«Όταν μια χώρα (ΗΠΑ) χάνει πολλά δισεκατομμύρια δολάρια από το εμπόριο με σχεδόν κάθε χώρα με την οποία συναλλάσσεται», έγραψε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στο Twitter το 2018, «οι εμπορικοί πόλεμοι είναι καλοί και κερδίζονται εύκολα.»

Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ, σχολιάζοντας την απάντηση της Κίνας στους πρόσφατους αμερικανικούς δασμούς χρησιμοποίησε παρόμοια επιχειρήματα: «Νομίζω ότι ήταν μεγάλο λάθος αυτή η κινεζική κλιμάκωση, επειδή παίζουν με δύο δυάρια. Τι χάνουμε από την αύξηση των δασμών που μας επιβάλλουν οι Κινέζοι; Τους εξάγουμε το ένα πέμπτο όσων εξάγουν σε εμάς, οπότε είναι ένα χαμένο χαρτί γι’ αυτούς».

Εν ολίγοις, η κυβέρνηση Τραμπ πιστεύει ότι έχει αυτό που οι θεωρητικοί των παιγνίων αποκαλούν κυριαρχία κλιμάκωσης έναντι της Κίνας και κάθε άλλης οικονομίας με την οποία έχει διμερές εμπορικό έλλειμμα, εξηγεί ο Πόζεν και συνεχίζει.

«Η κυριαρχία κλιμάκωσης, σύμφωνα με τα λόγια της έκθεσης της RAND Corporation, σημαίνει ότι «ένας μαχητής έχει τη δυνατότητα να κλιμακώσει μια σύγκρουση με τρόπους που θα είναι δυσμενείς ή δαπανηροί για τον αντίπαλο, ενώ ο αντίπαλος δεν μπορεί να κάνει το ίδιο σε αντάλλαγμα». Εάν η λογική της κυβέρνησης είναι σωστή, τότε η Κίνα, ο Καναδάς και οποιαδήποτε άλλη χώρα που θα προβεί σε αντίποινα κατά των αμερικανικών δασμών παίζει όντως ένα χαμένο χαρτί.»

• Ο ίδιος υποστηρίζει ότι αυτός ο τρόπος σκέψης είναι λανθασμένος, καθώς την κυριαρχία κλιμάκωσης σε αυτόν τον εμπορικό πόλεμο την έχει η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη.

Σημειώνει ότι η Κίνα εξάγει ζωτικής σημασίας για τις ΗΠΑ αγαθά που δεν μπορούν να αντικατασταθούν αφενός σύντομα και αφετέρου η κατασκευή τους στις ΗΠΑ θα είχε απαγορευτικό κόστος.

Οι ΗΠΑ αν δεν μειώσουν την εξάρτησή τους και προσχωρήσουν στον εμπορικό πόλεμο δημιουργούν τη συνταγή για μια σχεδόν βέβαια ήττα με πολύ υψηλό κόστος. « Ή για να το θέσουμε με τους όρους του Bessent: Η Ουάσινγκτον, όχι το Πεκίνο, ποντάρει τα πάντα σε ένα χαμένο χαρτί.» υπογραμμίζει ο Πόζερ.

Σε δύο σημεία δεν έχουν βάση τα επιχειρήματα της κυβέρνησης Τραμπ.

• Πρώτον σε έναν εμπορικό πόλεμο πλήττονται και οι δύο πλευρές, καθώς χάνουν την πρόσβαση σε αγαθά που θέλουν και έχουν ανάγκη και για τα οποία πολίτες και επιχειρήσεις είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν. Ο εμπορικός πόλεμος είναι μια πράξη καταστροφής όπως και ο πραγματικός πόλεμος «που θέτει σε κίνδυνο και τις δυνάμεις και το εσωτερικό μέτωπο του επιτιθέμενου: αν η αμυνόμενη πλευρά δεν πίστευε ότι θα μπορούσε να ανταποδώσει με τρόπο που θα έβλαπτε τον επιτιθέμενο, θα παραδινόταν.»
• Δεύτερον οι εμπορικές σχέσεις δεν είναι πόκερ, καθώς το πόκερ είναι παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος ενώ οι εμπορικές συναλλαγές θετικού αθροίσματος.

Η κυβέρνηση Τραμπ πιστεύει μια οικονομία που εισάγει λιγότερα είναι λιγότερο ευάλωτη.Αυτό είναι εκ των πραγμάτων λάθος, τονίζει «δεν είναι θέμα γνώμης. Η παρεμπόδιση του εμπορίου μειώνει το πραγματικό εισόδημα και την αγοραστική δύναμη μια χώρας. Οι χώρες εξάγουν προκειμένου να κερδίσουν τα χρήματα για να αγοράσουν πράγματα που δεν έχουν ή είναι πολύ ακριβό να φτιάξουν στο εσωτερικό τους»

H εστίαση στο διμερές εμπορικό ισοζύγιο είναι άσχημος οιωνός για τις ΗΠΑ σε ένα εμπορικό πόλεμο με την Κίνα.

