Λίγο αργότερα, η Τζάνετ Σούζμαν, πρόεδρος της Βρετανικής Επιτροπής για την Επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα, εξέφρασε την άποψή της, συμφωνώντας εν μέρει με την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, σχολιάζοντας ότι «δεν έχει άδικο». Περιέγραψε το δείπνο ως «μάλλον προκλητικό», επισημαίνοντας ότι τα Γλυπτά υπερτερούν «στην ακινησία και τον συμβολισμό τους» σε σύγκριση με τους εντυπωσιακούς προσκεκλημένους.

Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι θα προτιμούσε να γνωρίζει ο «άνθρωπος του δρόμου» την ύπαρξη των Γλυπτών, ακόμη κι αν αυτό συμβεί μέσα από ένα χορό, καταλήγοντας ότι «η δημοσιότητα είναι δημοσιότητα» και ότι σήμερα περισσότεροι άνθρωποι γνωρίζουν τα Γλυπτά σε σχέση με χθες.

Βρετανικό Μουσείο: Ροζ χαλί, σαμπάνιες και χορός δίπλα στα Γλυπτά του Παρθενώνα

Σαμπάνιες, χορός και εκλεκτά ινδικά εδέσματα σερβιρισμένα δίπλα στα Γλυπτά του Παρθενώνα – δεν είναι η πρώτη φορά που το Βρετανικό Μουσείο προκαλεί το κοινό αίσθημα με τον τρόπο που «αξιοποιεί» τα αριστουργήματα της αρχαιοελληνικής τέχνης.

Στη συγκεκριμένη συγκυρία, ωστόσο, υπάρχει μια ιδιαιτερότητα, όπως επισήμανε η σύζυγος του Έλληνα πρωθυπουργού, Μαρέβα Μητσοτάκη: Βρίσκεται σε εξέλιξη «ένας δημόσιος διάλογος για την επανένωση του μνημείου».

Στην εκδήλωση Pink Ball, το βράδυ του περασμένου Σαββάτου, κυριαρχούμε παντού μια συγκεκριμένη, εμβληματική απόχρωση του ροζ. Επρόκειτο άλλωστε όχι απλώς για μια λαμπερή βραδιά αλλά -όπως δήλωσε ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου, Νίκολας Κάλιαν- ένα «εμβληματικό εθνικό γεγονός», που φιλοδοξεί να γίνει εξίσου σημαντικό για τα οικονομικά του Μουσείου όσο και για το ημερολόγιο της κοινωνικής ελίτ του Λονδίνου, όπως σχολιάζει με ειρωνεία ο βρετανικός The Guardian. Μεταξύ των καλεσμένων άλλωστε ήταν ονόματα όπως του Μικ Τζάγκερ, της Ναόμι Κάμπελ και της Τζάνετ Τζάκσον.

Οκτακόσιοι προσκεκλημένοι, ο καθένας από τους οποίους κατέβαλε 2.000 λίρες για τη συμμετοχή στο event, διασκέδασαν ανάμεσα σε μερικά από τα εντυπωσιακότερα εκθέματα του κόσμου, πλάι σε γνωστά ονόματα από τον χώρο της μόδας, της τέχνης και του πολιτισμού: Αλέξα Τσανγκ, Μιούτσια Πράντα, Μανόλο Μπλάνικ, σερ Στιβ ΜακΚουίν, σερ Γκρέισον Πέρι και Κρίστιν Σκοτ Τόμας.

«Το Βρετανικό Μουσείο διοργάνωσε, το περασμένο Σάββατο, φιλανθρωπικό δείπνο στην Duveen Gallery — στην αίθουσα όπου φιλοξενούνται τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Την ώρα που έχει ξεκινήσει ένας δημόσιος διάλογος για την επανένωση του μνημείου, η απόφαση του Μουσείου να πραγματοποιηθεί η εκδήλωση σε αυτόν τον χώρο ήταν – το λιγότερο – άστοχη», έγραψε χαρακτηριστικά.

Δείτε την ανάρτηση της κυρίας Γκραμπόφσκι-Μητσοτάκη:

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Mareva Grabowski-Mitsotaki (@marevagrabowskimitsotaki)

Παρότι επεσήμανε πως έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος, τόνισε ότι «η επίτευξη μιας τελικής συμφωνίας παραμένει ακόμη μακριά».

