φόροι κλπ).

Στην κατεύθυνση εξομάλυνσης του στεγαστικού προβλήματος, η κυβέρνηση έχει νομοθετήσει από την περασμένη άνοιξη νέο καθεστώς για τη χορήγηση άδειας διαμονής διάρκειας 5 ετών σε πολίτες τρίτων χωρών (Golden Visa).

Σύμφωνα με αυτό:

• Στην Περιφέρεια Αττικής, τις Περιφερειακές Ενότητες Θεσσαλονίκης, Μυκόνου και Σαντορίνης και στα νησιά με πληθυσμό πάνω από 3.100 κατοίκους, η αξία της ακίνητης περιουσίας που πρέπει να κατέχει ο ενδιαφερόμενος αυξάνεται στις 800.000 ευρώ.
• Στις υπόλοιπες περιοχές της χώρας η αξία της ακίνητης περιουσίας διαμορφώνεται στις 400.000 ευρώ. Σε κάθε περίπτωση, η επένδυση πρέπει να γίνει σε ένα ακίνητο (όχι σε περισσότερα ακίνητα μικρότερης αξίας) επιφάνειας τουλάχιστον 120 τ.μ. Επιτρέπεται η αγορά ποσοστού εξ αδιαιρέτου συγκυριότητας ακινήτου, η ελάχιστη αξία του οποίου διαμορφώνεται αντίστοιχα στις 800.000 και 400.000 ευρώ.
• Για κτίρια που έχουν σήμερα διαφορετική χρήση και μετατρέπονται σε κατοικίες, το ελάχιστο ύψος επένδυσης διαμορφώνεται στις 250.000 ευρώ. Η μετατροπή της χρήσης πρέπει να έχει ολοκληρωθεί πριν από την υποβολή του αιτήματος για τη χορήγηση της άδειας διαμονής.
• Στις 250.000 ευρώ καθορίζεται επίσης το όριο αν πρόκειται για επένδυση σε διατηρητέο κτίριο που είναι προς αποκατάσταση. Να σημειωθεί ότι για τις αλλαγές χρήσης, δηλαδή από π.χ. βιομηχανική σε οικιστική κ.λπ., όπως και για τα διατηρητέα, δεν προβλέπονται ελάχιστα όρια τετραγωνικών για τα προς πώληση ακίνητα.
• Το πρόγραμμα «χρυσή βίζα» αναμένεται φέτος να σημειώσει νέο ρεκόρ, με το ύψος των επενδύσεων να κινείται πάνω από τα 3 δισ. ευρώ. Πέρυσι τα κεφάλαια που εισέρρευσαν από το εξωτερικό ξεπέρασαν τα 2,54 δισ. ευρώ από 1,3 δισ. ευρώ το 2022, με τις υποβληθείσες αιτήσεις να φθάνουν τις 8.516 και τις τελικές εγκρίσεις για το πρόγραμμα να διαμορφώνονται σε 1.802.

Μάλιστα, το δημοσίευμα αναφέρι ότι η αγορά έγινε με διατραπεζικό έμβασμα, “το οποίο εστάλη από το εξωτερικό βάσει και των διαδικασιών που ακολουθεί ο αγοραστής όταν έχει εκδηλώσει επίσημο ενδιαφέρον για την απόκτηση της Golden Visa”.

“Δεν θέλαμε να ασχοληθούμε άλλο με το δήθεν πόθεν έσχες του κ. Κασσελάκη, γιατί τα ζητήματα που απασχολούν τους συμπολίτες μας είναι πιο σημαντικά και η αντιμετώπισή τους που περνάει από τις Βρυξέλλες είναι το μείζον διακύβευμα της Κυριακής. Όμως το μπαράζ ψεμάτων του αρχηγού της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης συνεχίζεται με αμείωτη ένταση.

Έτσι, ενώ στην προχθεσινή του συνέντευξη στον ΑΝΤ1 είχε δηλώσει ότι η αγορά του σπιτιού του στο Κολωνάκι έγινε από τον ίδιο με χρήματα από τα δεδουλευμένα του, όπως χαρακτηριστικά απάντησε στον κ. Χατζηνικολάου, σήμερα αποκαλύπτεται ότι αγοραστής του σπιτιού είναι ο σύζυγός του, Τάιλερ ΜακΜπέθ” σημειώνουν αιχμηρά από τη ΝΔ.

“Η αγορά μάλιστα έγινε από τον κ. ΜακΜπέθ με διατραπεζικό έμβασμα το οποίο εστάλη από το εξωτερικό, βάσει των διαδικασιών που ακολουθούνται για την απόκτηση Golden Visa. Είναι πλέον ξεκάθαρο ότι ο κ. Κασσελάκης λέει ψέματα πιο γρήγορα από ό,τι αναπνέει και έχει σπάσει κάθε ρεκόρ αδιαφάνειας και υποκρισίας. Πέραν των απαντήσεων που οφείλει να δώσει, αφού τα ερωτήματα αυξάνονται γεωμετρικά μέρα με τη μέρα, έχει ενδιαφέρον να μας αναλύσει και τις προτάσεις του για τη στεγαστική πολιτική υπό το πρίσμα των νέων αποκαλύψεων”, καταλήγει σκωπτικά η ανακοίνωση του κυβερνώντος κόμματος.

Ο τερματισμός του συστήματος θα βοηθούσε να γίνει η πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή στέγαση «δικαίωμα αντί για κερδοσκοπική επιχείρηση», είπε ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ.
Το πρόγραμμα απονέμει σε πολίτες τρίτων χωρών που επενδύουν τουλάχιστον 500.000 ευρώ (541.250 $) – χωρίς να συνάψουν υποθήκη – σε ισπανικά ακίνητα μια ειδική άδεια, επιτρέποντάς τους να ζήσουν και να εργαστούν στη χώρα για τρία χρόνια.

«Σήμερα, 94 στις 100 τέτοιες βίζες συνδέονται με επενδύσεις σε ακίνητα σε μεγάλες πόλεις που αντιμετωπίζουν μια πολύ πιεσμένη αγορά και όπου είναι σχεδόν αδύνατο να βρει κανείς αξιοπρεπή στέγαση για όσους ήδη ζουν, εργάζονται και πληρώνουν τους φόρους τους εκεί. », είπε ο Σάντσεθ.
Πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση θα ξεκινήσει τη διαδικασία για την κατάργηση του καθεστώτος στην εβδομαδιαία συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου της Τρίτης, αφού μελετήσει έκθεση που υπέβαλε το υπουργείο Στέγασης.

