O Ρόμπερτ Φίτσο – ένας από τους λίγους ηγέτες της ΕΕ που υποστήριζαν συχνά τη στάση του Τραμπ όσον αφορά στις αδυναμίες της Ευρώπης – φέρεται να ανησυχεί για την “ψυχολογική κατάσταση” του προέδρου των ΗΠΑ, όπως δήλωσαν δύο από τους διπλωμάτες, τους οποίους επικαλείται το Politico. Ο ίδιος, μάλιστα, χρησιμοποίησε τη λέξη “επικίνδυνος” για να περιγράψει πώς του φάνηκε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια της προσωπικής τους συνάντησης στο κτήμα του Τραμπ στο Μαρ-α-Λάγκο στη Φλόριντα στις 17 Ιανουαρίου, σύμφωνα με δύο από τους διπλωμάτες.

Η συζήτηση μεταξύ του Φίτσο και των Ευρωπαίων ομολόγων του πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες στις 22 Ιανουαρίου στο περιθώριο της έκτακτης συνόδου κορυφής της ΕΕ που διοργανώθηκε για να συζητηθούν οι διατλαντικές σχέσεις μετά τις απειλές του Τραμπ γύρω από τη Γροιλανδία. Play Video

Ο Σλοβάκος πρωθυπουργός προχώρησε στις εν λόγω παρατηρήσεις σε ξεχωριστή άτυπη συνάντηση μεταξύ ορισμένων ηγετών και κορυφαίων αξιωματούχων της ΕΕ και όχι κατά τη διάρκεια των επίσημων συνομιλιών, σημείωσαν οι διπλωμάτες. 

Οι διπλωμάτες που επικαλείται το Politico, προέρχονται από τέσσερις διαφορετικές κυβερνήσεις της ΕΕ. Ο πέμπτος είναι ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ. Όλοι τους δήλωσαν ότι δεν γνωρίζουν λεπτομέρειες για το τι είπε ο Τραμπ στον Φίτσο που προκάλεσε την αντίδρασή του.

Σημειωτέον ότι ο Ρόμπερτ Φίτσο είναι από τους πολιτικούς της Ευρώπης που τάσσεται υπέρ του Τραμπ, εκφράζοντας μεταξύ άλλων την υποστήριξή του στην προσέγγιση της Ουάσινγκτον στον πόλεμο στη Ουκρανία. Πριν από έναν χρόνο, ο Φίτσο μίλησε στο Συνέδριο Πολιτικής Δράσης των Συντηρητικών και είπε στους Αμερικανούς “ο πρόεδρός σας προσφέρει στην Ευρώπη μια σπουδαία υπηρεσία”.

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, δήλωσε: “Πρόκειται για εντελώς ψευδείς ειδήσεις από ανώνυμους Ευρωπαίους διπλωμάτες (…). Η συνάντηση στο Μαρ-α-Λάγκο ήταν θετική και παραγωγική”.

Ένας ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης που συμμετείχε στη συνάντηση με τον Τραμπ και τον Φίτσο, ο οποίος τηρώντας την ανωνυμία του περιέγραψε τη συζήτηση, δήλωσε ότι δεν μπορούσε να θυμηθεί καμία αμήχανη στιγμή. Όπως είπε, η συνάντηση, την οποία είχε ζητήσει ο Φίτσο, ήταν ευχάριστη, φυσιολογική και περιελάμβανε κάποιες ανάλαφρες ανταλλαγές που απαθανατίστηκαν από φωτογράφο του Λευκού Οίκου.

Ο Φίτσο, πάντως, φαίνεται να έχει “τραυματιστεί” από τη συνάντησή του με τον Τραμπ, όπως δήλωσε ένας από τους Ευρωπαίους διπλωμάτες. Σύμφωνα με έναν διπλωμάτη, χαρακτήρισε τον Τραμπ “τρελό”.

Εν τω μεταξύ, ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας, σε βίντεο που ανήρτησε στο Facebook, δεν φάνηκε ανήσυχος, σημειώνοντας ότι η πρόσκλησή του στην κατοικία του Τραμπ στη Φλόριντα ήταν ένα σημάδι “υψηλού σεβασμού και εμπιστοσύνης” από τον πρόεδρο των ΗΠΑ. Οι δύο ηγέτες συζήτησαν για την Ουκρανία, καθώς και την κοινή τους άποψη ότι η ΕΕ βρισκόταν σε “βαθιά κρίση” κατά τη διάρκεια αυτού που ο Φίκο χαρακτήρισε “άτυπες και ανοιχτές συνομιλίες”.

Οι ηγέτες και οι ανώτεροι αξιωματούχοι της Ευρώπης ανησυχούν ολοένα και περισσότερο για το πόσο απρόβλεπτος είναι ο Τραμπ, σύμφωνα με έναν έκτο διπλωμάτη της ΕΕ.

Οι φόβοι για την υγεία του προέδρου των ΗΠΑ “γίνονται γρήγορα ένα θέμα που συζητιέται ολοένα και πιο πολύ σε όλα τα επίπεδα”, δήλωσε ένας αξιωματούχος της ΕΕ.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα και κατηγορηματικά αρνηθεί ότι πάσχει από οποιαδήποτε πάθηση που επηρεάζει τη γνωστική του λειτουργία, δηλώνοντας αυτή την εβδομάδα στο “New York Magazine” ότι δεν πάσχει από τη νόσο Αλτσχάιμερ.

Μετά το εξιτήριο, ο σλοβάκος πρωθυπουργός μεταφέρθηκε στο σπίτι του στην πρωτεύουσα Μπρατισλάβα, όπου θα παραμείνει για κατ΄οίκον νοσηλεία.