«Το 2024, οι αμερικανικές εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών προς την Κίνα ήταν 199,2 δισ. δολάρια και οι εισαγωγές από την Κίνα 462,5 δισ. δολάρια, με αποτέλεσμα το εμπορικό έλλειμμα να είναι 263,3 δισ. δολάρια» γράφει ο Πόζερ και συνεχίζει: «Στο βαθμό που το διμερές εμπορικό ισοζύγιο προβλέπει ποια πλευρά θα «κερδίσει» σε έναν εμπορικό πόλεμο, το πλεονέκτημα βρίσκεται στην πλεονασματική οικονομία και όχι στην ελλειμματική. Η Κίνα, η πλεονασματική χώρα, παραχωρεί πωλήσεις, που είναι αποκλειστικά χρήμα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η ελλειμματική χώρα, παραχωρούν αγαθά και υπηρεσίες που δεν παράγουν ανταγωνιστικά ή καθόλου στην πατρίδα τους.

»Το χρήμα είναι ανακυκλώσιμο: αν χάσεις εισόδημα, μπορείς να μειώσεις τις δαπάνες, να βρεις πωλήσεις αλλού, να κατανείμεις το βάρος σε όλη τη χώρα ή να αντλήσεις αποταμιεύσεις (π.χ. κάνοντας δημοσιονομικά κίνητρα). Η Κίνα, όπως και οι περισσότερες χώρες με συνολικά εμπορικά πλεονάσματα, αποταμιεύει περισσότερο από ό,τι επενδύει, που σημαίνει ότι, κατά μία έννοια, έχει πάρα πολλές αποταμιεύσεις. Η προσαρμογή θα ήταν σχετικά εύκολη. Δεν θα υπήρχαν κρίσιμες ελλείψεις και θα μπορούσε να αντικαταστήσει μεγάλο μέρος όσων πωλούσε κανονικά στις Ηνωμένες Πολιτείες με πωλήσεις στο εσωτερικό της χώρας ή σε άλλες χώρες.

»Οι χώρες με συνολικό εμπορικό έλλειμμα, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, ξοδεύουν περισσότερα από όσα εξοικονομούν. Σε εμπορικούς πολέμους, παραιτούνται ή μειώνουν την προσφορά πραγμάτων που χρειάζονται (αφού οι δασμοί τα κάνουν να κοστίζουν περισσότερο), και αυτά δεν είναι σχεδόν τόσο ανταλλάξιμα ή εύκολα υποκατάστατα όσο το χρήμα.

»Κατά συνέπεια, ο αντίκτυπος γίνεται αισθητός σε συγκεκριμένες βιομηχανίες, τοποθεσίες ή νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν ελλείψεις, μερικές φορές σε απαραίτητα είδη, ορισμένα από τα οποία είναι αναντικατάστατα βραχυπρόθεσμα.

Οι ελλειμματικές χώρες εισάγουν επίσης κεφάλαια, γεγονός που καθιστά τις Ηνωμένες Πολιτείες πιο ευάλωτες στις μεταβολές του αισθήματος σχετικά με την αξιοπιστία της κυβέρνησής τους και την ελκυστικότητά τους ως τόπου δραστηριοποίησης. Όταν η κυβέρνηση Τραμπ λαμβάνει ιδιότροπες αποφάσεις για την επιβολή μιας τεράστιας αύξησης της φορολογίας και μεγάλης αβεβαιότητας στις αλυσίδες εφοδιασμού των κατασκευαστών, το αποτέλεσμα θα είναι μειωμένες επενδύσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες, αυξάνοντας τα επιτόκια του χρέους τους.»

Αυτό σημαίνει ότι η αμερικανική οικονομία θα δεχθεί σημαντικό πλήγμα σε έναν μεγάλης κλίμακας εμπορικό πόλεμο με την Κίνα. Στην πραγματικότητα, υπογραμμίζει ότι η αμερικανική οικονομία θα υποφέρει περισσότερο από ό,τι η κινεζική οικονομία και η ταλαιπωρία θα αυξηθεί μόνο αν οι Ηνωμένες Πολιτείες κλιμακώσουν. Η κυβέρνηση Τραμπ μπορεί να νομίζει ότι ενεργεί σκληρά, αλλά στην πραγματικότητα θέτει την αμερικανική οικονομία στο έλεος της κινεζικής κλιμάκωσης.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αντιμετωπίσουν ελλείψεις σε κρίσιμες εισροές από βασικά συστατικά των περισσότερων φαρμακευτικών προϊόντων μέχρι φθηνούς ημιαγωγούς που χρησιμοποιούνται σε αυτοκίνητα και οικιακές συσκευές και από κρίσιμα ορυκτά για βιομηχανικές διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής όπλων.

