«Οι συζητήσεις που προηγήθηκαν ήταν εξαιρετικά ουσιαστικές και γόνιμες καλλιεργώντας το έδαφος για την περαιτέρω ανάπτυξη νέων συνεργασιών, αλλά και τη σύσφιξη των παραγωγικών δυνάμεων μεταξύ των δύο χωρών για καινούργιες επενδύσεις και συμπράξεις. Με άλλα λόγια, για ένα ακόμα πιο φιλόδοξο κεφάλαιο στην ελληνογαλλική συμπόρευση σε πολλούς και διαφορετικούς τομείς. Η φιλία μεταξύ Ελλάδος και Γαλλίας έχει, άλλωστε, θεμελιωθεί σε πανίσχυρες βάσεις, σε σχέσεις αμοιβαίας εμπιστοσύνης με ιστορικό βάθος, αλλά και σε μια κοινή ευρωπαϊκή συνείδηση, η οποία σφυρηλατήθηκε σε κρίσιμες στιγμές της ιστορίας με τη γαλλική πολιτική σκέψη να αξιολογεί διαχρονικά τη χώρα μας ως αναπόσπαστο μέρος της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής», τόνισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά τον χαιρετισμό του στο πλαίσιο του Ελληνο-Γαλλικού Οικονομικού Φόρουμ, που διοργανώνουν ο ΣΕΒ και το Ελληνογαλλικό Εμπορικό & Βιομηχανικό Επιμελητήριο στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

Έκανε ειδική αναφορά στη συμβολή της Γαλλίας για την εισδοχή της Ελλάδας ως δέκατο μέλος στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα το 1981, εκφράζοντας ευγνωμοσύνη για μια στήριξη που άλλαξε, όπως είπε, τη μοίρα της σύγχρονης Ελλάδας.

Υπογράμμισε την ιστορική εγγύτητα που βρήκε, όπως είπε, την πιο ισχυρή της έκφραση στη συμφωνία στρατηγικής εταιρικής σχέσης που υπεγράφη στο Παρίσι το 2021, λίγους μήνες πριν ξεκινήσει ο πόλεμος στην Ουκρανία. «Μια συμφωνία ορόσημο, την αναβάθμιση της οποίας αποφασίσαμε σήμερα με τον Πρόεδρο Μακρόν. Θα έλεγα λοιπόν ότι τα δύο κράτη βρίσκονται σήμερα πιο κοντά από ποτέ, πολιτικά, στρατηγικά, οικονομικά, εκπαιδευτικά, πολιτισμικά. Θα έλεγα μάλιστα ότι αυτό το μοντέλο συνεργασίας αποτελεί ίσως το πιο προωθημένο σχήμα στρατηγικής σχέσης που έχει αναπτύξει η Ελλάδα με οποιοδήποτε μέλος της ΕΕ». Κάτι που έχει κρίσιμη, αλλά και επίκαιρη σημασία λόγω της συγκυρίας που διερχόμαστε.

Επανέλαβε ότι η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας αποτελεί προϋπόθεση για να μπορέσουμε να συντηρήσουμε το γενναιόδωρο κοινωνικό μοντέλο, το οποίο τελικά μας διακρίνει από άλλες περιοχές του πλανήτη.

«Η ελληνογαλλική συνεργασία μπορεί να λειτουργήσει ουσιαστικά ως ένα πρότυπο για τους τρόπους με τους οποίους θα μπορούσε συνολικά η Ευρώπη να κινηθεί», είπε.

Πρόσθεσε ότι οι κρίσεις που διανύουμε είναι πολλές, αλλά μέσα από αυτές αναδύονται και νέες ευκαιρίες και υπογράμμισε τη σημασία της κοινής δράσης.

Αναφέρθηκε στη σημασία του να εκφράζεται έμπρακτα η αλληλεγγύη και τόνισε ότι «η συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα δεν είναι πια μια θεωρητική συζήτηση για το μέλλον. Είναι μία άμεση γεωπολιτική αναγκαιότητα».

Ο πρωθυπουργός είπε, επίσης, ότι «η ελληνογαλλική συνεργασία πρέπει να προχωρήσει και προχωράει και πέραν από την παραδοσιακή σχέση πωλητή-προμηθευτή σε μία λογική πια ουσιαστικής συμπαραγωγής, μία διαδικασία η οποία θα συνδέσει το ελληνικό και το γαλλικό οικοσύστημα σε πολλά διαφορετικά επίπεδα». Η έμφασή μας πρέπει να στραφεί πολύ περισσότερο σε τομείς αιχμής όπως η κυβερνοάμυνα, τα μη-επανδρωμένα συστήματα, η άμυνα απέναντι στα μη-επανδρωμένα συστήματα», τόνισε κάνοντας αναφορά στο σύστημα Κένταυρος.

Υπογράμμισε για άλλη μια φορά την ανάγκη βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, «μία προτεραιότητα η οποία γίνεται αναγκαιότητα».

Ο πρωθυπουργός έκλεισε τον χαιρετισμό του με μία ακόμη σημαντική κοινή προτεραιότητα όπως είπε «η οποία αφορά τη χρηματοδότηση των πολύ φιλόδοξων προθέσεων τις οποίες η Ευρώπη έχει αναπτύξει είτε μιλάμε για το επίπεδο της άμυνας, είτε για το επίπεδο της ανταγωνιστικότητας, είτε μιλάμε για το επίπεδο της κλιματικής κρίσης. Η διάγνωση έχει γίνει απ’ όλους μας. Έγινε πρώτα απ’ όλα από τον Μάριο Ντράγκι και τον Ενρίκο Λέτα, στις ενδιαφέρουσες μελέτες που έκαναν. Ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε. Ξέρουμε ότι χρειαζόμαστε λιγότερη γραφειοκρατία κι ένα απλούστερο ρυθμιστικό πλαίσιο. Ξέρουμε ότι πρέπει να ολοκληρώσουμε το συντομότερο δυνατόν την ένωση αποταμιεύσεων και επενδύσεων, ξέρουμε ότι πρέπει να επενδύσουμε στο ανθρώπινο δυναμικό μας και να αξιολογήσουμε πια πώς η εκπαίδευση και η κατάρτιση συνδέονται με τις ραγδαίες αλλαγές στην αγορά εργασίας». Και «ξέρουμε επίσης ότι πρέπει να κάνουμε πραγματικά βήματα, ώστε να αποκτήσουμε επιτέλους μία ενιαία ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας», τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

«Αυτό για το οποίο μπορώ να σας διαβεβαιώσω είναι ότι η Ελλάδα και η Γαλλία, η Γαλλία και η Ελλάδα είναι απολύτως ευθυγραμμισμένες σε αυτή την προσπάθεια και είναι πραγματικά μεγάλη η χαρά μου να υποδέχομαι σήμερα τον Πρόεδρο Μακρόν στην Αθήνα σε μια πολύ σημαντική επίσκεψη μαζί με την αποστολή του, όχι μόνο για να υπογράψουμε τις σημαντικές συμφωνίες, τις οποίες υπογράψαμε, αλλά για να επιβεβαιώσουμε ότι πίσω από τα κείμενα, πίσω από τις αρχικές συμφωνίες υπάρχει κάτι πιο βαθύ. Υπάρχουν σχέσεις εκτίμησης αλλά και αγάπης μεταξύ των λαών μας και όπως είπατε χθες ότι η Γαλλία αγαπάει την Ελλάδα, σας διαβεβαιώνω ότι με τον ίδιο τρόπο και η Ελλάδα αγαπά τη Γαλλία».