Υπενθυμίζεται ότι ο 59χρονος Φίτσο δέχτηκε επίθεση από ένοπλο στις 15 Μαΐου, ενώ χαιρετούσε υποστηρικτές μετά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου στην πόλη Χάντλοβα της κεντρικής Σλοβακίας. Πυροβολήθηκε τέσσερις φορές στην κοιλιακή χώρα και διακομίστηκε εσπευσμένα σε νοσοκομείο της Μπάνσκα Μπίστριτσα όπου υποβλήθηκε σε δύο πολύωρες χειρουργικές επεμβάσεις.

Ο δράστης της επίθεσης, ο 71χρονος Γιουράι Τσίντουλα, συνελήφθη και έχει προφυλακιστεί, κατηγορούμενος για απόπειρα ανθρωποκτονίας εκ προμελέτης.

Το περιστατικό -η πρώτη σοβαρή απόπειρα δολοφονίας με στόχο ευρωπαίο πολιτικό ηγέτη εδώ και περισσότερο από 20 χρόνια- υπογραμμίζει τη βαθιά πόλωση στην πολιτική ζωή της χώρας αυτής της κεντρικής Ευρώπης με πληθυσμό 5,4 εκατομμύρια κατοίκους.

Η στιγμή που φυγαδεύουν αιμόφυρτο τον Φίτσο αμέσως μετά την απόπειρα δολοφονίας:

Το άτομο που πυροβόλησε τον εθνικιστή ηγέτη της Σλοβακίας  ήταν «μια ταραχώδης εκδοχή του Γκαβρίλο Πρίνσιπ», έγραψε ο Μεντβέντεφ στο X. Ο Πρίνσιπ, ο 19χρονος Βόσνιος Σέρβος εθνικιστής που δολοφόνησε τον Φερδινάνδο στο Σεράγεβο, ξεκίνησε αυτό που ο Τσόρτσιλ αποκάλεσε τον σκληρότερο από όλους τους πολέμους.

Ήταν σε πολλά επίπεδα ένας άγριος συνειρμός. Η Ευρώπη των αυτοκρατοριών που συγκρούστηκε την περίοδο 1914 -1918 έχει παρέλθει προ πολλού, όπως και η Ευρώπη που την αντικατέστησε και παρήγαγε το Άουσβιτς. Στη θέση τους, η σκληρά δομημένη Ευρωπαϊκή Ένωση των 27 μελών, συμπεριλαμβανομένης της Σλοβακίας, η οποία δημιουργήθηκε με πρωταρχικό στόχο να αποκλείσει την πιθανότητα πολέμου, σε μια ερειπωμένη ήπειρο.

Ωστόσο, με τις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να απέχουν μόλις τρεις εβδομάδες, οι δυσοίωνες ενδείξεις απαρχής ενός νέου κύκλου βίας, υπερβαίνουν κατά πολύ τη δολοφονική επίθεση κατά του Φίτσο.

Πολιτική βία και οδυνηροί συνειρμοί

Ο πόλεμος στην Ουκρανία μαίνεται εδώ και 27 μήνες. Όπως και στον Α΄ Παγκόσμιο, θυμίζει όλο και περισσότερο μια σύγκρουση στην οποία εμπλέκονται στρατιώτες που έχουν εγκλωβιστεί στο «ίδιο δολοφονικό τέλμα, ανάμεσα σε  σφαίρες και φράγματα, αρρώστιες και στερήσεις, βασανιστήρια και τρόμο», όπως το έθεσε ο Tim Butcher στο βιβλίο «The Trigger», μια αφήγηση της ζωής του Πρίνσιπ.

Το  ερώτημα που εγείρει η απόπειρα δολοφονίας Φίτσο, είναι το κατά πόσο οι Ευρωπαίοι είναι αποφασισμένοι να αντιμετωπίσουν τον ίδιο τους τον εαυτό, καθώς η ακραία πολιτική πόλωση καταδιώκει τις κοινωνίες τους.

Το κίνητρο πίσω από την επίθεση στον Σλοβάκο ηγέτη παραμένει ασαφές, αλλά το περιστατικό έλαβε χώρα μέσα σε ένα δηλητηριώδες πολιτικό περιβάλλον, που όπως όλα δείχνουν, θα γίνει ακόμη πιο τοξικό.  

Η Ευρώπη διχάζεται όλο και περισσότερο, και μάλιστα επικίνδυνα. Σε αυτόν τον πολιτικό κόσμο, δεν υπάρχουν πλέον αντίπαλοι, υπάρχουν μόνο εχθροί. Πλέον όλα τα μέσα είναι θεμιτά, ακόμη και η βία.

Η απόπειρα δολοφονίας του Φίτσο «αποδεικνύει που  μπορεί να οδηγήσει η ακραία πόλωση και αυτό είναι κάτι που πρέπει να σκεφτούν οι ευρωπαϊκές κοινωνίες, αλλά και οι Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο Ζακ Ρούπνικ, Γάλλος πολιτικός επιστήμονας με αντικείμενο μελέτης την κεντρική Ευρώπη.

Την περασμένη Πέμπτη, ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ, ο οποίος επέστρεψε στην εξουσία αφού νίκησε το εθνικιστικό κόμμα, αποκάλυψε ότι δέχεται απειλές για τη ζωή του.

Περιστατικό πολιτικής βίας σημειώθηκε και στην Γερμανία, όπου τέσσερα άτομα επιτέθηκαν σε Σοσιαλδημοκράτη πολιτικό, ενώ τοποθετούσε προεκλογικές αφίσες στη Δρέσδη.

Οι αιτίες της πόλωσης

Αλλά τι φταίει για την επιστροφή της βίας;

Η διασπορά ψευδών ειδήσεων και η προπαγάνδα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, επιδείνωσαν την κατάσταση. Αλλά ο κύριος παράγοντας, ήταν πιθανότατα το μεταναστευτικό – περίπου 5,1 εκατομμύρια μετανάστες εισήλθαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση μόνο το 2022, – ένα ζήτημα που πυροδοτεί πολιτικό και κοινωνικό αναβρασμό σε όλη την Ευρώπη.