• Σύμφωνα με τους Financial Times μισά smartphones που πωλούνται στην Αμερική είναι iPhones και το 80% αυτών κατασκευάζονται στην Κίνα. Tο 80% των κλιματιστικών στον κόσμο κατασκευάζεται στην Κίνα, μαζί με τα τρία τέταρτα των ηλεκτρικών ανεμιστήρων που εισάγει η Αμερική, ενώ το το 75% των κούκλων και των ποδηλάτων που εισάγουν οι ΗΠΑ κατασκευάζονται επίσης στην Κίνα.Η Κίνα παράγει σχεδόν το 50% των συστατικών που χρησιμοποιούνται στα αντιβιοτικά από τα οποία εξαρτώνται οι Αμερικανοί. Το F35, η ραχοκοκαλιά της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, απαιτεί εξαρτήματα σπάνιων γαιών που προέρχονται από την Κίνα.

Το σοκ της προσφοράς από τη δραστική μείωση ή τον μηδενισμό των εισαγωγών από την Κίνα, όπως υποτίθεται ότι θέλει να επιτύχει ο Τραμπ, θα σήμαινε στασιμοπληθωρισμό, τον μακροοικονομικό εφιάλτη που είδαμε στη δεκαετία του 1970 και κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όταν η οικονομία συρρικνώθηκε και ο πληθωρισμός αυξήθηκε ταυτόχρονα. Σε μια τέτοια κατάσταση, η οποία μπορεί να είναι πιο κοντά απ’ ό,τι πολλοί πιστεύουν, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ και οι υπεύθυνοι για τη χάραξη δημοσιονομικής πολιτικής μένουν μόνο με τρομερές επιλογές και ελάχιστες πιθανότητες να αποτρέψουν την ανεργία, εκτός από την περαιτέρω αύξηση του πληθωρισμού.

Με λίγα λόγια είναι αυτοκτονία να προκαλείς τον αντίπαλο προτού οπλιστείς, τονίζει ο Πόζερ, που σημαίνει ότι οι ΗΠΑ θα έπρεπε πρώτα να εξασφαλίσουν εναλλακτικούς προμηθευτές ή εγχώρια παραγωγή και μετά να κλιμακώσουν τον εμπορικό πόλεμο με την Κίνα.

Ακόμα κι αν όλες αυτές οι κινήσεις είναι μέρος ενός παιχνιδιού διαπραγμάτευσης παραμένουν επιβλαβείς.

« Όπως προειδοποίησα στο Foreign Affairs τον περασμένο Οκτώβριο,» τονίζει ο Πόζερ «το θεμελιώδες πρόβλημα με την οικονομική προσέγγιση του Τραμπ είναι ότι θα πρέπει να πραγματοποιήσει αρκετές αυτοκαταστροφικές απειλές για να είναι αξιόπιστη, πράγμα που σημαίνει ότι οι αγορές και τα νοικοκυριά θα αναμένουν συνεχή αβεβαιότητα.

»Τόσο οι Αμερικανοί όσο και οι ξένοι θα επένδυαν λιγότερο παρά περισσότερο στην αμερικανική οικονομία και δεν θα εμπιστεύονταν πλέον την αμερικανική κυβέρνηση ότι θα τηρούσε οποιαδήποτε συμφωνία, καθιστώντας δύσκολη την επίτευξη μιας διευθέτησης μέσω διαπραγματεύσεων ή μιας συμφωνίας αποκλιμάκωσης. Ως αποτέλεσμα, η παραγωγική ικανότητα των ΗΠΑ θα μειωνόταν αντί να βελτιωθεί, γεγονός που θα αύξανε μόνο τη μόχλευση που έχουν η Κίνα και άλλοι πάνω στις Ηνωμένες Πολιτείες.

»Η κυβέρνηση Τραμπ ξεκινά ένα οικονομικό ισοδύναμο του πολέμου του Βιετνάμ – έναν πόλεμο επιλογής που σύντομα θα καταλήξει σε τέλμα, υπονομεύοντας την πίστη στο εσωτερικό και στο εξωτερικό τόσο στην αξιοπιστία όσο και στην ικανότητα των Ηνωμένων Πολιτειών – και όλοι γνωρίζουμε πώς κατέληξε αυτό»

Στο κείμενο του FA, αρχικά υπενθυμίζεται ότι ο Ρώσος πρόεδρος ούτε ανακήρυξε τη νίκη στην Ουκρανία στις 9 Μαΐου, ούτε ανακοίνωσε γενική επιστράτευση, όπως πίστευαν ορισμένοι αναλυτές.Αντ’ αυτού, μιλώντας από το βήμα στην Κόκκινη Πλατεία της Μόσχας, ο Πούτιν ακούστηκε σαν ηττημένος που έχει πληγωθεί, κλαψουρίζοντας ότι οι απειλές του ΝΑΤΟ τον «ανάγκασαν» να δράσει προληπτικά στο Ντονμπάς, υποστηρίζει το Foreign Affairs.

Τα ρωσικά στρατεύματα έχασαν τη μάχη για το Κίεβο μέσα στον πρώτο μήνα της σύγκρουσης και τώρα αγωνίζονται να κάνουν οποιαδήποτε πρόοδο στην ανατολική Ουκρανία. Εν τω μεταξύ, συνεχίζουν να υφίστανται καταστροφικές απώλειες: μέχρι τις 16 Μαΐου, σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας της Ουκρανίας, οι ουκρανικές δυνάμεις είχαν σκοτώσει περισσότερους από 28.000 Ρώσους στρατιώτες.