Μακρόν: Συμφωνούμε σχεδόν στα πάντα

Στον δικό του χαιρετισμό στο πλαίσιο του Ελληνο-Γαλλικού Οικονομικού Φόρουμ, ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν είπε πως ό,τι ενώνει τις δυο χώρες το αποδεικνύει και αυτό το Φόρουμ.

Τόνισε ότι τα τελευταία χρόνια υπάρχει διμερής συνεργασία σε πολλά επίπεδα, ενώ οι μέχρι τώρα συμφωνίες μας ενθαρρύνουν να προχωρήσουμε περαιτέρω. Αναφέρθηκε στις επιτυχίες της Ελλάδας σε οικονομικό και πολιτικό επίπεδο μετά την κρίση που διήλθε, καθώς και ότι η Γαλλία ήταν πάντα στο πλευρό της χώρας μας απέναντι σε ένα ασύμμετρο σοκ, με το οποίο ήρθε αντιμέτωπη και χρειάστηκε να κάνει πολύ δυνατές και θαρραλέες μεταρρυθμίσεις. Ειδική αναφορά έκανε στην ανάπτυξη που ξεπέρασε τον μέσο όρο της ΕΕ και τη σημαντική πτώση της ανεργίας.

«Πραγματικά ένα υπόδειγμα, ένα μοντέλο οικονομικής προόδου είναι η χώρα σας», τόνισε, απευθυνόμενος όπως είπε στους επενδυτές και προσθέτοντας ότι η πρόσφατη εκλογή του Κυριάκου Πιερρακάκη ως προέδρου του Eurogroup έρχεται να επιβεβαιώσει, να επισφραγίσει αυτή την εμπιστοσύνη προς την Ελλάδα.

Υπογράμμισε την ισχυροποίηση των διμερών σχέσεων και συνεργασιών, είπε ότι πάνω από 200 γαλλικές επιχειρήσεις με περισσότερους από 17.000 εργαζόμενους βρίσκονται στην Ελλάδα, οι επενδύσεις εδώ και δέκα χρόνια συνεχώς αυξάνονται ξεπερνώντας τα 2 δισ ευρώ, ενώ σημαντική είναι και η συνεργασία στους τομείς της άμυνας, της τεχνητής νοημοσύνης, στις ψηφιακές υποδομές, στις ΑΠΕ με αιολικά πάρκα,… Όλες αυτές οι επενδύσεις, όλες αυτές οι επιτυχίες σηματοδοτούν αυτή την ανοδική πορεία και την επιβεβαιώνουν, αλλά δεν είμαστε στο επίπεδο των επενδύσεων που θα έπρεπε να έχουμε δεδομένης της ασφάλειας και της οικονομικής ιστορίας που ‘γράψαμε’ τα τελευταία χρόνια».

«Είμαι πεπεισμένος ότι μπορούμε να κάνουμε πολλά και σίγουρα πολλά περισσότερα απ’ όσα μέχρι στιγμής έχουμε καταφέρει», είπε χαρακτηριστικά.

Μιλώντας για τις γεωπολιτικές προκλήσεις και τις γεωοικονομικές αντιπαραθέσεις που δημιουργούν εντάσεις ο Πρόεδρος Μακρόν τόνισε ότι οι δύο χώρες μας διέπονται από γεωπραγματισμό. Δηλαδή υπεραμυνόμαστε ενός οράματος που δεν είναι συγκρουσιακό ούτε έναντι της Κίνας, ούτε με τις ΗΠΑ. Απλώς θέλει να ενισχύσει την ανεξαρτησία της Ευρώπης, την ανεξαρτησία των χωρών μας, στην άμυνα, στις νέες τεχνολογίες, στα οικονομικά και ταυτοχρόνως θέλουμε να φτιάξουμε εταιρικές σχέσεις και καινούργια σχήματα με άλλες χώρες». Τόνισε ότι Ελλάδα και Γαλλία σε αυτόν τον νέο, διαγώνιο άξονα που ονομάζεται IMEC, έχουν μία πολύ κεντρική θέση και λειτουργούν ως κινητήριες δυνάμεις του.

Ο Γάλλος Πρόεδρος τόνισε τη σημασία του να γίνει η Ευρώπη πιο ανταγωνιστική γιατί δεν μπορεί να έχει πιθανότητες όταν είναι πιο ακριβή και πιο αργή από τους άλλους.

Υπογράμμισε, επίσης, τη σημασία της προστασίας των ευρωπαϊκών αξιών, της διαφοροποίησής μας μέσω εταιρικών σχημάτων και συνεργασιών, αλλά και της ενίσχυσης των επενδύσεων. «Ουσιαστικά η μάχη δίνεται τώρα. Η λέξη-κλειδί είναι η επιτάχυνση» πρόσθεσε και είπε ότι και οι δύο χώρες θα υπεραμυνθούν ενός πολύ φιλόδοξου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού για τις δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις. Προέτρεψε, επίσης, ως Ευρωπαίοι να ξαναδιαβάσουμε την Καρτεσιανή σκέψη. «Οπότε ας πιστέψουμε στον εαυτό μας, ας συνεχίσουμε την προσπάθειά μας προς τα μπροστά και ζήτω η φιλία Ελλάδας – Γαλλίας».

Στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών (22–25 Απριλίου), η συζήτηση εστίασε τόσο στις αδυναμίες του σημερινού κειμένου όσο και στην κατεύθυνση των αλλαγών, με κοινό παρονομαστή την ανάγκη προσαρμογής σε ένα περιβάλλον που μεταβάλλεται ταχύτατα.

Ο Στέλιος Κουτνατζής, Γενικός Γραμματέας του Πρωθυπουργού, σημείωσε ότι «έχουμε μια εξαιρετικά βαριά διαδικασία αναθεώρησης, την πιο βαριά στην Ευρώπη», κάτι που, όπως εξήγησε, οδηγεί συχνά σε ευρύτερες παρεμβάσεις: «Όταν έχουμε αυτή τη δυνατότητα, προσπαθούμε να αλλάξουμε ό,τι περισσότερο μπορούμε». Αναγνώρισε ότι, παρά τη διαχρονική επιτυχία του Συντάγματος του 1975, «σε μια σειρά από διατάξεις χαρακτηρίζεται από αναχρονισμούς», ενώ έκανε λόγο και για «ένα εξαιρετικά φλύαρο» και σε σημαντικό βαθμό «συμβολικό» κείμενο. Ο Ευριπίδης Στυλιανίδης, βουλευτής Ροδόπης και πρώην υπουργός, υπογράμμισε ότι «αυτό το Σύνταγμα μας πήγε μισό αιώνα και μας πήγε με επιτυχία», επισημαίνοντας ωστόσο την ανάγκη προσαρμογής του στις νέες συνθήκες. Όπως ανέφερε, «έχουμε τρεις παράλληλες έννομες τάξεις: την εσωτερική, το Διεθνές Δίκαιο και το Ευρωπαϊκό Δίκαιο», ενώ πρόσθεσε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δημιουργεί ένα εντελώς νέο πεδίο προκλήσεων. Τόνισε, επίσης, ότι «η αναθεωρητική διαδικασία δεν είναι μια αντιπαράθεση της κυβέρνησης με την αντιπολίτευση».

