Η έρευνα έγινε στο Περού, που έχει εντατική γεωργία σε ορισμένες περιοχές, μεγάλη ποικιλία κλιματικών συνθηκών και οικοσυστημάτων και σημαντικές κοινωνικές και εδαφικές ανισότητες. Τα δεδομένα καταδεικνύουν αυξημένη έκθεση ορισμένων ομάδων πληθυσμού σε φυτοφάρμακα, ιδίως των αυτόχθονων και των αγροτικών κοινοτήτων. Κατά μέσο όρο, αυτοί οι πληθυσμοί εκτίθενται ταυτόχρονα σε δώδεκα διαφορετικά φυτοφάρμακα που ανιχνεύονται σε υψηλές συγκεντρώσεις. 

   Οι ερευνητές μελέτησαν 31 χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στη γεωργία, καμία από τις οποίες δεν ταξινομείται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως γνωστή καρκινογόνα ουσία για τον άνθρωπο. Στη συνέχεια, μοντελοποίησαν τη διασπορά των φυτοφαρμάκων στο περιβάλλον κατά την περίοδο 2014-2019 και δημιούργησαν έναν χάρτη υψηλής ανάλυσης με τις περιοχές που διέτρεχαν τον υψηλότερο κίνδυνο έκθεσης. Διασταυρώνοντας αυτή τη χαρτογράφηση με δεδομένα από περισσότερους από 150.000 ασθενείς που διαγνώστηκαν με καρκίνο μεταξύ 2007 και 2020, οι ερευνητές μπόρεσαν να εντοπίσουν περιοχές, όπου οι άνθρωποι ήταν πιο πιθανό να εκτεθούν σε φυτοφάρμακα στο περιβάλλον και πιο πιθανό να επηρεαστούν από ορισμένους καρκίνους. Διαπίστωσαν ότι σε αυτές τις περιοχές ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου ήταν κατά μέσο όρο 150% υψηλότερος.

   Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Health», δείχνει ότι ορισμένοι όγκοι αν και σε διαφορετικά όργανα έχουν κοινές βιολογικές ευπάθειες που συνδέονται με την κυτταρική τους προέλευση και επηρεάζονται από την έκθεση σε φυτοφάρμακα. Το συκώτι είναι ένα βασικό όργανο στον μεταβολισμό των χημικών ουσιών και θεωρείται σημείο-φρουρός για την περιβαλλοντική έκθεση. Οι μοριακές αναλύσεις που διεξήχθησαν στο Ινστιτούτο Παστέρ δείχνουν ότι τα φυτοφάρμακα διαταράσσουν τις διαδικασίες που βοηθούν στη διατήρηση της κυτταρικής λειτουργίας και της κυτταρικής ταυτότητας. Αυτές οι βιολογικές αλλαγές εμφανίζονται πριν από την ανάπτυξη του καρκίνου υποδηλώνοντας πρώιμες, σωρευτικές και σιωπηλές επιπτώσεις. Μπορούν να κάνουν τους ιστούς πιο ευάλωτους και σε άλλους παράγοντες κινδύνου, όπως λοιμώξεις, φλεγμονές ή περιβαλλοντικούς στρεσογόνους παράγοντες.

   Τα αποτελέσματα της έρευνας αμφισβητούν τις συμβατικές τοξικολογικές προσεγγίσεις, οι οποίες βασίζονται στην αξιολόγηση μεμονωμένων ουσιών και στον καθορισμό ορίων που θεωρούνται ασφαλή. Υπογραμμίζουν τη σημασία της εξέτασης των μειγμάτων φυτοφαρμάκων, της περιβαλλοντικής έκθεσης και των πραγματικών κοινωνικών δεδομένων. Επίσης, εντοπίζουν ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως το Ελ Νίνιο, μπορούν να επιδεινώσουν την έκθεση στα φυτοφάρμακα και τη διασπορά τους στο περιβάλλον.

   Οι ερευνητές ζητούν επανεκτίμηση των πολιτικών αξιολόγησης κινδύνου και πρόληψης.

   Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση:

https://www.nature.com/articles/s44360-026-00087-0

Είναι όμως και δυνητικά πιο επικίνδυνα: εργαστηριακές δοκιμές που κοινοποιήθηκαν στο Reuters δείχνουν ότι τα μπουκάλια περιέχουν φυτοφάρμακα που έχουν απαγορευτεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση εδώ και αρκετά χρόνια λόγω υποψίας κινδύνων για τον άνθρωπο ή το περιβάλλον.