Εκδόθηκαν 5.000 άδειες

Από την έναρξη του καθεστώτος της χρυσής βίζας το 2013 έως τον Νοέμβριο του 2022, η Ισπανία εξέδωσε σχεδόν 5.000 άδειες, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία.
Οι Κινέζοι επενδυτές βρίσκονται στην κορυφή της λίστας, ακολουθούμενοι από Ρώσους που επένδυσαν περισσότερα από 3,4 δισεκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με έκθεση της Διεθνούς Διαφάνειας του 2023 που αμφισβητούσε εάν οι αρχές ερεύνησαν την προέλευση των κεφαλαίων.
Το μέτρο είναι απίθανο να επηρεάσει την αγορά ακινήτων, καθώς λιγότερο από το 0,1% των 4,5 εκατομμυρίων κατοικιών που πωλήθηκαν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου αγοράστηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος, σύμφωνα με τον ιστότοπο ακινήτων Idealista.
«Ήξερα ότι θα ήταν δύσκολο, αλλά ήξερα ότι πήγαινα επίσης στο άγνωστο, οπότε δεν είχα ιδέα για το πόσο δύσκολο θα ήταν, αλλά ασφαλώς να πω ότι ξεπέρασε κάθε προσδοκία

Το πρόβλημα στέγασης της Ισπανίας δεν προκλήθηκε από το σύστημα χρυσής βίζας, αλλά μάλλον από την έλλειψη προσφοράς και την απότομη αύξηση της ζήτησης, δήλωσε ο εκπρόσωπος της Idealista, Φρανσίσκο Ιναρέτα.
“Το μέτρο που ανακοινώθηκε σήμερα, το οποίο επικεντρώνεται σε διεθνείς αγοραστές αντί να ενθαρρύνει νέες κατοικίες να βγουν στην αγορά, είναι μια ακόμη λανθασμένη διάγνωση”, δήλωσε ο Inareta.
Η γειτονική Πορτογαλία έχει πρόσφατα ανανεώσει το δικό της σύστημα «χρυσής βίζας» και απέκλεισε τις επενδύσεις σε ακίνητα για την αντιμετώπιση μιας στεγαστικής κρίσης. Οι αλλοδαποί που θέλουν να εξασφαλίσουν δικαιώματα διαμονής μπορούν να βάλουν τα χρήματά τους σε επενδυτικά κεφάλαια.

Όπως ανέφερε, το πρόγραμμα με τη Golden Visa, που έχει εφαρμογή μόνο σε συγκεκριμένες περιοχές, οδηγεί σε πλασματικές αξίες, σε μια “φούσκα” στην αγορά ακινήτων και σε εκτίναξη των ενοικίων.

Επισήμανε ότι το πρώτο τρίμηνο του 2024 οι αυξήσεις των ενοικίων ήταν 10%, ενώ σε ετήσια βάση οι αυξήσεις στην Αττική ήταν πάνω από 25%.

Ο κ. Κατρίνης είπε ακόμα ότι η χώρα δεν έχει στεγαστική πολιτική, αφού τα προγράμματα που έχει ανακοινώσει η κυβέρνηση, όπως το πρόγραμμα ‘Σπίτι μου’ είναι ανεπαρκή, μικρής κλίμακας και απευθύνονται σε λίγους, ενώ τα στεγαστικά δάνεια από τις τράπεζες είναι όλο και λιγότερα.

«Η δήθεν ανάπτυξη της κυβέρνησης είναι για τους λίγους. Και η στεγαστική της πολιτική για ακόμα λιγότερους. Αυτό είναι το δόγμα σας, αυτό υπηρετείτε και γι’ αυτό πανηγυρίζετε για τη δήθεν ανάπτυξη» τόνισε ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ.

Και κατέληξε λέγοντας: «Χάθηκε μια μεγάλη ευκαιρία με την αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης. Εμείς το είπαμε, αλλά φωνή βοώντος εν τη ερήμω. Παρουσιάσαμε και συγκρίναμε αυτά που έγιναν σε άλλες χώρες, που αξιοποίησαν τους πόρους του Ταμείου για να κατασκευάσουν χιλιάδες κοινωνικές κατοικίες. Έχουμε καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις για τη δημιουργία κοινωνικών κατοικιών, για να δοθούν στα κλειστά σπίτια κίνητρα ανακαίνισης, με μειωμένη φορολόγηση, με κατάργηση του ΕΝΦΙΑ, με ενεργειακή αναβάθμιση, με στόχο να έχουμε 150.000 διαθέσιμες κατοικίες, ώστε το άπιαστο όνειρο των νέων οικογενειών, των νέων παιδιών να γίνει πραγματικότητα. Τίποτε από αυτά δεν δέχθηκε η κυβέρνηση».

Ο Μιχάλης Κατρίνης αναφέρθηκε και στο έλλειμμα ασφάλειας που υπάρχει πλέον στη χώρα, γεγονός που αποδείχθηκε με τη δολοφονία μιας γυναίκας έξω από αστυνομικό τμήμα στο οποίο είχε καταφύγει για να αναζητήσει προστασία.

Ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ σημείωσε ότι η συντριπτική πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας βιώνει ένα γενικευμένο αίσθημα φόβου και ανασφάλειας.

«Το πρόβλημα της κατοικίας είναι εκρηκτικό και θεμελιακό και εάν δεν γίνει μια τεράστια δημόσια παρέμβαση δεν θα έχουμε ούτε υποψία λύσης αυτού του φλέγοντος ζητήματος το οποίο επηρεάζει και το δημογραφικό και την ίδια τη βιωσιμότητα των μεγάλων πόλεων και των αστικών κέντρων που έχουν γίνει πόλοι έλξης του προγράμματος της Golden Visa» ανέφερε ο κ. Παππάς.

Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ σημείωσε ότι στην πόλη της Γλασκώβης διαθέτει 160.000 κοινωνικές κατοικίες και αποτελεί ένα μοντέλο αυτού που λέμε κοινωνικό κράτος και βεβαίως δεν έχουν καμία σχέση με τις όποιες παρεμβάσεις οι οποίες γίνονται αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα ή έχουν γίνει και κατά το παρελθόν.

Ο κ. Παππάς κατά την τοποθέτησή του επί της τροπολογίας ανέφερε ότι η αύξηση των ορίων για τους δικαιούχους της Golden Visa, είναι καταρχήν θετικό. Δεν πρέπει το όριο να είναι χαμηλό διότι πάνε και πέφτουν οι επενδυτές πάνω σε κατοικίες οι οποίες θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα. Αλλά δεν λύνει το πρόβλημα»

Εκτίμησε ότι οι παρεμβάσεις της Κυβέρνησης θα οδηγήσουν στα αποτελέσματα της προηγούμενης αναπροσαρμογής που είχε ως συνέπεια να σημειωθεί μια μια εκτόξευση της ζήτησης στις νότιες συνοικίες της Αθήνας, καθώς στις «φθηνές» περιοχές θα πάνε να επενδύσουν όσοι ψάχνουν Golden Visa.

