Εκεί, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών (ΠΣΦ) ανέδειξε το πρόβλημα, με αποτέλεσμα την ομόφωνη έκδοση ψηφίσματος που καταδικάζει τον μηχανισμό αυτό. Η διεθνής κοινότητα ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα αποτελεί τη μοναδική εξαίρεση στην Ευρώπη που εφαρμόζει ένα τόσο επαχθές μέτρο σε ατομικούς παρόχους υγείας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Φυσικοθεραπείας:

• Δεν υπάρχει ανάλογο διεθνώς: Καμία άλλη χώρα δεν επιβάλλει αναδρομικές περικοπές σε ανεξάρτητα εργαστήρια φυσικοθεραπείας.
• Άδικο ρίσκο: Ο συνδυασμός κλειστού προϋπολογισμού και υποχρεωτικών επιστροφών μεταφέρει όλο το οικονομικό ρίσκο της πολιτικής υγείας από το κράτος στους ίδιους τους θεραπευτές.
• Λανθασμένη εφαρμογή: Ακόμη και σε χώρες όπου εφαρμόστηκαν παρόμοια μέτρα, αυτά αφορούσαν μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες και όχι κλινικούς επαγγελματίες υγείας.

Παγκόσμια κινητοποίηση στο πλευρό των Ελλήνων φυσικοθεραπευτών

Η στήριξη στον αγώνα των Ελλήνων επιστημόνων δεν έμεινε στα λόγια. Η ηγεσία του Παγκόσμιου Οργανισμού –ο Πρόεδρος Mike Landry και ο CEO Sidy Ousmane Dieye– καθώς και η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Περιφέρειας Esther-Mary D’Arcy, δεσμεύτηκαν για ενεργή θεσμική συνδρομή.

Δεν πρόκειται για μια απλή δήλωση συμπάθειας, αλλά για μια επίσημη θέση ενός οργανισμού που εκπροσωπεί 600.000 φυσικοθεραπευτές σε 129 χώρες, ο οποίος ζητά πλέον από την ελληνική κυβέρνηση να διασφαλίσει δίκαιες και προβλέψιμες αμοιβές.

Πώς το clawback εξαντλεί τον κλάδο και δημιουργεί χρέη που κληρονομούνται

Το clawback σχεδιάστηκε ως ένα προσωρινό μνημονιακό εργαλείο για τη συγκράτηση των δημόσιων δαπανών, όμως σήμερα λειτουργεί ως ένας μηχανισμός που αποσταθεροποιεί τα εργαστήρια και υποβαθμίζει την πρωτοβάθμια φροντίδα.

Στην καθημερινότητα, ο μηχανισμός αυτός:

• Μειώνει απρόβλεπτα την πραγματική αμοιβή ανά συνεδρία.
• Αναγκάζει τους φυσικοθεραπευτές να χρηματοδοτούν οι ίδιοι τις ελλείψεις του προϋπολογισμού του ΕΟΠΥΥ.
• Δημιουργεί ένα τεχνητό λογιστικό χρέος, το οποίο, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, μεταφέρεται ακόμα και στους κληρονόμους των φυσικοθεραπευτών.

Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος του προβλήματος, μόνο για το έτος 2025 το ύψος του clawback στη φυσικοθεραπεία ανήλθε σε 25.266.046 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν 2 εκατομμύρια απαραίτητες συνεδρίες για τους ασθενείς αποζημιώθηκαν τελικά σε επίπεδα κάτω από το πραγματικό τους κόστος.

Η φυσικοθεραπεία είναι επένδυση, όχι κόστος

Ο ΠΣΦ έχει ήδη προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), παρουσιάζοντας πλήρη νομική και επιστημονική τεκμηρίωση που αποδεικνύει ότι το μέτρο πλήττει την επαγγελματική ελευθερία και δεν εφαρμόζεται σε κανένα άλλο ευρωπαϊκό σύστημα υγείας.

Την ίδια στιγμή, επιστημονική μελέτη του ΠΣΦ σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής (ΠΑΔΑ) καταδεικνύει τη βαθιά αξία της φυσικοθεραπείας για το σύστημα υγείας, καθώς:

• Μειώνει τις μακροχρόνιες νοσοκομειακές δαπάνες.
• Περιορίζει την ανάγκη για φάρμακα και επεμβατικές πράξεις.
• Βοηθά στην ταχύτερη επανένταξη και ενισχύει την παραγωγικότητα των πολιτών.