Η κατάσταση στην Ελλάδα, όπως εξηγούν αγρότες, αιρετοί, αξιωματούχοι επιβολής του νόμου και ειδικοί της βιομηχανίας φυτοφαρμάκων, επαναλαμβάνεται σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου οι αρχές δηλώνουν ότι η χρήση απαγορευμένων και παραποιημένων φυτοφαρμάκων είναι υψηλότερη από ποτέ.

Αυτό συμβαίνει τη στιγμή που η Ένωση επιδιώκει να μειώσει ακόμη και τη χρήση επιτρεπόμενων βοηθημάτων καλλιέργειας, στο πλαίσιο της πράσινης μετάβασης. Τουλάχιστον το 14% των φυτοφαρμάκων που χρησιμοποιούνται σήμερα στα ευρωπαϊκά χωράφια είναι παράνομα, από περίπου 10% το 2015, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΕ. Σε ορισμένες περιοχές της Ελλάδας, ο αριθμός αυτός φτάνει το 25%, σύμφωνα με τον Ελληνικός Σύνδεσμος Φυτοπροστασίας (ΕΣΥΦ), που εκπροσωπεί τις εταιρείες φυτοφαρμάκων στη χώρα.

Ένα ρεκόρ 2.040 τόνων παράνομων φυτοφαρμάκων κατασχέθηκαν από την αστυνομία στην Ευρώπη το 2022, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Europol από πανευρωπαϊκή επιχείρηση, τέσσερις φορές περισσότερο από το 2019. Το πρόβλημα είναι πιθανότατα ακόμη μεγαλύτερο, καθώς μεγάλο μέρος του λαθρεμπορίου περνά απαρατήρητο, σύμφωνα με τις αρχές στην Ελλάδα και σε αρκετούς από τους βασικούς αγροτικούς παραγωγούς της Ευρώπης: τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ισπανία.

«Αυτό αποτελεί μακροχρόνια ανησυχία», δήλωσε εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής απαντώντας σε ερωτήσεις του Reuters. Η αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου είναι ευθύνη των κρατών-μελών, αλλά η Επιτροπή εργάζεται για να επιταχύνει την έγκριση νέων ουσιών ώστε να βοηθήσει τους αγρότες να αντιμετωπίσουν νόμιμα τα παράσιτα, ανέφερε ο εκπρόσωπος. Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας, Κώστας Τσιάρας, δήλωσε στο Reuters ότι η Ελλάδα εργάζεται για την προστασία της δημόσιας υγείας, τη στήριξη των αγροτών και την προώθηση ασφαλούς, νόμιμης αγροτικής παραγωγής. «Η μάχη κατά της παρανομίας είναι προτεραιότητα για εμάς», είπε.

Απειλούμενα βιοπώσιμα

Οι Έλληνες αγρότες είναι ευάλωτοι στο παράνομο εμπόριο φυτοφαρμάκων λόγω των συνεχιζόμενων επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης και της κλιματικής αλλαγής, που έχει ξεράνει τη γη τους και έχει φέρει ξεσπάσματα παρασίτων.

Τα φυτοφάρμακα μπορεί να φτάσουν έως και το 50% του ετήσιου κόστους, όπως ανέφεραν κάποιοι αγρότες. Ένα λίτρο ενός δημοφιλούς ελληνικού εντομοκτόνου κοστίζει έως 380 ευρώ. Ένα παραποιημένο μπορεί να βρεθεί στη μαύρη αγορά για 200-230 ευρώ, πρόσθεσαν. Οι υψηλές τιμές απειλούν τους αγρότες στη Θεσσαλία, μια βασική «αποθήκη» της κεντρικής Ελλάδας που παράγει μήλα, αμύγδαλα, σιτηρά και βαμβάκι. Οπωρώνες στην περιοχή έχουν εγκαταλειφθεί καθώς οι αγρότες αναζητούν εργασία αλλού. «Για να επιβιώσεις, πρέπει να γίνεις εγκληματίας;» αναρωτιέται ο Γιώργος Ζέικος, τέταρτης γενιάς μηλοπαραγωγός και επικεφαλής συνεταιρισμού στο χωριό Αγιά. «Άλλο να παραβιάζεις το νόμο για το κέρδος, άλλο για να επιβιώσεις».