• Το ερώτημα τώρα είναι αν η εθνική ταπείνωση που αντιμετωπίζει η Ρωσία μοιάζει περισσότερο με τον ρωσοϊαπωνικό πόλεμο του 1905, που σηματοδότησε την αρχή του τέλους της τσαρικής εποχής ή με την αποτυχημένη προσπάθεια του Ιωσήφ Στάλιν να καταλάβει τη Φινλανδία στον χειμερινό πόλεμο του 1939-1940, σημειώνει το FA.

Η συστημική διαφθορά έχει εμποδίσει την ικανότητα της Ρωσίας να διεξάγει έναν πόλεμο με επιτυχία. Από το 2013, για παράδειγμα, ο Πούτιν έχει αναθέσει τουλάχιστον 3,2 δισεκατομμύρια δολάρια σε συμβάσεις στρατιωτικών προμηθειών στον φίλο του Γεβγκένι Πριγκόζιν, ο οποίος παρείχε στα ρωσικά στρατεύματα τόσο λίγα τρόφιμα που κατέφυγαν σε λεηλασίες παντοπωλείων απλώς για να βρουν κάτι να φάνε.

Τα φτηνά, κακοφτιαγμένα κινεζικά ελαστικά έχουν κατηγορηθεί για την επιβράδυνση της προέλασης των ρωσικών στρατιωτικών αυτοκινητοπομπών. Σύμφωνα με αναφορές της υπηρεσίας καταπολέμησης της διαφθοράς της Ουκρανίας, ένας εργολάβος προμήθευσε τα ρωσικά στρατεύματα με αλεξίσφαιρα γιλέκα που διαφημίζονταν ως αλεξίσφαιρα, αλλά αποδείχθηκε ότι ήταν γεμάτα με χαρτόνι αντί για θωρακισμένες πλάκες.

• Ο στρατός της Ουκρανίας, αντίθετα, έχει ξεπεράσει κάθε προσδοκία. Εκατοντάδες χιλιάδες Ουκρανοί προσφέρθηκαν εθελοντικά να υπερασπιστούν την πατρίδα τους. Χάρη στον οκταετή πόλεμο στο Ντονμπάς, δεκάδες χιλιάδες Ουκρανοί στρατιώτες έχουν εμπειρία μάχης και πολλοί έχουν επωφεληθεί από την εκπαίδευση των ΗΠΑ και της Βρετανίας. Τα Δυτικής κατασκευής αντιαρματικά όπλα και τα αντιαεροπορικά συστήματα Stinger της Ουκρανίας έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικά και οι Δυτικοί σύμμαχοί της αυξάνουν τις προμήθειες όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού.

Μετά την εισβολή της Ρωσίας στις 24 Φεβρουαρίου, οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους επέβαλαν γρήγορα κυρώσεις για να «πνίξουν» τη ρωσική οικονομία. Οι Δυτικές κυρώσεις δεν αποσκοπούν πλέον στην αποτροπή της Ρωσίας, αλλά στην αποδυνάμωση της ρωσικής οικονομίας και στη μείωση της ικανότητάς της να διεξάγει πολέμους.

Είναι κρίσιμο ότι οι Δυτικές κυρώσεις στρέφονται πλέον κατά των μεγάλων ρωσικών κρατικών τραπεζών. Η G-7 πάγωσε τα διεθνή συναλλαγματικά αποθέματα της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας και αφαίρεσε πολλές ρωσικές τράπεζες από το SWIFT, το διεθνές σύστημα για διατραπεζικές συναλλαγές.

Σε απάντηση, η ρωσική κυβέρνηση παίρνει ολοένα και περισσότερα μέτρα για την οικονομία, βλάπτοντας περαιτέρω την πολεμική προσπάθεια του Πούτιν. Μέσα σε μία μόνο ημέρα, ο Πούτιν εξαφάνισε το μεγαλύτερο μέρος των οικονομικών κερδών που είχε επιτύχει η Ρωσία από το 1991.

Η παλίρροια του πολέμου του Πούτιν στην Ουκρανία στρέφεται όλο και περισσότερο εναντίον της Ρωσίας και είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα καταλήξει σε μια καταστροφική ρωσική ήττα. Δεν θα είναι η πρώτη φορά που η Μόσχα ξεκινά μια φιλόδοξη στρατιωτική περιπέτεια σε αναζήτηση πρόσθετων εδαφών, μόνο και μόνο για να βρεθεί ανίσχυρη και ταπεινωμένη, τονίζει το FA.

• Ένας παραλληλισμός που κάνει το FA είναι ο χειμερινός πόλεμος του 1939-40, μια εκστρατεία στο περιθώριο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, κατά την οποία ο ίδιος ο Στάλιν αποφάσισε να εισβάλει στη Φινλανδία και να εγκαθιδρύσει τη δική του φινλανδική κυβέρνηση.