Τα κριτήρια

Από την πλευρά του, ο Χάρης Παμπούκης, καθηγητής Νομικής και πρώην υπουργός Επικρατείας, έθεσε τα βασικά κριτήρια της αναθεώρησης, επισημαίνοντας ότι «πρέπει να έχει σαφή και λιτή στοχοθεσία» και να στηρίζεται σε «πολιτική και κοινωνική ωριμότητα». Όπως σημείωσε, «υπάρχουν 20 διατάξεις οι οποίες μπορούν εύκολα να απαλειφθούν από το Σύνταγμα».

Ο Παναγιώτης Δουδωνής, βουλευτής Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, υποστήριξε ότι «η αναθεώρηση ενός Συντάγματος δεν οφείλεται στην ηλικία του, αλλά στη συνταγματική πρακτική», αναδεικνύοντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα δυσλειτουργίας το άρθρο 86. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι «το πρόβλημα της χώρας δεν είναι συνταγματικό, πιθανότατα δεν θα είναι ούτε και η λύση συνταγματική».

Ο Σπύρος Βλαχόπουλος, καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του ΕΚΠΑ, τόνισε ότι «το συνταγματικό κείμενο από μόνο του δεν λύνει τα προβλήματα», επισημαίνοντας την ανάγκη παρεμβάσεων σε κρίσιμα πεδία, όπως το άρθρο 86 και η λειτουργία της Δικαιοσύνης. Υπογράμμισε, μάλιστα, ότι «είμαστε από τις λίγες ευρωπαϊκές χώρες που δεν διαθέτουν συνταγματικό δικαστήριο».

Τη συζήτηση συντόνισε ο Ιωάννης Πρετεντέρης, εκδότης, «Το Βήμα».

Στη συνέχεια αναφέρθηκε σε δύο σημαντικούς καταλύτες: την επιστροφή του Χρηματιστηρίου στις Αναπτυγμένες Αγορές, σημειώνοντας ότι μέσα στις επόμενες ημέρες αναμένονται εξελίξεις και από τον τέταρτο οίκο, τον Stoxx, καθώς και την ενσωμάτωση της Αθήνας στην πλατφόρμα της Euronext, με χρονικό ορίζοντα για τη μετάβαση στο κοινό βιβλίο παραγγελιών τον Ιούνιο του 2027.
«Μέχρι πρότινος ήμασταν στον “παράδρομο” και τώρα είμαστε στον “κεντρικό δρόμο”», κατέληξε ο κ. Κοντόπουλος.

Οι προοπτικές της εγχώριας κεφαλαιαγοράς, τα συγκριτικά πλεονεκτήματα, αλλά και οι αδυναμίες, της Ελλάδας, τέθηκαν στο επίκεντρο συζήτησης, η οποία διεξήχθη στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών.

Ο κ. Τάσος Αναστασάτος, Επικεφαλής Οικονομολόγος Eurobank & Πρόεδρος, Steering Committee of Economic Analysis, Ελληνική Ένωσης Τραπεζών, Ελλάδα, παρατήρησε ότι παρά τη σημαντική σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ, στους δείκτες της παραγωγικότητας δεν είχαμε αντίστοιχη βελτίωση. Όπως τόνισε, γι’ αυτό ευθύνεται ο ρυθμός αύξησης των επενδύσεων, ο οποίος προς το παρόν δεν είναι σε θέση να ανακτήσει τις απώλειες της κρίσης. Έτσι, ο στόχος των επόμενων ετών είναι η περαιτέρω μεγέθυνση των επενδύσεων, η ισορροπία στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο είναι ελλειμματικό, αλλά και ένα μίγμα εξειδικεύσεων, το οποίο θα καταστήσει τη χώρα πιο ελκυστική στις επενδύσεις.

«Πρέπει να διορθώσουμε τη διαρθρωτική ανταγωνιστικότητα», επεσήμανε, αναγνωρίζοντας ότι πρόκειται για μια σύνθετη πρόκληση που απαιτεί σημαντική προσπάθεια. Τόνισε ακόμη ότι οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις έχουν μακροπρόθεσμα οφέλη για το σύνολο της οικονομίας, αλλά συνεπάγονται και βραχυπρόθεσμο κόστος για συγκεκριμένες ομάδες, υπογραμμίζοντας πως η πρόοδος προϋποθέτει την επίτευξη ευρύτερης πολιτικής συναίνεσης.

O κ. Νίκος Σαλακάς, Chief of Corporate Center & General Counsel, Alpha Bank, Ελλάδα, εστίασε στις Συγχωνεύσεις & Εξαγορές, καθώς αποτελούν το «κλειδί» προκειμένου να ανακτήσουμε το χαμένο έδαφος των προηγούμενων ετών, όπως είπε.

 «Τα τελευταία χρόνια έχουμε καλή οικονομική επίδοση, αλλά έχουμε επιστρέψει απλώς στα επίπεδα του 2008, ενώ ο υπόλοιπος κόσμος έχει προχωρήσει και πρέπει να τον καλύψουμε. Για αυτό απαιτείται πρόοδος στις συγχωνεύσεις και εξαγορές. Παράλληλα, είναι σημαντικό η χώρα να διατηρηθεί σε τροχιά ανάπτυξης, κάτι που προϋποθέτει ανθεκτικές και ισχυρές τράπεζες», πρόσθεσε, ενώ υπογράμμισε ότι «γι’ αυτό χρειαζόμαστε πρόοδο στην ατζέντα των Συγχωνεύσεων & Εξαγορών». Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στα τελευταία deals της Alpha Bank, η οποία μόνο φέτος έχει προχωρήσει σε τρεις εξαγορές, αλλά και στις μεγάλες χρηματοδοτήσεις της Alpha Bank, όπως αυτή του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, οι οποίες συνεχίζουν να στηρίζουν την ελληνική οικονομία και τα σχέδια των επιχειρήσεων. Τέλος, ο κ. Σαλακάς υπογράμμισε τη σημασία να διατηρηθεί η χώρα σε τροχιά ανάπτυξης, κάτι για το οποίο θα απαιτηθούν ανθεκτικές και ισχυρές τράπεζες.

Στη συζήτηση με θέμα «Στρατηγική Μετανάστευσης σε μια Εποχή Πίεσης», όπου αποτυπώθηκε η μετατόπιση του ευρωπαϊκού αφηγήματος από τις πολιτικές διαχείρισης προς τις πολιτικές αποτροπής και ελέγχου, συμμετείχαν ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, ο υπουργός Εσωτερικών της Αυστρίας, Γκέρχαρντ Κάρνερ αλλά και ο Νικόλας Ιωαννίδης, υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας της Κύπρου. 