Ο κ. Παππάς, είπε πως «θα έπρεπε το πρόγραμμα να έχει στοχευμένες γεωγραφικές εφαρμογές που να βοηθούν την ανάπτυξη». Ζήτησε την απαγόρευση του συνδυασμού Golden Visa και της βραχυχρόνιας μίσθωσης, καθώς και να υπάρξει αναδρομική ισχύ, ώστε να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα που υπάρχει ήδη στο κέντρο της Αθήνας. Επέκρινε, δε, το οικονομικό επιτελείο πως έφερε τη ρύθμιση αυτή χωρίς κοστολόγηση.

Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ανακοίνωσε την νομοθέτηση για την αύξηση των ορίων για τη Golden Visa με στόχο την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος – περιορίζοντας τη ζήτηση σε περιοχές- «φιλέτα» – και την αντιμετώπιση των στρεβλώσεων στην αγορά ακινήτων, με μείωση των ιδιαίτερα υψηλών τιμών. Παράλληλα, προχωρά στην καθιέρωση ορίων τριών ταχυτήτων ανάλογα με τη γεωγραφική θέση στην οποία βρίσκεται ένα ακίνητο, καθώς και στην ειδική μεταχείριση για όσους επενδύουν σε διατηρητέα κτίρια. Χωρίς, όπως εκτιμά, να χαθούν τα κίνητρα για την εισαγωγή επενδυτικών κεφαλαίων στη χώρα και την ανάπτυξη της κτηματαγοράς.

Η εξέλιξη της αγοράς ακινήτων

Όπως επισημαίνει ο διευθύνων σύμβουλος του  New  Deal  Real  Estate Group, Χρήστος Μπλέτας με αφορμή έρευνα της Ακαδημίας real Estate του Ομίλου, για την εξέλιξη της αγοράς ακινήτων τους επόμενους 12 μήνες, η πλειοψηφία των συμμετεχόντων, ιδιοκτήτες, ενδιαφερόμενοι αγοραστές και σύμβουλοι ακινήτων, είναι αισιόδοξοι για την πορεία της αγοράς ακινήτων και για το χρόνο που χρειάζεται να πουληθεί ένα ακίνητο. Ενώ θεωρούν λογική την έκπτωση έως 10% από την αρχική τιμή κατά τη διαπραγμάτευση.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, υπάρχει μια γενική αισιοδοξία για την αύξηση των τιμών των ακινήτων, με ένα συνδυασμό του 37,9% των απαντήσεων να προβλέπουν μια ελαφριά αύξηση και το 23,8% να προβλέπει σημαντική αύξηση. Αυτό δείχνει ότι η πλειονότητα των ερωτηθέντων βλέπει θετικά την κατεύθυνση της αγοράς. Ωστόσο, υπάρχει και μια μερίδα, με ένα σημαντικό ποσοστό (15,7%) να πιστεύει ότι οι τιμές θα παραμείνουν σταθερές.

Όσον αφορά το ποσοστό έκπτωσης που θεωρείται εύλογο το 38,6% θεωρεί  ένα ποσοστό 6-10%, ενώ το 34,5% προτιμά μια ακόμη μικρότερη έκπτωση 1-5%. Αυτό δείχνει ότι οι περισσότεροι εκτιμούν ότι αγορά έχει διαμορφωθεί έτσι που επιτρέπει τους ιδιοκτήτες να μην ρίχνουν τις τιμές δεν θέλουν χαμηλά προκειμένου να πουλήσουν, αλλά ούτε και να χάσουν από την αξία του ακινήτου τους.

Τέλος, σχετικά με τον χρόνο που θα χρειαστεί για την πώληση ενός ακινήτου, τα αποτελέσματα διαφέρουν. Η μεγαλύτερη ομάδα, με 28,3%, αναμένει ότι η πώληση θα χρειαστεί 3-6 μήνες, ενώ σημαντικά ποσοστά βλέπουν επίσης την πώληση να πραγματοποιείται εντός 1-3 μηνών (23,8%) ή 6-12 μηνών (23,5%). Αυτό δείχνει μια κάποια αισιοδοξία για την ταχεία πώληση, αλλά και μια πραγματικότητα ότι μια σημαντική αγορά ακινήτων παραμένει δύσκολο να προβλέψει με ακρίβεια. Ενώ ορισμένοι είναι αισιόδοξοι για γρήγορη πώληση, άλλοι προετοιμάζονται για μια μακροχρόνια διαδικασία, δείχνοντας την ευρεία γκάμα απόψεων και προσδοκιών στην τρέχουσα αγορά ακινήτων.

«Εκείνο που αποτυπώνει η πρόσφατη έρευνα είναι πως αρκετοί άνθρωποι είναι αισιόδοξοι για το τι θα γίνει στο κοντινό μέλλον με τα ακίνητα. Ακόμα κι αν υπάρξουν κάποιες αναταραχές από απροσδόκητα γεγονότα, φαίνεται ότι η αγορά είναι σε καλή κατάσταση και ότι τουλάχιστον στο εγγύς μέλλον θα συνεχίσει να πηγαίνει καλά και να αναπτύσσεται», εκτιμά ο κ.Μπλέτας.

Για την αντιμετώπιση της κρίσης στέγασης, απαιτείται μια στροφή προς ένα δικαιότερο και βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης

O διευθύνων σύμβουλος του New Deal Real Estate Group, Χρήστος Μπλέτας αναφερόμενος στις νέες ρυθμίσεις για την Golden Visa και την βραχυχρόνια μίσθωση- προκειμένου μεταξύ άλλων να αντιμετωπιστεί και το στεγαστικό ζήτημα- επισημαίνει στο ΑΠΕ/ΜΠΕ ότι το πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε είναι πολυδιάστατο και συνδέεται άμεσα με την αναπτυξιακή πολιτική της χώρας, η οποία:

– Στηρίζεται σημαντικά στον τουρισμό, με πολλά ακίνητα να μετατρέπονται σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης μέσω πλατφορμών όπως το Airbnb, προκαλώντας σημαντική μείωση στη διαθεσιμότητα κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση, και

 -. Επιδιώκει την προσέλκυση ξένων επενδυτών μέσω προγραμμάτων όπως το Golden Visa, το οποίο, παρόλο που αποτελεί μόλις το 7% των συναλλαγών στην αγορά ακινήτων, έχει δυσανάλογη επίδραση στην αγορά λόγω της εστίασης σε συγκεκριμένες, επιθυμητές περιοχές.