Ο Κόκκινος Στρατός απέτυχε να προχωρήσει εναντίον του μικρού αλλά γενναίου φινλανδικού στρατού και υπέστη τρομακτικές απώλειες. Αλλά οι παραλληλισμοί τελειώνουν εδώ. Όταν η προσπάθεια απέτυχε, ο Στάλιν άφησε τους επαγγελματίες στρατηγούς να αναλάβουν τη διοίκηση, δίνοντας στον αρχηγό του επιτελείου του σοβιετικού στρατού, τον στρατάρχη Μπόρις Σαπόσνικοφ, πλήρη εξουσία επί των επιχειρήσεων στο φινλανδικό θέατρο των μαχών.

Μετά από τρεις μήνες, ο Στάλιν συμβιβάστηκε με μια συνθήκη ειρήνης με περιορισμένα κέρδη με τεράστιο τίμημα. Ο Πούτιν, αντίθετα, δεν έχει παραχωρήσει τη διοίκηση στους στρατηγούς του. Αντιθέτως, έχει ενισχύσει τον έλεγχό του στις λεπτομέρειες και οι Ουκρανοί ηγέτες δεν είναι διατεθειμένοι να παραδώσουν οποιοδήποτε έδαφος που χάθηκε μετά τις 23 Φεβρουαρίου.

• Ο πιο εύλογος παραλληλισμός είναι ο ρωσοϊαπωνικός πόλεμος του 1904-5, υποστηρίζει το FA. Η αφετηρία του ήταν η αυτοκρατορική αντιπαλότητα. Η Ρωσία αναζητούσε ένα λιμάνι θερμών υδάτων στον Ειρηνικό Ωκεανό, συγκρουόμενη με τις αυτοκρατορικές φιλοδοξίες της Ιαπωνίας.

Ο πόλεμος ξεκίνησε άσχημα για τη Ρωσία, αλλά ο τσάρος Νικόλαος Β’ επέμεινε να συνεχίσει να πολεμά, ενώ η ελπίδα για νίκη εξανεμίστηκε. Ακόμα κι έτσι, συνέχισε τον πόλεμο για να διαφυλάξει την αξιοπρέπεια της Ρωσίας, αποτρέποντας μια «ταπεινωτική ειρήνη». Όμως, οι Ρώσοι ταπεινώθηκαν από την ήττα και ξεσηκώθηκαν εναντίον του τσάρου Νικόλαου Β’, αποσπώντας ένα πιο φιλελεύθερο καθεστώς.

• Σήμερα, η Ρωσία αντιμετωπίζει όχι μόνο μια ταπεινωτική ήττα, αλλά και μια φρικτή οικονομική κατάρρευση, για την οποία ο Πούτιν φέρει ακέραια την ευθύνη. Οι επίσημες προβλέψεις της Ρωσίας κάνουν λόγο για μείωση του ΑΕΠ κατά 8-12%, η οποία όμως μπορεί να γίνει διπλάσια.

Τον Αύγουστο του 1998, μετά από έξι ημέρες μιας πολύ λιγότερο σοβαρής οικονομικής κρίσης, ο Ρώσος πρόεδρος Μπόρις Γέλτσιν απέπεμψε την κυβέρνησή του. Ο Πούτιν, αντίθετα, δεν επέτρεψε σε κανέναν στην κυβέρνησή του να παραιτηθεί, υποχρεώνοντας τους πάντες να είναι μαζί του μέχρι το πικρό τέλος. Περιττό να πούμε ότι ο φόβος φαίνεται να κυριαρχεί στη ρωσική κυβερνητική ελίτ, τονίζει το Foreign Affairs.

• Η συμβατική άποψη είναι ότι η Πραιτοριανή Φρουρά του Πούτιν, η Υπηρεσία Προστασίας του Προέδρου, είναι τόσο ισχυρή, καλά αμειβόμενη και πιστή στον Πούτιν που θα τον προστατεύσει από κάθε απόπειρα πραξικοπήματος.

Ωστόσο, το κόστος της συνέχισης της ηγεσίας του Πούτιν στη ρωσική κοινωνία είναι τόσο μεγάλο που θα ήταν έκπληξη αν καμία ομάδα δεν κινητοποιούνταν εναντίον του. Οι ξαφνικές άφθονες διαρροές από την κατά τα άλλα μυστικοπαθή κοινότητα των μυστικών υπηρεσιών υποδηλώνουν έναν αυξημένο βαθμό διυπηρεσιακής αντιπαλότητας, σημειώνει το FA.

Ακόμη και αν η Ρωσία συνεχίσει να λογοκρίνει τις ειδήσεις για τον πόλεμο και το εύρος των απωλειών της στην Ουκρανία, η αλήθεια θα γίνει τελικά φανερή. Κατά τη διάρκεια μιας δεκαετίας πολέμου στο Αφγανιστάν, σκοτώθηκαν 15.000 σοβιετικοί στρατιώτες, μια αποτυχία που συνέβαλε στην κατάρρευση της κομμουνιστικής κυριαρχίας, αλλά περισσότεροι Ρώσοι στρατιώτες από αυτούς σκοτώθηκαν τους δύο πρώτους μήνες των μαχών στην Ουκρανία.