Απόλυτη διαφάνεια με ψηφιακά «φίλτρα»

Για να αποκλειστεί κάθε υπόνοια για άσκοπες συνταγογραφήσεις, ο ίδιος ο κλάδος έχει θεσπίσει ένα από τα πιο αυστηρά πλαίσια ελέγχου στην Ελλάδα:

• Σύστημα OTP: Κάθε συνεδρία επιβεβαιώνεται με μοναδικό κωδικό που έρχεται στο κινητό του ασθενούς.
• Μηνιαίο πλαφόν: Υπάρχει ανώτατο όριο εκτέλεσης παραπεμπτικών ανά εργαστήριο, ανάλογα με το προσωπικό του.

Τα μέτρα αυτά αποδεικνύουν ότι οι υπερβάσεις του προϋπολογισμού δεν οφείλονται σε σπατάλη, αλλά στο γεγονός ότι οι πραγματικές ανάγκες των Ελλήνων για φυσικοθεραπεία είναι πολύ μεγαλύτερες από τα χρήματα που επενδύει το κράτος.

Η υγεία των πολιτών στο επίκεντρο

Η κατάργηση του clawback και του rebate στη φυσικοθεραπεία δεν είναι ένα απλό συντεχνιακό αίτημα, αλλά μια κοινωνική αναγκαιότητα. Η φυσικοθεραπεία πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κρίσιμη επένδυση για την ποιότητα ζωής των πολιτών και όχι ως μια λογιστική μεταβλητή.

Η συνέχιση της υποχρηματοδότησης και των αναγκαστικών επιστροφών απειλεί άμεσα τη βιωσιμότητα των εργαστηρίων της γειτονιάς και, κατ’ επέκταση, την πρόσβαση των ασθενών σε ποιοτικές υπηρεσίες αποκατάστασης. Ο ΠΣΦ ξεκαθαρίζει ότι θα συνεχίσει να διεκδικεί ένα δίκαιο, ευρωπαϊκό και βιώσιμο πλαίσιο, μακριά από μνημονιακές στρεβλώσεις.

Η δράση αυτή φέρει τη σφραγίδα αξιοπιστίας του Υπουργείου Υγείας, της Α’ Πανεπιστημιακής Παιδιατρικής Κλινικής του Νοσοκομείου Παίδων «Η Αγία Σοφία» και της Ελληνικής Παιδονευρολογικής Εταιρείας, ενώ υλοποιείται σε συνεργασία με το παγκοσμίου φήμης Columbia University – Irving Medical Center και τη θεσμική υποστήριξη της Ένωσης Σπάνιων Ασθενών Ελλάδας.

Το σεμινάριο έχει σχεδιαστεί ως ένα εντατικό πρόγραμμα εξειδίκευσης για φυσικοθεραπευτές, εστιάζοντας στις σύνθετες ανάγκες της Νωτιαίας Μυϊκής Ατροφίας. Η δομή του καλύπτει όλο το φάσμα της θεραπευτικής προσέγγισης, από την εμβάθυνση στο θεωρητικό υπόβαθρο της νόσου και τις τεχνικές κλινικής αξιολόγησης, μέχρι τον λεπτομερή σχεδιασμό εξατομικευμένων πλάνων παρέμβασης. Η εκπαιδευτική εμπειρία ολοκληρώνεται με πρακτική άσκηση, όπου οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να εφαρμόσουν τις γνώσεις τους υπό τη διαρκή καθοδήγηση κορυφαίων επιστημόνων, διασφαλίζοντας την ποιότητα και την ακρίβεια των θεραπευτικών χειρισμών.

Μια επιστημονική συνάντηση κορυφής με το κύρος του Columbia University

Η δια ζώσης εκπαιδευτική διαδικασία θα λάβει χώρα από τις 18 έως τις 20 Απριλίου 2026, στις σύγχρονες εγκαταστάσεις του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΚΔΔΑ). Το κύριο χαρακτηριστικό του σεμιναρίου είναι η συμμετοχή μιας ομάδας επιφανών καθηγητών από το Columbia University – Irving Medical Center, οι οποίοι θα μεταφέρουν τις πλέον προηγμένες διεθνείς πρακτικές στην ελληνική επιστημονική κοινότητα. Η παρουσία τους εγγυάται τη μεταλαμπάδευση τεχνογνωσίας αιχμής, στοχεύοντας στην ενίσχυση της σύγχρονης διαχείρισης της νόσου και στην ουσιαστική αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των ατόμων που επηρεάζονται από την SMA.