Σημειώνεται ότι παρότι επισήμως Ντάουνινγκ Στριτ και Μαξίμου απέφυγαν χθες να κάνουν την παραμικρή αναφορά στο ζήτημα του αιτήματος της Ελλάδας για επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, η ελληνική πλευρά, εμμέσως πλην σαφώς άφησε να εννοηθεί ότι το θέμα ετέθη από τον Έλληνα πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, στον Βρετανό ομόλογό του, σερ Κιρ Στάρμερ, κατά τη διάρκεια της συνάντησής τους την Τρίτη στο Λονδίνο.

Συγκεκριμένα, πηγές της Αθήνας ανέφεραν ότι η ελληνική πλευρά χαιρετίζει το γεγονός ότι η βρετανική κυβέρνηση δεν θα σταθεί εμπόδιο σε μία πιθανή συμφωνία. Υπενθυμίζεται ότι τη Δευτέρα, ο εκπρόσωπος του Κιρ Στάρμερ είπε ότι η θέση της βρετανικής κυβέρνησης παραμένει ίδια, ότι δηλαδή το ζήτημα της επιστροφής των γλυπτών «αποτελεί θέμα μεταξύ ελληνικής κυβέρνησης και Βρετανικού Μουσείου», αν και έσπευσε να ξεκαθαρίσει ότι η κυβέρνηση δεν προτίθεται να αλλάξει το νόμο του 1963 που αφορά αποκλειστικά το Βρετανικό Μουσείο, ο οποίος δεν επιτρέπει την επιστροφή αρχαιοτήτων σε χώρες καταγωγής τους, εκτός και εάν «είναι αντίγραφα, κατεστραμμένα ή θεωρούνται “ακατάλληλα” για τη συλλογή».

Από την πλευρά του, με δήλωσή του στην ΕΡΤ, εκπρόσωπος του Βρετανικού Μουσείου σημείωσε ότι «οι συζητήσεις με την Ελλάδα για μια εταιρική σχέση του Παρθενώνα είναι σε εξέλιξη και εποικοδομητικές. Πιστεύουμε ότι αυτό το είδος μακροπρόθεσμης συνεργασίας θα επιτύχει τη σωστή ισορροπία μεταξύ της κοινής χρήσης των μεγαλύτερων αντικειμένων μας με το κοινό σε όλο τον κόσμο και της διατήρησης της ακεραιότητας της απίστευτης συλλογής που διατηρούμε στο μουσείο».

Στην ουσία, η δήλωση αυτή μοιάζει να είναι και με τον αστυφύλαξ και με τον χωροφύλαξ, καθώς από τη μία μοιάζει να ανοίγει ένα παράθυρο για επιστροφή των Γλυπτών στην Ελλάδα, αλλά από την άλλη, με τη φράση περί «διατήρησης της ακεραιότητας της συλλογής» ουσιαστικά θέτει ζήτημα κυριότητας των εκθεμάτων, κάτι που η Ελλάδα αρνείται να δεχθεί.

Ταυτόχρονα, ο Guardian, επικαλούμενος πηγές με γνώση του θέματος ανέφερε ότι ένα βασικό σενάριο θέλει τα Γλυπτά του Παρθενώνα να επιστρέφουν στην Αθήνα με αντάλλαγμα στη θέση τους την παραχώρηση μοναδικών ελληνικών εκθεμάτων σε διαρκείς κυλιόμενες εκθέσεις στο Βρετανικό Μουσείο. Το ρεπορτάζ επισημαίνει κι αυτό ότι παραμένει άλυτο το ζήτημα του ιδιοκτησιακού καθεστώτος, καθώς οι Βρετανοί θεωρούν ότι τους ανήκουν και η Ελλάδα δεν δέχεται να τα πάρει με μορφή δανείου.

Στο πλαίσιο αυτό, μια «σολομώντεια λύση» που εξετάζεται είναι η μεταφορά τους στην Αθήνα με την μορφή Παρακαταθήκης, δηλαδή, οι Βρετανοί θα διατηρούν την κυριότητα, αλλά η Ελλάδα θα έχει το δικαίωμα χρήσης, χωρίς να χρειάζεται να αναγνωρίσει το ιδιοκτησιακό καθεστώς.