Σε Σλοβακία, Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Σουηδία, Ολλανδία τα ξενοφοβικά κόμματα κερδίζουν έδαφος. Πολλά από αυτά έχουν ρίζες στο φασισμό, όπως η Εναλλακτική για τη Γερμανία ή το Εθνικό Συλλαλητήριο της Λεπέν.

Αυτά τα κόμματα, αναμένεται να ανεβάσουν κατά πολύ τα ποσοστά τους στις Ευρωεκλογές. Στη Γαλλία, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η παράταξη της Μαρίν Λεπέν, θα λάβει περίπου διπλάσιες ψήφους από το κεντρώο κόμμα του προέδρου Μακρόν.

Το κλίμα ήταν εύφλεκτο πριν από την απόπειρα δολοφονίας του Φίτσο. Τώρα είναι ακόμη περισσότερο. Η κουλτούρα ειρήνης της μεταπολεμικής Ευρώπης έχει ήδη κλονιστεί από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Μέχρι πρότινος, η ήρεμη κανονικότητα φαινόταν ακλόνητη, τα οδυνηρά μαθήματα της ιστορίας είχαν γίνει ευρωπαϊκό βίωμα. Αλλά όπως έδειξε ο εκδικητικός πόλεμος του Πούτιν, η πτώση του Τείχους του Βερολίνου το 1989, δεν ήταν τελικά αναίμακτη. Τα μοχθηρά φαντάσματα της Ευρώπης, φαίνεται ότι επιστρέφουν.

Πηγή: New York Times

“Προσευχόμαστε για τον πρωθυπουργό και στηρίζουμε ηθικά την Σλοβακία”, σημείωσε ο Ορμπάν.

“Του ευχόμαστε ταχεία ανάρρωση και επιστροφή στη δουλειά. Ο Ρόμπερτ Φίτσο βρίσκεται μεταξύ ζωής και θανάτου”, πρόσθεσε.

Ακόμη κι αν αναρρώσει, ο Φίτσο θα μείνει εκτός εργασίας για μήνες σε μια κρίσιμη στιγμή ενόψει των Ευρωεκλογών που θα διεξαχθούν στις αρχές του ερχόμενου μήνα, σημείωσε επίσης ο Ούγγρος ομόλογός του.

“Βρισκόμαστε μπροστά σε μια εκλογική διαδικασία που θα αποφασίσει όχι μόνον για το ποια θα είναι τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αλλά μαζί με τις εκλογές στις ΗΠΑ μπορεί να κρίνει την πορεία του πολέμου και της ειρήνης στην Ευρώπη”, υπογράμμισε ο Ορμπάν.

“Σε αυτήν την κατάσταση θα χρειαζόμασταν πάρα πολύ τον Ρόμπερτ Φίτσο και μια φιλοειρηνική Σλοβακία”, κατέληξε ο Ούγγρος πρωθυπουργός.

Η απόπειρα δολοφονίας του Σλοβάκου πρωθυπουργού ήταν η πρώτη Ευρωπαίου πολιτικού ηγέτη για πάνω από 20 χρόνια και καταδικάστηκε από τη διεθνή κοινότητα.

Πολιτικοί αναλυτές και βουλευτές δηλώνουν ότι εξέθεσε ένα όλο και πιο έντονο και πολωτικό πολιτικό κλίμα τόσο στην Σλοβακία όσο και σε όλη την Ευρώπη.

Στο μεταξύ Σλοβάκοι ιατροί θα συνεδριάσουν τη Δευτέρα για να εκτιμήσουν την κατάσταση της υγείας του Φίτσο και να συζητήσουν το ενδεχόμενο να μεταφερθεί για νοσηλεία από την Μπάνσκα Μπίστριτσα στην πρωτεύουσα Μπρατισλάβα, μετέδωσαν σήμερα σλοβακικά μέσα ενημέρωσης χωρίς να επικαλεστούν πηγές για την πληροφορία αυτή.

Η κατάσταση της υγείας του Φίτσο παραμένει σοβαρή, αλλά είναι σταθερή και μπορεί να μιλήσει λίγο, σύμφωνα με δηλώσεις που έκανε χθες, Πέμπτη, μια ημέρα μετά την απόπειρα δολοφονίας κατά του Σλοβάκου πρωθυπουργού, ο νεοεκλεγείς πρόεδρος της Σλοβακίας Πέτερ Πελεγκρίνι.

Ορισμένοι βουλευτές του κυβερνητικού συνασπισμού, ωστόσο, φάνηκε να μην έχουν λάβει το μήνυμα. Ο Λούμπος Μπλάχα, φιλορώσος βουλευτής του κόμματος Smer του Φίτσο, φώναξε στην αντιπολίτευση στο κοινοβούλιο ότι ο πρωθυπουργός «παλεύει σήμερα για τη ζωή του εξαιτίας του μίσους σας».

Ο αντιπρόεδρος του Κοινοβουλίου Αντρέι Ντάνκο, επικεφαλής του ακροδεξιού Εθνικού Κόμματος της Σλοβακίας, απαίτησε από την αντιπολίτευση: «Είστε ικανοποιημένοι;» Πρόσθεσε, δυσοίωνα: «Θα υπάρξουν κάποιες αλλαγές στα μέσα ενημέρωσης».

• Πώς όμως η Σλοβακία έφτασε εδώ που είναι σήμερα – τόσο διχασμένη ανάμεσα σε φιλελεύθερους και παραδοσιακούς, δημοκράτες και κακοποιούς, την ανεκτικότητα και το αντίθετό της – ώστε οι πολιτικές διαφορές να λύνονται πλέον με όπλα;

Οι κοινωνικές διακρίσεις έπλητταν πάντα την πολιτική στη Σλοβακία. Μετά την επανάσταση του 1989, η πρώην κομμουνιστική χώρα βυθίστηκε ξαφνικά σε μια ανελέητη εκδοχή του καπιταλισμού – προτού πάρει απότομα διαζύγιο από τους Τσέχους, οι οποίοι αποτελούσαν σταθερό εθνικό εταίρο επί 75 χρόνια στην πρώην Τσεχοσλοβακία.

