Ρούλα Σκουρογιάννη

Το ιστορικό μιας στρεβλής δημοσιονομικής πραγματικότητας

Ο μηχανισμός του Clawback (αυτόματη επιστροφή της υπέρβασης της δαπάνης) και του Rebate (υποχρεωτική κλιμακωτή έκπτωση) εισήχθη στην ελληνική πραγματικότητα την περίοδο των μνημονίων ως προσωρινό μέτρο δημοσιονομικής εξυγίανσης. Στόχος ήταν ο έλεγχος των δαπανών του ΕΟΠΥΥ μέσω της επιβολής ανώτατων ορίων (κλειστοί προϋπολογισμοί).

Ωστόσο, αυτό που ξεκίνησε ως έκτακτη ανάγκη, εξελίχθηκε σε μια μόνιμη «τιμωρία» για τους παρόχους υγείας. Στην περίπτωση της φυσικοθεραπείας, το μέτρο κρίνεται ιδιαίτερα άδικο, καθώς πρόκειται για παροχή υπηρεσιών και όχι για εμπορεύσιμο προϊόν με περιθώρια κέρδους που επιτρέπουν τέτοιες απώλειες. Παρά τις κατά καιρούς αυξήσεις στα κονδύλια, η αυξημένη ζήτηση για φυσικοθεραπεία —λόγω της γήρανσης του πληθυσμού και της αύξησης των χρόνιων παθήσεων— οδηγεί μαθηματικά σε υπέρβαση του προϋπολογισμού, την οποία καλούνται να καλύψουν οι ίδιοι οι φυσικοθεραπευτές από την τσέπη τους.

Η ώρα της Δικαιοσύνης: Η προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας

Την προσεχή Δευτέρα, 4 Μαΐου, το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) πρόκειται να εκδικάσει την προσφυγή του Πανελληνίου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών (Π.Σ.Φ.). Η νομική αυτή κίνηση στοχεύει στην οριστική κατάργηση των μέτρων Rebate και Clawback, εστιάζοντας στις επιστροφές που επιβλήθηκαν για το έτος 2024.

Ο Π.Σ.Φ. έχει τεκμηριώσει την αντισυνταγματικότητα του μέτρου, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει τις αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας, καθώς υποχρεώνει τους επιστήμονες να εργάζονται χωρίς αμοιβή για ένα μεγάλο μέρος του έργου τους.

Τα νούμερα που προκαλούν: Δωρεάν περίθαλψη με έξοδα των παρόχων

Η οικονομική επιβάρυνση του κλάδου δεν είναι πλέον θεωρητική, αλλά αποτυπώνεται σε σκληρά δεδομένα. Για το έτος 2025, τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά:

• Συνολική κατατεθειμένη δαπάνη: 104.966.046,50€
• Επιτρεπόμενη δαπάνη (Προϋπολογισμός): 79.700.000€
• Ύψος Clawback (Επιστροφή): 25.266.046€

Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι το 2025 παρασχέθηκαν στους πολίτες 1.981.605 συνεδρίες φυσικοθεραπείας εντελώς δωρεάν από τους ιδιώτες φυσικοθεραπευτές, αφού ο ΕΟΠΥΥ αρνήθηκε να τις αποζημιώσει, επικαλούμενος την υπέρβαση του κλειστού προϋπολογισμού.

Πέτρος Λυμπερίδης: «Παρέχουμε υγεία, όχι εμπορεύματα»

Ο Πρόεδρος του Π.Σ.Φ., κος Πέτρος Λυμπερίδης, με δήλωσή του υπογραμμίζει την κρισιμότητα της κατάστασης, επισημαίνοντας τη διεθνή απομόνωση της Ελλάδας σε αυτό το ζήτημα: «Η κατάργηση του μνημονιακού μέτρου των υποχρεωτικών επιστροφών αποτελεί την ύψιστη προτεραιότητά μας. Είναι αδιανόητο ένας κλάδος που αποδεδειγμένα ενισχύει το σύστημα υγείας και εξοικονομεί πόρους μέσω της πρόληψης και της αποκατάστασης, να αντιμετωπίζεται ως έμπορος προϊόντων. 

Ο μηχανισμός του Clawback δεν εφαρμόζεται σε καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα, ούτε σε καμία άλλη συγκρίσιμη χώρα διεθνώς. Έχοντας την αμέριστη στήριξη της Παγκόσμιας και της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Φυσικοθεραπείας, προσέρχόμαστε στη Δικαιοσύνη με απόλυτη εμπιστοσύνη, διεκδικώντας το αυτονόητο: δίκαιη αμοιβή για την εργασία μας».

Οι επιπτώσεις στη δημόσια υγεία και την οικονομία

Η συνέχιση αυτής της πολιτικής δημιουργεί ένα επικίνδυνο «ντόμινο» επιπτώσεων:

1. Υποβάθμιση Υπηρεσιών: Η οικονομική εξάντληση των εργαστηρίων φυσικοθεραπείας δυσχεραίνει την επένδυση σε νέο εξοπλισμό και τεχνολογίες.
2. Κίνδυνος Λουκέτων: Μικρά και μεσαία εργαστήρια αδυνατούν να καλύψουν τα λειτουργικά τους έξοδα, απειλώντας την πρόσβαση των ασθενών σε υπηρεσίες στις γειτονιές τους.
3. Brain Drain: Νέοι επιστήμονες αναγκάζονται να αναζητήσουν εργασία στο εξωτερικό, όπου η φυσικοθεραπεία αναγνωρίζεται και αμείβεται αξιοπρεπώς.

Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας αναμένεται με αγωνία, καθώς θα καθορίσει αν η Φυσικοθεραπεία στην Ελλάδα θα συνεχίσει να αποτελεί πυλώνα της Δημόσιας Υγείας ή αν θα λυγίσει υπό το βάρος αναχρονιστικών δημοσιονομικών εργαλείων.