“Υπάρχει πλέον ένα διεθνές κλίμα το οποίο ευνοεί την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών τα οποία εκλάπησαν, εξήχθησαν βιαίως από το έδαφος μίας χώρας στην τόπο της γέννησης τους. Αυτό είναι ένα ηθικό θέμα το οποίο διατρέχει τις πολιτικές των μεγάλων μουσείων και γενικά την πολιτιστική πολιτική διεθνώς” σημείωσε η υπουργός. “Υπάρχει μία συνεχής ένταση στο θέμα της επανένωσης των Γλυπτών του Παρθενώνα. Είναι ένα πάγιο αίτημά μας. Η κυβέρνηση ολόκληρη εργάζεται για αυτό, υπό την καθοδήγηση του πρωθυπουργού” πρόσθεσε.

Σχετικά με το «θραύσμα Fagan», η υπουργός υπενθύμισε ότι συμφωνήθηκε με την αυτόνομη κυβέρνηση στη Σικελίας και εν τέλει με την κυβέρνηση της Ιταλικής Δημοκρατίας καταρχήν ο όρος της “κατάθεσης”. “Το θραύσμα Fagan από το μουσείο του Παλέρμου κατετέθη στο μουσείο της Ακρόπολης από κει και πέρα σε σύντομο σχετικά χρόνο και αυτό έλεγε η πρώτη μορφή της συμφωνίας έρχεται στο μουσείο της Ακρόπολης, επανενώνεται με την ζωφόρο και εν τω μεταξύ θα βρεθεί και η νομική λύση. Η νομική λύση βρέθηκε στην περίπτωση της Ιταλίας σε σύντομο χρονικό διάστημα όταν το ιταλικό υπουργείο Πολιτισμού και ο αντίστοιχος θεσμός του νομικού συμβουλίου του κράτους βρήκαν τον τρόπο της οριστικής παραμονής του θραύσματος Fagan στο μουσείο της Ακρόπολης. Ήταν μία λύση καινοτόμα, η οποία μάλιστα υιοθετήθηκε και από την Unesco ως καλή πρακτική” εξήγησε.

Η κα Μενδώνη σημείωσε ότι στο θέμα των Γλυπτών χρειάζεται χρόνος και επεσήμανε ότι είναι σημαντικό να βρεθούν αυτά τα σημεία τα οποία μπορούν να συμφωνήσουν τα δύο μέρη χωρίς να θίξουν τις κόκκινες γραμμές τους.

Η υπουργός εξέφρασε την αισιοδοξία της για την έκβαση της υπόθεσης τονίζοντας: “Ξεκινώντας από τον Κυριάκο Μητσοτάκη μέχρι όλους μας, όσοι εμπλεκόμεθα σε αυτό το θέμα, δεν θα εργαζόμαστε με αυτή την αφοσίωση, το σύστημα, τη μεθοδικότητα εάν πραγματικά δεν πιστεύαμε ότι τα Γλυπτά θα επανέλθουν στο αττικό φως“.

Στο “φως” η θεμελίωση της Θεσσαλονίκης
Για τα αρχαιολογικά ευρήματα στο μετρό Θεσσαλονίκης η κα Μενδώνη σημείωσε ότι από την ανασκαφή στον σταθμό Βενιζέλου κυρίως και δευτερευόντως από της Αγίας Σοφίας, έγινε γνωστή η ιδρυτική φάση της πόλης της Θεσσαλονίκης, δηλαδή τα τεκμήρια της θεμελίωσης της πόλης το 316 από τον Κάσσανδρο προς τιμήν της συζύγου του Θεσσαλονίκης, στην οποία οφείλει και η πόλη το όνομά της.

“Aυτό το οποίο απεκαλύφθη είναι η πυκνότητα του πολεοδομικού ιστού της πόλης στη μεγάλη διαχρονία. Ξεκινώντας δηλαδή από το 316 π.Χ. και φθάνοντας μέχρι την νεώτερη Θεσσαλονίκη, μέχρι την Θεσσαλονίκη του 20ου αιώνα. Έγινε μια τομή στο χρόνο, η οποία αποκάλυψε τα στρώματα αυτά. Αποκάλυψε στους πρώτους βυζαντινούς αιώνες τις μαρμαρόστρωτες και κυονοστήριχτες πλατείες και τους δρόμους, για τους οποίους δεν είχαμε σαφή εικόνα. Πλέον έχουμε μια σαφέστατη εικόνα της Θεσσαλονίκης των ρωμαϊκών χρόνων, των πρώτων Βυζαντινών, της τεράστιας αναδιαμόρφωσης του δημόσιου αστικού χώρου που έγινε στον 6ο αιώνα. Είναι πάρα πολύ σημαντικά τα ιστορικά και αρχαιολογικά δεδομένα” είπε η υπουργός.

