Η πραγματική εικόνα εφαρμογής του συστήματος φαίνεται να απέχει σημαντικά από τις αρχικές εξαγγελίες, δημιουργώντας προβληματισμό τόσο για τη λειτουργικότητα του μοντέλου όσο και για τη σκοπιμότητα της νέας εφοδιαστικής αλυσίδας.

Μηδενική διείσδυση: Μόλις 4 στα 288 φαρμακεία εκτέλεσαν συνταγές

Ο Φαρμακευτικός Σύλλογος Λάρισας, επιδιώκοντας να χαρτογραφήσει την υφιστάμενη κατάσταση, προχώρησε σε λεπτομερή καταγραφή της δραστηριότητας στην Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας. Τα ευρήματα είναι αποκαλυπτικά:

• Σε ένα σύνολο 288 φαρμακείων που λειτουργούν στην περιοχή, μόλις τέσσερα (4) έχουν εκτελέσει συνταγές ΦΥΚ μέσω της πλατφόρμας από τις 16 Φεβρουαρίου 2026.
• Η εφαρμογή του συστήματος στην πράξη χαρακτηρίζεται ως «εξαιρετικά περιορισμένη», με το δείγμα να θεωρείται αντιπροσωπευτικό για το σύνολο της επικράτειας.

Σύμφωνα με πληροφορίες από φαρμακευτικούς συλλόγους ανά την Ελλάδα, η ίδια υποτονική εικόνα καταγράφεται πανελλαδικά, γεγονός που υποδηλώνει ότι δεν πρόκειται για τοπική ιδιαιτερότητα, αλλά για δομική αδυναμία του νέου εγχειρήματος.

Η ψηφιακή γραφειοκρατία ως εμπόδιο στην πρόσβαση

Παρά τον στόχο της «αποσυμφόρησης», η νέα διαδικασία φαίνεται να καθιστά την πρόσβαση στη θεραπεία πιο σύνθετη και ενεργοβόρα για τον ασθενή. Το υφιστάμενο μοντέλο απαιτεί:

1. Αυτοπρόσωπη ψηφιακή διαχείριση: Ο ασθενής πρέπει να εισέλθει στην πλατφόρμα με κωδικούς Taxisnet.
2. Πολλαπλά στάδια: Επιλογή τρόπου διάθεσης, επιλογή συγκεκριμένου φαρμακείου και χειροκίνητη ενεργοποίηση της διακίνησης.
3. Εκτεθειμένα προσωπικά δεδομένα: Ασθενείς που δεν διαθέτουν ψηφιακές δεξιότητες αναγκάζονται να κοινοποιούν τους προσωπικούς τους κωδικούς σε τρίτους, εγείροντας ζητήματα ασφάλειας και ιδιωτικότητας.

Η αντίφαση είναι έκδηλη: Ενώ στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ η συνταγή εκτελείται άμεσα, στα φαρμακεία της κοινότητας ο ασθενής εγκλωβίζεται σε μια δαιδαλώδη διαδικασία πιστοποίησης.

Ένα μοντέλο διακίνησης «εκτός αγοράς»

Ο Φαρμακευτικός Σύλλογος Λάρισας κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τη μετατροπή των φαρμακείων σε απλά «σημεία παραλαβής». Στο νέο σχήμα, τα φαρμακεία της γειτονιάς:

• Δεν έχουν ιδιοκτησία επί του φαρμάκου.
• Παρακάμπτονται από την παραδοσιακή αλυσίδα (φαρμακαποθήκες), καθώς δεν προβλέπεται τοπική αποθεματοποίηση.
• Ανταγωνίζονται τις εταιρείες ταχυμεταφορών, οι οποίες παραδίδουν φάρμακα κατ’ οίκον, υποβαθμίζοντας τον ρόλο του φαρμακοποιού ως συμβούλου υγείας και επιστημονικού υπευθύνου για τη διάθεση του σκευάσματος.