Ο Ζέικος είπε ότι έχει αρνηθεί προτάσεις να χρησιμοποιήσει παράνομα φυτοφάρμακα. Όμως αγρότες σε έξι χωριά της θερμής κοιλάδας δήλωσαν ότι οι ίδιοι, συγγενείς ή γείτονές τους τα έχουν δοκιμάσει. Ένας ακόμη πειρασμός είναι η αντιληπτή αποτελεσματικότητα των παράνομων φυτοφαρμάκων.
Σε διάλειμμα από τα χωράφια, αγρότες στο βαμβακοπαραγωγό χωριό Μεταμόρφωση θυμήθηκαν πώς τα παλαιότερα, πλέον απαγορευμένα, φυτοφάρμακα ήταν τόσο ισχυρά που τα πουλιά δεν πετούσαν πάνω από τα χωράφια τους μετά τον ψεκασμό. Τώρα, όπως είπαν, εφαρμόζουν διπλάσια από τη συνιστώμενη δόση του νόμιμου προϊόντος.

Ο Γιώργος Ποντίκας, πρόεδρος του ΕΣΥΦ, απέρριψε τους ισχυρισμούς των αγροτών ότι τα φυτοφάρμακα είναι ακριβά και αναποτελεσματικά. Ανέφερε αντίθετα ότι οι αρχές δεν κάνουν αρκετά για να τιμωρήσουν τους παραβάτες. «Όποιος δηλητηριάζει την τροφική μας αλυσίδα για το κέρδος πρέπει να αντιμετωπίζεται ως εγκληματίας», είπε ο Ποντίκας, που είναι και διευθύνων σύμβουλος του ελληνικού παραρτήματος της ελβετικής Syngenta.

Παράνομο εμπόριο

Τα προϊόντα διακινούνται λαθραία στην Ελλάδα οδικώς από τη Βουλγαρία μέσα σε ρεζέρβες ή μεταφέρονται με σχεδίες που χρησιμοποιούν διακινητές για να φέρουν μετανάστες από την Τουρκία, όπως είπαν αγρότες και αξιωματούχοι.

Σε ένα χωριό, ένας αμυγδαλοπαραγωγός είπε ότι κάποτε οδήγησε στη Βουλγαρία και αγόρασε πέντε κουτιά παραποιημένων προϊόντων για τον εαυτό του και τους γείτονές του. Σε άλλο, ένας αγρότης είπε ότι οι ντόπιοι λειτουργούν ως μεσάζοντες για έναν γνωστό ως «ο Βούλγαρος». Όταν αναμένεται, παίρνουν παραγγελίες από άλλους στο χωριό.

Οι αγρότες πληρώνουν με μετρητά, ψεκάζουν τη νύχτα και καίνε τα άδεια δοχεία για να εξαφανίσουν τα ίχνη, όπως είπαν. «Αν το θες, θα το βρεις», είπε ο Θανάσης Κωστής, αγρότης στη Μεταμόρφωση. Ο Κωστής είπε ότι δεν έχει χρησιμοποιήσει παράνομα προϊόντα.

Οι αγρότες που μίλησαν στο Reuters και είχαν χρησιμοποιήσει παράνομα φυτοφάρμακα ζήτησαν να παραμείνουν ανώνυμοι, φοβούμενοι τις Αρχές. Η βουλγαρική Υπηρεσία Ασφάλειας Τροφίμων δήλωσε ότι έχει εντείνει τους ελέγχους από τον Οκτώβριο για την αντιμετώπιση του εμπορίου και της χρήσης μη εγκεκριμένων προϊόντων.

Το τουρκικό Υπουργείο Εμπορίου δεν απάντησε σε αίτημα του Reuters για σχόλιο.

Το εμπόριο γίνεται όλο και πιο οργανωμένο, μοιάζοντας με οργανωμένο οικονομικό έγκλημα, όπως δήλωσε ανώτερος αξιωματικός της ελληνικής αστυνομίας υπό καθεστώς ανωνυμίας. Οι ρόλοι μοιράζονται σε εισαγωγή, αποθήκευση και διανομή. Εν τω μεταξύ, η αστυνομία βασίζεται κυρίως σε πληροφορίες, όπως είπαν τρεις αξιωματούχοι της αστυνομίας και της βιομηχανίας.

Ο Δημήτρης Σταυρίδης, επικεφαλής της Γενικής Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας Θεσσαλίας, παραδέχτηκε ότι θα μπορούσαν να γίνουν περισσότεροι έλεγχοι στις λαϊκές αγορές, αλλά ορισμένες περιοχές αντιμετωπίζουν υποστελέχωση.