Το κοινωνικό μαστίγιο που προκάλεσαν αυτοί οι ξαφνικοί μετασχηματισμοί έστρεψε τις πόλεις εναντίον των χωριών, τους νέους εναντίον των ηλικιωμένων, τους Σλοβάκους πατριώτες εναντίον των Τσεχοσλοβάκων διεθνιστών, καθώς όλοι έψαχναν να βρουν τα πατήματά τους στο άγνωστο έδαφος.

• Για τον νεαρό Ρόμπερτ Φίτσο, ο οποίος ήταν μόλις 25 ετών όταν οι κομμουνιστές έχασαν την εξουσία, η επανάσταση του 1989 πρέπει να ήταν ένα σοκ: Μόλις είχε ολοκληρώσει τη νομική σχολή και είχε ενταχθεί στο Κομμουνιστικό Κόμμα, όταν το Σύμφωνο της Βαρσοβίας διαλύθηκε μαζί με την κοινωνική τάξη στην οποία είχε εκπαιδευτεί για να πετύχει.

Ο Φίτσο ισχυρίστηκε αργότερα ότι “δεν πρόσεξε” το 1989, καθώς εκείνη την εποχή εργαζόταν στο υπουργείο Δικαιοσύνης και προετοιμαζόταν για ένα ταξίδι σπουδών στις ΗΠΑ – ευθυγραμμιζόμενος έτσι εξαρχής με ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού που ένιωθε νοσταλγία για τον κομμουνισμό και αδιαφορία για τη δημοκρατική Δύση.

Νέος και ταλαντούχος, ο Φίτσο εντάχθηκε στο κόμμα που διαδέχθηκε τους κομμουνιστές και εξελέγη στο κοινοβούλιο το 1992. Παρόλο που πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της δεκαετίας του 1990 στο Στρασβούργο εργαζόμενος στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, και το 1999 ίδρυσε το σοσιαλιστικό κόμμα Smer. Το κόμμα αυτό κυριάρχησε στη σλοβακική πολιτική για το επόμενο τέταρτο του αιώνα.

Και εδώ, ωστόσο, ο Φίτσο υιοθέτησε ένα πολιτικό στυλ που αποξένωσε μεγάλο μέρος της χώρας. Το Smer προέκυψε από τα συντρίμμια ενός αυταρχικού κόμματος που κυριαρχούσε στην εσωτερική σκηνή της Σλοβακίας τη δεκαετία του 1990, του Κινήματος για μια Δημοκρατική Σλοβακία (HZDS), με επικεφαλής τον τραμπούκο πρωθυπουργό Βλαντιμίρ Μέτσιαρ την περίοδο 1994-1998. Οι ολιγάρχες που χρηματοδότησαν και κατεύθυναν το HZDS έψαχναν, κατά γενική ομολογία, για ένα άλλο πολιτικό σχέδιο αφότου ο Μέτσιαρ έγινε τοξικός για τη Δύση, και έπεσαν πάνω στον άψογο Φίτσο.

Η Smer σημείωσε ένα απογοητευτικό 13,5% στις εκλογές του 2002 μετά από μια επιθετική διαφημιστική εκστρατεία που παρουσίαζε μια οικογένεια να κάθεται γυμνή σε ένα παγκάκι με το σύνθημα “Στην ΕΕ – αλλά όχι με γυμνά οπίσθια”. Τέσσερα χρόνια αργότερα, ωστόσο, ένας πιο γυαλισμένος Φίτσο έφτασε στη νίκη με 29%, σχηματίζοντας κυβέρνηση με τα αυταρχικά απομεινάρια του HZDS και τους εθνικιστές του SNS.

Ακόμη και πριν ξεκινήσει την πρώτη του θητεία ως πρωθυπουργός, λοιπόν, ο Φίτσο είχε ήδη αυτοπροσδιοριστεί ως νοσταλγός του σοσιαλισμού και ταυτόχρονα κυνικά πραγματιστής στην επιδίωξη της εξουσίας – το ακριβώς αντίθετο από αυτό που αναζητούσε το νεότερο, αντικομμουνιστικό, αθώα φιλοδυτικό τμήμα του εκλογικού σώματος.

• Ο Φίτσο διανύει την τρίτη του θητεία ως πρωθυπουργός το 2018, όταν ο δημοσιογράφος Κούτσιακ και η μέλλουσα σύζυγός του σκοτώθηκαν από έναν δολοφόνο που δήθεν είχε προσληφθεί για να φιμώσει το ρεπορτάζ του σχετικά με τη διαφθορά στην πολιτική.

Οι δολοφονίες φαίνεται ότι αποπροσανατόλισαν τον Φίτσο. Συγκάλεσε αμέσως μια συνέντευξη Τύπου στην οποία στοιβάχτηκαν δεσμίδες μετρητών σε ένα τραπέζι, υποσχόμενος να πληρώσει 1 εκατομμύριο ευρώ για πληροφορίες που θα οδηγούσαν στη σύλληψη του δολοφόνου. Κατηγόρησε επίσης την αντιπολίτευση ότι χρησιμοποιεί τη δολοφονία για πολιτικούς σκοπούς.

Δύο εβδομάδες αργότερα, ο Φίτσο παραιτήθηκε- δύο χρόνια αργότερα, η Smer υπέστη ήττα στις γενικές εκλογές του 2020.

Εκτός εξουσίας, ο Φίτσο και οι πολιτικοί του σύμμαχοι – υπουργοί, βουλευτές, ολιγάρχες, δικαστές, ανώτεροι αξιωματικοί της αστυνομίας και των μυστικών υπηρεσιών – τέθηκαν υπό έρευνα για λόγους που κυμαίνονταν από διαφθορά έως κατάχρηση εξουσίας και δολιοφθορά. Ο πρώην πρωθυπουργός συνελήφθη μάλιστα τον Απρίλιο του 2022 και κατηγορήθηκε για αδικήματα οργανωμένου εγκλήματος, αν και οι κατηγορίες αυτές έχουν έκτοτε αποσυρθεί.