• Το εσωτερικό περιβάλλον της Ρωσίας φαίνεται «εκρηκτικό» σε κάθε επίπεδο. Πιθανές φήμες διαδίδονται για συλλήψεις και απολύσεις κορυφαίων αξιωματούχων της ασφάλειας, τουλάχιστον επτά κορυφαίοι Ρώσοι επιχειρηματίες φέρονται να έχουν αυτοκτονήσει, αφού πρώτα σκότωσαν τις οικογένειές τους, γεγονός που τις κάνει να μοιάζουν με εκτελέσεις.

Η κοινωνική αναταραχή δεν ήταν εκτεταμένη τα τελευταία χρόνια, αλλά υπάρχει και το επίπεδο της αναμενόμενης μείωσης της παραγωγής και του βιοτικού επιπέδου δεν έχει καταγραφεί από τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Μια φυσική λαϊκή αντίδραση θα ήταν η εκτεταμένη κοινωνική αναταραχή, η οποία θα επιδείνωνε τις εντάσεις μεταξύ των υπηρεσιών ασφαλείας, προβλέπει το FA.

• Τελικά το Συμβούλιο Ασφαλείας της Ρωσίας θα μπορούσε να εκδιώξει τον Πούτιν. Το όργανο αυτό συνεδριάζει μία φορά την εβδομάδα, αλλά τα τελευταία δύο χρόνια έχει συγκληθεί αυτοπροσώπως μόνο μία φορά, στις 21 Φεβρουαρίου, όταν ο Πούτιν απαίτησε την έγκριση του πολέμου του κατά της Ουκρανίας.

Συνεδρίασαν σε μια από τις μεγάλες αίθουσες του Κρεμλίνου σε απόσταση πολλών μέτρων από τον Πούτιν. Αρχικά, η επιφυλακτικότητα του Πούτιν να συναντηθεί με τους συναδέλφους του αποδόθηκε στον ακραίο φόβο του για τον κοροναϊό, αλλά τώρα φαίνεται να φοβάται περισσότερο τους συνεργάτες του, όπως δείχνει η προτίμησή του να κάθεται στην άκρη ενός μακρινού τραπεζιού.

Το Συμβούλιο Ασφαλείας έχει αντικαταστήσει το Πολιτικό Γραφείο (Πολίτμπιρο) ως το ανώτατο όργανο λήψης αποφάσεων, αλλά δεν απολαμβάνει τη λαϊκή εμπιστοσύνη. Εάν το Συμβούλιο Ασφαλείας αναλάβει την εξουσία, η Ρωσία θα μπορούσε να δει και πάλι μια κατάρρευση του πολιτικού συστήματος, όπως στην απόπειρα πραξικοπήματος τον Αύγουστο του 1991, και η εξουσία θα μπορούσε να καταλήξει στους δρόμους.

Θα μπορούσε να ακολουθήσει μια διετία απρόβλεπτης αταξίας, υποστηρίζει το Foreign Affairs. Η εναλλακτική λύση θα ήταν να καταφέρει ο Πούτιν να κινητοποιήσει τη μυστική του αστυνομία και να μετατρέψει τη Ρωσία σε μια νέα Βόρεια Κορέα, κάτι που θα ήταν πολύ χειρότερο. Είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς κάποια μέση οδό σε αυτή τη δραματική κατάσταση.

• Όποιο και αν είναι το αποτέλεσμα, η Δύση πρέπει να αρχίσει να σχεδιάζει για την κατάρρευση ή και την ενίσχυση του καθεστώτος Πούτιν. Εάν ο Πούτιν ενισχύσει την εξουσία του, η Δύση πρέπει να δράσει ανάλογα. Οι κυρώσεις της κατά της Ρωσίας πρέπει να διατηρηθούν έως ότου όλα τα ρωσικά στρατεύματα αποχωρήσουν από την Ουκρανία, σημειώνει το FA.

Ενώ η Δύση θα πρέπει να προσφέρει στην Ουκρανία ουσιαστική υλική υποστήριξη για την ανοικοδόμησή της, οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας θα πρέπει να διατηρηθούν έως ότου η Ρωσία συμφωνήσει να προβεί σε αποζημιώσεις για τις φρικτές ζημιές που έχει προκαλέσει στην Ουκρανία. Οι μελλοντικές ροές των Ρώσων μεταναστών είναι πιθανό να ξεπεράσουν τα εκατομμύρια που φεύγουν σήμερα από την Ουκρανία.

Εάν ο Πούτιν χάσει την εξουσία, ωστόσο, το μέλλον της Ρωσίας φαίνεται πολύ πιο ελπιδοφόρο. Θα ήταν αναμενόμενη μια περίοδος αταξίας, αλλά αν η Ρωσία επιτύχει τελικά ένα αξιοπρεπές δημοκρατικό καθεστώς, η Δύση θα πρέπει να ενεργοποιηθεί και να παραδώσει ένα κανονικό Σχέδιο Μάρσαλ, όπως δεν έκανε το 1991. Ας ελπίσουμε ότι μια προηγούμενη Δυτική ανασυγκρότηση της Ουκρανίας μπορεί να χρησιμεύσει ως master plan, σημειώνει το Foreign Affairs.