Η στρατηγική μετατόπισης του κόστους προς τον πολίτη

Το ζήτημα των ΦΥΚ αναλύεται ως μέρος μιας ευρύτερης φαρμακευτικής πολιτικής που φαίνεται να επιβαρύνει τον ασφαλισμένο. Οι νέοι περιορισμοί στη συνταγογράφηση και η τάση εξόδου φαρμάκων από τη λίστα αποζημίωσης οδηγούν σε μια σταδιακή ιδιωτικοποίηση της φαρμακευτικής δαπάνης.

Την ίδια στιγμή, η πίεση προς τα ανεξάρτητα φαρμακεία αυξάνεται, απειλώντας τη βιωσιμότητα της βασικής δομής της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στην Ελλάδα.

Συμπέρασμα: Ανάγκη για λύσεις ουσίας και όχι επικοινωνίας

Έναν μήνα μετά, η πραγματικότητα επιβεβαιώνει ότι η μεταρρύθμιση στη διάθεση των Φαρμάκων Υψηλού Κόστους παραμένει «κενό γράμμα» για τη μεγάλη πλειονότητα των ασθενών. Ο Φαρμακευτικός Σύλλογος Λάρισας τονίζει ότι η υγεία δεν μπορεί να υπηρετείται με επικοινωνιακές εξαγγελίες, αλλά απαιτεί λύσεις που λειτουργούν στην καθημερινότητα.

Η ανάγκη για μια διεκδικητική εκπροσώπηση του κλάδου παραμένει επιτακτική, προκειμένου να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη πρόσβαση των ασθενών στη θεραπεία και η θωράκιση του κοινωνικού ρόλου του φαρμακείου της κοινότητας.

Συγκεκριμένα επί συνόλου 132 ψηφισάντων, υπέρ του ψηφίσματος τάχθηκαν 99 εκλέκτορες, 28 ψήφισαν όχι, ενώ υπήρχαν και 5 λευκά.

Οι φαρμακοποιοί στο πλευρό των ασθενών για τα ΦΥΚ

Τα Φάρμακα Υψηλού Κόστους είναι σκευάσματα που απευθύνονται σε ασθενείς με σοβαρές ή χρόνιες παθήσεις, όπως ογκολογικά νοσήματα και σκλήρυνση κατά πλάκας. Η διάθεσή τους γινόταν κυρίως από τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ, με στόχο τον έλεγχο του κόστους και τη διασφάλιση της ορθής χορήγησής τους. Ωστόσο, η συγκέντρωση της διάθεσης σε περιορισμένα σημεία προκάλεσε προβλήματα προσβασιμότητας και ταλαιπωρία για τους ασθενείς, ιδιαίτερα σε απομακρυσμένες περιοχές.

Το 2020, ξεκίνησε πιλοτικά η διάθεση ορισμένων ΦΥΚ από ιδιωτικά φαρμακεία, με σκοπό την αποσυμφόρηση των φαρμακείων του ΕΟΠΥΥ και τη βελτίωση της εξυπηρέτησης των ασθενών. Η πρωτοβουλία αυτή επεκτάθηκε σταδιακά, με στόχο τη διευκόλυνση των ασθενών και την ενίσχυση του ρόλου των ιδιωτικών φαρμακείων στο σύστημα υγείας.

Πρόσφατες Εξελίξεις

Η Γενική Συνέλευση του ΠΦΣ στις 10 Μαΐου 2025 ανέδειξε την ανάγκη για περαιτέρω ενίσχυση της διάθεσης των ΦΥΚ από τα ιδιωτικά φαρμακεία. Οι φαρμακοποιοί τόνισαν ότι η αποκλειστική διάθεση από τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ προκαλεί ανισότητες στην πρόσβαση και ταλαιπωρία για τους ασθενείς. Επιπλέον, εξέφρασαν ανησυχίες για την πρακτική της κατ’ οίκον διανομής των ΦΥΚ μέσω courier, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει το νομικό πλαίσιο και υποβαθμίζει τον ρόλο του φαρμακοποιού.

Το υπουργείο Υγείας έχει εκφράσει τη βούλησή του να επεκτείνει τη διάθεση των ΦΥΚ από τα ιδιωτικά φαρμακεία, αναγνωρίζοντας τα προβλήματα που προκαλεί η συγκέντρωση της διάθεσης σε περιορισμένα σημεία. Ωστόσο, η υλοποίηση αυτής της πολιτικής απαιτεί τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων και την επίλυση ζητημάτων που σχετίζονται με τη χρηματοδότηση, την ασφάλεια και την ποιότητα της διανομής.