“Αυτό το οποίο βλέπουμε στο σταθμό Βενιζέλου είναι η φάση των πρώτων βυζαντινών αιώνων. Ο Μεγάλος Δρόμος, όπως τον βλέπουμε σήμερα, είναι όπως κατασκευάστηκε στον 6ο αιώνα. Από κάτω από τον δρόμο, από την φάση αυτή υπήρξε η ρωμαϊκή φάση. Υπήρξε στο ενδιάμεσο η φάση του 4ου αιώνα, όπου ο δρόμος είναι μαρμαρόστρωτος, όπως και ο αντίστοιχος κάθετος σε αυτόν δρόμος και φτάσαμε μέχρι τους χαλικόστρωτους δρόμους του 3ου αιώνα. Αυτό το οποίο είναι πάρα πολύ σημαντικό είναι ότι επιβεβαιώνεται ότι από τον 3ο προχριστιανικό αιώνα μέχρι σήμερα, στην πραγματικότητα η διασταύρωση της σημερινής Εγνατίας με τη Βενιζέλου υπήρχε στο ίδιο σχεδόν σημείο” πρόσθεσε.

Η κα Μενδώνη τόνισε ότι το μετρό δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει χωρίς τον σταθμό Βενιζέλου, ενώ έκανε γνωστό ότι κατασκευάζεται ένα ακόμη μουσείο για να φιλοξενήσει ένα μέρος των κινητών ευρημάτων των ανασκαφών του μετρό Θεσσαλονίκης, που αριθμούν περισσότερα από 300.000.

Η ακριβής ερώτηση ήταν η εξής: «Το Βρετανικό Μουσείο στο Λονδίνο φιλοξενεί τα Γλυπτά του Παρθενώνα (γνωστά και ως Έλγιν Μάρμαρα), ένα σύνολο κλασικών ελληνικών γλυπτών που αφαιρέθηκαν από τον Παρθενώνα στην Αθήνα, πριν από 200 χρόνια από τον Λόρδο Έλγιν. Κάποιοι πιστεύουν ότι η Βρετανία πρέπει να επιστρέψει τα Μάρμαρα στην Ελλάδα, ενώ άλλοι πιστεύουν ότι πρέπει να παραμείνουν εδώ. Εσείς προσωπικά πιστεύετε ότι η Βρετανία πρέπει να επιστρέψει τα Ελγίνεια Μάρμαρα στην Ελλάδα ή να τα διατηρήσει στη Βρετανία;

Εν τω μεταξύ εκπρόσωπος του Βρετανικού μουσείου ερωτηθείς για την πορεία των διαπραγματεύσεων απάντησε πως «οι συζητήσεις με την Ελλάδα για τον Παρθενώνα είναι συνεχείς και εποικοδομητικές. Πιστεύουμε ότι μια μακροπρόθεσμη συνεργασία θα επιτύχει τη σωστή ισορροπία μεταξύ της κοινής χρήσης των μεγαλύτερων αντικειμένων μας με το κοινό παγκοσμίως και της διατήρησης της ακεραιότητας της απίστευτης συλλογής που έχουμε στο μουσείο».

Ως γνωστόν, η Ελληνική με την Βρετανική πλευρά βρίσκονται σε προχωρημένες συνομιλίες για την Επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα. Το μεγάλο αγκάθι των διαπραγματεύσεων εξακολουθεί να είναι το ιδιοκτησιακό καθεστώς. Οι Βρετανοί δεν δέχονται ότι μας ανήκουν και εμείς δεν δεχόμαστε να τα πάρουμε με μορφή δανείου.

Ως επικρατέστερη λύση φαίνεται να είναι η μεταφορά τους στην Αθήνα με την μορφή Παρακαταθήκης. Δηλαδή οι Βρετανοί θα διατηρούν την κυριότητα, αλλά η Ελλάδα θα έχει το δικαίωμα χρήσης, χωρίς να χρειάζεται να αναγνωρίσει το ιδιοκτησιακό καθεστώς.