 Ως εκ τούτου, οι προσπάθειες για την αύξηση των ορίων και την εφαρμογή πιο αυστηρών προϋποθέσεων στο πρόγραμμα Golden Visa, που οδηγούν στη σταδιακή κατάργησή του, δεν αναμένεται να φέρουν ουσιαστικές λύσεις, αλλά μόνο να μειώσουν τα δημόσια έσοδα και τις ξένες επενδύσεις που πιθανόν θα κατευθυνθούν προς άλλες αγορές. Όπως αναφέρει ο κ.Μπλέτας, η έκρηξη  ενδιαφέροντος στον τουριστικό τομέα έχει οδηγήσει σε μη ισορροπημένη ανάπτυξη, αφήνοντας πίσω άλλους σημαντικούς οικονομικούς τομείς. Η έλλειψη επενδύσεων σε παραγωγικές δραστηριότητες και η ανισομερής κατανομή πλούτου αυξάνουν το πρόβλημα, δεδομένου ότι πολλοί πολίτες δυσκολεύονται να αντεπεξέλθουν στο αυξανόμενο κόστος ζωής.

Για την αντιμετώπιση της κρίσης στέγασης, απαιτείται μια στροφή προς ένα δικαιότερο και βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης. Η ενίσχυση των πολιτικών για κοινωνική κατοικία και η στροφή προς επενδύσεις σε παραγωγικούς τομείς είναι κρίσιμες για τη διασφάλιση της πρόσβασης όλων σε αξιοπρεπή στέγαση, προσθέτει.

Οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις θα έχουν θετικά αποτελέσματα κυρίως σε πωλήσεις ακινήτων σε αστικές αναπλάσεις

Αναφερόμενος στις νέες ρυθμίσεις που ανακοινώθηκαν για τα νέα αυξημένα ποσά για την απόκτηση της Golden Visa που φθάνουν και τα 800.000 ευρώ σε ορισμένες γεωγραφικές περιοχές,  ο κ. Γιάννης Ρεβύθης, οικονομολόγος-εκτιμητής ακινήτων και επίτιμος πρόεδρος του Συλλόγου Κτηματομεσιτών Αττικής, σε δηλώσεις του στο ΑΠΕ/ΜΠΕ, τάσσεται υπέρ των απόψεων που εκτιμούν ότι οι νέες ρυθμίσεις θα παγώσουν τον αριθμό αδειών παραμονής και γενικότερα δεν θα έχουν κάποιο όφελος για την αγορά ακινήτων. Το πάγωμα της αγοράς της Golden Visa, μιας αγοράς 10 δισ. ευρώ,  θα έχει άμεσες αλλά και έμμεσες σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις σε τομείς όπως τα φορολογικά έσοδα του Δημοσίου από μεταβιβάσεις ακινήτων ενώ θα επηρεάσει αρνητικά και μια σειρά επαγγελμάτων γύρων από τα ακίνητα. 

Όπως επισημαίνει οι ξένοι ενδιαφερόμενοι που διαθέτουν προς επένδυση υψηλά ποσά που ξεπερνούν τις 800.000 ευρώ δεν εξαρτώνται άμεσα από την απόκτηση ακινήτου προκειμένου να αποκτήσουν άδεια παραμονής, οπότε δεν θα υπάρξει αυξημένη ζήτηση.  Οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις θα έχουν θετικά αποτελέσματα κυρίως σε πωλήσεις ακινήτων σε αστικές αναπλάσεις που είναι σε εξέλιξη καθώς οι τιμές πώλησης προσεγγίζουν τα νέα όρια για την απόκτηση της Golden Visa και θα οδηγηθούν σε υψηλότερα επίπεδα.

Αναφερόμενος στις βραχυχρόνιες μισθώσεις (για την περίπτωση όσων μισθώνουν μέχρι δύο ακίνητα) ο κ.Ρεβύθης εκτιμά ότι αποτελεί ένα σημαντικό πρόσθετο εισόδημα για τους ιδιοκτήτες τους που στις περισσότερες των περιπτώσεων ανήκουν στις μεσαίες εισοδηματικές τάξεις και για το λόγο αυτό δεν θα πρέπει να θεσπιστούν επιπλέον περιοριστικά μέτρα.  

Το πρόβλημα της φοιτητικής στέγης ή της στέγασης εργαζομένων σε τουριστικούς προορισμούς δεν θα λυθεί με περιοριστικά μέτρα στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, όπως υποστηρίζει, ούτε με την αύξηση του ορίου επένδυσης της Golden Visa,  αλλά με την κατασκευή φοιτητικών εστιών, όπως σε χώρες του εξωτερικού καθώς και από την πρόνοια από μέρους της πολιτείας να κατασκευαστούν σπίτια για τους εργαζομένους. Σε μια εποχή όπου το κόστος ζωής έχει ανέβει και η μεσαία τάξη αντιμετωπίζει μεγάλες οικονομικές προκλήσεις οι βραχυχρόνιες μισθώσεις δίνουν μια ανάσα στις τάξεις αυτές. Όπως επισημαίνει ο κ.Ρεβύθης οι τιμές στην αγορά ακινήτων και στις κατασκευές θα συνεχίσουν την ανοδική τους πορεία με αποτέλεσμα να μην μπορούν να προσεγγιστούν από νέα ζευγάρια με μεσαία εισοδήματα.  Η υποχώρηση του ενεργειακού κόστους, μετά την μεγάλη άνοδο που σημειώθηκε,  δεν πέρασε στο κόστος οικοδομής που εξακολουθεί ανεβαίνει καθώς παρατηρούνται φαινόμενα κερδοσκοπίας. Τα οικόπεδα την ίδια στιγμή πωλούνται σε τιμές υψηλές, ενώ και η φορολογία ακίνητων είναι υψηλή, τα επιτόκια των στεγαστικών ανεβαίνουν με αποτέλεσμα να δημιουργούνται δύσκολες συνθήκες για τα μεσαία εισοδήματα.

Η Golden Visa συγκράτησε τις τιμές των ακινήτων εκτιμά η V2 Development

Η  Golden Visa όχι μόνον δεν είναι η αιτία της αύξησης των τιμών των ακινήτων και των ενοικίων, αλλά εάν δεν υπήρχε οι τιμές θα είχαν αυξηθεί πολύ περισσότερο αναφέρει στο ΑΠΕ/ΜΠΕ ο Βαγγέλης Κτενιάδης, πρόεδρος της εταιρείας ανάπτυξης και διαχείρισης ακινήτων V2 Development και αντιπρόεδρος της Ελληνοκινεζικής Επιτροπής Ανάπτυξης και Επιχειρηματικότητας του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών.

