Μιλώντας στο φόρουμ Ambrosetti workshop στη λίμνη Κόμο, ο επικεφαλής της Nomura Research υπογράμμισε ότι η αποκατάσταση των ισορροπιών θα απαιτήσει σημαντικό χρόνο. «Θα χρειαστεί πολύς χρόνος για να αποκατασταθούν τα πάντα», σημείωσε, περιγράφοντας ένα σοκ προσφοράς που δυσκολεύει τη διαχείριση από κυβερνήσεις και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. «Αν τελειώσει, οι άνθρωποι μπορούν να αρχίσουν να σχεδιάζουν. Προς το παρόν, κανείς δεν μπορεί να σχεδιάσει τίποτα».

Την ίδια ώρα, η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην εξουσία εντείνει την αβεβαιότητα, με τους δασμούς να διαταράσσουν εμπορικές ισορροπίες και τις πιέσεις προς το ΝΑΤΟ να ενισχύουν τους ευρωπαϊκούς προβληματισμούς για την ασφάλεια. Ο πόλεμος που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ κατά του Ιράν έχει πυροδοτήσει έντονες ανησυχίες για το μέλλον της Μέσης Ανατολής και την παγκόσμια ενεργειακή σταθερότητα.

Οι εξελίξεις αυτές συνιστούν έναν «σεισμό» στο διεθνές οικονομικό σύστημα, σύμφωνα με τον πρώην πρωθυπουργό της Ιταλίας Μάριο Μόντι. Όπως ανέφερε, οι μονομερείς επιλογές του Τραμπ, «σε συνδυασμό με την απροθυμία αποδοχής των περιορισμών του κράτους δικαίου», υπονομεύουν «τα θεμέλια του δημοκρατικού καπιταλισμού». Το κρίσιμο ερώτημα, όπως το έθεσε, είναι: «Ποιες θα είναι οι συνέπειες της αποδόμησης αυτού του συστήματος;».

Στο ίδιο πλαίσιο, οι συμμετέχοντες στο συνέδριο στο Τσερνόμπιο κατέληξαν ότι η τρέχουσα συγκυρία λειτουργεί ως σημείο καμπής για τις αγορές, αναλύοντας τις πολυεπίπεδες οικονομικές συνέπειες των πολιτικών επιλογών της Ουάσιγκτον.

Παρά το αρνητικό κλίμα, καταγράφεται και μια συγκρατημένη αισιοδοξία για την Ευρώπη, όπως επισήμανε ο Βαλέριο ντε Μόλι. «Το πλεονέκτημα των κινήσεων του Τραμπ είναι ότι λειτούργησαν σαν ηλεκτροσόκ για την Ευρώπη», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η ήπειρος επιτάχυνε σημαντικές συμφωνίες, μεταξύ άλλων με τη Mercosur, την Ινδία, την Ινδονησία και την Αυστραλία.

Παράλληλα, όπως σημείωσε, η Ευρώπη προχωρά σε αύξηση αμυντικών δαπανών και ενισχύει τη θέση της ως πόλος έλξης για ερευνητές και φοιτητές διεθνώς.

Η επανεκτίμηση αυτή λαμβάνει χώρα σε ένα περιβάλλον έντονων πιέσεων, με τον ΟΟΣΑ να ενσωματώνει ήδη στις προβλέψεις του τις συνέπειες της κρίσης. Αν και η παγκόσμια οικονομία εμφάνιζε σημάδια ανάκαμψης, πλέον βρίσκεται αντιμέτωπη με νέο κύμα αύξησης του κόστους ζωής.

«Είναι σαφές ότι θα υπάρξει επίδραση στον πληθωρισμό και την ανάπτυξη», τόνισε ο Φαμπρίτσιο Παγκάνι, επισημαίνοντας ότι η διάρκεια της σύγκρουσης θα καθορίσει το εύρος των επιπτώσεων.

Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής βρίσκονται και οι κεντρικές τράπεζες, με τη Federal Reserve να απομακρύνει το ενδεχόμενο άμεσων μειώσεων επιτοκίων, ενώ η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εξετάζει ακόμη και πιθανή αύξηση μέσα στον επόμενο μήνα.

Ταυτόχρονα, κυβερνήσεις αναθεωρούν τις εκτιμήσεις τους, με την Ιταλία να εξετάζει χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης για το 2026, ενώ αντίστοιχες πιέσεις καταγράφονται στη Γερμανία και τη Γαλλία.

Σε βάθος χρόνου, εντείνεται η ανησυχία στις ευρωπαϊκές οικονομικές ελίτ ότι η διατλαντική σχέση χάνει τη σταθερότητά της και ενδέχεται να αντικατασταθεί από ένα νέο μοντέλο συνεργασιών, βασισμένο στην αυτονομία και τη διεύρυνση συμμαχιών.