• Πέρυσι βροντοφώναξε και πάλι «παρών» στην εξουσία. Αφού κέρδισε άλλες γενικές εκλογές τον Σεπτέμβριο του 2023, ο Φίτσο και η παρέα του επέστρεψαν σαν να βγήκαν από κανόνι, ξεκληρίζοντας την ηγεσία της επίλεκτης αστυνομικής μονάδας που τους είχε κατηγορήσει για εγκλήματα, απορρίπτοντας τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης, ξαναγράφοντας τον ποινικό κώδικα για να ελαφρύνει τις ποινές για διαφθορά και απειλώντας να χαρακτηρίσει τις ΜΚΟ με εξωτερική χρηματοδότηση ως «ξένους πράκτορες» βάσει ενός νόμου τύπου Μόσχας.

Καθώς ο Φίτσο βρισκόταν σε κρίσιμη κατάσταση στο χειρουργικό τραπέζι της Banska Bystrica, τα μέσα ενημέρωσης δημοσίευσαν ένα βίντεο που διέρρευσε από τον φερόμενο ως δράστη, ο οποίος αναγνωρίστηκε τοπικά ως ένας 71χρονος συγγραφέας, στο οποίο έλεγε: «Δεν συμφωνώ με την πολιτική αυτής της κυβέρνησης», αναφερόμενος στις καταστολές κατά των μέσων ενημέρωσης και της δικαιοσύνης.

Στη συνέντευξη Τύπου μετά την επίθεση, ο Σουτάχ Εστόκ, ο υπουργός Εσωτερικών, κάλεσε να σταματήσει η βίαιη γλώσσα και οι επιθέσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που έχουν καταλήξει να χαρακτηρίζουν τη σλοβακική πολιτική στην εποχή του Φίτσο. «Θέλω να απευθύνω έκκληση στο κοινό, στους δημοσιογράφους και σε όλους τους πολιτικούς να σταματήσουν να διασπείρουν το μίσος», δήλωσε. «Βρισκόμαστε στα πρόθυρα ενός εμφυλίου πολέμου».

«Ευτυχώς, από όσο ξέρω, η επέμβαση πήγε καλά – και υποθέτω ότι στο τέλος θα επιβιώσει. Αυτή τη στιγμή δεν βρίσκεται σε απειλητική για τη ζωή του κατάσταση. Τραυματίστηκε σοβαρά -μια σφαίρα πήγε στο στομάχι και η δεύτερη χτύπησε την άρθρωση- αμέσως μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο και μετά στο χειρουργείο», ανέφερε μεταξύ άλλων ο αναπληρωτής πρωθυπουργός.

• Το περιστατικό έχει προκαλέσει σοκ και ανησυχία στη χώρα, αλλά και στην Ευρώπη γενικότερα, καθώς τέτοια πολιτική δολοφονία δεν έχει καταγραφεί για πολλές δεκαετίες.

Νωρίτερα, ο υπουργός Άμυνας, Ρόμπερτ Καλινάκ, είχε ενημερώσει τα ΜΜΕ έξω από το νοσοκομείο της πόλης Μπάνσκα Μπίστρικα, όπου μεταφέρθηκε με ελικόπτερο καθώς το ταξίδι για την πρωτεύουσα Μπρατισλάβα θα μπορούσε να είναι πολύ μεγάλο για την κατάστασή του.

Ο Σλοβάκος υπουργός Άμυνας, απευθυνόμενος προς τους πολίτες της χώρας, που παρακολουθούν σε κατάσταση σοκ τις εξελίξεις, είπε ότι ο Ρόμπερτ Φίτσο εξακολουθεί να βρίσκεται στο χειρουργείο, όπου μια τεράστια ομάδα χειρουργών προσπαθούν να αναστρέψουν τις συνέπειες των πυροβολισμών που δέχθηκε στο στήθος και την κοιλιακή χώρα.

Σε δηλώσεις που έκανε μαζί με τον υπουργό Εσωτερικών, Ματούς Σουτάι-Εστόκ, ο Καλινάκ εξήγησε ότι ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας είναι «πολυτραυματίας, εξαιτίας των πολλαπλών πυροβολισμών που δέχθηκε» και πως ο επικεφαλής χειρουργός που τον έχει αναλάβει τους είπε ότι η κατάστασή του είναι «απειλητική για τη ζωή» του και πολύ «σοβαρή».

«Η κατάστασή του είναι κακή. Δεν έχουμε καλά νέα και εναποθέτουμε τις ελπίδες μας στα χέρια των ειδικών γιατρών του νοσοκομείου», είπε ο Σλοβάκος υπουργός Άμυνας.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Εσωτερικών Σουτάι-Εστόκ δήλωσε ότι ο δράστης πυροβόλησε πέντε φορές κατά του Ρόμπερτ Φίκο και ότι ο πρωθυπουργός βρίσκεται σε «κρίσιμη κατάσταση». Πρόσθεσε δε ότι οι αρχικές πληροφορίες που έχουν οι αρχές «υποδηλώνουν ξεκάθαρα πολιτικό κίνητρο», που σχετίζεται με τις προεδρικές εκλογές στη Σλοβακία.

• Και δείχνοντας προς τα ΜΜΕ και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προέτρεψε επίσης τους δημοσιογράφους και τους πολιτικούς να «σταματήσουν να διαδίδουν μίσος», λέγοντας: «Αυτό που έγινε τώρα το έσπειραν πολλοί από εσάς. Ήταν μίσος».