Πηγή: in.gr

Αυτό είναι το κεντρικό μήνυμα σημαντικού άρθρου στο διεθνούς κύρους αμερικανικό περιοδικό «Foreign Affairs» του κορυφαίου Αμερικανού επιδημιολόγου Μάικλ Όστερχολμ, καθηγητή και διευθυντή του Κέντρου Έρευνας και Πολιτικής Λοιμωδών Νόσων του Πανεπιστημίου της Μινεσότα, καθώς και του συγγραφέα Μαρκ Ολσέικερ. Οι Όστερχολμ και Ολσέικερ, το 2017, είχαν συγγράψει το μπεστ-σέλερ «Ο φονικότερος εχθρός: Ο πόλεμός μας ενάντια στα φονικά μικρόβια».

Όπως επισημαίνουν στο άρθρο τους στο Foreign Affairs, «ο χρόνος εξαντλείται για την προετοιμασία ενόψει της επόμενης πανδημίας. Πρέπει να δράσουμε τώρα με αποφασιστικότητα και στόχο» και αυτό αφορά τις κυβερνήσεις, τις επιχειρήσεις και τους επιστήμονες δημόσιας υγείας.

«Η τωρινή κρίση θα τελειώσει είτε όταν βρεθεί ένα εμβόλιο είτε όταν αρκετό μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού έχει αναπτύξει ανοσία (αν όντως η ανοσία διαρκείας είναι δυνατή), κάτι που πιθανώς θα απαιτήσει περίπου τα δύο τρίτα του συνολικού πληθυσμού να μολυνθούν. Τίποτε από τα δύο δεν θα γίνει γρήγορα και στο μεταξύ το ανθρώπινο και οικονομικό κόστος θα είναι τεράστιο», υπογραμμίζουν, όπως αναφέρει το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Όμως, προειδοποιούν, «κάποιο μελλοντικό μικροβιακό ξέσπασμα θα είναι ακόμη μεγαλύτερο και πιο φονικό. Με άλλα λόγια, αυτή η πανδημία πιθανότατα δεν είναι “Η Μεγάλη”, η προοπτική της οποίας στοιχειώνει τους εφιάλτες των επιδημιολόγων και των ειδικών δημόσιας υγείας, παντού. Η επόμενη πανδημία πιθανότατα θα προέλθει από έναν νέο ιό της γρίπης, με την ίδια καταστροφική επίπτωση της πανδημίας του 1918, που σάρωσε τη Γη δυόμισι φορές σε λίγο περισσότερο από ένα έτος, σε απανωτά κύματα, σκοτώνοντας περισσότερους ανθρώπους από ό,τι ο βίαιος και ο αιματηρός (σ.σ. Α’ Παγκόσμιος) πόλεμος που είχε προηγηθεί».

Μία προαναγγελθείσα καταστροφή

Και όπως η τωρινή πανδημία είχε προβλεφθεί, έτσι και η επόμενη, ήδη, έχει προβλεφθεί. Γι’ αυτό, «αν ο κόσμος δεν πάρει τα σωστά μαθήματα από την αποτυχία του να προετοιμαστεί και να δράσει έγκαιρα», τότε «ο απολογισμός των θυμάτων την επόμενη φορά θα είναι σημαντικά μεγαλύτερος. Όσο και αν φαίνεται τρομερό, η Covid-19 πρέπει να λειτουργήσει ως προειδοποίηση για το πόσο χειρότερη μπορεί να γίνει μία πανδημία», σημειώνουν.

Οι κορονοϊοί SARS και MERS, η γρίπη Η1Ν1, οι ιοί Έμπολα και Ζίκα, όσο κι αν διαφέρουν, τονίζει το άρθρο, «έχουν ένα αξιοσημείωτο κοινό χαρακτηριστικό: Όλοι εμφανίστηκαν ως εκπλήξεις και δεν θα έπρεπε». Παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις των επιστημόνων, «η κατάσταση ετοιμότητας είχε χειροτερέψει τα τελευταία χρόνια αντί να βελτιωθεί, ιδίως στις ΗΠΑ», π.χ. όσον αφορά τη διαθεσιμότητα στις ίδιες τις χώρες (χωρίς να χρειάζεται να εξαρτώνται από την Κίνα ή την Ινδία) διαφόρων ζωτικών φαρμάκων και ιατρικών εφοδίων, όπως αναπνευστήρες, μάσκες κ.ά., κυρίως για την πρώτη κρίσιμη φάση της πανδημίας.

Οι ελλείψεις στα νοσοκομεία και στα συστήματα υγείας έκαναν τα πράγματα χειρότερα σε πολλές χώρες, καθώς και τα αργά αντανακλαστικά ορισμένων κυβερνήσεων, όπως η αμερικανική, μετά το ξέσπασμα της Covid-19. Παρόλο που, ήδη από την πανδημία του 1918, είχε φανεί ότι όσες πόλεις και χώρες αντέδρασαν πιο γρήγορα στη γρίπη, απαγορεύοντας τις δημόσιες συναθροίσεις και συμβουλεύοντας τους πολίτες τους να μείνουν σπίτι, τελικά είχαν τις λιγότερες απώλειες.