«Πρέπει να δημιουργήσουμε ένα δίκτυο χωρών σε όλο τον κόσμο που θα συνεχίσουν την κληρονομιά των ΗΠΑ», ανέφερε ο Μόντι, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη μπορεί να αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο σε ένα νέο πλαίσιο που θα στηρίζεται στο κράτος δικαίου και την πολυμέρεια.

«Οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν σοβαρά τη Γροιλανδία και δεν είναι “εκκεντρική συζήτηση” από τη νέα κυβέρνηση Τραμπ», δήλωσε ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν.

Η Ρωσία ανησυχεί ότι «οι χώρες του ΝΑΤΟ γενικά ορίζουν όλο και περισσότερο τον Άπω Βορρά ως εφαλτήριο για πιθανές συγκρούσεις», είπε, και η Ρωσία παρακολουθεί την κατάσταση και ετοιμάζει την κατάλληλη απάντηση.

«Είναι προφανές ότι ο ρόλος και η σημασία της Αρκτικής τόσο για τη Ρωσία όσο και για ολόκληρο τον κόσμο αυξάνεται. Δυστυχώς όμως εντείνεται και ο γεωπολιτικός ανταγωνισμός, ο αγώνας για θέσεις σε αυτή την περιοχή», είπε.

Ο Πούτιν, ο οποίος θέλει να ενισχύσει το εμπόριο μέσω της Βόρειας Θάλασσας (NSR) και μέσω των υδάτων της Αρκτικής καθώς η Ρωσία μετατοπίζει το εμπόριο προς την Ασία και μακριά από την Ευρώπη λόγω των δυτικών κυρώσεων, είπε ότι η Ρωσία δεν απείλησε ποτέ κανέναν στην Αρκτική, αλλά ήταν έτοιμη να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της.

Ο Πούτιν ζήτησε την επέκταση των βόρειων λιμανιών της Ρωσίας και την κατασκευή εμπορικού στόλου στην Αρκτική, με την υποστήριξη παγοθραυστικών νέας γενιάς, συμπεριλαμβανομένων και πυρηνικών.

Ωστόσο, είπε ότι οι εγχώριες δυνατότητες της Ρωσίας είναι ανεπαρκείς για αυτό αυτή τη στιγμή και ότι θα απαιτούσε επίσης την αγορά πλοίων και την αλληλεπίδραση με ξένους ναυπηγούς.

Η Τράπεζα της Ελλάδος εξέτασε τα πρόσφατα στοιχεία της Eurostat για τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη και «θεωρούμε τώρα τρεις μειώσεις επιτοκίων το 2024 ως το πιο πιθανό σενάριο», δήλωσε ο Στουρνάρας σε συνέντευξή του στο Liberal.gr, βασικά σημεία της οποία αναμεταδίδει το Bloomberg.

Οι αριθμοί για τον πληθωρισμό συνάδουν με τις πιο πρόσφατες προβλέψεις της ΕΚΤ, αλλά τα στοιχεία για την παραγωγή του πρώτου τριμήνου αποτέλεσαν θετική έκπληξη, δήλωσε ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Ελλάδας.

«Εάν συνεχιστεί αυτός ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης, τότε η αύξηση των τιμών καταναλωτή είναι πιθανό να είναι οριακά υψηλότερη από την πρόβλεψή μας του Μαρτίου, χωρίς όμως να τεθεί σε κίνδυνο ο στόχος του 2% στα μέσα του 2025», δήλωσε ο Στουρνάρας.

Τα στοιχεία νωρίτερα αυτή την εβδομάδα αποκάλυψαν ότι η επιβράδυνση του πληθωρισμού της ευρωζώνης σταμάτησε στο 2,4% τον Απρίλιο, ακόμη και καθώς τα κέρδη στις τιμές των υπηρεσιών υποχώρησαν.

Την ίδια στιγμή, το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν την περίοδο Ιανουαρίου-Μαρτίου αυξήθηκε κατά 0,3% –η ισχυρότερη αύξηση των τελευταίων 1,5 ετών.

Η ΕΚΤ φαίνεται έτοιμη να μειώσει τα επιτόκια κατά τη συνεδρίαση των φορέων χάραξης πολιτικής στις αρχές Ιουνίου, αλλά παραμένει ασαφές ποιες θα είναι οι επόμενες κινήσεις τους. Ορισμένα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου που είναι ήπια πιέζουν για back-to-back βήματα, ενώ οι αξιωματούχοι που είναι «γερακίσιοι» είναι πιο επιφυλακτικοί.

Ο κ. Στουρνάρας ανησυχεί κυρίως για τις γεωπολιτικές εξελίξεις σε όλο τον κόσμο και τη δημοσιονομική κατάσταση των ΗΠΑ.

Εάν διαταραχθεί η βιωσιμότητα του χρέους των ΗΠΑ, «τότε θα δούμε προβλήματα χρηματοπιστωτικής σταθερότητας σε όλο τον πλανήτη», δήλωσε ο Στουρνάρας.