Κίνδυνοι για την υγεία

Τα κατασχεμένα προϊόντα αποστέλλονται στο Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο στην Αθήνα για ανάλυση. Πολλά φτάνουν με βουλγαρικές, τουρκικές ή χειρόγραφες ετικέτες. Ορισμένα παραποιημένα μοιάζουν με εγκεκριμένα στην ΕΕ προϊόντα, αλλά μπορεί να περιέχουν επικίνδυνα υποκατάστατα, συμπεριλαμβανομένων άγνωστων διαλυτών. Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, μόνο τα φυτοφάρμακα με ελληνικές ετικέτες είναι νόμιμα.

Η ελληνική αστυνομία και η Europol λένε ότι πολλές από αυτές τις ουσίες προέρχονται από την Κίνα. Το Υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας δήλωσε με e-mail ότι ζητά πάντα από τις εταιρείες να τηρούν τους νόμους των χωρών όπου δραστηριοποιούνται και ότι το Πεκίνο είναι πρόθυμο να ενισχύσει τη συνεργασία με την ΕΕ στην τελωνειακή επιβολή.

Οι απαγορεύσεις της ΕΕ οφείλονται εν μέρει σε κινδύνους για την υγεία που έχουν εντοπίσει οι ρυθμιστικές αρχές, συμπεριλαμβανομένων συνδέσμων με βλάβες στο ήπαρ, τα νεφρά και τους πνεύμονες ή ως πιθανώς καρκινογόνοι. Ωστόσο, ορισμένες από αυτές τις χημικές ουσίες χρησιμοποιούνται νόμιμα σε άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ.
Πάνω από δώδεκα απαγορευμένα φυτοφάρμακα – κάποια από το 2009 – ανιχνεύθηκαν μόνο στην Ελλάδα το 2024, σύμφωνα με εκθέσεις που είδε το Reuters. «Αυτό είναι σοβαρό», είπε ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας, Δημήτρης Κουρέτας, καθηγητής τοξικολογίας, αναφερόμενος σε έρευνα για τις πιθανές επιπτώσεις στην υγεία.

Τον τελευταίο χρόνο, 10 απαγορευμένα φυτοφάρμακα ανιχνεύθηκαν σε ελληνικά προϊόντα, όπως ελιές, κεράσια, ντομάτες, σταφύλια και πορτοκάλια, σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης. Ενώ ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας λέει ότι ο κίνδυνος για τους καταναλωτές από χαμηλά επίπεδα φυτοφαρμάκων είναι ελάχιστος, οι αγρότες που χρησιμοποιούν παράνομα χημικά μπορεί να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο.

Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, πνευμονολόγοι στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας στη Θεσσαλία παρατήρησαν ότι πολλοί ασθενείς που κάπνιζαν και εκτίθεντο σε φυτοφάρμακα ανέπτυσσαν μια σπάνια μορφή ουλής στους πνεύμονες. Το 2006, τα ευρήματά τους που δημοσιεύτηκαν μαζί με παρόμοια έρευνα στη Γαλλία, βοήθησαν να αναγνωριστεί επίσημα μια ασθένεια που είναι πλέον γνωστή ως Συνδυασμένη Πνευμονική Ίνωση και Εμφύσημα (CPFE).

«Σχεδόν όλοι οι ασθενείς που εκτέθηκαν τόσο στο κάπνισμα όσο και στα φυτοφάρμακα ανέπτυξαν αυτή τη διακριτή οντότητα», δήλωσε ο γιατρός Ηλίας Δήμας. Σε άλλες αγροτικές περιοχές της Ελλάδας, γιατροί λένε ότι έχουν παρατηρήσει αύξηση των αναπνευστικών νοσημάτων τα τελευταία χρόνια, πιθανώς συνδεδεμένων με την έκθεση σε φυτοφάρμακα, και αρχίζουν να λαμβάνουν υπόψη το επάγγελμα των ασθενών τους.

Οι αγρότες αντιμετωπίζουν τους κινδύνους με αδιαφορία. «Όλα τα φυτοφάρμακα έχουν συνέπειες», είπε ο Κωστής, ο αγρότης στη Μεταμόρφωση. «Είχα μάσκα, αλλά φέτος δεν τη φόρεσα καθόλου».