Οι τοποθετήσεις των τριών ομιλητών συνέκλιναν σε μια κοινή διαπίστωση πως το ευρωπαϊκό μεταναστευτικό σύστημα βρίσκεται σε φάση αναπροσαρμογής, εγκαταλείποντας σταδιακά τις πιο «ήπιες» προσεγγίσεις της προηγούμενης δεκαετίας και υιοθετώντας μια αυστηρότερη, πιο ρεαλιστική και εργαλειακή στρατηγική. Η έμφαση μετατοπίζεται από την παθητική διαχείριση των ροών στην ενεργή αποτροπή τους, από την εκ των υστέρων ένταξη στην εκ των προτέρων επιλογή, και από την εσωτερική διαχείριση στην εξωτερικοποίηση της πολιτικής μέσω συνεργασιών με τρίτες χώρες.

Όπως διατυπώθηκε από τους συμετέχοντες στο πάνελ, κοινός παρονομαστής των παρεμβάσεων αποτελεί ο σαφής διαχωρισμός μεταξύ νόμιμης και παράνομης μετανάστευσης, με τους ομιλητές να υπογραμμίζουν ότι η σύγχυση των δύο υπήρξε καθοριστικός παράγοντας επιδείνωσης του φαινομένου. Παράλληλα, αναδεικνύεται η ανάγκη σύνδεσης της νόμιμης μετανάστευσης με τις πραγματικές ανάγκες των οικονομιών, μέσα από ελεγχόμενα και θεσμοθετημένα κανάλια, καθώς και η ενίσχυση των μηχανισμών επιστροφών για όσους δεν δικαιούνται διεθνή προστασία.

Τονίστηκε επίσης ότι ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην αποδόμηση των δικτύων διακίνησης, με την αποτροπή να παρουσιάζεται ως αναπόσπαστο στοιχείο της μεταναστευτικής πολιτικής. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πρόταση για δημιουργία κέντρων επιστροφών εκτός ΕΕ, καθώς και η ενίσχυση της συνεργασίας με τρίτες χώρες, οι οποίες καλούνται να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο τόσο στην ανάσχεση των ροών όσο και στην επανένταξη των επιστρεφόμενων.
Οι τοποθετήσεις των τριών ομιλητών: 

Θάνος Πλεύρης: Σκληρότερη γραμμή στο μεταναστευτικό

Για τη νέα κατεύθυνση της Ευρώπης στο μεταναστευτικό: Η παράνομη μετανάστευση είναι πρόβλημα και δεν μπορεί να αποτελεί λύση για κανένα ζήτημα. Η στόχευση της Ευρώπης πλέον είναι να περιορίσει τις ροές, να καταστήσει τις επιστροφές προτεραιότητα και να καταστήσει σαφές ότι η μόνη δυνατότητα για να έρθει κάποιος στην Ευρώπη είναι η νόμιμη οδός και τα νόμιμα κανάλια. Δεν θέλουμε τα κυκλώματα των διακινητών να καθορίζουν ποιος θα εισέρχεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Για την αντιμετώπιση στην έλλειψη εργατικών χεριών: Πρέπει να αποσυνδέσουμε πλήρως τη νόμιμη από την παράνομη μετανάστευση. Επιδιώκουμε διμερείς συμφωνίες με χώρες των οποίων το μεταναστευτικό δυναμικό σέβεται τις αρχές και τις αξίες της Ευρώπης. Δεν πρέπει να εθελοτυφλούμε: το μεταναστευτικό πρόβλημα γιγαντώθηκε όταν οι ροές συνδέθηκαν με χώρες που δεν ήθελαν να προσαρμοστούν στον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής, αλλά ήθελαν να μεταφέρουν στην Ευρώπη το στοιχείο του θρησκευτικού φονταμενταλισμού. 

Για το μοντέλο ένταξης για όσους λαμβάνουν άσυλο: Τέρμα η λογική ότι κάποιος θα ζει με επιδόματα που πληρώνουν οι Έλληνες και οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι. Όποιος λαμβάνει άσυλο, ενημερώνεται από την πρώτη μέρα ότι δεν έχει πλέον καμία κρατική παροχή, αλλά του δίνεται η δυνατότητα να εργαστεί. Συνδέουμε τους πρόσφυγες απευθείας με τις ανάγκες της αγοράς, όπως στην αγροτική παραγωγή, τον τουρισμό και τις κατασκευές. Αν κάποιος αρνείται να εργαστεί, δεν θα έχει καμία υποστήριξη.

Για όσους δεν δικαιούνται άσυλο αλλά αρνούνται να επιστρέψουν: Στρατηγική μας είναι η δημιουργία κέντρων επιστροφών (Return Hubs) εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όταν απορρίπτεται το άσυλο και ο μετανάστης δεν συνεργάζεται για την επιστροφή του, θα μεταφέρεται σε κέντρα εκτός ΕΕ σε συνεργασία με ασφαλείς τρίτες χώρες. Με αυτόν τον τρόπο, ο παράνομος μετανάστης χάνει το πλεονέκτημα να «εκβιάζει» τη χώρα υποδοχής με την παραμονή του και υποχρεώνεται να συμμορφωθεί με τις αποφάσεις επιστροφής.

Για τη φύλαξη των συνόρων και τις ροές από την Τουρκία: Η προστασία των συνόρων εμπεριέχει αναγκαστικά και την αποτροπή. Οι βάρκες πρέπει να σταματάνε. Όποιος ξεκινά από μια χώρα όπως η Τουρκία, όπου δεν κινδυνεύει, δεν μπορεί να επιβάλλει την παρουσία του στην Ελλάδα. Θα λάβουμε κάθε αναγκαίο μέτρο για να προστατεύσουμε τα σύνορά μας. Η Ευρώπη πλέον αντιλαμβάνεται ότι η ασφάλεια των συνόρων είναι η πρώτη γραμμή άμυνας του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής.

Για την έως τώρα ευρωπαϊκή πολιτική: Οι ήπιες πολιτικές απέτυχαν. Οι σκληρές τώρα δοκιμάζονται. Η αντίληψη ότι μπορούμε να εντάξουμε απεριόριστους πληθυσμούς χωρίς έλεγχο κατέρρευσε. Σήμερα η Ευρώπη περνά σε μια άλλη φάση, πιο ρεαλιστική, όπου η ασφάλεια των πολιτών της και η προστασία των συνόρων της τίθενται σε πρώτη προτεραιότητα. Συνεργαζόμαστε στενά με χώρες όπως η Αυστρία και η Κύπρος για να επιβάλλουμε αυτή τη νέα, αυστηρή αλλά δίκαιη ατζέντα.

Υπογράμμισε ότι η διαδικασία συνταγογράφησης καθορίζεται ουσιαστικά από τους γιατρούς, ενώ το κράτος είναι υποχρεωμένο να καλύπτει τις θεραπείες που συνταγογραφούνται. 
Αναφερόμενος στη διαχείριση της φαρμακευτικής δαπάνης, περιέγραψε πρακτικές που, όπως είπε, οδηγούν σε μετατόπιση κόστους εκτός κλειστών προϋπολογισμών μέσω νέων ενδείξεων φαρμάκων, με αποτέλεσμα την επιβάρυνση του συστήματος χωρίς αντίστοιχο δημοσιονομικό έλεγχο. Σε αυτό το πλαίσιο, απέρριψε την απλουστευτική απόδοση ευθυνών, σημειώνοντας ότι η πραγματικότητα είναι σύνθετη και συχνά παρερμηνεύεται.