Στην τωρινή πανδημία, υποστηρίζουν οι συγγραφείς, «οι ΗΠΑ και άλλες χώρες πήγαν στον πόλεμο ενάντια σε μία ταχέως μεταδιδόμενη λοιμώδη νόσο χωρίς να έχουν σχέδιο μάχης, επαρκές προσωπικό, επαρκείς ιατρικές εγκαταστάσεις, επαρκή αποθέματα εξοπλισμού και εφοδίων, αξιόπιστη αλυσίδα τροφοδοσίας, κεντρικό σύστημα διοίκησης και πολίτες εκπαιδευμένους ή προετοιμασμένους για την επερχόμενη μάχη».

Όπως αναφέρουν, «με την εξαίρεση ενός θερμοπυρηνικού πολέμου και τη μακροπρόθεσμη επίπτωση της κλιματικής αλλαγής, μία πανδημία λοιμώδους νόσου έχει το μεγαλύτερο καταστροφικό δυναμικό για την υγεία και την οικονομική σταθερότητα, παγκοσμίως. Όλες οι άλλες μορφές καταστροφών και συμφορών είναι περιορισμένες γεωγραφικά και χρονικά, είτε πρόκειται για τυφώνα, σεισμό ή τρομοκρατική επίθεση. Μία πανδημία μπορεί να συμβεί οπουδήποτε ξαφνικά και να διαρκέσει μήνες ή χρόνια».

Οι εκτιμήσεις για τα θύματα της πανδημίας γρίπης του 1918 φθάνουν τα 100 εκατομμύρια, που -ως ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού- αντιστοιχούν σήμερα σε πάνω από 400 εκατομμύρια ανθρώπους, κάτι που εύκολα την καθιστά τη χειρότερη φυσική καταστροφή της σύγχρονης εποχής. Λαμβάνοντας υπόψη, όμως, πόσο πιο διασυνδεμένοι είναι πλέον οι άνθρωποι χάρη στην παγκοσμιοποίηση, «μια παρόμοια μολυσματική πανδημία γρίπης σήμερα θα ήταν εκθετικά πιο φονική από ό,τι πριν έναν αιώνα». Επιπλέον, ελλείψει εμβολίου, «είναι δύσκολο να συμπεράνουμε ότι ο κόσμος σήμερα είναι πολύ καλύτερα εξοπλισμένος για να αντιμετωπίσει μία μαζική πανδημία από ό,τι ήταν οι γιατροί, οι υπηρεσίες δημόσιας υγείας και οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι πριν 100 χρόνια».

Η Μεγάλη «ζαριά»

Το άρθρο επισημαίνει ότι «ορισμένοι αποκαλούν την Covid-19 πανδημία που συμβαίνει κάθε 100 χρόνια», όμως «το γεγονός ότι ο κόσμος περνάει τώρα μία πανδημία δεν είναι περισσότερο προφητικό για το πότε θα συμβεί η επόμενη, από ό,τι ένα ρίξιμο του ζαριού προφητεύει την επόμενη ριξιά». Έτσι, «η επόμενη ζαριά ή η μεθεπόμενη μπορεί να είναι πραγματικά “Η Μεγάλη” που θα κάνει την τωρινή πανδημία να φαντάζει συγκριτικά ασήμαντη».

Όπως προειδοποιούν, «όταν έλθει η πανδημία του νέου ιού γρίπης μπορεί στ’ αλήθεια να γονατίσει ολόκληρο τον κόσμο, σκοτώνοντας εκατοντάδες εκατομμύρια ή περισσότερα, διαλύοντας το εμπόριο, αποσταθεροποιώντας τις κυβερνήσεις, στρεβλώνοντας την πορεία της ιστορίας για τις επόμενες γενιές». Και αντίθετα με την Covid-19, αλλά ακριβώς όπως η πανδημία του 1918, η πραγματικά επερχόμενη Μεγάλη Πανδημία δεν θα λυπηθεί τους υγιείς ανθρώπους 18 έως 40 ετών.

Γι’ αυτό, από τώρα οι κυβερνήσεις, πέρα από την προετοιμασία επί χάρτου «σεναρίων» ετοιμότητας, πρέπει να μην εξαρτώνται πλέον τόσο πολύ από την αγορά και από άλλες χώρες, αλλά να φροντίσουν να χρηματοδοτήσουν έγκαιρα την έρευνα για ανάπτυξη νέων φαρμάκων και εμβολίων, να ενισχύσουν το εγχώριο παραγωγικό δυναμικό για επαρκή εφόδια άμεσης ανάγκης, να αυξήσουν τα διαθέσιμα αποθέματά τους και να βελτιώσουν τη διεθνή συνεργασία τους, ίσως και με τη δημιουργία –παράλληλα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας- ενός νέου διεθνούς οργανισμού τύπου «ΝΑΤΟ δημόσιας υγείας». Επειδή «τα μικρόβια δεν σέβονται τα σύνορα».