Όπως φαίνεται και στα πλάνα του MEGA, δίπλα στο νερό βρίσκονται πεταμένα μπουκάλια από φυτοφάρμακα, καθώς πολλοί ήταν εκείνοι που άφηναν τα απορρίμματα τους.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να μολυνθεί το νερό με αρσενικό.

«Μιλάμε για καταστροφή», είπε ο κτηνοτρόφος Θανάσης Κατσαρός στο σημερινό (11/07) Live News, ο οποίος έχει χάσει τουλάχιστον 100 πρόβατα τα τελευταία χρόνια.

Όπως είπε ο ίδιος, από το μολυσμένο νερό πίνουν πολλά ζώα, με αποτέλεσμα να κινδυνεύει με διακοπή η παραγωγή γάλακτος, ενώ πολλοί αγρότες χρησιμοποιούν το νερό για τις καλλιέργειες τους.

Οι γονείς έπαθαν σοκ. Παρέλαβαν e-mail που τους ενημέρωνε πως το σχολείο θα παραμείνει κλειστό, γιατί κάποιος γείτονας έχει ψεκάσει με φάρμακο τα φυτά που βρίσκονται στην αυλή του νηπιαγωγείου.

«Ψέκασε ο γείτονας δίπλα. Ανησυχήσαμε, βέβαια. Πιστεύω ότι πάνω απ’ όλα πρέπει να είμαστε άνθρωποι. Παιδάκια είναι εδώ πέρα. Δηλαδή αν ήταν το εγγόνι του θα το έκανε; Είναι σοβαρά πράγματα αυτά όπως καταλαβαίνετε, μιλάμε για την ασφάλεια των παιδιών μας. Ο γιος μου καθημερινά κόβει λουλούδι και μου το φέρνει το μεσημέρι».

«Δημιουργεί θέματα εδώ και πολλά χρόνια»

Άμεσα άρχισαν διαδικασίες για να βρουν ποιος έθεσε σε κίνδυνο την υγεία των μικρών παιδιών. Η διευθύντρια ανακάλυψε πως ήταν ο άνθρωπος που μένει ακριβώς από δίπλα, χωρίς ποτέ να την ενημερώσει.

«Αυτός ο άνθρωπος είναι γείτονας, εδώ και πολλά χρόνια δημιουργεί θέματα στο νηπιαγωγείο, τον ενοχλούν τα παιδιά και η διευθύντρια μίλησε μαζί του και παραδέχτηκε ότι μπήκε μέσα στην αυλή. Στην αρχή έλεγε ότι πήδηξε από τα κάγκελα, μετά έλεγε ότι είχε κλειδιά και παραδέχτηκε ότι έριξε τα φυτοφάρμακα», συμπλήρωσε ο πατέρας μαθητή.

Μάλιστα, σύμφωνα με τις καταγγελίες των γονέων στο MEGA, δεν ήταν η πρώτη φορά που ο συγκεκριμένος άνθρωπος δημιουργούσε πρόβλημα στο σχολείο.

«Απ’ ό,τι μάθαμε τα κάνει χρόνια αυτά τα πράγματα. Είναι δηλητήριο. Αν πάθει κάτι κάποιο παιδί; Θα αρρώσταινε κάποιο παιδί και δεν θα ξέραμε από πού είναι. Παίζουν σε αυτά τα σημεία και ο κύριος πρέπει να συμμαζευτεί», αναφέρουν.

«Πάω το παίρνω το παιδάκι μου και μετά πήγα στην αστυνομία για να κάνω μήνυση. Τελικά βρήκα τη διευθύντρια στο σχολείο και μου είπε η γυναίκα ότι έκανε αυτή μήνυση. Μου είπαν ότι επιλήφθηκε το θέμα ο εισαγγελέας», συμπλήρωσε ο πατέρας μαθητή.

«Το έριξα στην αυλή μου»

Ο 65χρονος άνδρας που μένει δίπλα από το νηπιαγωγείο παραδέχθηκε πως έχει ρίξει εδώ και μέρες ένα είδος φυτοφαρμάκου για να ξεραθούν τα χόρτα. Ο ίδιος ισχυρίζεται πως αυτό έγινε μόνο στον χώρο του σπιτιού του.

«Το νηπιαγωγείο με το σπίτι του εντολέα μου πράγματι γειτνιάζουν. Το συγκεκριμένο φάρμακο δεν αφήνει υπολειμματικότητα και είναι φάρμακο επαφής», ανέφερε η Νικολέτα Μπούρνοβα, δικηγόρος του 65χρονου.