Μέχρι σήμερα 20.000 ακίνητα σε όλη την χώρα έχουν διατεθεί για την απόκτηση της Golden Visa, αναφέρει ο κ.Κτενιάδης. Το 60% αυτών των ακινήτων, δηλαδή 12.000 ακίνητα αναπτύχθηκαν από τους κατασκευαστές, μέσα από αναπτύξεις εγκαταλελειμμένων κτηρίων, κτηρίων που ήταν στα μπετά  ή πολύ παλαιών ακίνητων μετά από ριζική ανακαίνιση, και πουλήθηκαν στους επενδυτές.  Μόνον 8000 ακίνητα αφαιρέθηκαν από την αγορά, δηλώνει.

Επισημαίνει επίσης ότι εξαιτίας του προγράμματος Golden Visa, 4000 ακίνητα διατέθηκαν στην αγορά,  που εάν δεν υπήρχαν οι τιμές των κατοικιών θα είχαν αυξηθεί. Από τα 20.000 ακίνητα που έχουν διατεθεί μέσω του προγράμματος Golden Visa μόνον το 6% ιδιοκατοικούνταν από τους επενδυτές, δηλαδή 1200.  Εάν αφαιρέσουμε από τα 4.000 ακίνητα το πλεόνασμα που δημιούργησε το πρόγραμμα,  τα 1200 που ιδιοκατοικούνταν, τότε το πρόσημο παραμένει θετικό για 2.800 ακίνητα. Ο κ.Κτενιάδης εκτιμά ότι ο πολύ μεγάλος αριθμός ακινήτων που έχει περάσει στις τράπεζες και στις εταιρείες διαχείρισης και δεν διατίθεται στην αγορά, καθώς και ο αριθμός ακινήτων στις βραχυχρόνιες μισθώσεις (183.000 ακίνητα στο Λεκανοπέδιο της Αττικής) είναι η βασική αιτία της στεγαστικής κρίσης που δεν αφήνει τις τιμές να υποχωρήσουν αλλά αυξάνονται διαρκώς και όχι το πρόγραμμα της Golden Visa.

Πλαφόν στο ύψος στεγαστικών δανείων βάζει η Τράπεζα της Ελλάδος

Σύμφωνα με πράξη της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΤτΕ από 1.1.2025 τίθεται ανώτατο επιτρεπόμενο όριο για τον δείκτη εξυπηρέτησης χρέους προς εισόδημα, κατά την έγκριση αλλά και τον δείκτη δανείου προς αξία κατά την έγκριση για τα νέα δάνεια και λοιπές πιστώσεις.   Συγκεκριμένα το κόστος εξυπηρέτησης του δανείου δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το 50% του εισοδήματος του δανειολήπτη ενώ το ύψος του δανείου δεν μπορεί να υπερβαίνει το 90% της αξίας του ακίνητου.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις τραπεζικών στελεχών που επικοινώνησε το ΑΠΕ/ΜΠΕ η συγκεκριμένη απόφαση της ΤτΕ δεν αλλάζει τα σημερινά δεδομένα στον τομέα της στεγαστικής πίστης και κατ’ επέκταση την αγορά ακινήτων. Οι τράπεζες με τα πιστοληπτικά κριτήρια που εφαρμόζουν στην ουσία λαμβάνουν υπόψη τα συγκεκριμένα κριτήρια. Η απόφαση αποτελεί μια επιπλέον θεσμική ασφαλιστική δικλείδα προκειμένου το τραπεζικό σύστημα να παραμείνει θωρακισμένο σε μελλοντικές επιπτώσεις από ενδεχόμενο δημιουργίας νέας γενιάς κόκκινων δανείων.  

Συγκεκριμένα τα όρια διαμορφώνονται ως εξής:

• 800.000 ευρώ για Αττική, Θεσσαλονίκη, Μύκονο, Σαντορίνη και για νησιά με πληθυσμό πάνω από 3.100 κατοίκους.
• 400.000 ευρώ για τις υπόλοιπες περιοχές της χώρας.
• 250.000 ευρώ για διατηρητέα κτήρια προς αποκατάσταση & για ακίνητα που έχουν σήμερα διαφορετική χρήση (πχ καταστήματα/βιομηχανίες), τα οποία θα μετατραπούν σε κατοικίες.

Σημειώνεται πως το χαμηλό όριο των 250.000€ παραμένει μόνο για τα διατηρητέα κτήρια, ανεξάρτητα από την περιοχή, με τη δέσμευση πώς θα γίνει αποκατάσταση. Αν αυτό δεν έχει γίνει στα 5 έτη, τότε ανακαλείται η άδεια διαμονής του επενδυτή.

Τέλος στα AirBNB

Στο πλαίσιο του νέου συστήματος δεν θα επιτρέπεται η αξιοποίηση των κατοικιών με βραχυχρόνια μίσθωση (τύπου AirBNB), αλλά θα έχουν το δικαίωμα να το μισθώσουν κανονικά ολοχρονικώς.

Ωστόσο, εάν το ακίνητο πουληθεί, τότε η άδεια διαμονής αφαιρείται.

Οι επενδυτές μπορούν να εκμισθώνουν τα κτίρια που αποκτούν, δεν επιτρέπεται όμως η διάθεσή τους μέσω βραχυχρόνιων μισθώσεων, ενώ στις περιπτώσεις μετατροπής σε κατοικία απαγορεύεται και η χρήση τους ως έδρα ή υποκατάστημα επιχείρησης. Σε περίπτωση παράβασης η άδεια διαμονής ανακαλείται και επιβάλλεται πρόστιμο ύψους 50.000 ευρώ.

Υπενθυμίζεται πως η κυβέρνηση έχει κάνει ήδη μία παρέμβαση τον Δεκέμβριο για τη βραχυχρόνια μίσθωση, σε μια προσπάθεια να ελέγξει τις αυξημένες τιμές στα ενοίκια, οι οποίες έχουν ανέβει παραπάνω από τον πληθωρισμό.