Στο μεταξύ, τα σλοβακικά ΜΜΕ αναφέρουν ότι ο δράστης της επίθεσης, την ώρα που συνελήφθη από τους αστυνομικούς, τους είπε ότι το έκανε «γιατί διαφωνούσα με την πολιτική του». Ως δράστης της επίθεσης έχει συλληφθεί ένας άνδρας 71 ετών, πρώην εργαζόμενος ως φύλακας, ο οποίος πάντως έχει συγγράψει τρεις ποιητικές συλλογές και είναι μέλος της Σλοβακικής Εταιρίας Λογοτεχνών.Επίσης, αναφέρουν, κατείχε νόμιμα το όπλο, καθώς είχε άδεια.

Το χρονικό

Η δολοφονική απόπειρα έχει προκαλέσει παγκόσμιο αποτροπιασμό. Ο άνδρας πλησίασε τον πολιτικό και τον πυροβόλησε σχεδόν εξ’ επαφής με το βίντεο – ντοκουμέντο των πυροβολισμών να κάνει τον γύρω του διαδικτύου.

⚡️⚡️⚡️ The moment of the assassination attempt on Slovak Prime Minister Robert Fico. Five shots are heard in the video. pic.twitter.com/0bhjX795md

— NEXTA (@nexta_tv) May 15, 2024

Ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας μεταφέρθηκε με ελικόπτερο στο νοσοκομείο Μπάνσκα Μπιστρίτσα και όχι σε νοσοκομείο της Μπρατισλάβα καθώς η μεταφορά του εκεί θα διαρκούσε πολύ ώρα.

Όπως δε έγινε γνωστό για να μην διαρρεύσει κάποιο βίντεο από την ώρα που έφτασε στο νοσοκομείο αποφασίστηκε να κρατηθούν όλα τα κινητά του προσωπικού.

Ποιος είναι ο Φίτσο

Πρόκειται για έναν βετεράνο πολιτικό της Σλοβακίας με καριέρα σχεδόν 30 χρόνια.

Πριν από λίγους μήνες, τον περασμένο Οκτώβριο, εξελέγη πρωθυπουργός της Σλοβακίας για τέταρτη φορά και είναι 59 ετών.

Οι απόψεις του και οι πολιτικές του κινήσεις αλλάζουν, δεν είναι πάντα σταθερές. Ξεκίνησε περισσότερο φιλοευρωπαίος, τα τελευταία χρόνια όμως έχει αρχίσει να επιτίθεται στην Δύση και στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Φαίνεται να είναι πιο κοντά με τη Ρωσία ενώ είναι και φίλος του Βίκτορ Ορμπάν. Έχει επικριθεί και αυτός για το κράτος δικαίου. Επίσης, λένε ότι προσπαθεί να προωθήσει ένα νόμο σαν αυτόν που έχει περάσει η Ρωσία και αυτές τις μέρες προσπαθεί να περάσει η Γεωργία για τους ξένους πράκτορες.

Σύσσωμος ο πολιτικός κόσμος καταδικάζει

Η πρόεδρος της Σλοβακίας Ζουζάνα Τσαπούτοβα καταδίκασε τη «βάρβαρη και ανεύθυνη» επίθεση που δέχτηκε ο πρωθυπουργός ενώ σοκαρισμένοι δήλωσαν σε ανακοινώσεις τους Ευρωπαίοι ηγέτες από την επίθεση.

Σχετική ανάρτηση έκανε και ο Κυριάκος Μητσοτάκης ο οποίος δήλωσε σοκαρισμένος από την ειδεχθή επίθεση εναντίον του πρωθυπουργού της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο.

« Αυτές οι πράξεις βίας δεν έχουν θέση στις κοινωνίες μας. Του εύχομαι ταχεία ανάρρωση» υπογράμμισε ο πρωθυπουργός.

• «Είμαι σοκαρισμένος με την είδηση της επίθεσης κατά του Σλοβάκου πρωθυπουργού Φίτσο μετά τη συνεδρίαση του σλοβακικού υπουργικού συμβουλίου στη πόλη Χάντλοβα. Τίποτα δεν μπορεί ποτέ να δικαιολογήσει τη βία ή τέτοιες επιθέσεις. Οι σκέψεις μου είναι με τον πρωθυπουργό και την οικογένειά του» ανέφερε ο πρόεδσρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για την φρικτή δολοφονική επίθεση κατά του Ρόμπερτ Φίτσο προσφέροντας την αμέριστη βοήθειά της κυβέρνησής του.

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν με τηλεγράφημά του προς την απερχόμενη πρόεδρο της Σλοβακίας χαρακτήρισε «τερατώδες» έγκλημα την απόπειρα δολοφονίας κατά του Σλοβάκου πρωθυπουργού κάνοντας λόγο για έναν θαρραλέο και ισχυρό άνδρα.

Συγγραφέας 71 ετών ο φερόμενος ως δράστης (ΜΜΕ) 

Το πρόσωπο που έχει συλληφθεί και κατηγορείται πως πυροβόλησε σχεδόν εξ επαφής τον σλοβάκο πρωθυπουργό Ρόμπερτ Φίτσο είναι συγγραφέας, 71 ετών, με καταγωγή από το κεντρικό τμήμα της χώρας, μεταδίδουν σλοβακικά ΜΜΕ.

«Νομίζω πως μπορώ να το επιβεβαιώσω, ναι», είπε σε δημοσιογράφους ο υπουργός Εσωτερικών Ματούς Σουτάι Εστόκ, ερωτηθείς σχετικά με την ταυτότητα του φερόμενου ως δράστη, που σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες συγκαταλέγεται στους ιδρυτές της λογοτεχνικής λέσχης Ντούα (Dúha, «Ουράνιο Τόξο») στην πόλη Λεβίτσε.

Δημοσιεύματα του σλοβακικού Τύπου αναφέρουν πως ο λογοτέχνης έχει κυκλοφορήσει ιδίως τρεις ποιητικές συλλογές και είναι μέλος της ένωσης σλοβάκων συγγραφέων.

Ο φορέας επιβεβαίωσε μέσω Facebook ότι είναι μέλος της ένωσης από το 2015, προσθέτοντας πως εάν επιβεβαιωθεί ότι είναι ο δράστης της επίθεσης «η ιδιότητα του μέλους αυτού του αξιοκαταφρόνητου προσώπου θα ανακληθεί αμέσως».