Η ίδια, μιλώντας στο MEGA, σημείωσε ότι όσα λέγονται για την υπόθεση «μεταφέρουν την εικόνα ενός ανθρώπου που επειδή ενοχλήθηκε από τα παιδιά έφτασε στο σημείο να ρίξει φυτοφάρμακο».

Όπως είπε, ο πελάτης της δηλαδή «κατηγορείται ότι εσκεμμένα ήθελε να δηλητηριάσει δεκάδες παιδιά». Αν αυτό ισχύει «θα έπρεπε να έχουν επιληφθεί ήδη οι εισαγγελικές αρχές και λόγω της επικινδυνότητας του να βρίσκεται τουλάχιστον κρατούμενος αυτή τη στιγμή», συμπλήρωσε.

Την ίδια στιγμή πάντως, οι γονείς των μικρών μαθητών δηλώνουν θορυβημένοι. «Θορυβηθήκαμε γιατί είναι μικρά παιδιά που δεν μπορείς να ελέγξεις πού θα πιάσουν και πού θα κάτσουν», κατήγγειλε μητέρα μαθητή, μιλώντας στο LIVE NEWS και τόνισε ότι ο συγκεκριμένος κύριος εδώ και πολλά χρόνια δημιουργεί προβλήματα γιατί… τον ενοχλούν οι φωνές των παιδιών.

Μάλιστα, σύμφωνα με την ίδια, έφτασε στο σημείο να κάνει καταγγελία ότι τα παιδιά είναι μικρότερης ηλικίας για να κλείσει το σχολείο.

Η υπόθεση διερευνάται με τον 65χρονο να καλείται να δώσει τις δικές του εξηγήσεις.

Στην πιο «βρώμικη δωδεκάδα» για φέτος, μια ετήσια κατάταξη με τα πιο μολυσμένα φρούτα και λαχανικά που συντάσσει από το 2004 η μη κερδοσκοπική οργάνωση περιβαλλοντικής υγείας, Environmental Working Group (EWG) και έδωσε στη δημοσιότητα το CNN, βρίσκουμε ακόμη τα νεκταρίνια, τα μήλα, τις πιπεριές, τα κεράσια, τα μύρτιλα και τα φασολάκια.

Τα πιο μολυσμένα φρούτα και λαχανικά για το 2024 είναι:

• Φράουλες
• Σπανάκι
• Λάχανο, σέσκουλα
• Σταφύλια
• Ροδάκινα
• Αχλάδια
• Νεκταρίνια
• Μήλα
• Πιπεριές, καυτερές πιπεριές
• Κεράσια
• Μύρτιλα
• Φασολάκια

Ποια είναι αυτά με τα λιγότερα φυτοφάρμακα

Στον αντίποδα ωστόσο βρίσκονται προϊόντα όπως το αβοκάντο, το καλαμπόκι, ο ανανάς, το κρεμμύδι και η παπάγια. Πρόκειται για τη λίστα «Clean Fifteen» με τα 15 φρούτα και λαχανικά που περιέχουν τα λιγότερα ίχνη φυτοφαρμάκων. Αυτά τα φρούτα και λαχανικά που περιέχουν τα λιγότερα ίχνη φυτοφαρμάκων είναι:

• Αβοκάντο
• Καλαμπόκι
• Ανανάς
• Κρεμμύδια
• Παπάγια
• Αρακάς (κατεψυγμένος)
• Σπαράγγια
• Πεπόνι
• Ακτινίδια
• Λάχανο

Πώς να μειώσουμε τα φυτοφάρμακα στα τρόφιμα

Ο καθαρισμός των φρούτων και των λαχανικών προτού καταναλωθούν, μειώνει τα επίπεδα των φυτοφαρμάκων, αλλά καμία μέθοδος δεν είναι 100% αποτελεσματική για την απομάκρυνση όλων των υπολειμμάτων των ουσιών αυτών, σύμφωνα με το Εθνικό Κέντρο Πληροφόρησης για τα φυτοφάρμακα.

Ο οργανισμός συνιστά το πλύσιμο και το τρίψιμο των φρούτων και των λαχανικών και στέγνωμα με ένα καθαρό πανί ή μια χαρτοπετσέτα.

Η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων δεν συνιστά τη χρήση σαπουνιού, απορρυπαντικού ή βούρτσας για το τρίψιμο, καθώς δεν έχει αποδειχθεί ότι είναι πιο αποτελεσματικά.