Η σημασία αυτής της εκπαίδευσης γίνεται ακόμη πιο φανερή αν αναλογιστούμε την επαναστατική αλλαγή που έχουν επιφέρει οι νέες φαρμακευτικές θεραπείες. Σήμερα, η Νωτιαία Μυϊκή Ατροφία δεν αποτελεί πλέον μια προδιαγεγραμμένη πορεία απώλειας λειτουργικότητας. Παιδιά που παλαιότερα αντιμετώπιζαν σοβαρότατα προβλήματα επιβίωσης, πλέον όχι μόνο ζουν, αλλά αναπτύσσονται και επιτυγχάνουν σημαντικούς κινητικούς στόχους, όπως η ικανότητα να κάθονται αυτόνομα ή να βαδίζουν. Αυτή η πρόοδος είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή όταν η θεραπευτική αγωγή ξεκινά εγκαίρως, προτού εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα, αναδεικνύοντας τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και παρέμβασης.

Η δημιουργία ενός εξειδικευμένου δικτύου υποστήριξης για τους ασθενείς

Με τα νέα δεδομένα στη φαρμακολογία, ο ρόλος του φυσικοθεραπευτή γίνεται πιο κρίσιμος από ποτέ. Η ανάγκη για ένα οργανωμένο δίκτυο επαγγελματιών που διαθέτουν βαθιά γνώση των νοσοτροποποιητικών θεραπειών είναι επιτακτική, καθώς αυτοί είναι που θα βοηθήσουν τον ασθενή να αξιοποιήσει στο μέγιστο τα οφέλη της φαρμακευτικής του αγωγής. Η εξειδικευμένη φυσικοθεραπεία λειτουργεί ως καταλύτης που μετατρέπει τη βιολογική βελτίωση σε πραγματική, λειτουργική κίνηση, προσφέροντας στους ασθενείς με SMA τη δυνατότητα για μια πιο ανεξάρτητη ζωή.

Η υλοποίηση αυτής της πολυεπίπεδης δράσης στηρίζεται στην πολύτιμη συνεισφορά σημαντικών εταίρων. Οι φαρμακευτικές εταιρείες Roche Hellas και GENESIS Pharma, ως Grant Sponsors, και ο όμιλος Vigilis, ως Grand Donator, παρέχουν την απαραίτητη οικονομική στήριξη. Ταυτόχρονα, το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης προσφέρει την υποδομή, τον εξοπλισμό και την τεχνική υποστήριξη που απαιτούνται για ένα σεμινάριο τέτοιας εμβέλειας. Τέλος, η ευρεία επικοινωνία του STEP-IN SMA διασφαλίζεται μέσα από τη συνεργασία με έγκριτα μέσα, όπως το Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, το iatronet.gr, το περιοδικό «The Doctor» και το virus.com.gr, που λειτουργούν ως αρωγοί στην ενημέρωση του κοινού και των επαγγελματιών υγείας.

Η έρευνα τεκμηριώνει, με βάση ελληνικά και διεθνή δεδομένα, ότι η φυσικοθεραπεία μειώνει το συνολικό κόστος φροντίδας, περιορίζει τις νοσηλείες, επιταχύνει την αποκατάσταση και βελτιώνει την ποιότητα ζωής των ασθενών. Σε ασθένειες όπως η οστεοαρθρίτιδα, τα εγκεφαλικά επεισόδια ή οι μυοσκελετικές κακώσεις, οι φυσικοθεραπευτικές παρεμβάσεις αποδίδουν θεαματικά αποτελέσματα, προσφέροντας καθαρό οικονομικό όφελος χιλιάδων δολαρίων ανά ασθενή.