Ο γιος του υπόπτου δήλωσε στον ειδησεογραφικό ιστότοπο aktuality.sk ότι ο πατέρας του κατείχε νόμιμα όπλο και διέθετε άδεια οπλοφορίας.

Ερωτηθείς για τα συναισθήματα του πατέρα του έναντι του κ. Φίτσο, απάντησε «μπορώ να σας πω ένα πράγμα: Δεν τον ψήφισε. Μόνο αυτό μπορώ να πω».

Είναι διαθέσιμες σε ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης διάφορες δηλώσεις του συγγραφέα.

Σε βίντεο που μεταφόρτωσε στο διαδίκτυο πριν από οκτώ χρόνια, δήλωνε: «Ο κόσμος είναι γεμάτος βία και όπλα. Ο κόσμος μοιάζει να έχει τρελαθεί».

Πρόσθετε πως ίδρυσε «κίνημα εναντίον της βίας» στη Λεβίτσε, το οποίο στον ιστότοπό του αναφέρει πως είναι «πολιτικό κόμμα σκοπός του οποίου είναι να αποτρέψει την εξάπλωση της βίας στην κοινωνία».

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες καταδίκασαν τη δολοφονική απόπειρα και εξέφρασαν υποστήριξη στον Φίτσο, ο οποίος έχει επικριθεί για τη φιλορωσική του στάση, τις επιθέσεις στα ΜΜΕ και τις ΜΚΟ και τους νόμους που προσπαθεί να ψηφίσει η κυβέρνησή του παρά την κριτική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αυτά περιλαμβάνουν σχέδια νόμου που θα μείωναν σημαντικά τις ποινές φυλάκισης για διαφθορά, την εισαγωγή της επισήμανσης των ΜΚΟ ως «οργανισμών με ξένη υποστήριξη» και την ενίσχυση του κυβερνητικού ελέγχου επί του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα RTVS.

• Η πολιτική ατμόσφαιρα στη Σλοβακία ήταν ιδιαίτερα τεταμένη από το 2018, όταν η δολοφονία του ερευνητή δημοσιογράφου Ján Kuciak και της αρραβωνιαστικιάς του Martina Kušnírová οδήγησε σε μία από τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις στη σύγχρονη ιστορία της Σλοβακίας και ανάγκασε τον Fico να παραιτηθεί.

Όταν επανεξελέγη για την τέταρτη θητεία του ως πρωθυπουργός τον Οκτώβριο του 2023, οι εντάσεις κλιμακώθηκαν περαιτέρω καθώς η κυβέρνησή του επιτέθηκε σε ΜΜΕ και ΜΚΟ και επέδειξε ανοιχτά φιλορωσικές στάσεις. Οι αποφάσεις και η ρητορική που έλαβε η κυβέρνηση του Φίτσο οδήγησαν σε επανειλημμένες μαζικές διαμαρτυρίες και αιτήματα τόσο από την αντιπολίτευση όσο και από την κοινωνία των πολιτών από τον περασμένο Δεκέμβριο.

Αυτή η απογοήτευση επιδεινώθηκε μετά τις προεδρικές εκλογές του Απριλίου όταν ο Φίτσο ουσιαστικάξεγέλασε τους ψηφοφόρους του ηττημένου υποψηφίου της αντιπολίτευσης, του φιλοδυτικού διπλωμάτη Ιβάν Κορτσόκ.

• Ο διάσημος Σλοβάκος κοινωνιολόγος Michal Vašečka δήλωσε στην κορυφαία εφημερίδα Denník N, ότι τα αποτελέσματα των εκλογών θα επιδεινώσουν περαιτέρω την πόλωση στη σλοβακική κοινωνία.

Ο ίδιος ο Fico αναγνώρισε την αυξανόμενη πόλωση σε ένα προφητικό πλέον βίντεο όπου εξέφρασε φόβους ότι ένα μέλος της κυβέρνησής του θα μπορούσε να σκοτωθεί, υποστηρίζοντας ότι η απογοήτευση των αντιπάλων του θα μπορούσε να οδηγήσει σε άσχημα αποτελέσματα.

«Βρίζουν άσεμνα κυβερνητικούς πολιτικούς στους δρόμους και απλώς περιμένω να δω πότε αυτή η απογοήτευση, τόσο έντονα βαθύτερη από τους Denník N, Michal Šimečka (αρχηγό της φιλελεύθερης αντιπολίτευσης) και Aktuality.sk (δικτυακός τόπος ειδήσεων), θα μεταφραστεί στη δολοφονία ενός από τους κορυφαίους κυβερνητικούς πολιτικούς», είπε ο Φίκο στη συνέντευξη.

Η Πρόεδρος Zuzana Čaputová, ένας φιλελεύθερος πολιτικός που διαφωνούσε σε μεγάλο βαθμό με τον Fico, καταδίκασε έντονα τη «βίαιη και ανελέητη» επίθεση στον Fico, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης SaS και PS ακύρωσαν τη σημερινή προγραμματισμένη διαμαρτυρία ενάντια στην αμφιλεγόμενη μεταρρύθμιση του RTVS του Fico.

«Ακυρώνουμε τη σημερινή συγκέντρωση ενόψει της επίθεσης στον πρωθυπουργό. Καταδικάζουμε απόλυτα και σθεναρά τη βία και τον σημερινό πυροβολισμό του πρωθυπουργού Ρόμπερτ Φίκο», δήλωσε ο Μιχάλ Σιμέτσκα, ηγέτης του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης, της Προοδευτικής Σλοβακίας.