Η Ελληνική πλευρά συζητάει το θέμα βασικά με το Βρετανικό Μουσείο που είναι και το καθ’ όλα αρμόδιο. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα το θέσει αύριο στον Βρετανό ομόλογο του στην συνάντηση που θα έχουν το πρωί στην Ντάνουνιγκ Στριτ. Ο Σερ Κιρ Στάρμερ έχει πει εδώ και καιρό πως δεν προτίθεται να φέρει εμπόδια αν τελικά υπάρξει συμφωνία της Ελλάδος με το Βρετανικό Μουσείο.

Όπως επισημαίνει το περιοδικό Economist από τη μια το Βρετανικό Μουσείο και από την άλλη η Βρετανική κυβέρνηση φαίνονται έτοιμοι για συμφωνία με την Ελλάδα. «Ένας νόμος του 1963 απαγορεύει στο Μουσείο να παραχωρήσει τους θησαυρούς του και η κυβέρνηση δεν είναι πιθανόν να τον αλλάξει», υπογραμμίζει αλλά αμέσως μετά διευκρινίζει πως τόσο ο πρόεδρος του μουσείου Τζορτζ Όσμπορν. όσο και ο νέος διευθυντής του, Νίκολας Κάλιναν, τον οποίο μάλιστα χαρακτηρίζει μεταρρυθμιστή, είναι υπερ της λύσης ενός μακροπρόθεσμου δανεισμού των γλυπτών , «με αντάλλαγμα ίσως άλλες αρχαιότητες από την Ελλάδα», όπως χαρακτηριστικά γράφει. Παράλληλα σημειώνει και τη δήλωση του βρετανού πρωθυπουργού,σερ Κιρ Στάρμερ, πως αν υπάρξει συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών ο ίδιος δεν θα σταθεί εμπόδιο.

Τονίζει δε πως τα διαχρονικά επιχειρήματα του Βρετανικού Μουσείου ότι αποτελεί τον μοναδικό θεματοφύλακα των Γλυπτών έχουν καταρριφθεί εκ των πραγμάτων. Ειδικά, όπως επισημαίνει, μετά την αποκάλυψη ότι ένας εργαζόμενος του Μουσείου φέρεται να έκλεψε σχεδόν 2000 αρχαιότητες τις οποίες μάλιστα πουλούσε ανενόχλητος στο ebay.

Θυμίζει ότι και η κοινή γνώμη της Βρετανίας σε δημοσκόπηση της YouGov το 2023 έχει ταχθεί, κατά 49% , υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών ενώ μόλις το 15% των Βρετανών δήλωσαν αντίθετοι σε μια τέτοια εξέλιξη.

Το κορυφαίο βρετανικό περιοδικό δίνει όμως και μια άλλη διάσταση λέγοντας πως σε παγκόσμιο επίπεδο, την επόμενη χρονιά, ο επαναπατρισμός πολιτιστικών κειμηλίων στις χώρες προέλευσης τους θα προχωρήσει με γοργούς ρυθμούς. Παραθέτει μάλιστα παραδείγματα επιστροφής αρχαιοτήτων από κορυφαία Μουσεία του κόσμου τα τελευταία χρόνια, τονίζοντας πως αυτή η τάση μέσα στο 2025 αναμένεται να ενισχυθεί.

Ο σερ Μαρκ Τζόουνς ηγήθηκε του ιδρύματος ως προσωρινός διευθυντής μετά το σάλο που προκλήθηκε από τις κλοπές που αποκαλύφθηκαν τον Αύγουστο του 2023. Ο Τζόουνς δήλωσε στους Sunday Times ότι «ορισμένα από τα κτίρια είναι σε κακή κατάσταση» και μερικές φορές κατά τη διάρκεια έντονης βροχής υπάρχουν διαρροές στις γκαλερί.

Ο ίδιος είπε επίσης: «Ο τρόπος με τον οποίο θα επωφεληθούμε από τις διαφορετικές διεκδικήσεις σε διάφορα αντικείμενα, αντί να διαφωνούμε, είναι να δημιουργήσουμε συνεργασίες γύρω από αυτά, αντί να δημιουργούμε συγκρούσεις γύρω από αυτά».