Μετά τον Δεκέμβριο όσοι έχουν πάνω από 3 ακίνητα Airbnb αντιμετωπίζονται ως επιχειρηματίες και υπάγονται στο καθεστώς ΦΠΑ, ωστόσο το κυβερνητικό επιτελείο δεν θέλει να «σκοτώσει» το καθεστώς των βραχυχρόνιων μισθώσεων, αναγνωρίζοντας πως αποτελεί ένα πρόσθετο εισόδημα για πολλές οικογένειες, «και αυξάνουν τα τουριστικά καταλύματα» τονίζει χαρακτηριστικά ο κ. Χατζηδάκης σε πρόσφατη δήλωση του.

Τουριστικά καταλύματα και άλλες προβλέψεις

Εκτός από την αγορά ακινήτων οι πολίτες τρίτων χωρών αποκτούν άδεια διαμονής και με την σύναψη μακροχρόνιας σύμβασης σύνθετου τουριστικού καταλύματος ή σύμβαση χρονομεριστικής μίσθωσης τουριστικού καταλύματος, αντίστοιχης ανά περιοχή αξίας (800.000 ευρώ σε Αττική κλπ., 400.000 ευρώ στην υπόλοιπη χώρα κ.ο.κ.).

Προκειμένου το νέο σύστημα να εφαρμοστεί ομαλά και να μην διαταραχθεί η λειτουργία της αγοράς, προβλέπεται μεταβατική περίοδος με τις εξής προϋποθέσεις:

Πολίτες τρίτων χωρών οι οποίοι θα εξοφλήσουν το τίμημα ή θα καταβάλουν προκαταβολή 10%, ή θα υπογράψουν προσύμφωνο ή ιδιωτικό συμφωνητικό αγοράς, αποδεικνύοντας τις σχετικές πιστώσεις μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2024 μπορούν να ολοκληρώσουν την επένδυσή τους μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2024 με τις προϋποθέσεις που ίσχυαν έως τώρα.

Στις περιπτώσεις αυτές, αν δεν ολοκληρωθεί η αγορά του ακινήτου, ο αγοραστής μπορεί να ολοκληρώσει την επένδυσή του σε άλλο ακίνητο πάντα με τις προϋποθέσεις που ίσχυαν έως τώρα αλλά πάντως όχι μετά τις 30 Απριλίου 2025.

Ποιες διατάξεις περιλαμβάνονται στην τροπολογία

Με άλλες διατάξεις που περιλαμβάνονται στην τροπολογία:

• Μονιμοποιείται η απαλλαγή από το τέλος επιτηδεύματος για τους αγρότες κανονικού καθεστώτος και τους αλιείς με σκάφη έως 12 μέτρα.
• Προβλέπεται η εξόφληση του φόρου εισοδήματος για τα εισοδήματα του 2023, που θα καταβληθεί φέτος, σε 8 μηνιαίες δόσεις.
• Απαλλάσσονται από τον ΕΝΦΙΑ του 2024 οι ιδιοκτήτες ακινήτων στις περιοχές της Κρήτης που επλήγησαν από τους σεισμούς της 24ης Ιουλίου και της 27ης Σεπτεμβρίου 2021

Η δήλωση Χατζηδάκη

Για το θέμα της Golden Visa μίλησε και ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κωστής Χατζηδάκης. « Προχωρούμε σε μια ισορροπημένη ρύθμιση για τη Golden Visa, που λαμβάνει υπόψη πρωτίστως τις στεγαστικές ανάγκες των νοικοκυριών, χωρίς να ξεχνούμε ωστόσο την ανάγκη προσέλκυσης επενδύσεων στη χώρα. Εισάγουμε κίνητρα για μετατροπή κτιρίων σε κατοικίες, λαμβάνουμε μέριμνα για τη διάσωση διατηρητέων κτιρίων που αποτελούν τμήμα της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και θέτουμε ρητή απαγόρευση διάθεσης των ακινήτων της Golden Visa σε βραχυχρόνιες μισθώσεις. Οι ρυθμίσεις αυτές εντάσσονται στη συνολική στεγαστική πολιτική της κυβέρνησης η οποία αποσκοπεί, σε συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα, στην εξασφάλιση προσιτής και ποιοτικής στέγης για όλους τους πολίτες λαμβάνοντας υπόψιν ωστόσο και την ανάγκη να συνεχιστούν οι επενδύσεις με πιο ισορροπημένους όρους» τόνισε ο κ. Χατζηδάκης.

Το Tiktok Πατέλη για τις αλλαγές στην Golden Visa

Βίντεο στο TikTok σχετικά με τις αλλαγές στην Golden Visa ανέβασε ο επικεφαλής του οικονομικού γραφείου του πρωθυπουργού Αλέξης Πατέλης.

«Ελάτε να δούμε μαζί τις αλλαγές στην Golden Visa. Το πρόγραμμα της Golden Visa ξεκίνησε πριν μία δεκαετία προσελκύοντας δισεκατομμύρια επενδύσεις και στηρίζοντας τις τιμές των ακινήτων στα βάθη της κρίσης» αναφέρει αρχικά.

Ωστόσο, συνεχίζει: «η Ελλάδα δεν είναι πια σε κρίση και προτεραιότητά μας πρέπει να είναι η στήριξη των Ελλήνων που θέλουν να αποκτήσουν προσιτή στέγη. Λοιπόν, πρώτον αυξάνεται το όριο στις 800.000 ευρώ για Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Μύκονο, Σαντορίνη και τα μεγαλύτερα νησιά και στις 400.000 ευρώ για την υπόλοιπη χώρα».

Δεύτερον, το ακίνητο πρέπει να είναι τουλάχιστον 120 τετραγωνικά μέτρα «για να προστατεύεται η μικρότερη κατοικία. Τρίτον, δεν επιτρέπεται η μετατροπή του ακινήτου σε Airbnb» προσθέτει για να καταλήξει ότι «όμως, το πρόγραμμα Golden Visa δεν ήταν και δεν είναι μόνο για κατοικίες. Συνεχίζουν να ισχύουν και άλλες μορφές επένδυσης δηλαδή μπορεί να αποκτήσει κανείς άδεια παραμονής και με επένδυση σε επιχειρήσεις, σε ομόλογα, σε μετοχές. Στενεύει δηλαδή ο δρόμος προς τα ακίνητα και ανοίγει προς τις άλλες μορφές επενδύσεων».

Αλλαγές και στο φορολογικό για μείωση γραφειοκρατίας και διευκόλυνση φορολογουμένων

Ρυθμίσεις για τη μείωση της γραφειοκρατίας, τη διευκόλυνση των φορολογουμένων, την αξιοποίηση της σύγχρονης τεχνολογίας στην επικοινωνία με την ΑΑΔΕ και την ενίσχυση της διαφάνειας περιλαμβάνει το σχέδιο νόμου για την αναμόρφωση του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, που παρουσιάστηκε σήμερα (21/3) από το Υπουργείο Οικονομικών.