Η φυσικοθεραπεία ως μοχλός βιωσιμότητας του ΕΣΥ

Ο πρόεδρος του ΠΣΦ, Πέτρος Λυμπερίδης, χαρακτήρισε τη μελέτη «ορόσημο» για τον κλάδο, τονίζοντας ότι η φυσικοθεραπεία οφείλει να ενταχθεί σε κάθε σχεδιασμό πολιτικής υγείας.
«Η φυσικοθεραπεία δεν είναι δαπάνη, είναι επένδυση. Ενισχύει την πρόληψη, μειώνει τις επιπλοκές, συμβάλλει στην αυτονομία του πολίτη και αποφορτίζει το σύστημα. Παραδίδουμε τη μελέτη αυτή στην Πολιτεία, με στόχο να αξιοποιηθεί για τον εκσυγχρονισμό του ΕΣΥ και την καλύτερη φροντίδα των πολιτών», ανέφερε.

Επιστημονικά τεκμηριωμένα οφέλη

Ο Αναπληρωτής Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας, Κώστας Αθανασάκης, παρουσίασε τα ευρήματα που αποδεικνύουν ότι η φυσικοθεραπεία αποδίδει σημαντικά κέρδη υγείας ανά δαπανώμενο ευρώ.
«Η φυσικοθεραπεία πρέπει να ενταχθεί στον πυρήνα των ολοκληρωμένων μοντέλων φροντίδας. Δεν αφορά μόνο την αποκατάσταση, αλλά και την πρόληψη και τη διατήρηση της λειτουργικότητας. Είναι ένας τομέας με αποδεδειγμένο κοινωνικό και οικονομικό αντίκτυπο», υπογράμμισε.

Η μελέτη επισημαίνει ότι η φυσικοθεραπεία μειώνει το άμεσο και έμμεσο κόστος υγείας — από τις δαπάνες νοσηλείας και φαρμακευτικής αγωγής έως την απώλεια παραγωγικότητας — προσφέροντας παράλληλα υψηλό δείκτη αποδοτικότητας σε όρους Quality Adjusted Life Years (QALYs).

Στήριξη από την Πολιτεία

Ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, συνεχάρη τον ΠΣΦ και το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής για την πρωτοβουλία, δηλώνοντας ότι η Πολιτεία αναγνωρίζει την καθοριστική συμβολή των φυσικοθεραπευτών στη δημόσια υγεία.
«Η συνεργασία μας είναι εξαιρετική και θα αξιοποιήσουμε τα ευρήματα της μελέτης αυτής προς όφελος του συστήματος και των πολιτών», τόνισε.

Από την πλευρά της, η Διοικήτρια του ΕΟΠΥΥ, Θεανώ Καρποδίνη, επισήμανε ότι η φυσικοθεραπεία συνιστά επένδυση που οδηγεί σε εξοικονόμηση πόρων και βελτίωση των υπηρεσιών προς τον πολίτη.
«Στόχος μας είναι να αναβαθμίζουμε διαρκώς τις παροχές και να στηρίζουμε επιστημονικά τεκμηριωμένες πρακτικές που αποδίδουν», ανέφερε.

Ο Πρόεδρος του ΙΣΑ, Γιώργος Πατούλης, υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας ιατρών και φυσικοθεραπευτών, επισημαίνοντας ότι η διεπιστημονική προσέγγιση «οδηγεί σε ολιστική φροντίδα, πρόληψη και βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών».

Από το θεραπευτικό στο προληπτικό μοντέλο

Η φυσικοθεραπεία, όπως προκύπτει από τη μελέτη, αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη μετάβαση των συστημάτων υγείας από το θεραπευτικό στο προληπτικό μοντέλο. Με παρεμβάσεις που στοχεύουν στην κινητικότητα, τη στάση σώματος, τη διαχείριση του πόνου και τη φυσική ενδυνάμωση, συμβάλλει ουσιαστικά στη μείωση της επίπτωσης χρόνιων νοσημάτων και των παραγόντων κινδύνου.

Σε μια εποχή όπου η δημογραφική γήρανση και οι χρόνιες παθήσεις επιβαρύνουν το ΕΣΥ, η φυσικοθεραπεία αναδεικνύεται όχι απλώς ως θεραπευτική επιλογή, αλλά ως επένδυση μακροχρόνιας βιωσιμότητας.

Η Ελλάδα, σημειώνουν οι επιστήμονες, καλείται να αξιοποιήσει αυτή την ευκαιρία για να αναβαθμίσει τη δημόσια φροντίδα υγείας και να αναδείξει τον φυσικοθεραπευτή στον ρόλο που του αξίζει: θεματοφύλακα της λειτουργικότητας και της ποιότητας ζωής.