«Αυτό είναι ακριβό. Προς το παρόν, το έργο αυτό χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από την ιδιωτική φιλανθρωπία, αλλά μακροπρόθεσμα, θα είχε περισσότερο νόημα να χρησιμοποιήσουμε μέρος της χρηματοδότησης που θα προέκυπτε από τη χρέωση των επισκεπτών από το εξωτερικό για να δημιουργήσουμε ένα καλύτερα χρηματοδοτούμενο σύστημα παγκόσμιων εταιρικών σχέσεων» πρόσθεσε.

«Αν ποτέ βρούμε έναν τρόπο να δημιουργήσουμε μια εταιρική σχέση με τους Έλληνες για τα Μάρμαρα του Παρθενώνα, θα πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να τη χρηματοδοτήσουμε» συμπλήρωσε.

Ο σερ Μαρκ Τζοόυνς, ο οποίος ήταν επίσης πρώην επικεφαλής του Μουσείου Βικτώρια και Άλμπερτ, δήλωσε ότι οι Βρετανοί συνεισφέρουν με τη μορφή φόρων και δεν θα έπρεπε να πληρώνουν για να επισκεφθούν το Βρετανικό Μουσείο.

Ωστόσο, είπε ότι τα «χρήματα πρέπει να βρεθούν από κάπου», προσθέτοντας τα εξής: «Είτε ένα μεγάλο μέρος της χρηματοδότησης πρέπει να βρεθεί από τη φορολογία, πράγμα δύσκολο καθώς τα δημόσια οικονομικά είναι πολύ πιεσμένα, είτε πρέπει λογικά να χρεώνουμε (τους τουρίστες)».

«Γιατί είναι πιο δίκαιο όλα τα χρήματα να προέρχονται από τους Βρετανούς φορολογούμενους, όταν στην πραγματικότητα το όφελος απολαμβάνουν εξίσου οι επισκέπτες από το εξωτερικό;» αναρωτήθηκε.

Ο Μαρκ Τζόουνς ανέλαβε τη θέση του Χάρτγουϊκ Φίσερ, ο οποίος παραιτήθηκε από διευθυντής τον Αύγουστο, αφού αποκαλύφθηκε ότι 1.500 αντικείμενα έλειπαν ή είχαν κλαπεί από τη συλλογή του μουσείου.

Τον Μάρτιο, ο Νίκολας Κάλιβαν, διευθυντής της Εθνικής Πινακοθήκης από το 2015, ανακοινώθηκε ως ο νέος διευθυντής του μουσείου.

Αυτό τόνισε στη Βουλή, η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή της Πλεύσης Ελευθερίας, Αλεξάνδρου Καζαμία, απορρίπτοντας τις αιτιάσεις του για «ανάγκη αναθεώρησης της στρατηγικής της κυβέρνησης η οποία είναι αδύναμη στην διεκδίκηση των Γλυπτών του Παρθενώνα».

Παράλληλα η κ. Μενδώνη χαρακτήρισε ξεκάθαρη και ενισχυτική για την στρατηγική της Ελλάδας, τη δήλωση της εκπροσώπου της Τουρκίας στην UNESCO, για τα Γλυπτά του Παρθενώνα, λέγοντας χαρακτηριστικά:

«Δεν ήταν τυχαία και είναι και ενισχυτική η ξεκάθαρη δήλωση της Ζεϊνέ Μποζ, προϊσταμένης του Τμήματος Καταπολέμησης του Λαθρεμπορίου του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας στη Σύνοδο της UNESCO, ότι δεν υπάρχει κανένα επίσημο έγγραφο στα αρχεία της Τουρκίας που να αποδεικνύει ότι το Οθωμανικό Κράτος πούλησε τα γλυπτά του Παρθενώνα στον λόρδο Έλγιν. Όλα αυτά αποδεικνύουν ότι η στρατηγική μας είναι δυναμική, σθεναρή, προς τη σωστή κατεύθυνση και δεν χρειάζεται αναθεώρηση».