Το ψήφισμα της ΓΣ του ΠΦΣ στις 10 Μαΐου 2025

Αναλυτικά, η Γενική Συνέλευση του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου, το Σάββατο 10 Μαΐου, αποφάσισε τα εξής:

1.      Αποδοχή της πρότασης του υπουργείου Υγείας για τη διάθεση Φαρμάκων Υψηλού Κόστους (ΦΥΚ) από τα ιδιωτικά φαρμακεία με την αμοιβή των 20 ευρώ + ΦΠΑ ανά συνταγή.

2.      Θεωρεί επιβεβλημένο η Επιτροπή του υπουργείου, η οποία συγκροτήθηκε από υπηρεσιακούς παράγοντες, να θεσπίσει εφεξής με αυστηρά επιστημονικά και φαρμακευτικά κριτήρια και σε συνεργασία με τον ΠΦΣ τους όρους ένταξης των φαρμάκων στον κατάλογο των ΦΥΚ. Αυτό θα επιτρέψει την άμεση απένταξη από τη λίστα των ΦΥΚ, φαρμάκων τα οποία θα διατίθενται μέσω των ιδιωτικών φαρμακείων, με την εκτέλεση συνταγών στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης (ΣΗΣ) όπως ισχύει και για τα υπόλοιπα φάρμακα.

3.      Εκφράζει την πάγια θέση ότι, σταδιακά και σε βάθος χρόνου, θα πρέπει να δοθεί η δυνατότητα διάθεσης όλων των θεραπευτικών κατηγοριών των ΦΥΚ από τα φαρμακεία της χώρας προς όλους τους ασφαλισμένους, ώστε να εξαλειφθούν φαινόμενα άνισης πρόσβασης και διακρίσεων μεταξύ των ασθενών και της διασφάλισης του δικαιώματος της ελεύθερης επιλογής και της απρόσκοπτης πρόσβασης στη θεραπεία τους.

4.      Αντιτίθεται κατηγορηματικά στη διανομή των ΦΥΚ με courier κατ’ οίκον, καθώς καταργείται το «δια χειρός φαρμακοποιού» και παραβιάζεται το νομικό πλαίσιο διάθεσης των φαρμάκων στους ασθενείς. Αναμένεται η σχετική απόφαση του ΣτΕ, η οποία εκτιμούν οι φαρμακοποιοί ότι θα δικαιώσει τη θέση τους.

5.      Ζητά τη δυνατότητα ισότιμης συμμετοχής όλων των φαρμακείων, θεσπίζοντας πλαφόν στη διάθεση των ΦΥΚ ανά φαρμακείο.

6.      Τονίζει την ανάγκη να συμπεριληφθούν και οι συνεταιριστικές φαρμακαποθήκες στο δίκτυο διανομής των ΦΥΚ ώστε να εξασφαλίζεται ο εφοδιασμός όλων των φαρμακείων της χώρας με άμεσο τρόπο, διασφαλίζοντας όλους τους ποιοτικούς όρους διακίνησης.

Ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος ζητά την άμεση ανταπόκριση του υπουργείου Υγείας στα παραπάνω σημεία, προκειμένου να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη πρόσβαση του ασθενή στη θεραπευτική του αγωγή.

Η διάθεση των Φαρμάκων Υψηλού Κόστους αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για την υγειονομική πολιτική της χώρας. Η ενίσχυση του ρόλου των ιδιωτικών φαρμακείων στη διανομή τους μπορεί να συμβάλει στην αποσυμφόρηση των φαρμακείων του ΕΟΠΥΥ και στη βελτίωση της εξυπηρέτησης των ασθενών. Ωστόσο, απαιτείται προσεκτικός σχεδιασμός και συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων για την εξασφάλιση της ασφάλειας, της ποιότητας και της ισότητας στην πρόσβαση στα φάρμακα.