Ο πρόεδρος της SaS Branislav Gröhling κάλεσε τους βουλευτές να μην κατηγορούν ο ένας τον άλλον για την κατάσταση, ενώ η συντηρητική αντιπολίτευση KDH ζήτησε ενότητα. «Πρέπει όλοι να ενωθούμε ενάντια σε κάθε πράξη βίας. Η επίθεση στον πρωθυπουργό είναι επίθεση κατά του κράτους και της κυριαρχίας της Σλοβακίας. Αυτή τη στιγμή είναι απαραίτητο να κάνουμε τα πάντα για να ηρεμήσει η κοινωνία», ανέφερε η KDH.

Όμως οι εκκλήσεις από την αντιπολίτευση, η οποία συνήθως ασκεί έντονη κριτική στον Φίτσο, φάνηκε να πέφτουν στο κενό στο τρατόπεδο του κυβερνώντος συνασπισμού. Όταν η είδηση ​​του πυροβολισμού έγινε γνωστή στον αντιπρόεδρο του σλοβακικού κοινοβουλίου, Ľuboš Blaha, αυτός διέκοψε αμέσως τη συνεδρίαση του κοινοβουλίου.

«Αυτό είναι δικό σας επίτευγμα», φώναξε στην αντιπολίτευση.

• Σύμφωνα με τον εταίρο του συνασπισμού του Φίτσο, Αντρέι Ντάνκο, ηγέτη του υπερεθνικιστικού κόμματος SNS, είναι προφανές ότι αυτό είναι το αποτέλεσμα μιας κοινωνικής σύγκρουσης. «Ακόμα δεν θέλω να πιστέψω ότι κάποιος στην κοινωνία θα ήταν πρόθυμος για κάτι τέτοιο. Είναι προφανές για μένα ότι αυτό είναι το αποτέλεσμα μιας κοινωνικής σύγκρουσης και πρέπει να τελειώσει», είπε ο Danko.

Πρόσθεσε ότι για το SNS «αρχίζει πολιτικός πόλεμος», ανακοινώνοντας αλλαγές στις σχέσεις με τα ΜΜΕ και τους πολιτικούς της πρώην κυβέρνησης.

Ο εκλεγμένος πρόεδρος Πίτερ Πελεγκρίνι, αρχηγός του συνασπισμού σοσιαλδημοκρατικού κόμματος Hlas, περιέγραψε τη δολοφονία ως άνευ προηγουμένου απειλή για τη σλοβακική δημοκρατία. «Εάν εκφράζουμε τις πολιτικές μας απόψεις με όπλα σε πλατείες και όχι σε εκλογικά τμήματα, θέτουμε σε κίνδυνο όλα όσα έχουμε φτιάξει μαζί σε 31 χρόνια σλοβακικής κυριαρχίας».

• Εάν ο Φίτσο παραμείνει νοσηλεύομενος και ανύμπορος να ασκήσει τα καθήοντά του για μεγάλο χρονικό διάστημα, θα μπορούσε να αντικατασταθεί από έναν εκ των αντιπροέδρων της κυβέρνησης.

Η απουσία του πρωθυπουργού αντιμετωπίζεται εν μέρει από τον νόμο περί αρμοδιοτήτων της Σλοβακίας, ο οποίος αναφέρει ότι σε μια τέτοια περίπτωση εκπροσωπείται από αντιπρόεδρο της κυβέρνησης που διορίζεται από τον πρωθυπουργό. Στη συνέχεια συγκαλεί και προεδρεύει σε συνεδριάσεις του υπουργικού συμβουλίου.

Αυτήν τη στιγμή υπάρχουν τέσσερις αντιπρόεδροι της κυβέρνησης της Σλοβακίας: ο υπουργός Άμυνας Robert Kaliňák (Smer), η υπουργός Οικονομίας Denisa Sakova (Hlas), ο Αντιπρόεδρος για το Σχέδιο Ανάκαμψης Peter Kmec (Hlas) και ο υπουργός Περιβάλλοντος Tomas Taraba (SNS).

Ο Kaliňák, ο οποίος είναι από το κόμμα του Fico, φαίνεται ο πιθανότερος υποψήφιος για να αναλάβει προσωρινά την εξουσία.

Οι πυροβολισμοί σημειώθηκαν μετά από συνεδρίαση της σλοβακικής κυβέρνησης σε τοποθεσία έξω από την Μπρατισλάβα, όπως μετέδωσε το πρακτορείο TASR, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες πληροφορίες.

Πληροφορίες του AP αναφέρουν ότι από το περιστατικό τραυματίστηκε ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας, Ρόμπερτ Φίκο, ο οποίος και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο.

The Prime Minister of Slovakia, Robert Fico has been Shot during an Assassination Attempt in the Town of Handlova; the Shooter was Detained by Police, as Fico was taken to a Local Hospital with his Condition currently Unknown. pic.twitter.com/a2053J9AtN

— OSINTdefender (@sentdefender) May 15, 2024

Μάρτυρας ανέφερε στο Reuters ότι άκουσε αρκετούς πυροβολισμούς και ότι είδε έναν άνδρα να συλλαμβάνεται από την αστυνομία.

#BREAKING: Slovakia's Prime Minster Robert Fico has been shot and injured. Shooter has been captured alive by his security. The incident took place in the town of Handlova, some 150 kilometres north east of the capital Bratislava. PM Fico rushed to the hospital, in surgery. pic.twitter.com/jrI18D2kb4

— Aditya Raj Kaul (@AdityaRajKaul) May 15, 2024

Το περιστατικό σημειώθηκε στην πόλη Χάντλοβα, περίπου 150 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της πρωτεύουσας, σύμφωνα με τον ειδησεογραφικό τηλεοπτικό σταθμό TA3.

⚡️⚡️ Slovak Prime Minister Fico is wounded in an assassination attempt

Slovak media reports that several shots rang out after a meeting of the Slovak Cabinet, when Prime Minister Fico came out to the public. Now the Prime Minister of Slovakia is being taken to hospital.

There… pic.twitter.com/Scm5SfMj2E

— NEXTA (@nexta_tv) May 15, 2024

Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι ακούστηκαν τέσσερις πυροβολισμοί και ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας χτυπήθηκε στην κοιλιά.