Από την πλευρά του, ο βουλευτής της Πλεύσης Ελευθερίας χαρακτήρισε «ισχυρό επιχείρημα για την Ελλάδα τη δήλωση της εκπροσώπου της Τουρκίας στην UNESCO για την ενημέρωση και κινητοποίηση της διεθνούς κοινής γνώμης και την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα», υποστηρίζοντας όμως ότι «η αντίδραση της κυβέρνησης στην πρόσφατη αυτή εξέλιξη ήταν χαμηλών τόνων» και την κάλεσε «να εντατικοποιήσει την εκστρατεία της με πιο δυναμική και σθεναρή διεκδίκηση των δίκαιων αιτημάτων της».

«Κάθε άλλο παρά αδύναμη είναι η στρατηγική της κυβέρνησης», αντέτεινε η κ. Μενδώνη και προσέθεσε:

«Η Ελλάδα συνεχίζει και εντείνει τις προσπάθειές της, μέσα από διάλογο, για να εξευρεθεί μία κοινή αποδεκτή λύση. Αξιοποιούμε όλα τα πρόσφορα μέσα, και τη διπλωματία, ενημερώνομε και ευαισθητοποιούμε την κοινή γνώμη. Και δεν μπορεί μια στρατηγική για τέτοια θέματα να είναι φανερή. Γίνονται κινήσεις που δεν ανακοινώνονται αλλά αποδίδουν αποτελέσματα, ασκώντας συστηματική πίεση στη Μεγάλη Βρετανία, μέσω της πολιτιστικής διπλωματίας. Από αυτή την κυβέρνηση έχουν γίνει πολύ περισσότερα βήματα από όσα είχαν γίνει από το 1982 και μετά που ξεκίνησε τον αγώνα διεκδίκησης των Γλυπτών του Παρθενώνα η Μελίνα Μερκούρη».

Νωρίτερα, στην αποδόμηση ενός από τα κεντρικά επιχειρήματα των Βρετανών για την παραμονή των Γλυπτών του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο προχώρησε η εκπρόσωπος της Τουρκίας στην 24η Σύνοδο των Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO για την Επιστροφή των Πολιτιστικών Αγαθών στις Χώρες Προέλευσης (ICPRCP) καθώς δήλωσε ότι «δεν είναι σε γνώση μας η ύπαρξη εγγράφου που να νομιμοποιεί την αγορά»

Εκπρόσωπος του Βρετανικού Μουσείου δήλωσε:

«Το Βρετανικό Μουσείο αναγνωρίζει την έντονη επιθυμία της Ελλάδας να επιστραφούν τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Λονδίνο στην Αθήνα. Πρόκειται για ένα ζήτημα με πολύ μακρά ιστορία και κατανοούμε και σεβόμαστε τα έντονα συναισθήματα που προκαλεί αυτή η συζήτηση.

Είμαστε πρόθυμοι να αναπτύξουμε μια νέα σχέση με την Ελλάδα – μια «εταιρική σχέση Παρθενώνα» – και να διερευνήσουμε τη δυνατότητα καινοτόμων τρόπων συνεργασίας (με τους Έλληνες φίλους μας,) με την ελπίδα ότι η κατανόηση των Γλυπτών του Παρθενώνα θα εμβαθύνει και θα συνεχίσει να εμπνέει τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Το Βρετανικό Μουσείο φροντίζει τα γλυπτά του Παρθενώνα για πάνω από δύο αιώνες και η βαθιά μας επένδυση στα γλυπτά είναι κάτι που έχουμε κοινό με τους Έλληνες εταίρους μας. Ελπίζουμε ότι μπορεί να αποτελέσει τη βάση για τη νέα σχέση και τις ρεαλιστικές λύσεις που επιδιώκουμε».

Η Τουρκία αποδομεί τα επιχειρήματα των Βρετανών

Η κυρία Ζεϊνέπ Μποζ, η οποία είναι επικεφαλής του τμήματος καταπολέμησης της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων της Τουρκίας, αναφερόταν στο οθωμανικό έγγραφο που επικαλείται η Βρετανία για την αγορά των Γλυπτών του Παρθενώνα το 1816 από τον λόρδο Έλγιν ως κομμάτι της ιστορίας της απομάκρυνσης των Γλυπτών.

«Δεν είναι σε γνώση μας η ύπαρξη εγγράφου που να νομιμοποιεί αυτή την αγορά, η οποία έγινε τότε από τους αποικιοκράτες του Ηνωμένου Βασιλείου, οπότε δεν νομίζω ότι υπάρχει περιθώριο να συζητήσουμε τη νομιμότητά της ακόμα και (…) σύμφωνα με τον νόμο της εποχής.