Παράλληλα, αμφισβήτησε τον «μύθο» ότι η Ελλάδα δαπανά λιγότερα από άλλες ευρωπαϊκές χώρες για φάρμακα, υποστηρίζοντας ότι η χώρα βρίσκεται κοντά ή και πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο ως ποσοστό του ΑΕΠ. Τόνισε επίσης ότι η Ελλάδα παρέχει ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο πρόσβασης σε φαρμακευτικές θεραπείες, συχνά ταχύτερα και ευρύτερα από άλλα ευρωπαϊκά συστήματα υγείας, συμπεριλαμβανομένων των ογκολογικών θεραπειών και της κάλυψης των ανασφάλιστων.
Ο κ. Γεωργιάδης σημείωσε ότι η πρόκληση για το σύστημα υγείας είναι η εξισορρόπηση της πρόσβασης στην καινοτομία με τη δημοσιονομική βιωσιμότητα.

Ο υπουργός Υγείας αναφέρθηκε επίσης και στις έντονες διεθνείς πιέσεις που δέχεται η Ευρώπη στον τομέα της φαρμακευτικής πολιτικής, επισημαίνοντας ότι οι εξελίξεις σε ΗΠΑ και Ασία αναδιαμορφώνουν ριζικά το παγκόσμιο περιβάλλον της καινοτομίας και των επενδύσεων.

Όπως τόνισε, η Ευρωπαϊκή Ένωση αρχικά κινδύνευσε να υιοθετήσει ρυθμίσεις που θα υπονόμευαν την ελκυστικότητα της φαρμακευτικής καινοτομίας, κάτι που, όπως είπε, αποφεύχθηκε, με καθοριστική και την ελληνική συμβολή. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι παραμένουν ανοιχτές κρίσιμες προκλήσεις, όπως η ανάγκη αναθεώρησης ή αναβολής ευρωπαϊκών οδηγιών που ενδέχεται να εκτινάξουν το κόστος των φαρμάκων και να επηρεάσουν τη διαθεσιμότητά τους.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο yπουργός επεσήμανε ότι η ήπειρος έχει χάσει σημαντικό έδαφος στην έρευνα και ανάπτυξη νέων φαρμάκων σε σχέση με τις ΗΠΑ και την Κίνα, γεγονός που απαιτεί άμεση στρατηγική αναστροφή με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και την προσέλκυση επενδύσεων. Ενδεικτικά ανέφερε ότι στις αρχές του 2000 η Ευρώπη είχε σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής τα 2/3 των ερευνών και των εφευρέσεων νέων μορίων και ήταν πολύ μπροστά από την Κίνα και την Ινδία. Είκοσι πέντε  χρόνια μετά η Αμερική έχει φύγει περίπου 7 φορές πάνω από την Ευρώπη. Η δεύτερη είναι η Κίνα που είναι περίπου στα 2/3 της Αμερικής.  Δηλαδή η Ευρώπη έχει χάσει σε 25 χρόνια ένα τεράστιο μερίδιο στην παγκόσμια ανταγωνιστικότητα.

Από την πλευρά του ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ Ολύμπιος Παπαδημητρίου, αναφερόμενος στην φαρμακευτική πολιτική της Ελλάδας, σημείωσε ότι εκπρόσωποι της αγοράς αναγνωρίζουν μεν τις προσπάθειες που γίνονται, αλλά επισημαίνουν ότι η λογική των κλειστών προϋπολογισμών παραμένει μονομερής: το κράτος ορίζει τι θα δαπανήσει, χωρίς αντίστοιχη πρόβλεψη για το τι πραγματικά απαιτείται να καλυφθεί. Το αποτέλεσμα είναι αυξανόμενες επιστροφές (clawback), που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν σε επίπεδα μη βιώσιμα για επιμέρους φάρμακα, δημιουργώντας κίνδυνο απόσυρσης από την αγορά.

Την ίδια στιγμή, η πίεση αυξάνεται καθώς η καινοτομία επιταχύνεται και νέα, ακριβά φάρμακα εισέρχονται διαρκώς στο σύστημα. Οι όποιες μεταρρυθμίσεις βρίσκονται σε εξέλιξη εκτιμάται ότι θα χρειαστούν χρόνο για να αποδώσουν, ενώ η δαπάνη συνεχίζει να «τρέχει».

Αναφερόμενος στην ευρωπαϊκή φαρμακευτική πολιτική, τόνισε  ότι σε ένα περιβάλλον έντονου παγκόσμιου ανταγωνισμού, η Ευρώπη δείχνει να χάνει έδαφος στη μάχη της φαρμακευτικής καινοτομίας, με τις ΗΠΑ και -πλέον- την Κίνα να επιταχύνουν δυναμικά. Οι παρεμβάσεις στο πλαίσιο της αναθεώρησης της ευρωπαϊκής φαρμακευτικής νομοθεσίας, αν και απέτρεψαν τα χειρότερα, δεν φαίνεται να αρκούν για να αντιστρέψουν την πτωτική πορεία της ηπείρου, ανέφερε χαρακτηριστικά.
Τα στοιχεία είναι ενδεικτικά: η Κίνα έχει ήδη περάσει στη δεύτερη θέση παγκοσμίως στην ανάπτυξη νέων φαρμακευτικών μορίων, αφήνοντας την Ευρώπη τρίτη, ενώ προηγείται πλέον και σε επενδύσεις έρευνας και ανάπτυξης με 109 δισ. ευρώ, έναντι 71 δισ. των ΗΠΑ και μόλις 52 δισ. της Ευρώπης. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει μια σαφή απώλεια ανταγωνιστικότητας, χωρίς μέχρι στιγμής πειστική ευρωπαϊκή απάντηση.

Όπως ανέφερε, το μοντέλο της κοινωνικής αντιπαροχής βασίζεται στην ενεργοποίηση ακινήτων του Ελληνικού Δημοσίου, τα οποία προτείνονται από το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και μπορεί να είναι είτε άχτιστα οικόπεδα είτε ακίνητα με υφιστάμενα κτίρια. Στη συνέχεια, τα ακίνητα αυτά διατίθενται μέσω διαγωνιστικών διαδικασιών στην αγορά για ανάπτυξη με κύρια χρήση την κατοικία. Από το σύνολο των κατοικιών που θα δημιουργηθούν, τουλάχιστον το 30% επιστρέφει στο Δημόσιο, προκειμένου να αξιοποιηθεί με κοινωνικά κριτήρια και προσιτό μίσθωμα, ενισχύοντας το απόθεμα προσιτής στέγης.

