«Δεν υπάρχει τίποτα που να εμποδίζει τα κράτη μέλη να το εφαρμόσουν αυτό. Εξετάζουμε αν μπορούμε να καταλήξουμε σε κάποια συντονισμένη προσέγγιση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Αυτή τη στιγμή αξιολογείται», δήλωσε ο Επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις στους ευρωβουλευτές κατά τη διάρκεια ακρόασης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες.

Οι δηλώσεις του Ντομπρόβσκις έρχονται μετά από κοινή επιστολή της Αυστρίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Πορτογαλίας και της Ισπανίας στην Επιτροπή με αίτημα να πάρουν μέτρα, ώστε υπερκέρδη των εταιρειών από την κρίση στη Μέση Ανατολή να κατανεμηθούν δίκαια.

Το προηγούμενο

Οι πολίτες και οι επιχειρήσεις της ΕΕ ήδη υποφέρουν από την απότομη αύξηση των τιμών των καυσίμων, που προκάλεσε το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν. Δεν είναι η πρώτη φορά που φορολογούνται τα υπερκέρδη των ενεργειακών εταιρειών.  Η ΕΕ το 2022 που ξεκίνησε ο πόλεμος στην Ουκρανία εισήγαγε έναν προσωρινό φόρο επί των υπερκερδών.

Η Επιτροπή προετοιμάζει επίσης μια δέσμη μέτρων για να βοηθήσει τις χώρες να αντιμετωπίσουν την κρίση. Η ηλεκτρική ενέργεια μεταξύ άλλων θα φορολογείται λιγότερο από τα ορυκτά καύσιμα, ενώ θα τροποποιηθεί το σύστημα ανώτατου ορίου και εμπορίας εκπομπών της ΕΕ για να αποτραπεί η εκτόξευση της τιμής του άνθρακα.

Ο Ντομπρόβσκις απέρριψε πιο ριζοσπαστικές επιλογές για την αντιμετώπιση της κρίσης, όπως η αναστολή των κανόνων της ΕΕ για τις δημόσιες δαπάνες με την ενεργοποίηση της λεγόμενης γενικής ρήτρας διαφυγής. Οι Βρυξέλλες εφάρμοσαν τη στρατηγική κατά τη διάρκεια της πανδημίας, ώστε οι κυβερνήσεις να μπορέσουν να ξοδέψουν χρήματα για να βγουν από την κρίση, η οποία βύθισε την Ευρώπη στη βαθύτερη ύφεση από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Οι συνέπειες του πολέμου στην Οικονομία

Ο Ντομπρόβσκις δήλωσε ότι η Επιτροπή θα παρακολουθεί τις οικονομικές εξελίξεις, οι οποίες θα μπορούσαν να επιδεινωθούν εν μέσω μιας εύθραυστης εκεχειρίας που επιτεύχθηκε μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν.

Ο Ντομπρόβσκις έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι η ανάπτυξη της ΕΕ θα μπορούσε να αναθεωρηθεί προς τα κάτω έως και 0,6 ποσοστιαίες μονάδες, λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. «Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή προκάλεσε μία από τις μεγαλύτερες διαταραχές της αλυσίδας εφοδιασμού στην ιστορία της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας», δήλωσε ο Ντομπρόβσκις.

Το 2026 δεν είναι 2022

Όμως, τα οικονομικά των χωρών της ΕΕ βρίσκονται υπό μεγαλύτερη πίεση συγκριτικά με το 2022. Οποιεσδήποτε περικοπές στους ενεργειακούς φόρους θα πρέπει να είναι προσωρινές, ώστε να μην χαθούν τα έσοδα από τους μελλοντικούς προϋπολογισμούς.

«Είναι σημαντικό να έχουμε κατά νου ότι το περιθώριο ελιγμών μας εδώ είναι πιο περιορισμένο από ό,τι στα προηγούμενα σοκ, δεδομένων […] τόσο των υψηλότερων επιπέδων ελλείμματος όσο και του χρέους, των υψηλότερων επιτοκίων, καθώς και της επείγουσας ανάγκης για πρόσθετες αμυντικές δαπάνες», δήλωσε ο Ντομπρόβσκις.