Ανυπομονούμε ολόψυχα να γιορτάσουμε την επιστροφή των Γλυπτών, καθώς πιστεύουμε ότι θα σηματοδοτήσει μια αλλαγή συμπεριφοράς προς την κατεύθυνση της προστασίας των πολιτιστικών αγαθών και θα είναι το ισχυρότερο μήνυμα που θα δοθεί παγκοσμίως» είπε η εκπρόσωπος της Τουρκίας, σύμφωνα με την Καθημερινή.

Εκ μέρους της ελληνικής αντιπροσωπείας ο διευθυντής του Μουσείου της Ακρόπολης, Νίκος Σταμπολίδης, τοποθετήθηκε στη σύνοδο της UNESCO και είπε «το τι ακριβώς είναι φιρμάνι το γνωρίζουμε από εκείνο του Έλγιν με χρονολογία 1802 και εκείνο που είχε ο λόρδος Βύρωνας το 2010: είναι ένα νόμιμο έγγραφο με την υπογραφή του ίδιου του Σουλτάνου, ενώ το ιταλικό γράμμα που παρουσιάζεται εδώ από τους Βρετανούς φίλους είναι ένα απλό έγγραφο».

Μιλώντας στην σύνοδο της Unesco για την Επιστροφή των Πολιτιστικών Αγαθών στις χώρες προέλευσης η προϊσταμένη του τμήματος Καταπολέμησης της Λαθρεμπορίας του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, Ζεϊνέπ Μποζ είπε για τα Γλυπτά του Παρθενώνα: 

«Θέλουμε ολόψυχα να ευχαριστήσουμε την ελληνική αντιπροσωπεία για την προβολή των επιχειρημάτων τους με πραγματικά και συγκεκριμένα στοιχεία, όπως στην υπόθεση των Γλυπτών για περισσότερα από 40 χρόνια τώρα. Και ως επικεφαλής της μονάδας καταπολέμησης της παράνομης διακίνησης πολιτιστικής κληρονομιάς στην Τουρκία δεν έχουμε υπόψη μας κανένα έγγραφο που να νομιμοποιεί αυτή την αγορά που έγινε από το αποικιοκρατικό Ηνωμένο Βασίλειο εκείνη την εποχή».

«Επομένως δεν νομίζω ότι υπάρχει χώρος για να συζητήσουμε τη νομιμότητά της ακόμη και σύμφωνα με τη νομοθεσία της εποχής και ανυπομονώ ολόψυχα να γιορτάσουμε την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, καθώς πιστεύουμε ότι σηματοδοτεί την αλλαγή συμπεριφοράς προς την προστασία της πολιτιστικής ιδιοκτησίας και αποτελεί το ισχυρότερο μήνυμα που δίνεται παγκοσμίως. Γι’αυτό μείνετε δυνατοί», κατέληξε.

Η δήλωση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς προέρχεται από τη χώρα διάδοχο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι Αρχές της οποίας βάσει του βρετανικού αφηγήματος παραχώρησαν στον λόρδο Έλγιν το φιρμάνι που τους έδινε δικαίωμα να αφαιρέσουν τα Γλυπτά, που έκτοτε είναι ένα από τα επιχειρήματα του Βρετανικού Μουσείου στις συζητήσεις για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα. 

Σημειώνεται πως ο επικεφαλής του Parthenon Project, Γιάννης Λέφας, μιλώντας σε συνάντηση με Έλληνες δημοσιογράφους τόνισε πως λύση θα μπορούσε να υπάρξει μέχρι τον Ιανουάριο και προκρίνει τη δημιουργία ενός διακρατικού ιδρύματος που θα διοικείται ισότιμα από εκπροσώπους της Ελλάδας και της Βρετανίας.

Το σχέδιο περιλαμβάνει τη μόνιμη επιστροφή των Γλυπτών στο Μουσείο της Ακρόπολης, ενώ στο Βρετανικό μουσείο η αίθουσα που φιλοξενούνται τα Γλυπτά θα μετατραπεί σε αίθουσα ελληνικών αρχαιοτήτων με ένα έκθεμα από τα ελληνικά μουσεία και ελληνικές αρχαιότητες που ήδη υπάρχουν στις αποθήκες του Βρετανικού Μουσείου.