Ο κ. Σταμπουλίδης σημείωσε ότι το Υπερταμείο έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντικά ορόσημα, καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η αξιολόγηση περίπου 100 ακινήτων που έχουν διατεθεί από υπηρεσίες και φορείς του Δημοσίου. Στόχος είναι, όπως είπε, εντός του 2026 σχεδιάζεται η δημοπράτηση περίπου 20 ακινήτων, τα οποία θα συγκεντρώνουν τις απαραίτητες προϋποθέσεις ωριμότητας και ελκυστικότητας.

Αναφερόμενος στη διαδικασία αξιολόγησης, εξήγησε ότι το Υπερταμείο διενεργεί τεχνικό, νομικό και χρηματοοικονομικό έλεγχο, εξετάζοντας την τεχνική ωριμότητα των ακινήτων, τα χωροταξικά και αναπτυξιακά τους χαρακτηριστικά, καθώς και τη νομική τους καθαρότητα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη δυνατότητα άμεσης αξιοποίησης, στη συμβατότητα με τις χρήσεις γης, στη θέση και τη ζήτηση της περιοχής, αλλά και στη διασύνδεση με δίκτυα υποδομών, ώστε να διασφαλιστεί η ανάπτυξη σύγχρονων κατοικιών.

Παράλληλα, πραγματοποιείται χρηματοοικονομική ανάλυση για κάθε ακίνητο, με στόχο να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των έργων και η προσέλκυση επενδυτικού ενδιαφέροντος. Για όσα ακίνητα πληρούν τα κριτήρια, ακολουθεί η προκήρυξη διαγωνισμών για την επιλογή αναδόχων που θα αναλάβουν την ανάπτυξη.

Ως προς τις προκλήσεις, ο ίδιος επεσήμανε ότι αυτές εντοπίζονται κυρίως σε ζητήματα χρήσεων γης και πολεοδομικών ρυθμίσεων, στη νομική ωριμότητα των ακινήτων, καθώς και στην ανάγκη διασφάλισης της επενδυτικής τους ελκυστικότητας. Όπως υπογράμμισε, καθοριστικής σημασίας είναι η σωστή επιλογή των ακινήτων από τους φορείς του Δημοσίου, αλλά και η ύπαρξη κατάλληλων χρηματοδοτικών κινήτρων, όπως προγράμματα ή ελαφρύνσεις, που θα ενισχύσουν τη βιωσιμότητα των επενδύσεων.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη σημασία ενεργοποίησης της αγοράς, σημειώνοντας ότι απαιτείται, παράλληλα, μια διαδικασία «εκπαίδευσης» των επενδυτών ώστε να εξοικειωθούν με το μοντέλο της κοινωνικής αντιπαροχής και να συμμετάσχουν ενεργά στην υλοποίησή του.

Τέλος, εκτίμησε ότι εντός του 2027 αναμένεται να εκκινήσουν από τους αναδόχους οι διαδικασίες αδειοδότησης και κατασκευής, σηματοδοτώντας τη μετάβαση των έργων από το στάδιο της προετοιμασίας στη φάση της υλοποίησης. 

Για την κυρία Bασιλική Λαζαράκου, Πρόεδρο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς,η χρηματοοικονομική παιδεία είναι το θεμέλιο ανθεκτικών και διαφανών αγορών γιατί, όπως τόνισε, ακόμα και το καλύτερο πλαίσιο δεν λειτουργεί στην πράξη αν επενδυτές και πολίτες δεν αντιλαμβάνονται τους όρους τους. «Όσο προχωράμε σε αλλαγή στον τρόπο που λειτουργούν οι κεφαλαιαγορές, τόσο ο καθένας είναι αναγκαίο να καταλαβαίνει τους όρους, και μπορεί να διακρίνει τα προβλήματα και τις απάτες», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Την ίδια στιγμή, αναφέρθηκε σε δράσεις της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς προς αυτή την κατεύθυνση όπως τη συνεργασία με τον Διεθνή Οργανισμό Κεφαλαιαγορών (IOSCO) και τη σύμπραξη με την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA). Πρόσθεσε, δε, ότι ήδη από το 2022 έχει γίνει προτεραιότητα η χρηματοοικονομική εκπαίδευση που λαμβάνει χώρα στο πλαίσιο της εθνικής στρατηγικής, με δράσεις όπως την υπογραφή MοU με τα Πανεπιστήμια για την ενημέρωση των νέων γενεών στα οικονομικά, τα πρωτόκολλα συνεργασίας με τα Επιμελητήρια για την προσέγγιση των επιχειρηματιών και του κοινού, αλλά και την έκδοση σχετικού βιβλίου για παιδιά μέχρι και 10 ετών με απλές έννοιες οικονομίας.

Από την πλευρά του, ο κ. Carmine Di Noia, Επικεφαλής Οικονομικών και Επιχειρηματικών Υποθέσεων στον ΟΟΣΑ, επισήμανε ότι μπορεί να έχουν αυξηθεί οι ευκαιρίες μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις και την οικονομία, ωστόσο, παράλληλα, έχουν πολλαπλασιαστεί και τα ρίσκα. Για τον κ. Di Noia υπάρχουν ακόμα χαμηλά επίπεδα οικονομικού αλφαβητισμου και αυτό συνιστά σημαντική πρόκληση, με φόντο και την άνοδο των ψηφιακών απατών, συμπληρώνοντας σε αυτό το σημείο ότι εν έτει 2026, το 15% των ενηλίκων έχουν πέσει θύματα οικονομικών απατών.

Ένα κομβικό σημείο για την επέκταση της οικονομικής παιδείας, όπως υποστήριξε, είναι η επικοινωνία με τα νεαρά παιδιά για χρηματοοικονομικά ζητήματα από μικρή ηλικία, καθώς και η ανάγκη για περισσότερες δράσεις ενημέρωσης σε αυτά γιατί είναι πολύ πιο εξοικειωμένα με την τεχνολογία και ανοιχτά σε προκλήσεις.

Για μια νέα οικονομική πραγματικότητα μίλησε ο κ. Mιχάλης Αργυρού, Προϊστάμενος του Οικονομικού Γραφείου του Πρωθυπουργού, ο οποίος τόνισε ότι οι σημερινοί πολίτες θα πρέπει να τοποθετήσουν τους πόρους τους σε πιο παραγωγικές χρήσεις.

Σε αυτό το πλαίσιο, άνθρωποι με οικονομικό εγγραματισμό μπορούν να κάνουν περισσότερες και καλύτερης ποιότητας επενδύσεις που είναι δυνατό να φέρουν και μεγαλύτερη ανάπτυξη. Για να επιτευχθούν αυτά, ωστόσο, επισήμανε ότι θα πρέπει να υπάρχει αντίληψη του ρίσκου και των λειτουργιών της οικονομίας.

Ο κ. Αργυρού, επιπρόσθετα, «εδειξε» και αυτός από την πλευρά του, ως την ομάδα που έχει ανάγκη για μεγαλύτερο επίπεδο χρηματοοικονομικού εγγραμματισμού τους νέους, καθώς είναι εκείνοι που θα μάθουν σωστά από νωρίς και θα χρησιμοποιήσουν τη γνώση αυτή για πολύ καιρό, ενώ έχουν εξοικείωση με τα σύγχρονα οικονομικά μέσα και μπορούν να λειτουργήσουν και ως πολλαπλασιαστές γνώσης.