Προσυμπληρωμένες φορολογικές δηλώσεις

Η διαδικασία σύνταξης και υποβολής φορολογικών δηλώσεων πρακτικά καταργείται για τους φορολογούμενους που έχουν εισοδήματα αποκλειστικά από μισθούς και συντάξεις (υπολογίζονται σε 1 εκατομμύριο πολίτες). Η φορολογική δήλωση προσυμπληρώνεται αυτόματα από την ΑΑΔΕ και οριστικοποιείται επίσης αυτόματα αν ο φορολογούμενος δεν διατυπώσει αντιρρήσεις εντός της προθεσμίας υποβολής των φορολογικών δηλώσεων. Σήμερα εφαρμόζεται μόνο η προσυμπλήρωση των εισοδημάτων από μισθούς και συντάξεις, αλλά δεν ισχύει η αυτόματη οριστικοποίηση της δήλωσης.

Κατάργηση υποχρέωσης προσκόμισης βιβλίων

Οι φορολογούμενοι που τηρούν βιβλία με βάση το απλογραφικό λογιστικό σύστημα (κυρίως επιτηδευματίες και μικρές επιχειρήσεις) απαλλάσσονται από την υποχρέωση να προσκομίζουν τα λογιστικά τους αρχεία στη φορολογική διοίκηση, εφόσον όλα τα σχετικά στοιχεία (έσοδα – έξοδα) διαβιβάζονται στην πλατφόρμα myDATA. Το προηγούμενο καθεστώς προβλέπει πρόστιμο ύψους 2.500 ευρώ για τη μη προσκόμιση των βιβλίων.

Περαιτέρω η προθεσμία για την παροχή των πληροφοριών, που ζητά η ΑΑΔΕ από τους φορολογούμενους, αυξάνεται από 5 σε 10 ημέρες.

Ψηφιοποίηση διαδικασιών – Κατάργηση αλληλογραφίας από και προς την ΑΑΔΕ

Η επικοινωνία της φορολογικής διοίκησης με τους φορολογούμενους θα γίνεται αποκλειστικά με ψηφιακά μέσα. Καταργείται η έγχαρτη αλληλογραφία που εφαρμόζεται έως σήμερα σε μεγάλο βαθμό. Όλα τα έγγραφα θα κοινοποιούνται με την ανάρτησή τους στο λογαριασμό που διαθέτει κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο στο πληροφοριακό σύστημα της ΑΑΔΕ. Ο φορολογούμενος θα λαμβάνει μια ειδοποίηση στο ηλεκτρονικό του ταχυδρομείο και θα εισέρχεται στο πληροφοριακό σύστημα με τους κωδικούς του για να λάβει γνώση του εγγράφου. Σημειώνεται πως η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται ήδη για μια σειρά ειδοποιήσεων της ΑΑΔΕ προς τον φορολογούμενο (π.χ. όταν εξοφλείται μια δόση της φορολογίας εισοδήματος η ΑΑΔΕ στέλνει email στον φορολογούμενο με το οποίο τον ειδοποιεί να μπει στο πληροφοριακό σύστημα για να «κατεβάσει» την απόδειξη πληρωμής της δόσης). Η επικοινωνία με τις «κλασικές» μεθόδους (επιστολές, επιδόσεις κλπ.) θα γίνεται μόνο κατ’ εξαίρεση, σε πολύ ειδικές περιπτώσεις.

Το βασικό όφελος από την ψηφιοποίηση των διαδικασιών, πέρα από την επιτάχυνσή τους, είναι η ακριβής αποτύπωσή τους, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να αμφισβητηθούν δικαστικά ο χρόνος, η μορφή και το περιεχόμενο της επικοινωνίας, αποφορτίζοντας παράλληλα και τα Δικαστήρια.

Η τήρηση όλων των αρχείων της Φορολογικής Διοίκησης θα πρέπει να γίνεται και ψηφιακά ενώ ψηφιοποιείται παράλληλα το έγχαρτο αρχείο της ΑΑΔΕ που περιλαμβάνει τα έγγραφα που εκδίδει και λαμβάνει.

Γρηγορότερα η έκδοση φορολογικής ενημερότητας

Υιοθετείται η διαλειτουργικότητα μεταξύ των φορέων του Δημοσίου ώστε η ΑΑΔΕ να ενημερώνεται για την ύπαρξη ή μη ληξιπρόθεσμων οφειλών του πολίτη και αντίστοιχα να χορηγεί ή μη το πιστοποιητικό φορολογικής ενημερότητας. Πρακτικά, με τη ρύθμιση αυτή κυρίως οι ΟΤΑ αλλά και άλλοι φορείς του Δημοσίου θα επικοινωνούν με την ΑΑΔΕ μόνο ηλεκτρονικά (αντί των επιστολών που ανταλλάσουν σήμερα), είτε για την απαγόρευση απόδοσης της ενημερότητας είτε για την άρση της απαγόρευσης αυτής. Έτσι, αντιμετωπίζονται περιπτώσεις π.χ. που ο φορολογούμενος έχει εξοφλήσει οφειλές προς το Δήμο αλλά δεν μπορεί να πάρει φορολογική ενημερότητα επειδή η ΑΑΔΕ δεν έχει ενημερωθεί για την εξόφληση.

Συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο για τους φορολογικούς ελέγχους

Τίθεται ανώτατο χρονικό όριο για την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου, κατ’ αρχήν ένα έτος από την κοινοποίηση της εντολής ελέγχου με δυνατότητα παράτασης για 6 μήνες αν εν τω μεταξύ έχει ξεκινήσει ο έλεγχος και άλλους 6 μήνες με την προϋπόθεση αν κατά το διάστημα αυτό είναι εφικτή η ολοκλήρωση του ελέγχου. Σήμερα δεν υπάρχει πρόβλεψη για την μέγιστη διάρκεια του ελέγχου, η οποία προσδιορίζεται από τους υπαλλήλους που τον διενεργούν.

Αποσαφηνίζονται επίσης οι έννοιες του μερικού, πλήρους, επιτόπιου ή απομακρυσμένου ελέγχου.