Πιτσιλής: Η γνώση είναι σημαντική γιατί προστατεύει από κινδύνους

Ακολούθως, ο κ. Γιώργος Πιτσιλής, Διοικητής της ΑΑΔΕ υποστήριξε ότι στη σημερινή εποχή ο χρηματοοικονομικός αλφαβητισμός είναι υποχρεωτικός, καθώς η τεχνολογία έχει διευρύνει την πρόσβαση σε επενδύσεις, ενώ η γνώση είναι σημαντική γιατί προσφέρει δυνατότητες και προστατεύει από κινδύνους.

Πλέον, εξάλλου, όπως εξήγησε ο κ. Πιτσιλής, υπάρχει διευκόλυνση της πρόσβασης στη γνώση, με λειτουργικά ψηφιακά εργαλεία και σε αυτό έχει γίνει εντατική δουλειά και από την ΑΑΔΕ, μέσω των apps που έχουν λανσαριστεί τα τελευταία χρόνια.

Κυρίαρχη, είναι επίσης, για τον Διοικητή της ΑΑΔΕ, η οργάνωση της πληροφορίας, μέσω της οποίας λειτουργεί η Τεχνητή Νοημοσύνη, τη στιγμή που πλέον αναπτύσσονται Avatars Ανθρώπινης μορφής που μπορούν να βοηθήσουν τους πολίτες στον οικονομικό και φορολογικό αλφαβητισμό. Συμπλήρωσε, δε, ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ένα εργαλείο που μπορεί να δώσει άμεση πρόσβαση στην αναζήτηση δεδομένων, με τεράστια χρησιμότητα στον τομέα της φοροδιαφυγής, στα θέματα των αγροτικών επιδοτήσεων και της κυβερνοσφάλειας.

Μια αναδρομή στις οικονομικές κρίσεις των προηγούμενων δεκαετιών που κατέληξαν να προσφέρουν γνώση και βιωμένη εμπειρία για τη διαχείριση της καθημερινότητας των πολιτών έκανε ο κ. Γιώργος Παγουλάτος, Καθηγητής, Πρέσβης της Αντιπροσωπείας της Ελλάδας.

Αναφερόμενος στην κρίση 1929, του μεσοπολέμου, της δεκαετίας του 70, των crypto και άλλες, συμπλήρωσε ότι έχουν μεταφέρει πρακτικές εμπειρίες που κάνουν πλέον τους επενδυτές πιο προσεκτικούς, με την Ελλάδα, ειδικά, λόγω της κρίσης των προηγούμενων ετών, να είχε και την ευκαιρία ενός εξαιρετικά οδυνηρού διδάγματος για την σημασία των χρηματοοικονομικών ισορροπιών στη ζωή των ανθρώπων.

Γεωπολιτική

Η Ευρώπη έμαθε την αξία του να αντιστέκεται στον Τραμπ. Η αξίωσή του για τη Γροιλανδία προσέκρουσε σε κόκκινες γραμμές σχετικά με την εδαφική κυριαρχία, και η αντίσταση της Ευρώπης – πιθανόν ενισχυμένη από την πτώση των χρηματιστηρίων – θεωρήθηκε ένας λόγος που ο Τραμπ υποχώρησε. Ωστόσο, η εμπιστοσύνη της Ευρώπης στη διατλαντική σχέση με την Ουάσιγκτον έχει πληγεί, και οι ηγέτες εξετάζουν πώς να δράσουν γρηγορότερα στην επόμενη κρίση. Πολλοί ευρωπαίοι ηγέτες χαρακτήρισαν την προσέγγιση της κυβέρνησης Τραμπ ως προσβλητική και αγενή, ενώ κάποιοι παραδέχτηκαν ότι έθεσε και εύλογα ζητήματα. Η Ουκρανία αρχικά επισκιάστηκε, αλλά με την ανακοίνωση της συμφωνίας για τη Γροιλανδία, ο Πρόεδρος Ζελένσκι επισκέφτηκε το Νταβός για συνομιλίες, αν και η ειρηνευτική συμφωνία παραμένει αβέβαιη. Ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν έστειλε τον απεσταλμένο του, Κιρίλ Ντμίτριεφ, για συνομιλίες με Αμερικανούς αξιωματούχους – η πρώτη επίσκεψη Ρώσου αξιωματούχου στο Νταβός μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022.

Μακροοικονομία και αγορές

Οι απειλές των ΗΠΑ για επιβολή δασμών σε Ευρωπαίους συμμάχους ενέτειναν τις εμπορικές εντάσεις και ενίσχυσαν τις ανησυχίες ότι η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να βασίζεται στις ΗΠΑ. Οι CEOs ζητούν σταθερότητα, προβλεψιμότητα και τήρηση του νόμου, ενώ θεωρούν ότι αυτά σπανίζουν. Η τακτική του Τραμπ ενίσχυσε την τάση για διαφοροποίηση του εμπορίου και μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ άλλων χωρών και εταιρειών. Οι τράπεζες και η χρηματοπιστωτική βιομηχανία αντιμετωπίζουν προκλήσεις από τις πολιτικές των ΗΠΑ, την τεχνητή νοημοσύνη και τις τεχνολογίες blockchain, με κάποιους να πειραματίζονται και άλλους να παραμένουν επιφυλακτικοί. Παράλληλα, ανησυχίες για την ανεξαρτησία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ και πιθανές φούσκες στην αγορά AI και άλλων περιουσιακών στοιχείων επηρεάζουν τους επενδυτές.

Τεχνητή νοημοσύνη 

Η τεχνολογική βιομηχανία κατέκλυσε το Νταβός, με εμφανίσεις των Elon Musk (Tesla) και Jensen Huang (Nvidia). Οι startups AI όπως η Anthropic προωθούν τις επιχειρηματικές πωλήσεις, ενώ η ανησυχία για υπερτιμημένες εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης έχει μειωθεί σε σχέση με το 2025. Παρά την πιθανή απώλεια θέσεων εργασίας, εκτιμάται ότι θα δημιουργηθούν νέες, με την AI να χρησιμοποιείται συχνά ως δικαιολογία για απολύσεις και όχι ως μοναδική αιτία. Οι συνδικαλιστές ανησυχούν για την καταστροφή θέσεων εργασίας και την αύξηση της ανισότητας, ζητώντας ρύθμιση και εκπαίδευση για να αντιμετωπιστούν οι κοινωνικές συνέπειες.

Ενέργεια

Οι εταιρείες Big Oil επέστρεψαν δυναμικά στο Νταβός, με τον Τραμπ να σταματά αιολικά πάρκα και να προτρέπει σε μεγαλύτερη εξόρυξη πετρελαίου στις ΗΠΑ και στο εξωτερικό. Ο Υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Chris Wright, δήλωσε ότι η παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου πρέπει να διπλασιαστεί για να καλύψει τη ζήτηση, αμφισβητώντας προβλέψεις που δείχνουν πιθανή κορύφωση της ζήτησης τις επόμενες δεκαετίες. Παράλληλα, ο Elon Musk τόνισε ότι η ηλιακή ενέργεια στις ΗΠΑ θα μπορούσε να καλύψει όλη την ηλεκτρική ζήτηση, συμπεριλαμβανομένων των ενεργοβόρων κέντρων δεδομένων της Big Tech, αλλά οι υψηλοί δασμοί εμποδίζουν την οικονομική ανάπτυξη της τεχνολογίας αυτής.

Άμυνα

Η παγκόσμια κοινότητα ανακουφίστηκε από την απουσία στρατιωτικής λύσης στις αξιώσεις του Τραμπ για τη Γροιλανδία. Ωστόσο, η προσδοκία για αύξηση των δαπανών σε αμυντικά έργα και προσλήψεις στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ παραμένει υψηλή. Ο Τραμπ αναφέρθηκε επίσης σε μυστικά ηχητικά όπλα, όπως αυτό που φέρεται να χρησιμοποιήθηκε κατά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα, υπογραμμίζοντας την αβεβαιότητα και τον στρατιωτικό ανταγωνισμό που παραμένει σε εξέλιξη με τη Ρωσία και την Κίνα.

«Είμαστε ευτυχείς που θα δεχθούμε ξανά τον πρόεδρο Τραμπ», ο οποίος θα «συνοδεύεται από τη μεγαλύτερη αμερικανική αντιπροσωπεία» που έχει ταξιδέψει ποτέ στο Νταβός, δήλωσε ο πρόεδρος του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ Μπόργκε Μπρέντε κατά τη διάρκεια διαδικτυακής συνέντευξης Τύπου.

Ανάμεσά τους οι υπουργοί Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, Οικονομίας Σκοτ Μπέσεντ, Εμπορίου Χάουαρντ Λούτνικ, όπως και πολλοί επιχειρηματικοί ηγέτες, μεταξύ των οποίων οι πρόεδροι των τεχνολογικών κολοσσών Nvidia και Microsoft.

Το 2025, μόλις είχε ορκιστεί για δεύτερη φορά στην προεδρία των ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε παρέμβει μέσω τηλεδιάσκεψης κατά τη διάρκεια αυτής της συνόδου. Είχε παραστεί για τελευταία φορά προσωπικά το 2020, κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας.

Γεωπολιτικό περιβάλλον πρωτοφανούς πολυπλοκότητας 

Συγκεντρώνοντας τις πολιτικές και οικονομικές ελίτ κάθε χρόνο στο ελβετικό χιονοδρομικό θέρετρο, «η ετήσια σύνοδός μας πραγματοποιείται σε ένα γεωπολιτικό περιβάλλον πρωτοφανούς πολυπλοκότητας από το 1945», δήλωσε ο Μπόργκε Μπρέντε. «±Διεξάγεται σε μια κρίσιμη στιγμή για την παγκόσμια οικονομία και γεωπολιτική», πρόσθεσε τονίζοντας ότι αναμένει συζητήσεις για το Ιράν, τη Γάζα, την Ουκρανία ή τη Βενεζουέλα.

Με ισχυρή αντιπροσωπεία και η Κίνα

Δεύτερη οικονομία παγκοσμίως, η Κίνα θα είναι επίσης παρούσα με ισχυρή αντιπροσωπεία υπό τον αναπληρωτή πρωθυπουργό Χε Λιφένγκ, διευκρίνισε ο Μπόργκε Μπρέντε.

Αναμένονται επίσης στο φόρουμ, που θα διεξαχθεί από τη Δευτέρα 19 Ιανουαρίου έως την Παρασκευή 23 Ιανουαρίου, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, έξι από τους επτά αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων της G7, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντε Λάιεν, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) Κριστίν Λαγκάρντ.

Μεγάλες αντιπροσωπείας από τη Μέση Ανατολή, τη Λατινική Αμερική και την Αφρική θα μεταβούν επίσης στο Νταβός.

Το φόρουμ ιδρύθηκε το 1971 και συγκεντρώνει κάθε χρόνο εκατοντάδες συνέδρους, μεταξύ των οποίων διευθύνοντες σύμβουλοι επιχειρήσεων και πολιτικοί ηγέτες, σε ένα χιονοδρομικό θέρετρο που μετατρέπεται σε διεθνές συνεδριακό κέντρο για μια εβδομάδα.

Το θέμα του φόρουμ θα είναι φέτος «το πνεύμα του διαλόγου» και θα συμμετάσχουν σε αυτό 64 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων και 850 επιχειρηματικοί ηγέτες, σύμφωνα με τους διοργανωτές.

αρακτήρισε το φόρουμ ένα μοναδικό διπλωματικό εργαλείο και μια έμπρακτη μορφή ήπιας ισχύος που προάγει τον διαπολιτισμικό διάλογο και τη συνεργασία, και είπε ότι συγκεντρώνει τις χώρες στις οποίες γεννήθηκαν μερικοί από τους αρχαιότερους πολιτισμούς του κόσμου.

Ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε στις εξελίξεις στον πλανήτη, και είπε ότι η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην ενίσχυση της παγκόσμιας ασφάλειας, της ανθεκτικότητας και της βιώσιμης ανάπτυξης.

Είπε ότι για την Ελλάδα, η διασφάλιση αναβαθμισμένης πολιτιστικής παρακαταθήκης είναι μια αποστολή άρρηκτα συνδεδεμένη με την εθνική μας ταυτότητα και συμπλήρωσε:

«Είμαστε οι θεματοφύλακες μνημείων που ανήκουν όχι μόνο στο εθνικό μας αφήγημα, αλλά και στην κοινή ιστορία της ανθρωπότητας. Εδώ, στην Ακρόπολη, ο Παρθενώνας, τα Προπύλαια, το Ερέχθειο, ο ναός της Αθηνάς Νίκης, δεν αποτελούν απλώς σύμβολα της αρχαίας Ελλάδας. Είναι σύμβολα της οικουμενικής επιδίωξης του ωραίου, του αρμονικού και των δημοκρατικών ιδεωδών. Είναι ο τόπος όπου γεννήθηκε ο “λόγος”, η έννοια της ορθολογικής σκέψης, ως στοιχείο της ελληνικής γλώσσας, η οποία -με υπερηφάνεια αναφέρω- από το 2026 θα τιμάται διεθνώς, με τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας στις 9 Φεβρουαρίου».

Αναφέρθηκε στη Διακήρυξη του Ερεβάν της 8ης Υπουργικής Συνόδου κατά την οποία υπογραμμίστηκε ότι όταν προκαλείται ζημία, καταστροφή ή απώλεια πολιτιστικών αγαθών που ανήκουν σε έναν οποιονδήποτε λαό, ουσιαστικά πλήττεται η πολιτιστική κληρονομιά ολόκληρης της ανθρωπότητας.

Και πρόσθεσε:

«Η ιστορία μας διδάσκει ότι η ανθρωπότητα έχει βιώσει σημαντικές ανακατατάξεις. Μας υπενθυμίζει, επίσης, ότι η αντοχή μας στο χρόνο δεν συνδέεται μόνο με την οικονομική ή στρατιωτική μας ισχύ, αλλά και με την ανθεκτικότητα των θεμελιωδών αξιών μας».