Θεσπίζεται η δυνατότητα του ενδιάμεσου προσδιορισμού φόρου, στις περιπτώσεις που συντρέχει συνδυασμός κριτηρίων από τα οποία προκύπτει άμεσος και επικείμενος κίνδυνος φοροδιαφυγής (π.χ. εποχικές νεοσυσταθείσες επιχειρήσεις, ή όταν υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις ότι ο φορολογούμενος σκοπεύει να εγκαταλείψει τη χώρα). Σήμερα, υπάρχει σε ισχύ σχετική διάταξη για προληπτικό προσδιορισμό του φόρου, η οποία όμως πρακτικά δεν εφαρμόζεται, καθώς αφορά μόνο περιπτώσεις όπου υπάρχει ένδειξη φυγής από τη χώρα. Τώρα πλέον, η διάταξη γίνεται πιο συγκεκριμένη και αποτελεσματική ως προς την εφαρμογή της. Η δυνατότητα του ενδιάμεσου προσδιορισμού φόρου κρίθηκε απαραίτητη από την ΑΑΔΕ καθώς παρατηρείται συχνά το φαινόμενο εποχικές νεοσυσταθείσες επιχειρήσεις να λειτουργούν για λίγο χρονικό διάστημα και να κλείνουν από την μια μέρα στην άλλη χωρίς να αποδίδουν ούτε ένα ευρώ φόρο.

Παραγραφή

Η κοινοποίηση της πράξης προσδιορισμού φόρου πρέπει να γίνει μέσα στην πενταετία που προβλέπεται για την παραγραφή. Μέχρι τώρα αρκούσε μέσα στην πενταετία να έχει γίνει μόνο η έκδοση της πράξης ενώ στο εξής θα πρέπει να έχει γίνει και η κοινοποίησή της στον φορολογούμενο.

Κατά τον ίδιο, στον αντίποδα υπάρχει ενδεχόμενο, μετά την αύξηση του χρηματικού ορίου για την απόκτηση Golden Visa, να μειωθούν λίγο οι τιμές πώλησης των ακινήτων. Αυτό διότι, όπως λέει ο πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Αθηνών – Αττικής, η εφαρμογή του μέτρου της Golden Visa δημιούργησε στρεβλώσεις στην αγορά ακινήτων, με αποτέλεσμα να οφείλεται σε αυτήν κάποια αύξηση των τιμών πώλησης κυρίως σε περιοχές που υπήρχε μεγαλύτερη ζήτηση από τους αλλοδαπούς.

Σύμφωνα με τον κ. Ποταμιάνο, προκειμένου να μειωθούν οι τιμές ενοικίασης των ακινήτων στη χώρα, η αποτελεσματικότερη λύση είναι να βγουν στην αγορά τα εκατοντάδες χιλιάδες κλειστά σπίτια, που βρίσκονται στην κατοχή των τραπεζών και του Δημοσίου.

«Όλα τα μέτρα που έχει εξαγγείλει ή υλοποιήσει η παρούσα κυβέρνηση για την αγορά ακινήτων βρίσκονται προς τη σωστή κατεύθυνση αλλά είναι επιδερμικά. Το πιο ουσιώδες είναι να βγουν στην αγορά και να αξιοποιηθούν τα κλειστά ακίνητα που βρίσκονται στην ιδιοκτησία του Δημοσίου και στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών εδώ και πολλά χρόνια. Να προσφέρονται για ενοικίαση και ο μισθωτής να αναλάβει τη συντήρησή τους, αν επιτευχθεί μία συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών για χαμηλό μίσθωμα», τονίζει ο πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Αθηνών – Αττικής.

Σε ό,τι αφορά το αν έχει τη δυνατότητα η Πολιτεία να πιέσει τις τράπεζες, για να βγάλουν στην αγορά τα κλειστά ακίνητα που έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους, ο κ. Ποταμιάνος σημειώνει ότι «ένας μοχλός πίεσης θα μπορούσε να είναι η υψηλότερη φορολόγηση προς τις τράπεζες για τα για τα συγκεκριμένα κλειστά και μη αξιοποιήσιμα ακίνητα».

Κατά τον ίδιο, ένας άλλος τρόπος για να πιεστούν προς τα κάτω οι τιμές ενοικίασης των σπιτιών, είναι η κυβέρνηση να εφαρμόσει μέτρα για την αύξηση της ανοικοδόμησης. Αν κατασκευαστούν περισσότερες κατοικίες και προσφέρονται για μίσθωση ή για πώληση στην αγορά, είναι λογικό να μειωθούν οι ζητούμενες τιμές, αφού θα υπάρχει μεγαλύτερος ανταγωνισμός.

«Οι ρυθμοί ανοικοδόμησης έχουν αυξηθεί κάπως αλλά απέχουν πολύ από αυτούς που επικρατούσαν στο παρελθόν. Αρκεί να σημειωθεί ότι σήμερα η ανοικοδόμηση βρίσκεται στο 1/5 αυτής σε σύγκριση με πριν από είκοσι χρόνια. Η Πολιτεία μπορεί να δώσει κίνητρα, για να κατασκευαστούν καινούργιες κατοικίες και αυτό θα βοηθήσει σημαντικά για να εξορθολογιστεί η αγορά ακινήτων», λέει ο κ. Ποταμιάνος.

Ο κ. Λευτέρης Ποταμιάνος μίλησε το ethnos.gr

Η στεγαστική κρίση πλήττει ιδίως τους νέους και τις νέες οικογένειες. Το ένα τρίτο του διαθέσιμου εισοδήματος φεύγει στο νοίκι και στους λογαριασμούς. Οκτώ στους δέκα νέους μένουν ακόμα στο παιδικό τους δωμάτιο . Οι τιμές των ακινήτων αυξάνονται κατακόρυφα κάθε χρόνο.

Σήμερα στη Βουλή ο κύριος Μητσοτάκης εξήγγειλε αύξηση του ορίου για την Golden Visa έως τις 800.000 ευρώ για τις περιοχές με μεγάλη οικιστική πίεση δίχως όμως να δεσμευτεί για άμεση νομοθέτηση.

Πρόκειται ουσιαστικά για ανοιχτό κάλεσμα στα κάθε λογής κερδοσκοπικά συμφέροντα να αγοράσουν ακίνητα σήμερα καθώς η αξία τους θα πολλαπλασιαστεί πάρα πολύ σύντομα. Ενώ ανοίγει το δρόμο και για την αύξηση στις τιμές των ενοικίων.

Η κυβέρνηση με την πολιτική της συντηρεί και μεγαλώνει τη φούσκα στην αγορά ακινήτων.

Ένα ρεαλιστικό σχέδιο για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης ξεκινά με την κατάργηση της Golden Visa.

Θέτει επίσης περιορισμούς, ουσιαστικούς περιορισμούς στη βραχυχρόνια μίσθωση.

Παρέχει κίνητρα στους ιδιοκτήτες για να μειωθούν οι τιμές στα ενοίκια. Επενδύει σε ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα για την κοινωνική κατοικία”.